Shloka 39
सैन्धवविक्रमवर्णनम् / Description of Jayadratha’s Martial Display
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर, भीमसेन, शिखण्डी, सात्यकि, नकुल-सहदेव, धष्टद्युम्न, विराट, द्रपद, केकय-राजकुमार, रोषमें भरा हुआ धृष्टकेतु तथा मत्स्यदेशीय योद्धा --ये सब-के-सब युद्धस्थलमें आगे बढ़े। अभिमन्युके ताऊ, चाचा तथा मामागण अपनी सेनाको व्यूहद्वारा संगठित करके प्रहार करनेके लिये उद्यत हो अभिमन्युकी रक्षाके लिये उसीके बनाये हुए मार्गसे व्यूहमें जानेके उद्देश्यसे एक साथ दौड़ पड़े
abhyadravan parīpsanto vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ |
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ, ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຈະໃຫ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍ ນັກຮົບຝ່າຍປານດະວະ—ຈັດກອງທັບເປັນວິວະຫະ ແລະພ້ອມຈະຟັນຟາດ—ໄດ້ພາກັນພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັນ. ໝາຍຈະປົກປ້ອງອະພິມັນຍຸ ບັນດາອາວຸໂສແລະຍາດພີ່ນ້ອງຂອງເຂົາ ໄດ້ຄືບໜ້າເພື່ອເຂົ້າສູ່ວິວະຫະຂອງສັດຕູຕາມຊ່ອງທາງທີ່ເຂົາເຄີຍເປີດໄວ້ ໂດຍຖືກຜັກດັນດ້ວຍໜ້າທີ່ ແລະຄວາມຮີບດ່ວນທາງທຳມະ ທີ່ບໍ່ອາດປະຖິ້ມວິລະຊົນໜຸ່ມໃນພະຍຸໄພໄດ້.”
संजय उवाच
Educational Q&A
In the midst of war, dharma is expressed as responsibility: the warriors do not treat strategy as mere conquest but as a means to protect a vulnerable ally/kinsman. The verse highlights readiness to act decisively for protection and solidarity, even under extreme danger.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Pandava leaders and allied kings, with their troops arranged in formation, surge forward to enter the enemy’s battle-array through the opening created by Abhimanyu, aiming to reach and protect him.