Adhyaya 12

Verse 1

सुमनोवाच । ऋणसंबंधिनं पुत्रं प्रवक्ष्यामि तवाग्रतः । ऋणं यस्य गृहीत्वा यः प्रयाति मरणं किल

ສຸມະນາກ່າວວ່າ: “ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າຟັງ ຕໍ່ໜ້າເຈົ້າ ເຖິງລູກຊາຍທີ່ກ່ຽວພັນກັບຫນີ້—ເມື່ອຜູ້ໃດໜຶ່ງຮັບຢືມເງິນຂອງຜູ້ອື່ນ ແລ້ວກໍໄປສູ່ຄວາມຕາຍແທ້ໆ”

Verse 2

अर्थदाता सुतो भूत्वा भ्राता चाथ पिता प्रिया । मित्ररूपेण वर्त्तेत अतिदुष्टः सदैव सः

ເຂົາກາຍເປັນລູກຊາຍຜູ້ໃຫ້ຊັບ ເປັນພີ່ນ້ອງ ແມ່ນແຕ່ເປັນພໍ່ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ; ແລ້ວປະພຶດໃນຮູບມິດ—ແຕ່ເຂົາເປັນຄົນຊົ່ວຮ້າຍຢ່າງຫນັກຢູ່ເສມອ।

Verse 3

गुणं नैव प्रपश्येत स क्रूरो निष्ठुराकृतिः । जल्पते निष्ठुरं वाक्यं सदैव स्वजनेषु च

ເຂົາບໍ່ເຫັນຄຸນຄ່າແຫ່ງຄຸນທຳເລີຍ; ເຂົາໂຫດຮ້າຍ ແລະໃຈແຂງຕາມນິໄສ. ເຂົາເວົ້າຄໍາຫຍາບຄາຍຢູ່ເສມອ—ໂດຍພິເສດຕໍ່ຄົນຂອງຕົນເອງ।

Verse 4

मिष्टंमिष्टं समश्नाति भोगान्भुंजति नित्यशः । द्यूतकर्मरतो नित्यं चौरकर्मणि सस्पृहः

ລາວກິນຂອງຫວານອັນໂອຊະຊ້ຳໆ ແລະໝົກມຸ່ນໃນກາມສຸກຢູ່ເປັນນິດ; ຍຶດຕິດກັບການພະນັນເສມອ ແລະຖືກຄວາມໂລບດຶງໄປສູ່ການລັກຂໂມຍ.

Verse 5

गृहद्रव्यं बलाद्भुंक्ते वार्यमाणः स कुप्यति । पितरं मातरं चैव कुत्सते च दिनेदिने

ລາວໃຊ້ຊັບສິນໃນເຮືອນດ້ວຍກຳລັງບັງຄັບ; ເມື່ອຖືກຫ້າມກໍໂກດເກຣີ້ຍວ. ແລະທຸກມື້ກໍດ່າທໍ່ພໍ່ແມ່ອີກດ້ວຍ.

Verse 6

द्रावकस्त्रासकश्चैव बहुनिष्ठुरजल्पकः । एवं भुक्त्वाथ तद्द्रव्यं सुखेन परितिष्ठति

ລາວເປັນຜູ້ບີບຄັ້ນເອົາຊັບ, ຜູ້ຂົ່ມຂູ່, ແລະເວົ້າຄຳຫຍາບຄາຍຫຼາຍ; ເມື່ອໄດ້ເສບຊັບອັນບໍ່ຊອບທຳນັ້ນແລ້ວ ກໍຢູ່ຢ່າງສະບາຍໃຈ.

Verse 7

जातकर्मादिभिर्बाल्ये द्रव्यं गृह्णाति दारुणः । पुनर्विवाहसंबंधान्नानाभेदैरनेकधा

ແມ່ນແຕ່ໃນວັຍເດັກ ຄົນໂຫດຮ້າຍນັ້ນກໍຍຶດເອົາຊັບໂດຍອ້າງພິທີກຳສັກສິດເຊັ່ນ ພິທີເກີດ; ແລະຜ່ານສາຍສຳພັນຈາກການແຕ່ງງານໃໝ່ ລາວກໍເຮັດດ້ວຍກົນລະຍຸດຫຼາຍຢ່າງ ຫຼາຍວິທີ.

Verse 8

एवं संजायते द्रव्यमेवमेतद्ददात्यपि । गृहक्षेत्रादिकं सर्वं ममैव हि न संशयः

ດັ່ງນີ້ຊັບສິນຈຶ່ງເກີດແລະສະສົມຂຶ້ນ; ແມ່ນແຕ່ເມື່ອໃຫ້ທານແລ້ວ ໃນໃຈກໍຍັງຄິດວ່າ “ເຮືອນນີ້ ນານີ້ ແລະທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ເປັນຂອງຂ້ອຍແຕ່ຜູ້ດຽວ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ”

Verse 9

पितरं मातरं चैव हिनस्त्येव दिनेदिने । सुखंडैर्मुशलैश्चैव सर्वघातैः सुदारुणैः

ມື້ແລ້ວມື້ເລົ່າ ລາວຍ່ອມທຳຮ້າຍທັງພໍ່ແລະແມ່—ຕີດ້ວຍເສດໄມ້ຫັກ ດ້ວຍສາກ ແລະດ້ວຍການຟາດຕີອັນໂຫດຮ້າຍທຸກປະການ.

Verse 10

मृते तु तस्मिन्पितरि मातर्येवातिनिष्ठुरः । निःस्नेहो निष्ठुरश्चश्चैव जायते नात्र संशयः

ແຕ່ເມື່ອພໍ່ນັ້ນຕາຍໄປ ລາວກໍຍິ່ງໂຫດຮ້າຍຕໍ່ແມ່; ກາຍເປັນຄົນໄຮ້ຄວາມຮັກ ແລະໃຈດຳ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.

Verse 11

श्राद्धकर्माणि दानानि न करोति कदैव सः । एवंविधाश्च वै पुत्राः प्रभवंति महीतले

ລາວບໍ່ເຄີຍປະກອບພິທີ ສຣາດທະ (Śrāddha) ແລະບໍ່ເຮັດທານເລີຍ; ບຸດປະເພດນີ້ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນໂລກ.

Verse 12

रिपुं पुत्रं प्रवक्ष्यामि तवाग्रे द्विजपुंगव । बाल्ये वयसि संप्राप्ते रिपुत्वे वर्तते सदा

ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ທະວິຊະ ຂ້າຈະພັນນາຕໍ່ໜ້າທ່ານເຖິງ ‘ບຸດຜູ້ເປັນສັດຕູ’; ເມື່ອພົ້ນວັຍເດັກເຂົ້າສູ່ວັຍໜຸ່ມ ລາວຍ່ອມຢູ່ໃນສະພາບເປັນສັດຕູເສມອ.

Verse 13

पितरं मातरं चैव क्रीडमानो हि ताडयेत् । ताडयित्वा प्रयात्येव प्रहस्यैव पुनःपुनः

ໃນຍາມຫຼິ້ນ ລາວຍັງຕີແມ່ນແຕ່ພໍ່ແລະແມ່; ຕີແລ້ວກໍເດີນຈາກໄປ ພ້ອມກັບຫົວເຮາະຊ້ຳໆ.

Verse 14

पुनरायाति संत्रस्तः पितरं मातरं प्रति । सक्रोधो वर्तते नित्यं कुत्सते च पुनःपुनः

ດ້ວຍຄວາມຫວາດກົວ ລາວກໍກັບໄປຫາພໍ່ແມ່ອີກເທື່ອໜຶ່ງ. ມີໂທສະເຕັມໃຈຢູ່ເປັນນິດ ແລະດ່າປະນາມທ່ານຊ້ຳໆ.

Verse 15

एवं संवर्तते नित्यं वैरकर्मणि सर्वदा । पितरं मारयित्वा च मातरं च ततः पुनः

ດັ່ງນັ້ນ ລາວຍຶດຕິດຢູ່ໃນກຳແຫ່ງຄວາມອາຄາດຢູ່ເປັນນິດ; ຂ້າພໍ່ແລ້ວ ກໍຫັນກັບໄປຈະຂ້າແມ່ອີກດ້ວຍ.

Verse 16

प्रयात्येवं स दुष्टात्मा पूर्ववैरानुभावतः । अथातः संप्रवक्ष्यामि यस्माल्लभ्यं भवेत्प्रियम्

ດັ່ງນັ້ນ ຄົນໃຈຊົ່ວນັ້ນຍ່ອມພົບຈຸດຈົບ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງເວນເກົ່າ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍ ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ໄດ້ຮັບສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກ.

Verse 17

जातमात्रः प्रियं कुर्याद्बाल्ये लालनक्रीडनैः । वयः प्राप्य प्रियं कुर्यान्मातृपित्रोरनन्तरम्

ແຕ່ເກີດມາ ຄວນເຮັດໃຫ້ເດັກມີຄວາມສຸກ; ໃນວັຍເດັກດ້ວຍການອຸ້ມຊູ ຖະນອມດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະການຫຼິ້ນ. ເມື່ອເຕີບໃຫຍ່ແລ້ວ ພຶງທຳໃຫ້ແມ່ພໍ່ພໍໃຈຕໍ່ໄປ.

Verse 18

भक्त्या संतोषयेन्नित्यं तावुभौ परितोषयेत् । स्नेहेन वचसा चैव प्रियसंभाषणेन च

ດ້ວຍພັກຕິ ພຶງເຮັດໃຫ້ທ່ານທັງສອງພໍໃຈຢູ່ເປັນນິດ; ພຶງບຳເລີງໃຈທ່ານທັງຄູ່ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳແຫ່ງຄວາມຮັກ ແລະການສົນທະນາອ່ອນໂຍນອັນເປັນທີ່ພໍໃຈ.

Verse 19

मृते गुरौ समाज्ञाय स्नेहेन रुदते पुनः । श्राद्धकर्माणि सर्वाणि पिंडदानादिकां क्रियाम्

ເມື່ອຮູ້ວ່າອາຈານໄດ້ມໍລະນະ ກໍຮ້ອງໄຫ້ຊ້ຳໆດ້ວຍຄວາມຮັກ; ແຕ່ພຶງປະກອບພິທີສຣາດທະ (śrāddha) ທັງປວງ ເຊັ່ນ ການຖວາຍປິນດະ (piṇḍa) ແລະກິດອື່ນໆ ໃຫ້ຄົບຖ້ວນ।

Verse 20

करोत्येव सुदुःखार्तस्तेभ्यो यात्रां प्रयच्छति । ऋणत्रयान्वितः स्नेहाद्भुंजापयति नित्यशः

ແມ່ນແຕ່ຖືກຄວາມໂສກອັນໜັກຫນ່ວງບີບຄັ້ນ ລາວກໍຍັງຈັດຫາປັດໃຈໃຫ້ເຂົາເຈົ້າໄປຕີຣະຖະຍາຕຣາ (ຈາລິກບຸນ); ແລະເພາະຜູກພັນດ້ວຍຫນີ້ສາມປະການ ຈຶ່ງດ້ວຍຄວາມຮັກ ໃຫ້ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮັບອາຫານທຸກມື້ບໍ່ຂາດ।

Verse 21

यस्माल्लभ्यं भवेत्कांत प्रयच्छति न संशयः । पुत्रो भूत्वा महाप्राज्ञ अनेन विधिना किल

ໂອ້ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ປາຖະໜາ ຍ່ອມບັນລຸໄດ້—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ແທ້ຈິງ ໂດຍວິທີນີ້ແຫຼະ ຄົນຍ່ອມເປັນບຸດຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ।

Verse 22

उदासीनं प्रवक्ष्यामि तवाग्रे प्रिय सांप्रतम् । उदासीनेन भावेन सदैव परिवर्तते

ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ບັດນີ້ເຮົາຈະອະທິບາຍຕໍ່ໜ້າເຈົ້າ ໃນທີ່ນີ້ແລະເວລານີ້ ເຖິງສະພາບແຫ່ງຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ (ອຸດາສີນ); ເພາະຜູ້ຢູ່ໃນອາລົມບໍ່ຍຶດຕິດ ຍ່ອມປ່ຽນແປງພາຍໃນຢູ່ເສມອ।

Verse 23

ददाति नैव गृह्णाति न च कुप्यति तुष्यति । नो वा ददाति संत्यज्य उदासीनो द्विजोत्तम

ລາວບໍ່ໃຫ້ ແລະບໍ່ຮັບ; ບໍ່ໂກດ ແລະບໍ່ຍິນດີ. ເມື່ອສະລະທຸກຢ່າງແລ້ວ ກໍບໍ່ໃຫ້ ແລະບໍ່ກັ້ນໄວ້—ໂອ້ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ນີ້ແຫຼະແມ່ນຜູ້ອຸດາສີນ ຜູ້ວາງໃຈບໍ່ຍຶດຕິດ।

Verse 24

तवाग्रे कथितं सर्वं पुत्राणां गतिरीदृशी । यथा पुत्रस्तथा भार्या पिता माताथ बांधवाः

ທຸກຢ່າງກ່ຽວກັບຄະຕິຂອງລູກຊາຍ ໄດ້ກ່າວໃຫ້ເຈົ້າຟັງແລ້ວທັງໝົດ। ເຊັ່ນໃດສໍາລັບລູກຊາຍ ກໍເຊັ່ນນັ້ນສໍາລັບເມຍ ພໍ່ ແມ່ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງອື່ນໆ ດ້ວຍ।

Verse 25

भृत्याश्चान्ये समाख्याताः पशवस्तुरगास्तथा । गजा महिष्यो दासाश्च ऋणसंबंधिनस्त्वमी

ຄົນຮັບໃຊ້ ແລະຜູ້ພຶ່ງພາອື່ນໆ ກໍຖືກນັບຮວມ; ເຊັ່ນດຽວກັນກັບງົວແລະມ້າ; ທັງຊ້າງ ຄວາຍ ແລະທາດ—ທັງໝົດນີ້ຖືວ່າຜູກພັນກັບຫນີ້ ຄືຢູ່ໃນພັນທະການຮັບຜິດຊອບ।

Verse 26

गृहीतं न ऋणं तेन आवाभ्यां तु न कस्यचित् । न्यासमेवं न कस्यापि कृतं वै पूर्वजन्मनि

ເຂົາບໍ່ໄດ້ຮັບຫນີ້ໃດໆ; ແລະພວກເຮົາສອງຄົນກໍບໍ່ໄດ້ກູ້ຫນີ້ຈາກໃຜເລີຍ। ອີກທັງໃນຊາດກ່ອນ ບໍ່ມີໃຜຝາກຊັບເປັນນຍາສະ (ຊັບຝາກ) ໄວ້ກັບພວກເຮົາ।

Verse 27

धारयावो न कस्यापि ऋणं कांत शृणुष्वहि । न वैरमस्ति केनापि पूर्वजन्मनि वै कृतम्

ໂອ້ທີ່ຮັກ ຈົ່ງຟັງ: ພວກເຮົາບໍ່ເປັນຫນີ້ໃຜເລີຍ। ແລະໃນຊາດກ່ອນກໍບໍ່ໄດ້ກໍ່ເວນກັບໃຜເລີຍ।

Verse 28

आवाभ्यां हि न विप्रेंद्र न त्यक्तं हि तथापते । एवं ज्ञात्वा शमं गच्छ त्यज चिंतामनर्थकीम्

ໂອ້ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ພວກເຮົາແນ່ນອນບໍ່ໄດ້ລະທິ້ງເຈົ້າ—ແລະສາມີຂອງເຈົ້າກໍບໍ່ໄດ້ລະທິ້ງເຊັ່ນກັນ। ເມື່ອຮູ້ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈົ່ງໄປດ້ວຍຄວາມສະຫງົບ ແລະລະທິ້ງຄວາມກັງວົນອັນໄຮ້ປະໂຫຍດນີ້ເສຍ।

Verse 29

कस्य पुत्राः प्रिया भार्या कस्य स्वजनबांधवाः । हृतं न चैव कस्यापि नैव दत्तं त्वया पुनः

ລູກຫຼານເປັນຂອງໃຜ, ເມຍຜູ້ເປັນທີ່ຮັກເປັນຂອງໃຜ, ແລະຍາດພີ່ນ້ອງເປັນຂອງໃຜ? ແທ້ຈິງແລ້ວ ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ລັກອັນໃດຈາກໃຜ ແລະກໍບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄືນອັນໃດໂດຍແທ້ຈິງ।

Verse 30

कथं हि धनमायाति विस्मयं व्रज माधव । प्राप्तव्यमेव यत्रैव भवेद्द्रव्यं द्विजोत्तम

ຊັບສິນມາໄດ້ແນວໃດ? ໂອ ມາດະວະ ຢ່າໄດ້ປະຫລາດໃຈ. ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຊັບໃດທີ່ຖືກກຳນົດໃຫ້ໄດ້ຮັບ ຢູ່ທີ່ໃດ ຊັບນັ້ນຍ່ອມເກີດຂຶ້ນຢູ່ທີ່ນັ້ນແນ່ນອນ।

Verse 31

अनायासेन हस्ते हि तस्यैव परिजायते । यत्नेन महता चैव द्रव्यं रक्षति मानवः

ແທ້ຈິງແລ້ວ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມ ຊັບນັ້ນກໍເກີດມາຢູ່ໃນມືຂອງເຂົາ; ແຕ່ມະນຸດກໍຮັກສາຊັບຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມອັນໃຫຍ່ຫຼວງເທົ່ານັ້ນ।

Verse 32

व्रजमानो व्रजत्येव धनं तत्रैव तिष्ठति । एवं ज्ञात्वा शमं गच्छ जहि चिंतामनर्थकीम्

ຜູ້ຈາກໄປກໍຈາກໄປແຕ່ຜູ້ດຽວ, ແຕ່ຊັບສິນຍັງຢູ່ທີ່ນັ້ນເທົ່າເດີມ. ເມື່ອຮູ້ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈົ່ງເຂົ້າສູ່ຄວາມສະຫງົບໃຈ ແລະລະທິ້ງຄວາມກັງວົນອັນໄຮ້ປະໂຫຍດແລະນຳໂທດນັ້ນເສຍ।

Verse 33

कस्य पुत्राः प्रिया भार्या कस्य स्वजनबांधवाः । कः कस्य नास्ति संसारे असंबंधाद्द्विजोत्तम

ລູກຫຼານເປັນຂອງໃຜ, ເມຍຜູ້ເປັນທີ່ຮັກເປັນຂອງໃຜ, ແລະຍາດພີ່ນ້ອງເປັນຂອງໃຜ? ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ໃນໂລກນີ້ ໃຜຈະຜູກພັນກັບໃຜໄດ້ຕະຫຼອດໄປ ເມື່ອຄວາມສຳພັນບໍ່ຖາວອນ?

Verse 34

महामोहेन संमूढा मानवाः पापचेतसः । इदं गृहमयं पुत्र इमा नार्यो ममैव हि

ດ້ວຍມະຫາໂມຫະອັນໃຫຍ່ ມະນຸດຜູ້ມີໃຈບາບຈຶ່ງຫຼົງຄິດວ່າ ‘ເຮືອນນີ້ເປັນຂອງຂ້ອຍ; ລູກຊາຍນີ້ເປັນຂອງຂ້ອຍ; ແມ່ຍິງເຫຼົ່ານີ້ກໍແມ່ນຂອງຂ້ອຍແທ້’

Verse 35

अनृतं दृश्यते कांत संसारस्य हि बंधनम् । एवं संबोधितो देव्या भार्यया प्रियया तदा

“ໂອ ຜູ້ຮັກ, ຄວາມບໍ່ຈິງເຫັນໄດ້ວ່າເປັນເຄື່ອງຜູກມັດແຫ່ງສັງສານ” ດັ່ງນັ້ນໃນເວລານັ້ນ ເທວີ—ພັນລະຍາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ—ໄດ້ກ່າວກັບເຂົາ

Verse 36

पुनः प्राह प्रियां भार्यां सुमनां ज्ञानवादिनीम् । सोमशर्मोवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे सर्वसंदेहनाशनम्

ແລ້ວ ໂສມະຊັຣມາ ໄດ້ກ່າວອີກຄັ້ງແກ່ສຸມະນາ ພັນລະຍາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຜູ້ເວົ້າວາຈາແຫ່ງປັນຍາວ່າ: “ໂອ ຜູ້ດີ, ສິ່ງທີ່ເຈົ້າກ່າວນັ້ນແມ່ນຄວາມຈິງ ແລະທຳລາຍຄວາມສົງໄສທັງປວງ”

Verse 37

तथापि वंशमिच्छंति साधवः सत्यपंडिताः । यथा पुत्रस्य मे चिंता धनस्य च तथा प्रिये

ແຕ່ກໍຍັງເປັນໄປຢ່າງນັ້ນ ບັນດາສາທຸຊົນ ນັກປັນຍາຜູ້ຮູ້ສັດຈະ ຍັງປາຖະໜາໃຫ້ມີວົງສານສືບຕໍ່. ໂອ ຜູ້ຮັກ, ເຊັ່ນທີ່ຂ້ອຍກັງວົນເລື່ອງລູກຊາຍ ຂ້ອຍກໍກັງວົນເລື່ອງຊັບສິນດ້ວຍ

Verse 38

येनकेनाप्युपायेन पुत्रमुत्पादयाम्यहम् । सुमनोवाच । पुत्रेण लोकाञ्जयति पुत्रस्तारयते कुलम्

“ບໍ່ວ່າຈະໃຊ້ວິທີໃດກໍຕາມ ຂ້ອຍຈະໃຫ້ເກີດລູກຊາຍ” ສຸມະນາກ່າວວ່າ: “ດ້ວຍລູກຊາຍ ຈຶ່ງຊະນະໂລກທັງຫຼາຍ; ລູກຊາຍຊ່ວຍໃຫ້ວົງສານຂ້າມພົ້ນ”

Verse 39

सत्पुत्रेण महाभाग पिता माता च जंतवः । एकः पुत्रो वरो विद्वान्बहुभिर्निर्गुणैस्तु किम्

ໂອ ຜູ້ມີວາສນາ! ດ້ວຍລູກຊາຍຜູ້ດີງາມ ພໍ່ແມ່ຍ່ອມເຕັມປຽມແທ້. ລູກຊາຍຜູ້ປະເສີດ ແລະຮູ້ທັນ ມີພຽງຄົນດຽວກໍດີສຸດ—ລູກຫຼາຍທີ່ບໍ່ມີຄຸນຄ່າຈະໄດ້ປະໂຫຍດອັນໃດ?

Verse 40

एकस्तारयते वंशमन्ये संतापकारकाः । पूर्वमेव मया प्रोक्तमन्ये संबंधगामिनः

ມີພຽງຄົນດຽວທີ່ຍົກຊູ ແລະກູ້ກອບວົງສານ, ແຕ່ຄົນອື່ນໆກາຍເປັນເຫດໃຫ້ເຈັບໃຈທຸກຂ໌. ກ່ອນນີ້ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວແລ້ວວ່າ ຍັງມີບາງພວກທີ່ພຽງແຕ່ຕາມໄປດ້ວຍອາໄສຄວາມສຳພັນແລະການຄົບຫາ

Verse 41

पुण्येन प्राप्यते पुत्रः पुण्येन प्राप्यते कुलम् । सुगर्भः प्राप्यते पुण्यैस्तस्मात्पुण्यं समाचर

ດ້ວຍບຸນ (ປຸນຍະ) ຈຶ່ງໄດ້ລູກຊາຍ; ດ້ວຍບຸນຈຶ່ງໄດ້ຕະກູນອັນສູງສົ່ງ. ດ້ວຍບຸນຈຶ່ງໄດ້ຄັນດີ ແລະລູກຫຼານແຂງແຮງ; ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງປະພຶດບຸນ

Verse 42

जातस्य मृतिरेवास्ति जन्म एव मृतस्य च । सुजन्म प्राप्यते पुण्यैर्मरणं तु तथैव च

ຜູ້ທີ່ເກີດແລ້ວ ຄວາມຕາຍແມ່ນແນ່ນອນ; ແລະຜູ້ທີ່ຕາຍແລ້ວ ການເກີດກໍແນ່ນອນຕາມມາ. ດ້ວຍບຸນຈຶ່ງໄດ້ເກີດດີ—ແລະວິທີແຫ່ງຄວາມຕາຍກໍສອດຄ່ອງຕາມກຳ

Verse 43

सुखं धनचयः कांत भुज्यते पुण्यकर्मभिः । सोमशर्मोवाच । पुण्यस्याचरणं ब्रूहि तथा जन्मान्यपि प्रिये

“ໂອ ທີ່ຮັກ, ຄວາມສຸກ ແລະການສະສົມຊັບສິນ ຍ່ອມໄດ້ເສວຍດ້ວຍກຳບຸນ (ປຸນຍະ).” ໂສມະຊະຣະມາ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ທີ່ຮັກ, ຈົ່ງບອກເຮົາເຖິງການປະພຶດບຸນ ແລະຜົນຂອງມັນໃນຊາດອື່ນໆ ດ້ວຍ”

Verse 44

सुपुण्यः कीदृशो भद्रे वद पुण्यस्य लक्षणम् । सुमनोवाच । आदौ पुण्यं प्रवक्ष्यामि यथा पुण्यं श्रुतं मया

ໂອ ນາງຜູ້ເປັນມງຄົດ, ຄົນຜູ້ມີບຸນຫຼາຍເປັນແນວໃດ? ຈົ່ງບອກໝາຍລັກຂອງບຸນ. ສຸມະນາກ່າວວ່າ: ກ່ອນອື່ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍບຸນ ຕາມທີ່ໄດ້ຍິນມາ.

Verse 45

पुरुषो वाथवा नारी यथा नित्यं च वर्तते । यथा पुण्यैः समाप्नोति कीर्तिं पुत्रान्प्रियान्धनम्

ຈະເປັນຊາຍຫຼືຍິງ ຕາມທີ່ຜູ້ນັ້ນປະພຶດທຸກມື້; ໂດຍກຳອັນເປັນບຸນ ຍ່ອມໄດ້ຊື່ສຽງ ລູກຊາຍອັນເປັນທີ່ຮັກ ແລະຊັບສິນ

Verse 46

पुण्यस्य लक्षणं कांत सर्वमेव वदाम्यहम् । ब्रह्मचर्येण सत्येन मखपंचकवर्तनैः

ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກໝາຍລັກຂອງບຸນໃຫ້ຄົບຖ້ວນ: ໂດຍພຣະຫມະຈັນ (brahmacarya), ໂດຍຄວາມຈິງ, ແລະໂດຍການປະພຶດປັນຈະຍັດຍະຫ້າ

Verse 47

दानेन नियमैश्चापि क्षमाशौचेन वल्लभ । अहिंसया सुशक्त्या च अस्तेयेनापि वर्तनैः

ດ້ວຍທານ ແລະນິຍະມະກໍດີ, ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ; ດ້ວຍຄວາມອົດກັ້ນແລະຄວາມບໍລິສຸດ; ດ້ວຍອະຫິງສາ ແລະພະລັງອັນໝັ້ນຄົງ, ພ້ອມທັງອັດສະເຕຍ—ຄວາມປະພຶດບໍ່ລັກຂໂມຍ

Verse 48

एतैर्दशभिरंगैस्तु धर्ममेवं प्रपूरयेत् । संपूर्णो जायते धर्मो ग्रासैर्भोगो यथोदरे

ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍອົງປະກອບສິບປະການນີ້ ຄວນປູກຝັງທຳມະໃຫ້ເຕັມຖ້ວນ. ທຳມະຍ່ອມສົມບູນ—ເຫມືອນຄວາມອິ່ມໃນທ້ອງທີ່ເຕັມພ້ອມດ້ວຍຄຳເຂົ້າທີລະຄຳ

Verse 49

धर्मं सृजति धर्मात्मा त्रिविधेनैव कर्मणा । तस्य धर्मः प्रसन्नात्मा पुण्यमेवं तु प्रापयेत्

ຜູ້ມີຈິດເປັນທຳ ຍ່ອມສ້າງທຳມະດ້ວຍກຳສາມປະການ; ແລະດ້ວຍໃຈຜ່ອງໃສສະຫງົບ ທຳມະນັ້ນເອງຍ່ອມປະທານບຸນໃຫ້ເຂົາຕາມນັ້ນ.

Verse 50

यं यं चिंतयते प्राज्ञस्तं तं प्राप्नोति दुर्लभम् । सोमशर्मोवाच । कीदृङ्मूर्तिस्तु धर्मस्य कान्यंगानि च भामिनि

ບັນດິດຄິດຄຳນຶງສິ່ງໃດ ສິ່ງນັ້ນເອງຍ່ອມບັນລຸໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຈະຫາຍາກກໍຕາມ. ໂສມະຊະຣະມາກ່າວວ່າ: “ໂອ ນາງຜູ້ງາມ, ທຳມະມີຮູບພັນແນວໃດ ແລະມີອົງປະກອບໃດແດ່?”

Verse 51

प्रीत्या कथय मे कांते श्रोतुं श्रद्धा प्रवर्तते । सुमनोवाच । लोके धर्मस्य वै मूर्तिः कैर्दृष्टा न द्विजोत्तम

“ໂອ ຄົນຮັກ, ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຟັງດ້ວຍຄວາມເມດຕາ; ສັດທາຂອງຂ້າໄດ້ຖືກປຸກໃຫ້ຢາກຟັງແລ້ວ.” ສຸມະນາກ່າວວ່າ: “ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ໃນໂລກນີ້ໃຜເຄີຍເຫັນອົງທຳມະ?”

Verse 52

अदृश्यवर्त्मा सत्यात्मा न दृष्टो देवदानवैः । अत्रिवंशे समुत्पन्नो अनसूयात्मजो द्विजः

ເສັ້ນທາງຂອງທ່ານເປັນອັນມອງບໍ່ເຫັນ; ສະພາບແທ້ຂອງທ່ານແມ່ນສັດຈະ. ແມ່ນແຕ່ເທວະ ແລະ ອະສຸຣາກໍບໍ່ເຄີຍເຫັນ. ເກີດໃນວົງອັດຣິ, ເປັນດວິຊະ ບຸດຂອງອະນະສູຍາ.

Verse 53

तेन दृष्टो महाधर्मो दत्तात्रेयेण वै सदा । द्वावेतौ तु महात्मानौ कुर्वाणौ तप उत्तमम्

ໂດຍທ່ານນັ້ນເອງ ດັດຕາເຕຣຍະໄດ້ເຫັນມະຫາທຳມະຢູ່ເສມອ. ແທ້ຈິງ ມະຫາອາດມາທັງສອງນີ້ກຳລັງປະພຶດຕະປະອັນສູງສຸດ.

Verse 54

धर्मेण वर्तमानौ तौ तपसा च बलेन च । इंद्राधिकेन रूपेण प्रशस्तेन भविष्यतः

ທັງສອງດຳລົງຢູ່ໃນທຳ ພ້ອມດ້ວຍຕະປະແລະພະລັງ ຈະໄດ້ຮູບອັນເປັນມົງຄຸນ ຄວນສັນລະເສີນ ເຫນືອກວ່າພຣະອິນທຣາ

Verse 55

दशवर्षसहस्रं तौ यावत्तु वनसंस्थितौ । वायुभक्षौ निराहारौ संजातौ शुभदर्शनौ

ເທົ່າທີ່ພວກເຂົາຢູ່ໃນປ່າ—ໜຶ່ງໝື່ນປີ—ພວກເຂົາກິນລົມເປັນອາຫານ ບໍ່ຮັບປະທານອາຫານ ແລະມີພະພິມພອນມົງຄຸນສະຫວ່າງໄສ

Verse 56

दशवर्षसहस्रं तु तावत्कालं तपोर्जितम् । सुसाध्यमानयोश्चैव तत्र धर्मः प्रदृश्यते

ຕະຫຼອດໜຶ່ງໝື່ນປີນັ້ນ ຕະປະໄດ້ສະສົມຂຶ້ນ; ແລະເມື່ອການປະຕິບັດນັ້ນສຳເລັດດີ ທຳກໍປາກົດຊັດເຈນຢູ່ທີ່ນັ້ນ

Verse 57

पंचाग्निः साध्यते द्वाभ्यां तावत्कालं द्विजोत्तम । त्रिकालं साधितं तावन्निराहारं कृतं तथा

ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ! ໃນໄລຍະນັ້ນ ຕະປະປັນຈາກນີ (ຫ້າໄຟ) ສຳເລັດໄດ້ດ້ວຍສອງມາດຕາ; ແລະໃນເວລາດຽວກັນ ວິໄນສາມການກໍສຳເລັດ—ດັ່ງນັ້ນການອົດອາຫານກໍຖືວ່າສຳເລັດເຊັ່ນກັນ

Verse 58

जलमध्ये स्थितौ तावद्दत्तात्रेयो यतिस्तथा । दुर्वासास्तु मुनिश्रेष्ठस्तपसा चैव कर्षितः

ຕໍ່ມາ ເມື່ອທັງສອງຢືນຢູ່ກາງນ້ຳ ດັດຕາເຕຣຍະ—ຜູ້ເປັນຍະຕິເຊັ່ນກັນ—ກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ແລະ ທຸຣວາສາ ມຸນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ກໍປາກົດຢູ່ ຜອມແຫ້ງເນື່ອງຈາກຕະປະ

Verse 59

धर्मं प्रति स धर्मात्मा चुक्रोध मुनिपुंगवः । क्रुद्धे सति महाभाग तस्मिन्मुनिवरे तदा

ເພາະເລື່ອງແຫ່ງທັມມະ ມຸນີຜູ້ມີດວງໃຈເປັນທັມ ຜູ້ເລີດໃນຫມູ່ນັກຕະປະ ກໍເກີດຄວາມໂກດ. ໂອ ຜູ້ມີວາສນາ, ເມື່ອມຸນີຜູ້ປະເສີດນັ້ນໂກດຂຶ້ນ ໃນການນັ້ນ…

Verse 60

अथ धर्मः समायातः स्वरूपेण च वै तदा । ब्रह्मचर्यादिभिर्युक्तस्तपोभिश्च स बुद्धिमान्

ແລ້ວໃນເວລານັ້ນ ທັມມະໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ ໃນຮູບສະພາບແທ້ຂອງຕົນ. ປະກອບດ້ວຍພຣະຫມະຈັນ ແລະວັດປະພຶດອື່ນໆ ພ້ອມຕະປະ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ.

Verse 61

सत्यं ब्राह्मणरूपेण ब्रह्मचर्यं तथैव च । तपस्तु द्विजवर्योस्ति दमः प्राज्ञो द्विजोत्तमः

ຄວາມສັດຈິງແມ່ນຮູບສະພາບຂອງພຣາຫມະນ; ພຣະຫມະຈັນກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ຕະປະເປັນເຄື່ອງໝາຍຂອງທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ແລະທະວິຊະຜູ້ເລີດຜູ້ມີປັນຍາ ມີດະມະຄືການຂ່ມໃຈ.

Verse 62

नियमस्तु महाप्राज्ञो दानमेव तथैव च । अग्निहोत्रिस्वरूपेण ह्यात्रेयं हि समागताः

ແຕ່ນິຍະມະ—ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ—ແລະທານກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ແທ້ຈິງ ບັນດາມຸນີອາເຕຣຍະ ໄດ້ຊຸມນຸມຢູ່ນີ້ ໃນຮູບຂອງອັກນິໂຫຕຣິນ ຜູ້ປະກອບພິທີບູຊາໄຟ.

Verse 63

क्षमा शांतिस्तथा लज्जा चाहिंसा च ह्यकल्पना । एताः सर्वाः समायाताः स्त्रीरूपास्तु द्विजोत्तम

ຄວາມອະໄພ, ຄວາມສະຫງົບ, ຄວາມລະອາຍອັນບໍລິສຸດ, ອະຫິງສາ, ແລະຄວາມບໍ່ຟຸ້ງຝັນ—ໂອ ທະວິຊະຜູ້ເລີດ—ທັງໝົດນີ້ໄດ້ມາພ້ອມກັນ ໂດຍປາກົດເປັນຮູບສະຕຣີ.

Verse 64

बुद्धिः प्रज्ञा दया श्रद्धा मेधा सत्कृति शांतयः । पंचयज्ञास्तथा पुण्याः सांगा वेदास्तु ते तदा

ໃນເວລານັ້ນ ທ່ານມີ ປັນຍາ (buddhi), ປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ (prajñā), ຄວາມເມດຕາ, ສັດທາ, ປັນຍາຈື່ຈຳ (medhā), ກຽດດີ ແລະ ສະພາບແຫ່ງຄວາມສະຫງົບ; ພ້ອມທັງ ປັນຈະມະຫາຍັດ ອັນເປັນບຸນ ແລະ ພຣະເວດພ້ອມອັງຄະທັງຫຼາຍ ກໍເປັນຂອງທ່ານໃນການນັ້ນ

Verse 65

स्वस्वरूपधराश्चैव ते सर्वे सिद्धिमागताः । अग्न्याधानादयः पुण्या अश्वमेधादयस्तथा

ເມື່ອພວກເຂົາຮັບຮູບສະພາບຂອງຕົນເອງແຕ່ລະຄົນ ທຸກອົງກໍໄດ້ບັນລຸສິດທິ (ຄວາມສຳເລັດສົມບູນ)។ ດັ່ງນັ້ນພິທີກຸສົນເລີ່ມຈາກ ອັກນະຍາທານ ແລະຍັດເລີ່ມຈາກ ອັດສະວະເມດ ກໍເກີດຜົນສຳເລັດອຸດົມ

Verse 66

रूपलावण्यसंयुक्ताः सर्वाभरणभूषिताः । दिव्यमाल्यांबरधरा दिव्यगंधानुलेपनाः

ພວກເຂົາມີຮູບງາມແລະສະເໜ່ ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບທຸກປະເພດ; ນຸ່ງຫົ່ມມາລາແລະອາພອນທິບ ແລະທາດ້ວຍກິ່ນຫອມສະຫວັນ

Verse 67

किरीटकुंडलोपेता दिव्याभरणभूषिताः । दीप्तिमंतः सुरूपास्ते तेजोज्वालाभिरावृताः

ພວກເຂົາປະດັບດ້ວຍມົງກຸດແລະຕຸ້ມຫູ ຕົກແຕ່ງດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບທິບ; ສ່ອງສະຫວ່າງງາມສົມຮູບ ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍແປວໄຟແຫ່ງຣັດສະຫມີທຸກດ້ານ

Verse 68

एवं धर्मः समायातः परिवारसमन्वितः । यत्र तिष्ठति दुर्वासाः क्रोधनः कालवत्तथा

ດັ່ງນັ້ນ ທຳມະໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ—ຍັງສະຖານທີ່ທີ່ ດຸຣວາສາ ຜູ້ດຸຮ້າຍໃນຄວາມໂກດ ພຳນັກຢູ່ດັ່ງກັບ ກາລະ (ເວລາ) ເອງ

Verse 69

धर्म उवाच । कस्मात्कोपः कृतो विप्र भवांस्तपस्समन्वितः । क्रोधो हि नाशयेच्छ्रेयस्तप एव न संशयः

ທຳມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມັນ! ເຈົ້າມີຕະປະປະກອບພ້ອມແລ້ວ ແຕ່ເປັນຫຍັງຈຶ່ງໂກດ? ຄວາມໂກດທຳລາຍຄວາມສຸກສະຫງົບ ແລະຄວາມຈະເລີນ; ຕະປະນຳມາຊຶ່ງມັນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.”

Verse 70

सर्वनाशकरस्तस्मात्क्रोधं तत्र विवर्जयेत् । स्वस्थो भव द्विजश्रेष्ठ उत्कृष्टं तपसः फलम्

ດັ່ງນັ້ນ ເນື່ອງຈາກຄວາມໂກດນຳມາຊຶ່ງຄວາມພິນາດທັງປວງ ໃນການນັ້ນຄວນຫຼີກເວັ້ນຄວາມໂກດ. ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງຢູ່ຢ່າງສະຫງົບ; ຄວາມສະຫງົບແມ່ນຜົນສູງສຸດຂອງຕະປະ.

Verse 71

दुर्वासा उवाच । भवान्को हि समायात एतैर्द्विजवरैः सह । सप्त नार्यः प्रतिष्ठंति सुरूपाः समलंकृताः

ທຸຣວາສາກ່າວວ່າ: “ເຈົ້າແມ່ນໃຜ ຈຶ່ງມາທີ່ນີ້ພ້ອມກັບພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດເຫຼົ່ານີ້? ແລະເປັນຫຍັງຍິງເຈັດນາງ—ຮູບງາມ ແລະປະດັບປະດາດີ—ຈຶ່ງຢືນຢູ່ນີ້?”

Verse 72

कथयस्व ममाग्रे त्वं विस्तरेण महामते । धर्म उवाच । अयं ब्राह्मणरूपेण सर्वतेजः समन्वितः

“ໂອ ມະຫາມຸນີ, ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງຕໍ່ໜ້ານີ້ໂດຍລະອຽດ” ທຳມະຕອບວ່າ: “ຜູ້ນີ້ຢູ່ໃນຮູບພຣາຫມັນ ແລະພ້ອມດ້ວຍເຕຊະ—ສະຫງ່າລາສີ ແລະແສງທາງວິນຍານທຸກປະການ.”

Verse 73

दंडहस्तः सुप्रसन्नः कमंडलुधरस्तथा । तवाग्रे ब्रह्मचर्योयं सोयं पश्य समागतः

ຖືດັນດະໃນມື ມີໃຈຜ່ອງໃສສະຫງົບ ແລະຖືກະມັນດະລຸ—ພຣະພຣະຫມະຈາຣີຜູ້ນີ້ແຫຼະໄດ້ມາຢູ່ຕໍ່ໜ້າທ່ານ. ເບິ່ງເຖີດ, ລາວມາແລ້ວ.

Verse 74

अन्यं पश्यस्व वै त्वं च दीप्तिमंतं द्विजोत्तम । कपिलं पिंगलाक्षं च सत्यमेनं द्विजोत्तम

ໂອ ດວິໂຈດຕະມະ ພຣາຫມັນ, ຈົ່ງເບິ່ງຜູ້ອື່ນນີ້—ສ່ອງແສງສະຫວ່າງ, ສີກະປິລ (ເຫຼືອງນ້ຳຕານ) ແລະມີດວງຕາສີພິງກະລະ (ນ້ຳຕານທອງ)। ແທ້ຈິງ ໂອ ດວິໂຈດຕະມະ, ຜູ້ນີ້ແມ່ນຂອງຈິງດັ່ງທີ່ເຈົ້າເຫັນ.

Verse 75

तादृशं पश्य धर्मात्मन्वैश्वदेवसमप्रभम् । यत्तपो हि त्वया विप्र सर्वदेवसमाश्रितम्

ໂອ ຜູ້ມີທຳ, ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມສະຫວ່າງອັນນັ້ນ—ສ່ອງແສງດັ່ງຫມູ່ວິສະເວເທວະທັງປວງ. ເພາະວ່າ ໂອ ວິປຣະ (ພຣາຫມັນ), ຕະປະທີ່ເຈົ້າບຳເນັດນັ້ນ ແທ້ຈິງຖືກຄ້ຳຈຸນ ແລະອາໄສໂດຍເທວະທັງຫມົດ.

Verse 76

एतं पश्य महाभाग तव पार्श्वसमागतम् । प्रसन्नवाग्दीप्तियुक्तः सर्वजीवदयापरः

ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາດີ, ຈົ່ງເບິ່ງຜູ້ນີ້ຜູ້ມາຮອດຂ້າງເຈົ້າ—ມີວາຈາອ່ອນໂຍນຜ່ອງໃສ ແລະມີລັດສະໝີສະຫວ່າງ, ພ້ອມທັງອຸທິດໃຈໃນເມດຕາກະຣຸນາຕໍ່ສັດມີຊີວິດທັງປວງ.

Verse 77

दम एव तथायं ते यः पोषयति सर्वदा । जटिलः कर्कशः पिंगो ह्यतितीव्रो महाप्रभुः

ແທ້ຈິງ ນີ້ແຫຼະແມ່ນ “ດະມະ” (ການສຳລວມຕົນ) ທີ່ຄ້ຳຈຸນເຈົ້າຢູ່ເສມອ. ມັນດັ່ງຜູ້ມີຊະດາ, ຫຍາບກະດ້າງ, ສີພິງກະລະ, ຮຸນແຮງຢ່າງຍິ່ງ ແລະເປັນມະຫາຜູ້ມີອຳນາດ.

Verse 78

नाशको हि स पापानां खड्गहस्तो द्विजोत्तम । अभिशांतो महापुण्यो नित्यक्रियासमन्वितः

ໂອ ດວິໂຈດຕະມະ, ລາວແມ່ນຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ—ຖືດາບໄວ້ໃນມື. ລາວສະງົບລົງຢ່າງສົມບູນ, ມີບຸນຍິ່ງໃຫຍ່, ແລະຍືນຍົງໃນນິຕະຍະກິດ (ພິທີປະຕິບັດປະຈຳວັນ) ຢູ່ເສມອ.

Verse 79

नियमस्तु समायातस्तव पार्श्वे द्विजोत्तम । अनिर्मुक्तो महादीप्तः शुद्धस्फटिकसन्निभः

ໂອ ດວິໂຈດຕະມ! “ນິຍະມະ” ໄດ້ມາຮອດຂ້າງກາຍທ່ານແລ້ວ—ບໍ່ຂາດສາຍ ສ່ອງສະຫວ່າງຍິ່ງ ດັ່ງຜະລຶກໃສບໍລິສຸດ।

Verse 80

पयःकमंडलुकरो दंतकाष्ठधरो द्विजः । शौच एष समायातो भवतः सन्निधाविह

ດວິຊະຜູ້ນັ້ນ ຖືກະມັນດະລຸທີ່ເຕັມນ້ຳນົມ ແລະຖືໄມ້ຂັດແຂ້ວ (ດັນຕະກາດຖະ) ໄດ້ມາຮອດຕໍ່ໜ້າທ່ານທີ່ນີ້ ເພື່ອການຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ।

Verse 81

अतिसाध्वी महाभागा सत्यभूषणभूषिता । सर्वभूषणशोभांगी शुश्रूषेयं समागता

“ນາງເປັນຜູ້ມີສິນທຳຢ່າງຍິ່ງ ແລະມີວາສນາສູງ—ປະດັບດ້ວຍສັດຈະເປັນເຄື່ອງອາພອນ. ອວັຍວະງາມສະຫວ່າງດ້ວຍອາພອນອັນດີທັງປວງ ນາງມາເພື່ອຮັບໃຊ້ບູຊາ.”

Verse 82

अतिधीरा प्रसन्नांगी गौरी प्रहसितानना । पद्महस्ता इयं धात्री पद्मनेत्रा सुपद्मिनी

ນາງມີຄວາມໝັ້ນຄົງຢ່າງຍິ່ງ ແລະມີປັນຍາສູງ ຮູບກາຍສະງົບຜ່ອງໃສ—ຜິວຜ່ອງດັ່ງກໍຣີ ໃບໜ້າຍິ້ມ. ນາງນີ້ແມ່ນ “ທາຕຣີ” ຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ມືດັ່ງດອກບົວ ຕາດັ່ງດອກບົວ ແລະງາມດັ່ງບົວອັນປະເສີດ।

Verse 83

दिव्यैराभरणैर्युक्ता क्षमा प्राप्ता द्विजोत्तम । अतिशांता सुप्रतिष्ठा बहुमंगलसंयुता

ໂອ ດວິໂຈດຕະມ! “ກະສະມາ” (ເທວີແຫ່ງຄວາມອົດທົນ) ປາກົດພ້ອມອາພອນທິບ—ສະງົບຢ່າງຍິ່ງ ຕັ້ງມັ້ນໃນກຽດສັກສີ ແລະປະກອບດ້ວຍມົງຄຸນຫຼາຍປະການ।

Verse 84

दिव्यरत्नकृता शोभा दिव्याभरणभूषिता । तव शांतिर्महाप्राज्ञ ज्ञानरूपा समागता

ງາມສະຫງ່າດ້ວຍລັດນະທິບທີ່ປັ້ນແຕ່ງ ແລະປະດັບດ້ວຍອາພອນສະຫວັນ—ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ—ສານຕິຂອງທ່ານໄດ້ມາຮອດ ໃນຮູບແຫ່ງຍານ (Jñāna)។

Verse 85

परोपकारकरणा बहुसत्यसमाकुला । मितभाषा सदैवासौ अकल्पा ते समागता

ພວກເຂົາອຸທິດໃຈໃນການເຮັດປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ ເຕັມໄປດ້ວຍສັດຈະຫຼາຍປະການ; ເວົ້າພອດປານກາງເສມອ—ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຊຸມນຸມກັນແລ້ວ।

Verse 86

प्रसन्ना सा क्षमायुक्ता सर्वाभरणभूषिता । पद्मासना सुरूपा सा श्यामवर्णा यशस्विनी

ນາງມີໃຈຜ່ອງໃສ ພ້ອມດ້ວຍຄວາມອົດທົນ ແລະປະດັບດ້ວຍອາພອນທຸກຢ່າງ। ປະທັບເທິງປັດມາສະນະ ງາມດ້ວຍຮູບລັກ—ຜິວຄ່ອນຂ້າງເຂັ້ມ ແລະມີກຽດຊື່ສຽງ।

Verse 87

अहिंसेयं महाभागा भवंतं तु समागता । तप्तकांचनवर्णांगी रक्तांबरविलासिनी

ໂອ ຜູ້ມີພາກດີຍິ່ງ! ນາງອະຫິງສາເທວີໄດ້ມາປາກົດຕໍ່ໜ້າທ່ານ; ອະວະຍະວະຂອງນາງສ່ອງປະກາຍດັ່ງຄຳທີ່ຖືກເຜົາ ແລະງາມໃນຜ້າສີແດງ।

Verse 88

सुप्रसन्ना सुमंत्रा च यत्र तत्र न पश्यति । ज्ञानभावसमाक्रांता पुण्यहस्ता तपस्विनी

ນາງຜ່ອງໃສສະຫງົບເສມອ ແລະມີຄຳແນະນຳອັນດີ ບໍ່ເບິ່ງໄປມາທີ່ນັ້ນທີ່ນີ້। ຖືກຄອບງຳໂດຍພາວະແຫ່ງຍານ ນາງຕະປັດສະວິນີຜູ້ມືບຸນ ຍັງຄົງດຳລົງໃນຄວາມລຶກຊຶ້ງ।

Verse 89

मुक्ताभरणशोभाढ्या निर्मला चारुहासिनी । इयं श्रद्धा महाभाग पश्य पश्य समागता

ປະດັບດ້ວຍຄວາມງາມແຫ່ງເຄື່ອງປະດັບໄຂ່ມຸກ ບໍລິສຸດ ແລະຍິ້ມຫວານ—ໂອ ຜູ້ມີວາສນາຍິ່ງ, ເບິ່ງເຖີດ ເບິ່ງເຖີດ, ນີ້ແມ່ນ “ສັດທາ” ເອງທີ່ມາຮອດແລ້ວ.

Verse 90

बहुबुद्धिसमाक्रांता बहुज्ञानसमाकुला । सुभोगासक्तरूपा सा सुस्थिता चारुमंगला

ນາງມີປັນຍາຫຼາຍ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮູ້ຫຼາກຫຼາຍ; ຜູກໃຈກັບຄວາມສຸກອັນປະນີດ ແຕ່ຍັງຕັ້ງມັ່ນ—ງາມ ແລະເປັນມົງຄຸນ.

Verse 91

सर्वेष्टध्यानसंयुक्ता लोकमाता यशस्विनी । सर्वाभरणशोभाढ्या पीनश्रोणि पयोधरा

ນາງຈົ່ມຢູ່ໃນສະມາທິຕໍ່ສິ່ງທີ່ປາຖະໜາສູງສຸດທັງປວງ ເປັນແມ່ແຫ່ງໂລກຜູ້ມີກຽດ—ງາມດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບທຸກຢ່າງ—ສະໂພກເຕັມ ແລະອົກເຕັມພອງ.

Verse 92

गौरवर्णा समायाता माल्यवस्त्रविभूषिता । इयं मेधा महाप्राज्ञ तवैव परिसंस्थिता

ນາງຜິວຜ່ອງຂາວໄດ້ມາຮອດ ປະດັບດ້ວຍພວງມາລາ ເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະອາພອນ. ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ, ນີ້ແມ່ນ “ເມທາ” ທີ່ຕັ້ງສະຖິດຢູ່ນີ້ເພື່ອທ່ານແຕ່ຜູ້ດຽວ.

Verse 93

हंसचंद्रप्रतीकाशा मुक्ताहारविलंबिनी । सर्वाभरणसंभूषा सुप्रसन्ना मनस्विनी

ນາງສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຫົງ ແລະດວງຈັນ ສວມສາຍຄໍໄຂ່ມຸກທີ່ຫ້ອຍລົງ; ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບທຸກຢ່າງ ແລະປາກົດວ່າສະງົບຜ່ອງໃສຍິ່ງ ມີໃຈສູງສົ່ງ.

Verse 94

श्वेतवस्त्रेण संवीता शतपत्रं शयेकृतम् । पुस्तककरा पंकजस्था राजमाना सदैव हि

ນາງນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຂາວ ໃຫ້ນອນພັກເທິງດອກບົວຮ້ອຍກີບ; ຖືຄຳພີໃນມື ປະທັບເທິງປັດມະ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍສະຫງ່າລາສີຢູ່ເສມອ.

Verse 95

एषा प्रज्ञा महाभाग भाग्यवंतं समागता । लाक्षारससमावर्णा सुप्रसन्ना सदैव हि

ໂອ ຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນ, ປັນຍານີ້ໄດ້ມາຮອດຜູ້ມີວາສນາ; ມີສີດັ່ງນ້ຳລາກສາ ແລະສະຫງົບຜ່ອງໃສຢ່າງຍິ່ງຢູ່ເສມອ.

Verse 96

पीतपुष्पकृतामाला हारकेयूरभूषणा । मुद्रिका कंकणोपेता कर्णकुंडलमंडिता

ນາງສວມມາລາດອກໄມ້ສີເຫຼືອງ ປະດັບດ້ວຍສາຍຄໍ ແລະກຳໄລແຂນ; ມີແຫວນ ແລະກຳໄລຂໍ້ມື ພ້ອມຕຸ້ມຫູງາມສະຫງ່າ.

Verse 97

पीतेन वाससा देवी सदैव परिराजते । त्रैलोक्यस्योपकाराय पोषणायाद्वितीयका

ເມື່ອນາງນຸ່ງຫົ່ມຜ້າສີເຫຼືອງ ພຣະເທວີກໍສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ເສມອ; ເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະການຫຼ້ຽງດູໄຕຣໂລກ ນາງເປັນຜູ້ບໍ່ມີໃຜເທົ່າທຽມ.

Verse 98

यस्याः शीलं द्विजश्रेष्ठ सदैव परिकीर्तितम् । सेयं दया सु संप्राप्ता तव पार्श्वे द्विजोत्तम

ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ຄຸນຄວາມດີແລະສີນຂອງນາງຖືກສັນລະເສີນຢູ່ເສມອ; ດາຍາ—ຄວາມເມດຕານັ້ນເອງ ບັດນີ້ໄດ້ມາຮອດຂ້າງກາຍທ່ານແລ້ວ, ໂອ ດວິຊະຜູ້ສູງສຸດ.

Verse 99

इयं वृद्धा महाप्राज्ञ भावभार्या तपस्विनी । मम माता द्विजश्रेष्ठ धर्मोहं तव सुव्रत

ນາງເຖົ້ານີ້ເປັນຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ—ເປັນພັນລະຍາຜູ້ສັດຊື່ດ້ວຍພັກຕິ ແລະເປັນຕະປັສວິນີຜູ້ບຳເນົາຕະບະ. ນາງແມ່ນແມ່ຂອງຂ້າ, ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ; ແລະຂ້າແມ່ນທຳມະຂອງທ່ານ, ໂອ ຜູ້ມີວັດອັນດີເລີດ।

Verse 100

इति ज्ञात्वा शमं गच्छ मामेवं परिपालय । दुर्वासा उवाच । यदि धर्मः समायातो मत्समीपं तु सांप्रतम्

ເມື່ອຮູ້ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈົ່ງໄປດ້ວຍຄວາມສະຫງົບ ແລະຈົ່ງປົກປ້ອງຂ້າຕາມນີ້ເຖີດ। ດຸຣວາສາ ກ່າວວ່າ: “ຖ້າທຳມະໄດ້ມາຮອດໃກ້ຂ້າໃນບັດນີ້ແທ້…”

Verse 101

एतन्मे कारणं ब्रूहि किं ते धर्म करोम्यहम् । धर्म उवाच । कस्मात्क्रुद्धोसि विप्रेन्द्र किमेतैर्विप्रियं कृतम्

“ຈົ່ງບອກເຫດຜົນແກ່ຂ້າ; ຂ້າຄວນປະຕິບັດທຳມະໃດເພື່ອທ່ານ?” ທຳມະຕອບວ່າ: “ໂອ ວິປເຣນທຣ, ເຫດໃດທ່ານຈຶ່ງໂກດ? ພວກນີ້ໄດ້ເຮັດສິ່ງອັນບໍ່ພໍໃຈແກ່ທ່ານຢ່າງໃດ?”

Verse 102

तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि दुर्वासो यदि मन्यसे । दुर्वासा उवाच । येनाहं कुपितो देव तदिदं कारणं शृणु

“ຖ້າທ່ານເຫັນວ່າຄວນ, ໂອ ດຸຣວາສາ, ຈົ່ງບອກເຫດແກ່ຂ້າ” ດຸຣວາສາ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ຈົ່ງຟັງເຫດນີ້ເອງທີ່ເຮັດໃຫ້ຂ້າໂກດ”

Verse 103

दमशौचैः सुसंक्लेशैः शोधितं कायमात्मनः । लक्षवर्षप्रमाणं वै तपश्चर्या मया कृता

ດ້ວຍການສຳຣວມຕົນ ແລະຄວາມບໍລິສຸດ—ຜ່ານຄວາມລຳບາກອັນໜັກ—ຂ້າໄດ້ຊຳລະກາຍຂອງຕົນໃຫ້ບໍລິສຸດ. ແທ້ຈິງ ຂ້າໄດ້ບຳເນົາຕະບະຕະປະສະຈັຣຍາ ເປັນເວລາໜຶ່ງແສນປີ।

Verse 104

एवं पश्यसि मामेवं दया तेन प्रवर्तते । तस्मात्क्रुद्धोस्मि तेद्यैव शापमेवं ददाम्यहम्

ເນື່ອງຈາກເຈົ້າເບິ່ງຂ້າພະເຈົ້າແບບນີ້ ຄວາມເມດຕາກໍເກີດຂຶ້ນໃນໃຈ; ແຕ່ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ ມື້ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຍັງໂກດເຈົ້າ—ດັ່ງນັ້ນບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງປະກາດຄຳສາບນີ້ໃສ່ເຈົ້າ।

Verse 105

एवं श्रुत्वा तदा तस्य तमुवाच महामतिः । धर्म उवाच । मयि नष्टे महाप्राज्ञ लोको नाशं समेष्यति

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງກໍໄດ້ກ່າວກັບເຂົາ. ທັມມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປັນຍາຍິ່ງ, ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າຖືກທຳລາຍ ໂລກຈະເຂົ້າສູ່ຄວາມພິນາດ”

Verse 106

दुःखमूलमहं तात निकर्शामि भृशं द्विज । सौख्यं पश्चादहं दद्मि यदि सत्यं न मुंचति

ໂອ ຜູ້ຮັກ—ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ—ຂ້າພະເຈົ້າຈະຖອນຮາກແຫ່ງຄວາມທຸກໃຫ້ໝົດສິ້ນ; ຫຼັງນັ້ນຈະປະທານຄວາມສຸກ ຖ້າເຂົາບໍ່ລະທິ້ງຄວາມຈິງ

Verse 107

पापोयं सुखमूलस्तु पुण्यं दुःखेन लभ्यते । पुण्यमेवं प्रकुर्वाणः प्राणी प्राणान्विमुंचति

ບາບມີຮາກຢູ່ໃນຄວາມສຸກສຳລານ ແຕ່ບຸນ (ປຸນຍະ) ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມລຳບາກ. ດັ່ງນັ້ນ ສັດມີຊີວິດຜູ້ກະທຳບຸນແບບນີ້ ໃນທ້າຍທີ່ສຸດຍ່ອມປ່ອຍລົມຫາຍໃຈ (ເຖິງຄວາມຕາຍ)

Verse 108

महत्सौख्यं ददाम्येवं परत्र च न संशयः । दुर्वासा उवाच । सुखं येनाप्यते तेन परं दुःखं प्रपद्यते

“ດັ່ງນີ້ຂ້າພະເຈົ້າປະທານຄວາມສຸກອັນຍິ່ງໃຫຍ່—ໃນປະໂລກດ້ວຍ; ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ” ທຸຣວາສາກ່າວວ່າ: “ສິ່ງໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ໄດ້ສຸກ ດ້ວຍສິ່ງນັ້ນເອງຍ່ອມຕົກໄປສູ່ທຸກຂ໌ທີ່ໃຫຍ່ກວ່າ”

Verse 109

तत्तु मर्त्यः परित्यज्य अन्येनापि प्रभुज्यते । तत्सुखं को विजानाति निश्चयं नैव पश्यति

ມະນຸດຜູ້ເປັນມັດຕະຍະລະທິ້ງຊັບນັ້ນໄປ ແລ້ວຄົນອື່ນກໍໄດ້ເສວຍມັນ. ສຸກຈາກສິ່ງນັ້ນໃຜຈະຮູ້ໄດ້ແທ້? ເພາະບໍ່ເຫັນຄວາມແນ່ນອນເລີຍ.

Verse 110

तच्छ्रेयो नैव पश्यामि अन्याय्यं हि कृतं तव । येन कायेन क्रियते भुज्यते नैव तत्सुखम्

ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນຄວາມດີໃນນັ້ນ; ສິ່ງທີ່ທ່ານເຮັດແມ່ນອະຍຸດຕິທຳແທ້. ສຸກຈາກການກະທຳທີ່ກາຍເຮັດ ຖ້າເປັນອະທັມ ຜູ້ກະທຳບໍ່ໄດ້ເສວຍສຸກນັ້ນແທ້ໆ.

Verse 111

अन्येन क्रियते क्लेशमन्येनापि प्रभुज्यते । तत्सुखं को विजानाति चान्यायं धर्ममेव वा

ຄົນໜຶ່ງຮັບທຸກຄວາມລຳບາກ ແຕ່ອີກຄົນໜຶ່ງກັບໄດ້ເສວຍຜົນ. ດັ່ງນັ້ນສຸກນັ້ນໃຜຈະຮູ້ໄດ້ແທ້ ແລະໃຜຈະຈຳແນກໄດ້ວ່າເປັນອະຍຸດຕິທຳ ຫຼືເປັນທັມມະແທ້

Verse 112

अन्येन क्रियते क्लेशमन्येनापि सुखं पुनः । भुनक्ति पुरुषो धर्म तत्सर्वं श्रेयसा युतम्

ຄົນໜຶ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມລຳບາກ ແຕ່ອີກຄົນໜຶ່ງກັບໄດ້ສຸກ; ແຕ່ຜົນແຫ່ງທັມມະນັ້ນ ບຸລຸດຍ່ອມເສວຍເອງ. ດັ່ງນັ້ນທຸກຢ່າງນີ້ຜູກພັນກັບ «ເສຣຍະສ» ຄືຄວາມດີສູງສຸດຂອງຕົນ.

Verse 113

पुण्यं चैव अनेनापि अनेन फलमश्नुते । क्रियमाणं पुनः पुण्यमन्येन परिभुज्यते

ເຊັ່ນນັ້ນແຫຼະ ບຸນ (puṇya) ກໍຖືກສະສົມ ແລະຄົນຍ່ອມເສວຍຜົນຂອງມັນ; ແຕ່ບຸນທີ່ກຳລັງເຮັດຢູ່ ກໍອາດຖືກຄົນອື່ນຊິງເອົາໄປເສວຍໄດ້ອີກ.

Verse 114

तत्सर्वं हि सुखं प्रोक्तं यत्तथा यस्य लक्षणम् । धर्मशास्त्रोदितं चैव कृतं सर्वत्र नान्यथा

ທຸກສິ່ງທີ່ຖືກກ່າວວ່ານໍາໄປສູ່ຄວາມຜາສຸກ ແທ້ຈິງແມ່ນສິ່ງທີ່ສອດຄ່ອງກັບລັກສະນະແທ້ຂອງຜູ້ນັ້ນ. ແລະພຶງປະພຶດຕາມທີ່ທຳມະສາດ (Dharmaśāstra) ບັນຍັດໄວ້ໃນທຸກບ່ອນ—ບໍ່ໃຫ້ຜິດແປກໄປຈາກນັ້ນ.

Verse 115

येन कायेन कुर्वंति तेन दुःखं सहन्ति ते । परत्र तेन भुंजंति अनेनापि तथैव च

ເຂົາເຈົ້າເຮັດກຳດ້ວຍກາຍໃດ ກໍຕ້ອງທົນທຸກດ້ວຍກາຍນັ້ນເອງ. ໃນປະໂລກກໍຍັງເສວຍຜົນຜ່ານສິ່ງດຽວກັນ ແລະໃນໂລກນີ້ກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນ.

Verse 116

इति ज्ञात्वा स धर्मात्मा भवान्समवलोकयेत् । यथा चौरा महापापाः स्वकायेन सहंति ते

ເມື່ອຮູ້ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ທ່ານຜູ້ມີທຳພຶງພິຈາລະນາໃຫ້ລຶກຊຶ້ງ: ເຫມືອນດັ່ງໂຈນຜູ້ເປັນມະຫາບາບ ຍ່ອມທົນທຸກກັບກາຍຂອງຕົນເອງ.

Verse 117

दुःखेन दारुणं तीव्रं तथा सुखं कथं नहि । धर्म उवाच । येन कायेन पापाश्च संचरन्ति हि पातकम्

“ເມື່ອມີທຸກຂ໌ອັນດຸຮ້າຍແລະຮຸນແຮງ ເປັນໄປໄດ້ຢ່າງໃດຈຶ່ງຈະບໍ່ມີສຸກ?” ທຳມະຕອບວ່າ: “ກາຍນັ້ນເອງ ທີ່ຄົນບາບໃຊ້ເຄື່ອນໄຫວໃນບາບກຳ ນໍາໄປສູ່ປາຕະກະ (pātaka) (ເປັນເຫດ).”

Verse 118

तेन पीडां सहंत्येव पातकस्य हि तत्फलम् । दंडमेकं परं दृष्टं धर्मशास्त्रेषु पंडितैः

ໂດຍສິ່ງນັ້ນເອງ ຄົນຈຶ່ງຕ້ອງທົນຄວາມເຈັບປວດ—ນີ້ແມ່ນຜົນແທ້ຂອງບາບ. ບັນດານັກປັນຍາໃນທຳມະສາດເຫັນວ່າ “ດັນຑະ” (daṇḍa) ແມ່ນວິທີແກ້ໄຂອັນສູງສຸດພຽງປະການດຽວ.

Verse 119

तं धर्मपूर्वकं विद्धि एतैर्न्यायैस्त्वमेव हि । दुर्वासा उवाच । एवं न्यायं न मन्येहं तथैव शृणु धर्मराट्

ຈົ່ງຮູ້ເຖິງວ່າ ນີ້ຕັ້ງຢູ່ເທິງທຳມະ; ໂດຍຫຼັກຍຸດຕິເຫຼົ່ານີ້ ເຈົ້າເອງເປັນຜູ້ສະຖາປະນາ. ທຸຣະວາສາກ່າວວ່າ: “ຂ້າບໍ່ຍອມຮັບເຫດຜົນແບບນັ້ນ; ແຕ່ກໍຈົ່ງຟັງຕໍ່ໄປ, ໂອ ພຣະຣາຊາແຫ່ງທຳມະ।”

Verse 120

शापत्रयं प्रदास्यामि क्रुद्धोहं तव नान्यथा । धर्म उवाच । यदा क्रुद्धो महाप्राज्ञ मामेव हि क्षमस्व च

“ຂ້າຈະໃຫ້ຄຳສາບສາມປະການ; ຂ້າໂກດເຈົ້າ—ບໍ່ມີທາງອື່ນ.” ທຳມະກ່າວວ່າ: “ເມື່ອທ່ານໂກດ, ໂອ ຜູ້ປັນຍາຍິ່ງ, ຂໍໂປດອະໄພຂ້າແທ້ໆ.”

Verse 121

नैव क्षमसि विप्रेंद्र दासीपुत्रं हि मां कुरु । राजानं तु प्रकर्तव्यं चांडालं च महामुने

“ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາພຣາຫມັນ, ຢ່າໄດ້ຍອມອະໄພ; ຢ່າເຮັດໃຫ້ຂ້າເປັນລູກຂອງນາງຮັບໃຊ້. ແຕ່ໂອ ມະຫາມຸນີ, ຄວນເຮັດໃຫ້ພຣະຣາຊາເປັນຈັນດາລ.”

Verse 122

प्रसादसुमुखो विप्र प्रणतस्य सदैव हि । दुर्वासाश्च ततः क्रुद्धो धर्मं चैव शशाप ह

ໂອ ພຣາຫມັນ, ຕໍ່ຜູ້ທີ່ກົ້ມກາບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ທ່ານນັ້ນຍ່ອມເມດຕາແລະໃຈດີເສມອ. ແຕ່ຕໍ່ມາ ທຸຣະວາສາໂກດກະຫນັກ ແລະໄດ້ສາບແມ່ນແຕ່ທຳມະເອງ.

Verse 123

दुर्वासा उवाच । राजा भव त्वं धर्माद्य दासीपुत्रश्च नान्यथा । गच्छ चांडालयोनिं च धर्म त्वं स्वेच्छया व्रज

ທຸຣະວາສາກ່າວວ່າ: “ນັບແຕ່ມື້ນີ້ ໂອ ທຳມະ, ເຈົ້າຈະເປັນພຣະຣາຊາ—ແຕ່ເປັນລູກຂອງນາງຮັບໃຊ້ເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ຢ່າງອື່ນ. ແລະຈົ່ງໄປສູ່ກຳເນີດຈັນດາລດ້ວຍ; ໂອ ທຳມະ, ຈົ່ງໄປຕາມໃຈປາຖະໜາຂອງເຈົ້າ.”

Verse 124

एवं शापत्रयं दत्त्वा गतोसौ द्विजसत्तमः । अनेनापि प्रसंगेन दृष्टो धर्मः पुरा किल

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ປະກາດຄຳສາບສາມປະການແລ້ວ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດນັ້ນກໍໄດ້ຈາກໄປ। ແລະດ້ວຍເຫດການນີ້ເອງ ກ່າວກັນວ່າ ໃນການກ່ອນ ທຳມະໄດ້ປາກົດໃຫ້ເຫັນ।

Verse 125

सोमशर्मोवाच । धर्मस्तु कीदृशो जातस्तेन शप्तो महात्मना । तद्रूपं तस्य मे ब्रूहि यदि जानासि भामिनि

ໂສມະຊະຣະມາ ກ່າວວ່າ: “ທຳມະນັ້ນເກີດເປັນສະພາບແນວໃດ ຈຶ່ງຖືກມະຫາອາດມະຜູ້ນັ້ນສາບ? ໂອ ນາງຜູ້ງາມ, ຖ້າເຈົ້າຮູ້ ຈົ່ງບອກຮູບລັກຂອງລາວໃຫ້ຂ້າຟັງ.”

Verse 126

सुमनोवाच । भरतानां कुले जातो धर्मो भूत्वा युधिष्ठिरः । विदुरो दासीपुत्रस्तु अन्यं चैव वदाम्यहम्

ສຸມະນາ ກ່າວວ່າ: ໃນວົງສາພາຣະຕະ ທຳມະເອງໄດ້ເກີດເປັນຢຸທິສຖິຣະ। ສ່ວນວິດຸຣະນັ້ນເປັນລູກຊາຍຂອງນາງຮັບໃຊ້; ແລະຂ້າຈະເວົ້າເຖິງອີກຜູ້ໜຶ່ງດ້ວຍ।

Verse 127

यदा राजा हरिश्चंद्रो विश्वामित्रेण कर्षितः । तदा चांडालतां प्राप्तः स हि धर्मो महामतिः

ເມື່ອພຣະຣາຊາຫະຣິຊະຈັນທຣະ ຖືກວິສະວາມິຕຣະ ບີບຄັ້ນທຸກທໍລະມານ ໃນເວລານັ້ນ ພຣະອົງຕົກສູ່ສະພາບຈັນດາລາ; ແຕ່ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ແມ່ນແທ້ໆແລ້ວ ນັ້ນກໍແມ່ນທຳມະເຊັ່ນກັນ।

Verse 128

एवं कर्मफलं भुक्तं धर्मेणापि महात्मना । दुर्वाससो हि शापाद्वै सत्यमुक्तं तवाग्रतः

ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ທ່ານມະຫາອາດມະ “ທຳມະ” ເຖິງຈະຊອບທຳ ກໍຍັງໄດ້ເສວຍຜົນແຫ່ງກຳຂອງຕົນ। ເນື່ອງຈາກຄຳສາບຂອງທຸຣະວາສາ ຖ້ອຍຄຳທີ່ເວົ້າໄວ້ຕໍ່ໜ້າເຈົ້າ ຈຶ່ງປາກົດວ່າເປັນຄວາມຈິງ।