Adhyaya 42
सैन्धवविक्रमवर्णनम् / Description of Jayadratha’s Martial Display
Upa-parva: Saindhava-vikrama (Episode of Jayadratha’s Prowess within Droṇa-parva)
Sañjaya answers Dhṛtarāṣṭra’s inquiry about Sindhurāja Jayadratha’s prowess by detailing his chariot’s splendor and battlefield conduct. The chapter opens with a descriptive inventory of Jayadratha’s ratha: a city-like (gandharva-nagara) construction, crowned by a prominent boar-emblem banner, shaded by white parasols and marked by royal insignia; its fittings shine with pearls, diamonds, gems, and gold. The narrative then shifts from material description to kinetic action: Jayadratha rapidly releases dense volleys of arrows, striking several prominent Pāṇḍava-side warriors in measured counts (e.g., Sātyaki, Bhīma, Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, Drupada, Śikhaṇḍin, Kekayas, Draupadeyas, and Yudhiṣṭhira), creating an ‘arrow-net’ effect that forces withdrawal or delay. Yudhiṣṭhira counters by severing Jayadratha’s bow, but Jayadratha immediately takes up another, demonstrating speed and resilience. Exchanges continue—Bhīma brings down elements of insignia, Jayadratha retaliates—culminating in the report that Jayadratha, empowered by a divine boon, repeatedly checks those attempting to break Droṇa’s array, thereby controlling access and tempo in this sector of the engagement.
Chapter Arc: धृतराष्ट्र के प्रश्नों के बीच संजय युद्धभूमि का दृश्य खोलते हैं—अभिमन्यु के पीछे दौड़ते पाण्डवों की ज्वाला-सी गति, और सामने जयद्रथ का वर-बल से अकड़ता हुआ अवरोध। → पाण्डव-सेना व्यूहबद्ध होकर ‘परीप्सन्तः’—जयद्रथ तक पहुँचने को आतुर—आगे बढ़ती है। युधिष्ठिर, भीम, शिखण्डी, सात्यकि, नकुल-सहदेव, धृष्टद्युम्न, विराट, द्रुपद, केकय-राज आदि एक साथ धावा बोलते हैं; पर जयद्रथ को मिला वर (चार पाण्डवों को रोक सकने का) उसे क्षणिक साहस देता है और कौरव-पंक्तियाँ उसे ढाल बनकर घेरती हैं। → जयद्रथ ‘एवमस्तु’ कहकर वर-गौरव में युद्ध में उतरता है और पाण्डवों की अग्रगामी लहर को रोकने का प्रयत्न करता है—यही क्षण अध्याय का शिखर है: एक अकेला रथी, वर-समर्थित, पाण्डव-आक्रोश के सामने दीवार बनने का दावा करता है। → अध्याय का अंत निर्णायक वध/परिणाम पर नहीं, बल्कि पाण्डवों के संगठित आक्रमण और जयद्रथ के प्रतिरोध की स्थापना पर होता है—युद्ध की दिशा ‘जयद्रथ-युद्ध’ के रूप में स्पष्ट हो जाती है। → पाण्डवों का व्यूहबद्ध धावा जारी है—क्या जयद्रथ सचमुच चारों पाण्डुनन्दनों को रोक पाएगा, और अर्जुन के प्रतिशोध की घड़ी कब टूटेगी?
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका $ “लोक मिलाकर कुल २६६ “लोक हैं।) #द-2ल्5 >> | आह ॥ #* द्विचत्वारिशोड ध्याय: अभिमन्युके पीछे जानेवाले पाण्डवोंको जयद्रथका वरके प्रभावसे रोक देना धृतराष्ट उवाच बालमत्यन्तसुखिनं स्वबाहुबलदर्पितम् । युद्धेषु कुशलं वीरं कुलपुत्र॑ तनुत्यजम्
ທຣິຕະຣາດຖະກ່າວວ່າ: «ເດັກນ້ອຍນັ້ນ ຜູ້ຢູ່ຢ່າງສຸກສະບາຍຢ່າງຍິ່ງ, ຜູ້ຫຍິ່ງຍະໂສດ້ວຍກຳລັງແຂນຂອງຕົນ, ຜູ້ຊຳນານໃນສົງຄາມ, ວິຣະຊົນຜູ້ເປັນບຸດແຫ່ງຕະກູນ, ຜູ້ພ້ອມສະຫຼະຊີວິດ…»
Verse 2
गाहमानमनीकानि सदश्नैश्न त्रिहायनै: । अपि यौधिष्ठिरात् सैन्यात् कश्चिदन््वपतद् बली
ທ້າວ ທຣິຕຣາສະຕຣະ ກ່າວວ່າ: «ໃນຍາມທີ່ແນວຮົບຖືກລຸກຝ່າ ແລະຖືກກົດດັນຜ່ານ—ທ່າມກາງມ້າໄວ ແລະມ້າດີອາຍຸສາມປີ—ມີນັກຮົບຜູ້ກ້າຫານຜູ້ໃດຈາກກອງທັບຂອງ ຢຸທິສຖິຣ ທີ່ໄດ້ໄລ່ຕາມບໍ?»
Verse 3
धृतराष्ट्र बोले--संजय! अत्यन्त सुखमें पला हुआ वीर बालक अभिमन्यु युद्धमें कुशल था। उसे अपने बाहुबलपर गर्व था। वह उत्तम कुलमें उत्पन्न होनेके कारण अपने शरीरको निछावर करके युद्ध कर रहा था। जिस समय वह तीन सालकी अवस्थावाले उत्तम घोड़ोंके द्वारा मेरी सेनाओंमें प्रवेश कर रहा था
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ, ຢຸທິສຖິຣ, ພີມເສນ, ຊິຄັນດີ, ສາຕະຍະກິ, ສອງພີ່ນ້ອງຝາແຝດ (ນະກຸລ ແລະ ສະຫະເທວ), ທຣິສຖະດຸມນະ, ວິຣາຕ, ດຣຸປະດະ, ແລະເຈົ້າຊາຍແຫ່ງເກກະຍະ—ນັກຮົບຜູ້ພ້ອມຟັນຟາດ ແລະກອງທັບຈັດແຖວເປັນຮູບການຮົບ—ໄດ້ພາກັນພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ ໝາຍໃຈຈະເຂົ້າສູ່ວິວະຫະ. ດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນເພື່ອປົກປ້ອງ ອະພິມັນຍຸ ແລະເພື່ອຕາມທາງທີ່ເຂົາເປີດໄວ້, ບັນດາຜູ້ເຖົ້າແລະມິດສະຫາຍໄດ້ກົດດັນເຂົ້າໄປໃນວິວະຫະ, ສະແດງວ່າໜ້າທີ່ຕໍ່ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະສະຫາຍຮົບ ບັງຄັບໃຫ້ກ້າວໄປ ແມ່ນແຕ່ທ່າມກາງອັນຕະລາຍແຫ່ງສົງຄາມ.
Verse 4
धृष्टकेतुश्व संरब्धो मत्स्याश्वाभ्यपतन् रणे । तेनैव तु पथा यान्तः पितरो मातुलै: सह
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ, ທຣິສຖະເກຕຸ ພ້ອມດ້ວຍນັກຮົບມັດສະຍະ ແລະ ອັສວະ ໄດ້ພຸ້ນເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບ. ແລະຕາມທາງນັ້ນເອງ, ບັນດາພໍ່ ແລະລຸງຂ້າງແມ່—ຈັດກອງທັບເປັນຮູບການຮົບ ແລະກະຫາຍຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພາກັນພຸ້ນໄປພ້ອມກັນ, ໝາຍໃຈຈະເຂົ້າສູ່ວິວະຫະຕາມທາງທີ່ເປີດໄວ້, ເພື່ອປົກປ້ອງ ອະພິມັນຍຸ.
Verse 5
तान् दृष्टवा द्रवत: शूरांस्त्ववीया विमुखा5भवन्
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນວີຣະບຸລຸດເຫຼົ່ານັ້ນພຸ້ນມາ, ທະຫານຂອງທ່ານກໍຫັນຫຼັງ ແລະຫນີໄປ. ແລ້ວບັນດາຜູ້ຈົມຕີ—ຈັດກອງທັບເປັນແຖວຮົບ—ກໍພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ, ໝາຍໃຈຈະເຂົ້າວິວະຫະ ແລະຟັນຟາດ, ເພື່ອກົດດັນຜ່ານຕາມທາງທີ່ເປີດໄວ້.
Verse 6
ततस्तद् विमुखं दृष्टवा तव सूनोर्महद् बलम् । जामाता तव तेजस्वी संस्तम्भयिषुराद्रवत्
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວເມື່ອເຫັນກອງທັບໃຫຍ່ຂອງລູກຊາຍທ່ານຫັນຫນີຈາກການຮົບ, ລູກເຂີຍຜູ້ສະຫງ່າງາມຂອງທ່ານ ຄື ໄຊຍະດຣະຖະ ກໍພຸ້ນອອກມາ, ໝາຍໃຈຈະຢືນຢັນ ແລະຮວບຮວມໃຫ້ໝັ້ນຄົງ. ໃນເວລາດຽວກັນ, ບັນດາຜູ້ຈົມຕີອັນດຸເດືອດ—ຈັດກອງທັບເປັນແຖວຮົບ—ກໍພຸ້ນເຂົ້າມາ ເພື່ອຟັນຟາດ ແລະຊິງຄວາມໄດ້ເປັນ.
Verse 7
सैन्धवस्य महाराज पुत्रो राजा जयद्रथ: । स पुत्रगृद्धिन: पार्थान् सहसैन्यानवारयत्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະມະຫາກະສັດ! ພະຣາຊາ ຊະຍະດຣະຖະ ບຸດແຫ່ງກະສັດເມືອງສິນທຸ ໄດ້ຂັດຂວາງບຸດຂອງພຣຶຖາ (ປານດະວະ) ພ້ອມກອງທັບຂອງເຂົາ. ດ້ວຍຄວາມຮ້ອນໃຈຢ່າງຫນັກເພື່ອຄວາມປອດໄພຂອງອະພິມັນຍຸ ປານດະວະຈຶ່ງພາກັນຮຸກໜ້າ ເພື່ອຈະທະລຸວິວະຫະຂອງສັດຕູ; ແຕ່ຊະຍະດຣະຖະຢືນເປັນກຳແພງຂັດຂວາງ ເຮັດໃຫ້ການຕໍ່ສູ້ກາຍເປັນການທົດສອບແຫ່ງຈິດໃຈ ໜ້າທີ່ຕໍ່ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະຈັນຍາບັນອັນເຂັ້ມງວດຂອງສົງຄາມ—ການປົກປ້ອງຝ່າຍຕົນ ບາງຄັ້ງກໍໝາຍເຖິງການປິດກັ້ນເປົ້າໝາຍອັນຊອບທຳຂອງຜູ້ອື່ນ.
Verse 8
उग्रधन्वा महेष्वासो दिव्यमस्त्रमुदीरयन् । वार्थक्षत्रिरुपासेधत् प्रवणादिव कुज्जर:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ວຶດທະກະສັດຕຣິ (ຊະຍະດຣະຖະ) ນັກທະນູຜູ້ດຸຮ້າຍ ແລະເປັນມະຫານັກທະນູ ໄດ້ເອີ້ນໃຊ້ອາວຸດທິບ (ດິວຍະອັດສະຕຣະ) ແລ້ວຂັດຂວາງການຮຸກໜ້າຂອງເຂົາ—ດັ່ງຊ້າງທີ່ຢືນຢັນຢູ່ຕາມເນີນຕ່ຳແລ້ວຕ້ານສັດຕູ. ແຕ່ບັນດານັກຮົບຜູ້ພ້ອມປະຫານ ຜູ້ຈັດກອງເປັນວິວະຫະ ກໍພາກັນຮຸກໜ້າພ້ອມກັນ ມຸ່ງຈະທະລຸເຂົ້າໄປ ແລະເຂົ້າສູ່ວິວະຫະຕາມທາງທີ່ອະພິມັນຍຸເຄີຍເປີດໄວ້ ເພື່ອປົກປ້ອງເຂົາ.
Verse 9
धृतराष्ट्र रवाच अतिभारमहं मन्ये सैन्धवे संजयाहितम् । यदेक: पाण्डवान क्रुद्धान् पुत्रप्रेप्सूनवारयत्
ທຣິຕະຣາສະຕຣະກ່າວວ່າ: “ສັນຊະຍະ, ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ພາລະອັນໜັກຫນ່ວງຢ່າງຍິ່ງໄດ້ຕົກຢູ່ເທິງຊະຍະດຣະຖະແຫ່ງສິນທຸ—ເພາະແມ່ນແຕ່ຢູ່ລຳພັງ ເຂົາກໍຍັງສາມາດຂັດຂວາງປານດະວະຜູ້ໂກດເກຣີຍວ ແລະຮ້ອນໃຈຢາກເຂົ້າໄປປົກປ້ອງເດັກນ້ອຍ (ອະພິມັນຍຸ).”
Verse 10
अत्यद्भुतमहं मन्ये बल॑ शौर्य च सैन्धवे । तस्य प्रब्रूहि मे वीर्य कर्म चाग्र्यं महात्मन:
ທຣິຕະຣາສະຕຣະກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ກຳລັງແລະຄວາມກ້າຫານຂອງເຈົ້າເມືອງສິນທຸນັ້ນ ນ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ. ຂໍໃຫ້ເຈົ້າບອກຂ້າພະເຈົ້າ ໂອ ຜູ້ໃຈໃຫຍ່, ເຖິງພະລັງວິລະກຳ ແລະການກະທຳອັນຍອດຂອງເຂົາ.” ແລ້ວບັນດານັກຮົບຜູ້ພ້ອມປະຫານ ຜູ້ຈັດກອງເປັນວິວະຫະ ກໍຮຸກໜ້າພ້ອມກັນ ມຸ່ງເຂົ້າສູ່ວິວະຫະຕາມທາງທີ່ອະພິມັນຍຸເຄີຍເຮັດໄວ້ ເພື່ອປົກປ້ອງເຂົາ.
Verse 11
सिंधुराजमें ऐसे बल और शौर्यका होना मैं अत्यन्त आश्चर्यकी बात मानता हूँ। महामना जयद्रथके बल और श्रेष्ठ पराक्रमका मुझसे विस्तारपूर्वक वर्णन करो ।।
ທຣິຕະຣາສະຕຣະກ່າວວ່າ: “ການທີ່ກະສັດເມືອງສິນທຸມີກຳລັງແລະຄວາມກ້າຫານເຊັ່ນນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່ານ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ. ຂໍໃຫ້ເຈົ້າພັນລະນາໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງລະອຽດ ເຖິງກຳລັງ ແລະວິລະກຳອັນຍອດຂອງຊະຍະດຣະຖະ. ເຂົາໄດ້ໃຫ້ທານອັນໃດ, ໄດ້ບູຊາໄຟ (ໂຮມ) ອັນໃດ, ໄດ້ປະກອບຍັດ (ຍະຊະ) ອັນໃດ, ຫຼືໄດ້ບຳເນັດຕະປະອັນໃດຢ່າງເຂັ້ມງວດ—ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ກະສັດເມືອງສິນທຸສາມາດຢູ່ລຳພັງແຕ່ກໍຂັດຂວາງປານດະວະທັງຫມົດໄດ້?”
Verse 12
(दमो वा ब्रह्मचर्य वा सूत यच्चास्य सत्तम । देवं कतममाराध्य विष्णुमीशानमब्जजम् ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໂອ ສູຕະ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ຄົນມີຄຸນທຳ, ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ: ການຂົມຂືນອິນຊີ ຫຼື ວິໄນພົມມະຈັນຂອງເຂົາເປັນແນວໃດ? ແລະເຂົາໄດ້ນະມັດສະການພຣະເທວະອົງໃດ—ພຣະວິສະນຸ, ພຣະອີສານ (ຊິວະ), ຫຼື ພຣະພຣະຫມາ (ຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ)—ດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງນັ້ນ ກະສັດແຫ່ງສິນທຸ ຈຶ່ງໂກດແຄ້ນ ແລະສາມາດຂັດຂວາງພານດະວະຜູ້ມຸ່ງປົກປ້ອງບຸດ (ອະພິມັນຍຸ) ໄດ້? ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ວ່າ ພີສະມະເຄີຍກະທຳວິລະກຳໃຫຍ່ປານນັ້ນ». ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ, ໃນເຫດການລັກພານາງດຣົບະດີ, Jayadratha ເຄີຍຖືກ Bhīmasena ປະລາຍ. ເພາະຄວາມທະນົງຕົນ ເຂົາຮູ້ສຶກອັບອາຍຢ່າງແຮງ ແລະກະສັດນັ້ນຈຶ່ງບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ ເພື່ອປາຖະໜາຂໍພອນ».
Verse 13
इन्द्रियाणीद्धरियार्थेभ्य: प्रियेभ्य: संनिवर्त्य सः । क्षुत्पिपासातपसह: कृशो धमनिसंततः
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເຂົາໄດ້ຖອນອິນຊີຂອງຕົນອອກຈາກອາລົມອັນນ່າຮັກ ແລະຍົວຍວນໃຈໃນການເສບສຸກ; ອົດທົນຄວາມຫິວໂຫຍ ຄວາມກະຫາຍ ແລະແດດຮ້ອນແຜດເຜົາ. ຮ່າງກາຍຊູບຜອມ ອ່ອນແອ ເສັ້ນເລືອດໂປ່ງອອກເຫັນຊັດ, ເຂົາກໍຍັງຝືນກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ. ໃນຂະນະດຽວກັນ ນັກຮົບທັງຫຼາຍ—ກະຫາຍຈະຟັນຟາດ ແລະຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນຮົບ—ກໍພາກັນພຸ້ນພັນໄປຂ້າງໜ້າ ໝາຍຈະຝ່າເຂົ້າໄປໃນແຖວທີ່ຈັດຮູບໄວ້.
Verse 14
देवमाराधयच्छर्व॑ गृणन् ब्रह्म सनातनम् । भक्तानुकम्पी भगवांस्तस्य चक्रे ततो दयाम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເຂົາສັນລະເສີນພຣະພຣະຫມານິລັນດອນ ແລະນະມັດສະການພຣະສະຣະວະ (ຊິວະ) ເພື່ອຂໍພຣະກະລຸນາ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກດີ ຈຶ່ງສົງສານເຂົາ ແລະປະທານຄວາມເມດຕາ. ໃນຂະນະດຽວກັນ ນັກຮົບທັງຫຼາຍ—ຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນ ແລະມຸ່ງຈະຟັນຟາດ—ກໍພາກັນພຸ້ນພັນໄປຂ້າງໜ້າ ພະຍາຍາມຝ່າເຂົ້າໄປໃນຂະບວນນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ.
Verse 15
स्वप्रान्तेडप्यथ चैवाह हर: सिन्धुपते: सुतम् । वरं वृणीष्व प्रीतो5स्मि जयद्रथ किमिच्छसि
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມຝັນ ພຣະຫະຣະ (ຊິວະ) ກໍໄດ້ກ່າວກັບບຸດຂອງເຈົ້າແຫ່ງສິນທຸ (Jayadratha) ວ່າ: «ຈົ່ງເລືອກພອນໜຶ່ງ. ຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈໃນເຈົ້າ, Jayadratha—ເຈົ້າປາຖະໜາສິ່ງໃດ?» ໃນຂະນະດຽວກັນ ນັກຮົບຜູ້ມຸ່ງຈະຟັນຟາດ ແລະຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນ ກໍພາກັນພຸ້ນພັນໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ ໝາຍຈະຝ່າເຂົ້າໄປ ແລະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ.
Verse 16
एवमुक्तस्तु शर्वेण सिन्धुराजो जयद्रथ: । उवाच प्रणतो रुद्रं प्राजजलिरनियतात्मवान्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກພຣະສະຣະວະ (ຣຸດຣະ) ກ່າວດັ່ງນັ້ນ, Jayadratha ກະສັດແຫ່ງສິນທຸ ກໍກົ້ມກາບນະມັດສະການພຣະຣຸດຣະ. ພ້ອມປະນົມມືດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະຂົມຂືນໃຈໃຫ້ຢູ່ໃນວິໄນ, ເຂົາຈຶ່ງກ່າວຂຶ້ນ.
Verse 17
पाण्डवेयानहं संख्ये भीमवीर्यपराक्रमान् | वारयेयं रथेनैक: समस्तानिति भारत
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ (ທຣິຕຣາດຣະ) ໃນກາງສົງຄາມ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຢືນຢັນຢູ່ໃນລົດຮົບພຽງຄົນດຽວ ກັ້ນຂວາງນັກຮົບປານດະວະທັງປວງ—ຜູ້ມີພະລັງດັ່ງພີມ ແລະວິລະກຳອັນກ້າຫານ—ບໍ່ໃຫ້ລຸກຄືບໜ້າ». ດ້ວຍຄຳປະຕິຍານນັ້ນ ບັນດານັກຮົບຜູ້ມຸ່ງຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນວິວຫະ—ພາກັນພຸ້ນໄປພ້ອມກັນ ມຸ່ງເຂົ້າສູ່ຂະບວນຕາມເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ເພື່ອໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ. ຕອນນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມຕຶງຕັນທາງຈັນຍາຂອງສົງຄາມ: ຄວາມໝັ້ນໃຈ ແລະຄຳສັດປະຕິຍານຂອງກະສັດນັກຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະ) ຖືກປະກາດເປັນ «ທັມມະ» ແຕ່ກໍອາດກາຍເປັນເຄື່ອງມືໃນການດັກຈັບ ຖ່ວງເວລາ ຫຼືແຍກສັດຕູໃຫ້ໂດດດ່ຽວ ໃນຍຸດທະສາດທີ່ມີເງົາອະທັມມະປົກຄຸມ.
Verse 18
एवमुक्तस्तु देवेशो जयद्रथमथाब्रवीत् | ददामि ते वरं सौम्य विना पार्थ धनंजयम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງ ພຣະສິວະ ໄດ້ກ່າວກັບໄຊຍະດຣະຖະວ່າ: «ໂອ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍປະທານພອນໃຫ້ເຈົ້າ—ນອກເສຍແຕ່ ປາຣຖະ ທະນັນຊະຍະ (ອາຣຊຸນ)—ເຈົ້າຈະສາມາດກັ້ນຂວາງປານດະວະທີ່ເຫຼືອບໍ່ໃຫ້ລຸກຄືບໜ້າໃນສົງຄາມ (ໜຶ່ງມື້)»។ ຕອນນີ້ວາງກອບພອນທິບທີ່ມີນ້ຳໜັກທາງຈັນຍາ: ອຳນາດຖືກປະທານພ້ອມຂໍ້ຈຳກັດອັນຊັດເຈນ ແລະການນຳໃຊ້ມັນຈະກຳນົດທັງຄວາມຍຸດຕິທຳ ແລະໂສກນາດຕະກຳໃນສະໜາມຮົບ.
Verse 19
वारयिष्यसि संग्रामे चतुरः पाण्डुनन्दनान् । एवमस्त्विति देवेशमुक्त्वाबुद्धात पार्थिव:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າຈະກັ້ນຂວາງລູກຊາຍຂອງປານດຸທັງສີ່ໃນສົງຄາມ.» ເມື່ອກ່າວຕໍ່ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງແລ້ວ ກະສັດ (ໄຊຍະດຣະຖະ) ກໍຕື່ນຂຶ້ນ ແລະຮັບຄຳວ່າ «ເອວັມອັດສະຕຸ—ຂໍໃຫ້ເປັນດັ່ງນັ້ນ.» ແລ້ວບັນດານັກຮົບຜູ້ມຸ່ງຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນວິວຫະ—ພາກັນພຸ້ນໄປພ້ອມກັນ ຊອກຫາທາງເຂົ້າສູ່ຂະບວນຕາມເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້. ຕອນນີ້ວາງຄວາມຕຶງຕັນທາງຈັນຍາອັນເປັນປົກກະຕິຂອງສົງຄາມ: ພອນທິບ ແລະຄວາມສາມາດທາງຍຸດທະການ ຖືກເອີ້ນມາບໍ່ໃຊ້ເພື່ອສັນຕິ ແຕ່ເພື່ອຂັດຂວາງ ແລະແຍກສັດຕູໃຫ້ໂດດດ່ຽວ ເພີ່ມຄ່າທາງຈັນຍາຂອງຊັຍຊະນະ.
Verse 20
स तेन वरदानेन दिव्येनास्त्रबलेन च । एक: संवारयामास पाण्डवानामनीकिनीम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ, ດ້ວຍພອນທິບນັ້ນ ແລະດ້ວຍພະລັງອາວຸດສະຫວັນ, ເຂົາພຽງຄົນດຽວກໍກັ້ນຂວາງກອງທັບຂອງປານດະວະໄວ້ໄດ້, ໃນຂະນະທີ່ນັກຮົບຜູ້ມຸ່ງຈະຟັນຟາດ—ຈັດແຖວຮົບແລ້ວ—ພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ ມຸ່ງຈະຝ່າເຂົ້າ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມໄດ້ເປັນຕໍ່ພຽງຢ່າງດຽວ ເມື່ອປະສານກັບຝີມືການຮົບ ກໍອາດຂັດຂວາງໄດ້ແມ່ນແຕ່ເຫດຜົນອັນຊອບທຳ ໃນຄວາມວຸ່ນວາຍຂອງສົງຄາມ.
Verse 21
तस्य ज्यातलघोषेण क्षत्रियान् भयमाविशत् | परांस्तु तव सैन्यस्य हर्ष: परमको5भवत्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອສຽງດັງກັງວານຂອງສາຍຄັນທະນູຂອງເຂົາດັງຂຶ້ນ ຄວາມຢ້ານກົວກໍເຂົ້າສູ່ໃຈຂອງກະສັດນັກຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະ) ຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານ; ແຕ່ໃນກອງທັບຂອງທ່ານ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຄວາມຮື້ນເຮີງອັນໃຫຍ່ຫຼວງຍິ່ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ນັກຮົບຜູ້ມຸ່ງຈະຟັນຟາດ—ຈັດແຖວຮົບແລ້ວ—ພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ ມຸ່ງຈະຝ່າເຂົ້າ».
Verse 22
दृष्टवा तु क्षत्रिया भारं सैन्धवे सर्वमाहितम् । उत्क्कुश्याभ्यद्रवन् राजन् येन यौधिष्ठिरं बलम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ເມື່ອເຫັນວ່າພາລະທັງໝົດຂອງສະຖານະການຖືກວາງໄວ້ເທິງໄຫລ່ຂອງ ໄຊຍະດຣະຖະ (Jayadratha) ແຕ່ຜູ້ດຽວ, ນັກຮົບກະສັດຕະຣິຍະທັງຫຼາຍກໍຮ້ອງໂຮງສົງຄາມດັງກ້ອງ ແລະພຸ້ນເຂົ້າໄປທາງທີ່ກອງທັບຂອງ ຢຸທິສຖິຣະ ຕັ້ງຢູ່. ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະຟັນຟາດ, ພວກເຂົາຈັດກອງເປັນຂະບວນຮົບຢ່າງເປັນລະບຽບ ແລະພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ ເພື່ອຝ່າຝືນເຂົ້າກາງສົງຄາມ ໃຫ້ຮອດເປົ້າໝາຍຂອງຕົນ.
Verse 23
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ, ນັກຮົບປານດະວະ—ຜູ້ມີກອງທັບຈັດເປັນຂະບວນຮົບ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ດ້ວຍຄວາມແນ່ວແນ່ ແລະໜ້າທີ່ຄຸ້ມຄອງ, ພວກເຂົາຮີບເຂົ້າສູ່ຂະບວນຮົບຂອງສັດຕູຕາມເສັ້ນທາງດຽວກັນທີ່ເຄີຍເປີດໄວ້ກ່ອນ, ມຸ່ງຫວັງຈະປົກປ້ອງ ອະພິມັນຍຸ ແລະຮັກສາທຳຂອງກະສັດຕະຣິຍະໃນວິກິດສົງຄາມ.
Verse 24
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະບັນລຸເປົ້າໝາຍ, ນັກຮົບທັງຫຼາຍ—ມີກອງທັບຈັດເປັນຂະບວນຮົບ—ພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ ມຸ່ງຈະຟັນຟາດ. ໃນບໍລິບົດນີ້, ຜູ້ນຳປານດະວະພຸ້ນຂຶ້ນໜ້າເພື່ອປົກປ້ອງ ອະພິມັນຍຸ, ໂດຍເຂົ້າສູ່ຂະບວນຮົບຂອງສັດຕູຕາມເສັ້ນທາງທີ່ເຂົາເຄີຍເປີດໄວ້, ດ້ວຍໜ້າທີ່ຈະຄຸ້ມຄອງນັກຮົບໜຸ່ມຜູ້ກ້າຫານ ແລະດ້ວຍຈັນຍາຂອງມິດສະຫາຍໃນສົງຄາມທີ່ກຳລັງຮຸນແຮງ.
Verse 25
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະບັນລຸເປົ້າໝາຍ, ນັກຮົບຜູ້ຟັນຟາດຢ່າງຮຸນແຮງ—ມີກອງທັບຈັດເປັນຂະບວນຮົບ—ໄດ້ພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ. ໃນບໍລິບົດນີ້, ຜູ້ນຳປານດະວະແລະພັນທະມິດພຸ້ນຂຶ້ນໜ້າຢ່າງມີວິໄນໃນຂະບວນ, ດ້ວຍໜ້າທີ່ຈະປົກປ້ອງພວກພ້ອມພັນຂອງຕົນ ແລະຕອບໂຕ້ຄວາມຮຸນແຮງດ້ວຍກຳລັງທີ່ຈຳເປັນ, ໃນຂະນະທີ່ນ້ຳໜັກທາງຈັນຍາຂອງສົງຄາມກົດທັບຢູ່ເທິງທຸກການຕັດສິນໃຈ.
Verse 26
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະບັນລຸເປົ້າໝາຍ, ນັກຮົບທັງຫຼາຍ—ມີກອງທັບຈັດເປັນຂະບວນຮົບ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ໃນວິກິດສົງຄາມທີ່ກຳລັງຄືບຄືນ, ການບຸກຮຸກຢ່າງມີວິໄນຂອງພວກເຂົາ ສະທ້ອນທັງຄວາມແນ່ນອນທາງຍຸດທະສາດ ແລະຄວາມຮີບດ່ວນທາງຈັນຍາໃນການປົກປ້ອງພວກຂອງຕົນ ທ່າມກາງສະໜາມຮົບອັນໂຫດຮ້າຍ.
Verse 27
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ບັນດານັກຮົບຜູ້ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ ໄດ້ພາກັນພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າ. ໃນບົດເຫດນີ້ ການພຸ່ງບຸກນັ້ນສະທ້ອນຄວາມເຮັ່ງດ່ວນຕາມໜ້າທີ່ແຫ່ງທຳມະຂອງຝ່າຍປານດະວະ ເພື່ອຈະຝ່າເຂົ້າໄປໃນວິວະຫະຂອງສັດຕູຕາມທາງທີ່ອະພິມັນຍຸເຄີຍເປີດໄວ້ ເພື່ອປົກປ້ອງລາວ ແມ່ນແມ່ນວ່າຈະເສຍງອັນຕະລາຍຢ່າງໜັກກໍຕາມ.
Verse 28
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ບັນດານັກຮົບຜູ້ຟັນຟາດຮຸນແຮງ—ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ—ໄດ້ພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າ. ໃນກອບຈັນຍາຂອງມະຫາກາບີນີ້ ການພຸ່ງບຸກນັ້ນເກີດຈາກຄວາມຈົ່ງຮັກ ແລະໜ້າທີ່ປົກປ້ອງ: ຜູ້ນຳຝ່າຍປານດະວະກົດດັນເຂົ້າໄປໃນວິວະຫະຂອງສັດຕູ ເພື່ອຄຸ້ມຄອງອະພິມັນຍຸ ແລະຮັກສາຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ພວກພ້ອມ ແມ່ນແມ່ນວ່າຈະຕ້ອງເສຍງອັນຕະລາຍຢ່າງໜັກກາງກົນໄກສົງຄາມອັນມີລະບຽບກໍຕາມ.
Verse 29
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ບັນດານັກຮົບຜູ້ພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ—ໄດ້ພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າ. ໃນພາບເຫດທີ່ກຳລັງຄືບໜ້ານີ້ ຜູ້ນຳຝ່າຍປານດະວະ ແລະພັນທະມິດຂອງພວກເຂົາ ພາກັນຮຸກໄປຂ້າງໜ້າໃນສະໜາມຮົບ ມຸ່ງຈະຝ່າເຂົ້າໄປໃນວິວະຫະຂອງສັດຕູຕາມທາງດຽວກັນທີ່ອະພິມັນຍຸເຄີຍເປີດໄວ້ ໂດຍຖືກຂັບດັນດ້ວຍໜ້າທີ່ຈະປົກປ້ອງລາວ ແລະຈັນຍາແຫ່ງມິດສະຫາຍໃນສົງຄາມ.
Verse 30
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພະຣາຊາ, ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ບັນດານັກຮົບຜູ້ພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ—ໄດ້ພາກັນພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າ. ຢຸທິສຖິຣ, ພີມະເສນ, ສິຂັນດີ, ສາຕະຍະກິ, ນະກຸລ ແລະ ສະຫະເທວ, ທຣິສຕະດຸມນະ, ວິຣາຕະ, ດຣຸປະດະ, ບັນດາເຈົ້າຊາຍແຫ່ງເກກະຍະ, ທຣິສຕະເກຕຸຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂກດ ແລະນັກຮົບແຫ່ງແດນມັດສະຍະ—ທັງໝົດນີ້ໄດ້ຮຸກໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນໃນສະໜາມຮົບ. ບັນດາອາຂອງອະພິມັນຍຸ, ອາຝ່າຍພໍ່ ແລະອາຝ່າຍແມ່ ໄດ້ຈັດກອງທັບຂອງຕົນເປັນວິວະຫະ ພ້ອມຈະຟັນຟາດ ແລະພາກັນແລ່ນເຂົ້າໄປພ້ອມກັນ ເພື່ອເຂົ້າສູ່ວິວະຫະຕາມທາງທີ່ອະພິມັນຍຸເຄີຍເຮັດໄວ້—ມຸ່ງຈະຕີສັດຕູ ແລະປົກປ້ອງລາວ.”
Verse 31
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ບັນດານັກຮົບ—ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພາກັນພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ໃນພາບໃຫຍ່ຂອງເຫດການ ຜູ້ນຳຝ່າຍປານດະວະ ແລະພັນທະມິດຂອງພວກເຂົາ ຮຸກໄປຂ້າງໜ້າໃນສະໜາມຮົບ ມຸ່ງຈະຝ່າເຂົ້າໄປໃນວິວະຫະຂອງສັດຕູຕາມທາງທີ່ເຄີຍເປີດໄວ້ກ່ອນ ໂດຍຖືກຂັບດັນດ້ວຍໜ້າທີ່ຈະປົກປ້ອງອະພິມັນຍຸ ແລະຈັນຍາອັນເຮັ່ງດ່ວນແຫ່ງມິດສະຫາຍ ທ່າມກາງຄວາມຈຳເປັນອັນໂຫດຮ້າຍຂອງສົງຄາມ.
Verse 32
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ນັກຮົບຜູ້ຟັນຟາດແຮງ—ຜູ້ທີ່ຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນຮົບແລ້ວ—ພາກັນພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ. ໃນຄວາມຕຶງຕັນແຫ່ງທຳມະໃນຂະນະນັ້ນ ການກ້າວໜ້າຢ່າງມີລະບຽບຂອງເຂົາເຈົ້າ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມແນ່ວແນ່ແລະການຈັດຕັ້ງຖືກຮວບຮວມເພື່ອປົກປ້ອງພວກຕົນ ແລະຈະທະລຸຂະບວນຂອງສັດຕູ ໃນຂະນະທີ່ສະໜາມຮົບຮ້ອງຂໍການກະທຳຮວດເລັວແລະພ້ອມພຽງກັນ.
Verse 33
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ້ ພະຣາຊາ, ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ນັກຮົບຜູ້ຟັນຟາດແຮງ—ຜູ້ທີ່ຈັດກອງທັບເປັນຮູບຂະບວນຮົບແລ້ວ—ພາກັນພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ເຂົາເຈົ້າຮີບເຂົ້າສູ່ຂະບວນຕາມຊ່ອງທາງທີ່ເຄີຍຖືກເປີດໄວ້ນັ້ນ ໝາຍຈະຟັນຟາດສັດຕູພ້ອມທັງປົກປ້ອງອະພິມັນຍຸ; ເມື່ອບັນດາລຸງ ແລະຍາດຝ່າຍແມ່ຂອງລາວ ກ້າວໜ້າຢ່າງປະສານກັນເປັນລະບຽບ.
Verse 34
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ນັກຮົບ—ຜູ້ທີ່ຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນຮົບ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ພາກັນພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ. ໃນບົດເລື່ອງນີ້ ຄວາມພຸ້ນພາຍນັ້ນບໍ່ແມ່ນຄວາມຮຸນແຮງລ້ວນໆ; ແຕ່ເປັນຄວາມພະຍາຍາມທີ່ປະສານກັນ ອັນເກີດຈາກໜ້າທີ່ ເພື່ອທະລຸຂະບວນສັດຕູ ແລະປົກປ້ອງອະພິມັນຍຸ; ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ທຳມະໃນສົງຄາມມັກປາກົດເປັນການກະທຳຮ່ວມກັນຢ່າງມີລະບຽບ ພາຍໃຕ້ແຮງກົດດັນທາງຈິດໃຈອັນຮຸນແຮງ.
Verse 35
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ນັກຮົບຝ່າຍປານດະວະ—ຜູ້ທີ່ຈັດຂະບວນຮົບຢ່າງມີລະບຽບ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ພາກັນພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ໃນກອບຄຸນທຳອັນກວ້າງໃຫຍ່ຂອງສົງຄາມນີ້ ການກ້າວໜ້າຂອງເຂົາເຈົ້າບໍ່ແມ່ນຄວາມຮຸນແຮງລ້ວນໆ; ແຕ່ເປັນຄວາມມຸ່ງໝັ້ນອັນແນ່ວແນ່ ເພື່ອປົກປ້ອງພວກຕົນ ແລະຮັບມືກັບຄວາມທ້າທາຍທາງຍຸດທະສາດອັນໜັກໜ່ວງ ດ້ວຍຄວາມແນ່ວແນ່ທີ່ປະສານກັນ.
Verse 36
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ນັກຮົບຝ່າຍປານດະວະ—ຜູ້ທີ່ຈັດຂະບວນຮົບຢ່າງດີ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ພາກັນພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ດ້ວຍໜ້າທີ່ທີ່ຜັກດັນໃຫ້ປົກປ້ອງພວກຕົນ ແລະທະລຸກຳແພງຍຸດທະສາດຂອງສັດຕູ ເຂົາເຈົ້າຈຶ່ງກ້າວໜ້າດ້ວຍເຈດຈຳນົງອັນມີລະບຽບ ປ່ຽນຄວາມກ້າຫານແລະຄວາມຈົ່ງຮັກພັກດີໃຫ້ເປັນການກະທຳທີ່ປະສານກັນໃນສະໜາມຮົບ.
Verse 37
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຈະຊ່ວຍເຂົາ ບັນດານັກຮົບ—ຜູ້ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ (vyūha) ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພາກັນພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ໃນຄວາມຕຶງຕັນທາງທຳມະຂອງຂະນະນັ້ນ ການຄືບໜ້າຢ່າງມີລະບຽບຂອງເຂົາເຈົ້າ ບໍ່ແມ່ນເພາະຄວາມຮຸນແຮງລ້ວນໆ ແຕ່ເພາະໜ້າທີ່ປົກປ້ອງ: ເຂົ້າໄປໃນວິວະຫະຂອງສັດຕູຕາມທາງທີ່ອະພິມັນຍຸເຄີຍເປີດໄວ້ ແລະປົກປ້ອງເຂົາບໍ່ໃຫ້ຖືກລ້ອມທັບ.
Verse 38
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ນັກຮົບຝ່າຍປານດະວະ—ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພາກັນພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ດ້ວຍຄວາມແນ່ວແນ່ແລະໜ້າທີ່ປົກປ້ອງ ເຂົາເຈົ້າຈຶ່ງກະໂຈນເຂົ້າໄປໃນຂະບວນທັບຕາມທາງທີ່ເຄີຍເປີດໄວ້ ໝາຍຈະເຂົ້າສູ່ວິວະຫະຂອງສັດຕູເພື່ອປົກປ້ອງອະພິມັນຍຸ ແລະຟັນຟາດໃຫ້ເປັນຂາດ.
Verse 39
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ, ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ນັກຮົບຝ່າຍປານດະວະ—ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພາກັນພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ໝາຍຈະປົກປ້ອງອະພິມັນຍຸ ບັນດາອາວຸໂສແລະຍາດພີ່ນ້ອງຂອງເຂົາ ໄດ້ຄືບໜ້າເພື່ອເຂົ້າສູ່ວິວະຫະຂອງສັດຕູຕາມຊ່ອງທາງທີ່ເຂົາເຄີຍເປີດໄວ້ ໂດຍຖືກຜັກດັນດ້ວຍໜ້າທີ່ ແລະຄວາມຮີບດ່ວນທາງທຳມະ ທີ່ບໍ່ອາດປະຖິ້ມວິລະຊົນໜຸ່ມໃນພະຍຸໄພໄດ້.”
Verse 40
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ບັນດານັກຮົບ—ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າ. ໃນບໍລິບົດນີ້ ການພຸ່ງຂອງເຂົາເຈົ້າສະທ້ອນຄວາມຮີບດ່ວນແລະໜ້າທີ່ຂອງຝ່າຍປານດະວະ ທີ່ຈະຝ່າເຂົ້າໄປໃນວິວະຫະຂອງສັດຕູເພື່ອປົກປ້ອງອະພິມັນຍຸ ແມ່ນແມ່ນວ່າຈະສ່ຽງອັນຕະລາຍຫນັກ ແລະສະແດງວ່າຄວາມຈົ່ງຮັກແລະຄວາມຮັບຜິດຊອບໃນສົງຄາມ ອາດບັງຄັບໃຫ້ເກີດການກະທຳທີ່ວ່ອງໄວ ແລະປະສານກັນ.
Verse 41
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत अभिगनन््युवधपर्वमें आभिमन्युका पराक्रमविषयक इकतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ, ຢຸທິສຖິຣະ, ພີມະເສນະ, ສິຂັນຑີ, ສາຕະຍະກິ, ນະກຸລະ ແລະ ສະຫະເທວະ, ທຣິສຕະດະຍຸມນະ, ວິຣາຕະ, ດຣຸປະດະ, ເຈົ້າຊາຍແຫ່ງເກກະຍະ, ທຣິສຕະເກຕຸຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍໂທສະ, ແລະນັກຮົບແຫ່ງດິນແດນມັດສະຍະ—ທັງໝົດໄດ້ພາກັນພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າໃນສະໜາມຮົບ. ບັນດາອາວຸໂສຂອງອະພິມັນຍຸ—ອາຝ່າຍພໍ່, ອາອື່ນໆ, ແລະອາຝ່າຍແມ່—ໄດ້ຈັດກອງທັບຂອງຕົນເປັນວິວະຫະ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ; ພາກັນພຸ່ງໄປພ້ອມກັນ ໝາຍຈະເຂົ້າສູ່ວິວະຫະຕາມທາງທີ່ອະພິມັນຍຸເຄີຍເປີດໄວ້ ເພື່ອປົກປ້ອງເຂົາ. ຕອນນີ້ສະທ້ອນຄວາມຕຶງຕັນທາງທຳມະໃນສົງຄາມ: ຍຸດທະສາດທີ່ມີລະບຽບແລະເຈດຈຳນົງອັນຮ້າຍກາດ ຖືກວາງຄຽງກັບໜ້າທີ່ຕໍ່ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະຄວາມປາຖະໜາຈະຊ່ວຍຄົນຂອງຕົນ ທ່າມກາງກັບດັກທາງກອງທັບອັນໂຫດຮ້າຍ.
Verse 42
इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि अभिमन्युवधपर्वणि जयद्रथयुद्धे द्विचत्वारिंशो 5ध्याय:
ສັນຈະຍະກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ, ນັກຮົບເຫຼົ່ານັ້ນ—ໄດ້ຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນຮົບຢ່າງມີລະບຽບ ແລະພ້ອມຈະຈົມຕີ—ພາກັນພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າ ເພື່ອເຂົ້າໄປໃນຂະບວນຮົບຕາມເສັ້ນທາງດຽວກັນທີ່ອະພິມັນຍຸໄດ້ເປີດໄວ້ ເພື່ອປົກປ້ອງເຂົາ»។
Verse 43
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर
ສັນຈະຍະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍຄວາມມຸ່ງໝັ້ນຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ, ນັກຮົບເຫຼົ່ານັ້ນ—ຈັດກອງທັບເປັນຂະບວນຮົບຢ່າງມີລະບຽບ ແລະພ້ອມຈະຈົມຕີ—ພາກັນພຸ້ນໄປພ້ອມກັນ. ໃນວິກິດທີ່ກຳລັງຄຸກຄາມອະພິມັນຍຸ, ວີຣະຊົນປານດະວະ ແລະພັນທະມິດໄດ້ພຸ້ນໄປຂ້າງໜ້າດ້ວຍວິໄນ ແລະຈິດໃຈແນ່ວແນ່, ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍໜ້າທີ່ເພື່ອປົກປ້ອງພວກຂອງຕົນ ແລະຈະຝ່າທະລຸຂະບວນຮົບຂອງສັດຕູ ແມ້ຈະເສຍງອັນຕະລາຍຢ່າງໜັກກໍຕາມ»។
Frequently Asked Questions
The chapter frames a strategic tension between collective advance and single-point denial: multiple heroes attempt to force passage, while Jayadratha’s concentrated defense—amplified by a boon—temporarily overrides numerical pressure.
Tactical outcomes in the Mahābhārata are frequently determined by positioning, tempo, and formation constraints as much as by individual valor; symbolic authority (insignia) and material readiness (spare weapons) also affect resilience.
No explicit phalaśruti appears in this passage; its meta-function is archival and analytical—Sañjaya’s report documents how boons, equipment, and formation tactics interact within the war narrative.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.