Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 36, Shloka 2

अयोध्याकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः

Daśaratha’s orders for Rama’s escort; Kaikeyi’s fear; the Asamañjasa precedent

सूत रत्नसुसम्पूर्णा चतुर्विधबला चमूः।राघवस्यानुयात्रार्थं क्षिप्रं प्रतिविधीयताम्।।।।

sūta ratna-susampūrṇā caturvidha-balā camūḥ | rāghavasyānuyātrārthaṃ kṣipraṃ pratividhīyatām ||2.36.2||

ໂອ ສາຣະຖີ! ຂໍໃຫ້ຈັດຕຽມກອງທັບອັນຄົບຖ້ວນດ້ວຍສີ່ເຫຼົ່າ ແລະພ້ອມດ້ວຍເສບຽງອາວຸດ ໃຫ້ໄວທີ່ສຸດ ເພື່ອອອກຕິດຕາມພຣະຣາຆະວະໃນການເດີນທາງ.

sūtaO charioteer
sūta:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Vocative (8th/सम्बोधन), Singular
ratna-su-sampūrṇāwell supplied with gems
ratna-su-sampūrṇā:
Karta (कर्ता/qualifier)
TypeAdjective
Rootratna (प्रातिपदिक) + su (उपसर्ग/अव्यय) + sampūrṇa (प्रातिपदिक/कृदन्त)
FormKarmadhāraya: su-sampūrṇā (well-filled) with ratna; Strīliṅga, Nominative, Singular; agrees with camūḥ
catur-vidha-balāhaving fourfold forces
catur-vidha-balā:
Karta (कर्ता/qualifier)
TypeAdjective
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + vidha (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: caturvidhaṃ balaṃ yasyāḥ sā; Strīliṅga, Nominative, Singular; agrees with camūḥ
camūḥthe army
camūḥ:
Karta (कर्ता/subject of pratividhīyatām)
TypeNoun
Rootcamū (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Nominative (1st), Singular
rāghavasyaof Rāghava (Rama)
rāghavasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Genitive (6th), Singular
anu-yātrā-arthamfor accompanying (him) on the journey
anu-yātrā-artham:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeNoun
Rootanu (उपसर्ग) + yātrā (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: anuyātrāyāḥ arthaḥ; Napumsaka, Accusative (2nd), Singular; purpose-accusative
kṣipramquickly
kṣipram:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkṣipra (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (क्रियाविशेषणरूपेण)
pratividhīyatāmlet (it) be arranged
pratividhīyatām:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati + vidhā (धातु)
FormImperative (लोट्), Ātmanepada, 3rd person, Singular; passive/impersonal sense 'let it be arranged'

O Sumantra! arrange immediately four divisions of the army, well-equipped with precious stones to escort Rama in his journey to (the forest).

S
Sumantra
R
Rāghava (Rāma)
A
Army (caturvidha-balā)

FAQs

Rajadharma includes ensuring the safety and orderly conduct of a prince’s journey. The king’s duty is logistical protection and preparedness, even amid personal distress.

An order is issued to arrange a fourfold army to accompany Rāma, reflecting immediate preparations connected to his departure.

Administrative responsibility and prompt execution of duty—swift, organized action in service of the realm and the royal household.