Adhyaya 162
Chapter Arc: भीष्म वायु के मुख से अर्जुन को प्राचीन ऋषि-प्रभाव की कथा सुनाते हैं—जब देव-दानव घोर तमस में युद्धरत थे और स्वयं सूर्य-चन्द्र भी बाणों से आच्छादित हो गए। → अन्धकार में देवता दिशाहीन होकर दानवों से पीड़ित होते हैं; स्वर्भानु (राहु-स्वरूप) सूर्य-चन्द्र पर प्रहार करता है। देवता सहायता के लिए ऋषि अत्रि की शरण लेते हैं। आगे चलकर च्यवन-ऋषि की कथा में इन्द्र का अहं और देव-व्यवस्था का संकट उभरता है—देवता ‘मद’ नामक भयावह शक्ति/अवरोध से ग्रस्त होकर विवश हो जाते हैं। → अत्रि अपने तपोबल से प्रकाश उत्पन्न कर तमस का नाश करते हैं और देवताओं को विजय का मार्ग देते हैं; समानान्तर रूप से च्यवन-प्रसंग में देवता ‘मद’ के भय से टूटते हैं और अन्ततः इन्द्र को च्यवन के आगे झुकने का निर्णय करना पड़ता है—देव-राज का अभिमान धर्म-रक्षा के आगे पराजित होता है। → अत्रि-संरक्षण से देवता असुरों को परास्त करते हैं; च्यवन के प्रसंग में देवता इन्द्र से कहते हैं कि विप्रवर च्यवन को प्रणाम करो—ऋषि-तेज के सम्मान से संकट शान्त होता है और देव-व्यवस्था पुनः स्थिर होती है। → वायु-अर्जुन संवाद की धारा आगे भी ऋषि-प्रभाव और दान/धर्म के प्रतिफल को जोड़ते हुए अगले उपाख्यान की ओर संकेत करती है।
Shlokas
Verse 1
अपन क्रात बछ। >> आर: 2 षट्पज्चाशर्दाधेकशततमो< ध्याय: अत्रि और च्यवन ऋषिके प्रभावका वर्णन भीष्म उवाच इत्युक्तस्त्वर्जुनस्तूष्णीम भूद् वायुस्तमब्रवीत् । शृणु मे हैहयश्रेष्ठ कर्मात्रे: सुमहात्मन:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອ ກາຣຕະວີຣຍະ ອາຣຊຸນ ຖືກເວົ້າເຊັ່ນນັ້ນແລ້ວ ແຕ່ຍັງນິ່ງງຽບ ບໍ່ຕອບຄໍາໃດໆ ພະວາຍຸ (ເທວະແຫ່ງລົມ) ຈຶ່ງເວົ້າກັບລາວອີກຄັ້ງວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາຮາຍະຫະຍະ, ຈົ່ງຟັງຈາກເຮົາ ເລື່ອງກິດການອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງລະດັບມະຫາອາດຕະມາ ລະຊີ ອະຕຣິ.”
Verse 2
घोरे तमस्ययुध्यन्त सहिता देवदानवा: । अविध्यत शरैस्तत्र स्वर्भानु: सोमभास्करौ
ໃນການເກົ່າກ່ອນຄັ້ງໜຶ່ງ ເທວະແລະດານະວະທັງຫຼາຍ ໄດ້ຮົບພົນກັນໃນຄວາມມືດອັນນ່າຢ້ານ. ທີ່ນັ້ນ ສະວັຣພານຸ (ຣາຫຸ) ໄດ້ຍິງດ້ວຍລູກສອນ ຈົນພຣະຈັນແລະພຣະອາທິດໄດ້ຮັບບາດເຈັບ.
Verse 3
अथ ते तमसा ग्रस्ता निहन्यन्ते सम दानवै: । देवा नृपतिशार्दूल सहैव बलिभिस्तदा,नृपश्रेष्ठ॒ फिर तो अन्धकारमें फँसे हुए देवतालोग कुछ सूझ न पड़नेके कारण एक साथ ही बलवान दानवोंके हाथसे मारे जाने लगे
ແລ້ວເທວະທັງຫຼາຍຖືກຄວາມມືດກົດກັ້ນ ມອງບໍ່ເຫັນຊັດ; ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ກະສັດ, ໃນເວລານັ້ນ ພວກເຂົາຖືກດານະວະຜູ້ມີກໍາລັງ ຂ້າຟັນລົງພ້ອມກັນ.
Verse 4
असुरैर्वध्यमानास्ते क्षीणप्राणा दिवौकस: । अपश्यन्त तपस्यन्तमत्रिं विप्रं तपोधनम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ເທວະທັງຫຼາຍຖືກອະສຸຣະຂ້າຟັນ ຈົນພະລັງຊີວິດອ່ອນລົງ. ແລ້ວພວກເຂົາໄດ້ພົບ ລະຊີ ອະຕຣິ ພຣາຫມັນຜູ້ມີທາປະສະຍາອັນອຸດົມ ກໍາລັງບໍາເນັດຕະປະ ແລະໄດ້ເຂົ້າໄປພຶ່ງພາທ່ານ.
Verse 5
अथैनमन्रुवन् देवा: शान्तक्रोधं जितेन्द्रियम् । असुरैरिषुभिर्विद्धौ चन्द्रादित्याविमावुभौ
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແລ້ວບັນດາເທວະໄດ້ກ່າວຕໍ່ອະຕຣິ ຜູ້ສະງົບຄວາມໂກດ ແລະຊະນະອິນທຣີຍະຂອງຕົນ ວ່າ: «ອະສຸຣະໄດ້ຍິງລູກສອນທຳຮ້າຍພຣະຈັນ ແລະພຣະອາທິດ. ເມື່ອຄວາມມືດອັນນ່າຢ້ານແຜ່ກວ້າງ ພວກເຮົາກໍຖືກສັດຕູຂ້າຟັນ. ບໍ່ມີຄວາມສະຫງົບເລີຍ. ຂໍພຣະອົງເມດຕາປົກປ້ອງພວກເຮົາ».
Verse 6
वयं वध्यामहे चापि शत्रुभिस्तमसावृते । नाधिगच्छाम शान्तिं च भयात् त्रायस्व नः प्रभो
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຄວາມມືດປົກຄຸມ ພວກເຮົາກໍຖືກສັດຕູຟັນຂ້າ. ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ ພວກເຮົາບໍ່ອາດພົບຄວາມສະຫງົບໄດ້ເລີຍ. ໂອ້ ພຣະອົງ, ຂໍຈົ່ງປົກປ້ອງພວກເຮົາ».
Verse 7
अत्रिर॒वाच कथं रक्षामि भवतस्ते<ब्रुवंश्वन्द्रमा भव । तिमिरघ्नश्न सविता दस्युहन्ता च नो भव
ອະຕຣິກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າຈະປົກປ້ອງພວກທ່ານໄດ້ແນວໃດ?» ບັນດາເທວະຕອບວ່າ: «ຈົ່ງເປັນພຣະຈັນ; ຈົ່ງເປັນພຣະອາທິດຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມມືດ; ແລະເພື່ອພວກເຮົາ ຈົ່ງເປັນຜູ້ປາບສັດຕູຜູ້ປຸ້ນປົ່ນ—ພວກອະສຸຣະດັ່ງໂຈນນັ້ນ».
Verse 8
एवमुक्तस्तदात्रिरवँ तमोनुदभवच्छशी । अपश्यत् सौम्यभावाच्च सोमवत् प्रियदर्शन:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເທວະກ່າວດັ່ງນັ້ນ ິສີອະຕຣິກໍຮັບຮູບເປັນພຣະຈັນ ຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມມືດໃນທັນທີ. ດ້ວຍອາການສະຫງົບ ແລະອ່ອນໂຍນ ທ່ານງາມນ່າເບິ່ງດັ່ງໂສມະເອງ ແລະເບິ່ງໄປຫາເທວະດ້ວຍໃຈສະຫງົບ. ແລ້ວເມື່ອເຫັນວ່າແສງຂອງພຣະຈັນແລະພຣະອາທິດອ່ອນລົງ ອະຕຣິໄດ້ໃຊ້ອຳນາດແຫ່ງຕະປະສະຍາ ແຜ່ແສງສະຫວ່າງໄປທົ່ວສະໜາມຮົບ ຂັບໄລ່ຄວາມມືດ ແລະເຮັດໃຫ້ໂລກທັງປວງສະຫວ່າງໄສ.
Verse 9
दृष्टवा नातिप्रभं सोम॑ तथा सूर्य च पार्थिव । प्रकाशमकरोददत्रिस्तपसा स्वेन संयुगे
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ້ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອເຫັນວ່າທັງພຣະຈັນ (ໂສມະ) ແລະພຣະອາທິດບໍ່ສ່ອງແສງເຕັມທີ່, ິສີອະຕຣິໄດ້ໃຊ້ອຳນາດແຫ່ງຕະປະສະຍາຂອງຕົນ ແຜ່ແສງສະຫວ່າງໃນສະໜາມຮົບ, ຂັບໄລ່ຄວາມມືດ ແລະເຮັດໃຫ້ໂລກສະຫວ່າງໄສ».
Verse 10
जगदू वितिमिरं चापि प्रदीप्तमकरोत् तदा
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ! ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ອະຕຣິໄດ້ຮັບຮູບເປັນພະຈັນທີ່ຂັບໄລ່ຄວາມມືດ ແລະງາມນ່າຊົມດັ່ງໂສມະ. ດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ທ່ານເບິ່ງໄປຫາເທວະທັງຫຼາຍ. ແລ້ວເມື່ອເຫັນວ່າປະກາຍຂອງພະຈັນແລະພະອາທິດອ່ອນລົງ ອະຕຣິໄດ້ໃຊ້ອານຸພາບແຫ່ງຕະປະ ແຜ່ແສງສະຫວ່າງໄປທົ່ວສະໜາມຮົບ ແລະເຮັດໃຫ້ໂລກທັງປວງພົ້ນຈາກຄວາມມືດ ເຕັມໄປດ້ວຍແສງສະຫວ່າງ».
Verse 11
व्यजयच्छत्रुसंघांश्व देवानां स्वेन तेजसा । अत्रिणा दह्ामानांस्तान् दृष्टवा देवा महासुरान्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍເຕຊະທາງວິນຍານຂອງຕົນເອງ ອະຕຣິໄດ້ຊະນະກອງສັດຕູຂອງເທວະທັງຫຼາຍ. ເມື່ອເຫັນອະສຸຣະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ເຫຼົ່ານັ້ນຖືກເຜົາໄໝ້ໂດຍອານຸພາບຂອງອະຕຣິ ເທວະທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມປອດໄພພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງອະຕຣິ ກໍສະແດງວິລະກຳຂອງຕົນ ແລະສັງຫານດາຍຕະຍະເຫຼົ່ານັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ອະຕຣິໄດ້ເຮັດໃຫ້ພະອາທິດສະຫວ່າງໄສ ຊ່ວຍກູ້ເທວະທັງຫຼາຍຈາກພິບັດ ແລະນຳອະສຸຣະໄປສູ່ຄວາມພິນາດ».
Verse 12
पराक्रमैस्तेडपि तदा व्यघ्नन्नत्रिसुरक्षिता: । उद्धासितश्न सविता देवास्त्राता हतासुरा:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໃນເວລານັ້ນ ເທວະທັງຫຼາຍທີ່ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງອະຕຣິ ກໍໄດ້ຟາດຟັນສັດຕູດ້ວຍວິລະກຳຂອງຕົນ. ພະອາທິດ (ສະວິຕຣິ) ຖືກເຮັດໃຫ້ສະຫວ່າງໄສ, ເທວະທັງຫຼາຍຖືກກູ້ຊີວິດ, ແລະອະສຸຣະຖືກທຳລາຍ. ເມື່ອເຫັນອະສຸຣະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຖືກເຜົາໄໝ້ໂດຍເຕຊະທາງວິນຍານຂອງອະຕຣິ, ເທວະທັງຫຼາຍທີ່ປອດໄພພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງທ່ານ ກໍລຸກຂຶ້ນລົງມື ແລະສັງຫານດາຍຕະຍະ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການຄຸ້ມຄອງອັນຊອບທຳ ແລະຕະປະພາຍໃນ ຊ່ວຍເສີມພະລັງໃຫ້ຄວາມພະຍາຍາມອັນຖືກຕ້ອງ: ການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກເທວະບໍ່ໄດ້ແທນຄວາມກ້າຫານ ແຕ່ເຮັດໃຫ້ມັນສຳເລັດໃນການຕໍ່ຕ້ານພະລັງທີ່ທຳລາຍ».
Verse 13
अत्रिणा त्वथ सामर्थ्य कृतमुत्तमतेजसा । द्विजेनाग्निद्धितीयेन जपता चर्मवाससा
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງພິຈາລະນາພະລັງອັນພິເສດທີ່ຖືກສະແດງໃນນີ້ໂດຍລະສີອະຕຣິ—ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍເຕຊະທາງວິນຍານອັນສູງສຸດ—ໂດຍດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຜູ້ມີໄຟສັກສິດເປັນສະຫາຍຄູ່ກາຍ, ດຳລົງຊີວິດໃນຄວາມເຂັ້ມງວດ, ສວມໜັງກວາງ ແລະສະດຸດມົນຕຣາ. ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງກິດຈະກຳຂອງທ່ານ. ຂ້າໄດ້ບັນຍາຍກິດຈະກຳຂອງອະຕຣິຜູ້ປະເສີດນັ້ນໄວ້ຢ່າງລະອຽດແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າກ່າວວ່າ ພຣາຫມະນະເປັນຜູ້ສູງສຸດ; ຈົ່ງບອກຂ້າ—ກະສັດຕຣິຍະຜູ້ໃດຈະສູງກວ່າອະຕຣິ?»
Verse 14
फलभक्षेण राजर्षे पश्य कर्मात्रिणा कृतम् । तस्यापि विस्तरेणोक्तं कर्मात्रे: सुमहात्मन: । ब्रवीम्यहं ब्रूहि वा त्वमत्रित: क्षत्रियं वरम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຣາຊະຣິສີ, ຈົ່ງເບິ່ງກິດຈະກຳທີ່ອະຕຣິໄດ້ສຳເລັດ ໂດຍດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການກິນແຕ່ໝາກໄມ້. ກິດຈະກຳຂອງອະຕຣິຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ຂ້າກໍໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງລະອຽດແລ້ວ. ຂ້າປະກາດວ່າ ພຣາຫມະນະເປັນຜູ້ສູງກວ່າ; ບັດນີ້ ຈົ່ງບອກຂ້າ—ກະສັດຕຣິຍະຜູ້ໃດຈະຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າອະຕຣິ?»
Verse 15
इत्युक्तस्त्वर्जुनस्तूष्णीम भूद् वायुस्ततो5ब्रवीत् । शृणु राजन् महत्कर्म च्यवनस्य महात्मन:
ເມື່ອໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ອາຣຊຸນະກໍຢູ່ນິ່ງງຽບ. ແລ້ວພະເທວະວາຍຸຈຶ່ງກ່າວອີກວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງກ່ຽວກັບກິດການອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະມະຫິມາອັນສູງສົ່ງຂອງມະຫາມຸນີ ຈະວະນະ».
Verse 16
अश्विनो: प्रतिसंश्रुत्य च्यवन: पाकशासनम् । प्रोवाच सहितो देवै: सोमपावश्चिनौ कुरु
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກໄດ້ປະຕິຍານແກ່ອັດສະວິນທັງສອງ ມະຫາມຸນີ ຈະວະນະ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພະອິນທຣະ ຜູ້ປາບປາມປາກະ. ໃນທ່າມກາງເທວະທັງຫຼາຍ ທ່ານກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາແຫ່ງເທວະ, ຈົ່ງຮັບອັດສະວິນພີ່ນ້ອງທັງສອງໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມການດື່ມໂສມະພ້ອມກັບເທວະອື່ນໆ».
Verse 17
इन्द्र रवाच अस्माभिरननिन्दितावेतौ भवेतां सोमपौ कथम् | देवैर्न सम्मितावेतौ तस्मान्मैवं वदस्व न:
ພະອິນທຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ອັດສະວິນທັງສອງນີ້ຖືກພວກເຮົາຕຳນິ; ແລ້ວຈະມີສິດດື່ມໂສມະໄດ້ແນວໃດ? ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ຮັບການນັບຖືໃຫ້ເທົ່າທຽມກັບເທວະທັງຫຼາຍ; ດັ່ງນັ້ນ ຢ່າເວົ້າກັບພວກເຮົາແທນເຂົາໃນທຳນອງນີ້».
Verse 18
अश्रिभ्यां सह नेच्छाम: सोम॑ पातुं महाव्रत । यदन्यद् वक्ष्यसे विप्र तत् करिष्यामि ते वच:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ຖືວຣະຕະອັນໃຫຍ່, ພວກເຮົາບໍ່ປາຖະໜາດື່ມໂສມະຮ່ວມກັບອັດສະວິນ. ຂໍໃຫ້ວາງເລື່ອງນັ້ນໄວ້; ໂອ ພຣາຫມັນ, ວຽກອື່ນໃດທີ່ທ່ານສັ່ງໃຫ້ຂ້ອຍເຮັດ ຂ້ອຍຈະປະຕິບັດຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງທ່ານແນ່ນອນ».
Verse 19
च्यवन उवाच पिबेतामश्चिनौ सोमं॑ भवद्धिः सहिताविमौ । उभावेतावपि सुरौ सूर्यपुत्रौ सुरेश्वर
ຈະວະນະກ່າວວ່າ: «ໃຫ້ອັດສະວິນທັງສອງດື່ມໂສມະພ້ອມກັບພວກເຈົ້າ. ທັງສອງນີ້ແທ້ຈິງແມ່ນເທວະເຊັ່ນກັນ—ເປັນບຸດຂອງພະສູຣິຍະ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຈອມເທວະ, ພວກເຂົາມີສິດເຕັມທີ່ຈະຮ່ວມດື່ມໂສມະກັບເທວະທັງຫຼາຍ».
Verse 20
क्रियतां मद्ग्यो देवा यथा वै समुदाह्ृतम् | एतदू व: कुर्वतां श्रेयो भवेन्नैतदकुर्वताम्
ຈະຍະວະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ທ່ານເທວະທັງຫຼາຍ ຈົ່ງໃຫ້ສິ່ງທີ່ຂ້າໄດ້ປະກາດໄວ້ ຖືກປະຕິບັດຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວ. ການເຮັດເຊັ່ນນັ້ນແມ່ນຄວາມດີຕໍ່ພວກເຈົ້າ; ຖ້າບໍ່ເຮັດ ຜົນຈະບໍ່ດີສໍາລັບພວກເຈົ້າ».
Verse 21
इन्द्र उवाच अश्रिभ्यां सह सोम॑ वै न पास्यामि द्विजोत्तम । पिबन्त्वन्ये यथाकामं नाहं पातुमिहोत्सहे
ອິນທຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ທ່ານດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ຂ້າຈະບໍ່ດື່ມໂສມະຮ່ວມກັບອັສວິນທັງສອງ. ໃຫ້ເທວະອື່ນໆດື່ມຕາມໃຈເຂົາ; ສໍາລັບຂ້າ ບໍ່ອາດຕັ້ງໃຈດື່ມຢູ່ນີ້ໄດ້».
Verse 22
च्यवन उवाच न चेत् करिष्यसि वचो मयोक्तं बलसूदन । मया प्रमथित: सद्यः सोमं पास्यसि वै मखे
ຈະຍະວະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະຫານບະລະ, ຖ້າເຈົ້າບໍ່ເຮັດຕາມຄໍາທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວ, ຂ້າຈະບົດຂີ້ຫຍິ້ງຂອງເຈົ້າໃຫ້ແຕກພັງ; ແລະໃນພິທີບູຊານີ້ເອງ ເຈົ້າຈະຖືກໃຫ້ດື່ມໂສມະໃນທັນທີ».
Verse 23
वायुरुवाच तत: कर्म समारब्ध॑ हिताय सहसाश्रिनो: । च्यवनेन ततो मन्त्रैरभिभूता: सुरा3भवन्
ວາຍຸ ກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ອັສວິນຄູ່ນັ້ນ ຈະຍະວະນະໄດ້ເລີ່ມພິທີບູຊາຢ່າງກະທັນຫັນ. ດ້ວຍພະລັງມົນຕຣາຂອງລາວ ເທວະທັງຫຼາຍຖືກກົດຂີ່ ແລະຈໍາຕ້ອງຍອມຈໍານົນ».
Verse 24
तत् तु कर्म समारब्धं॑ दृष्टवेन्द्र: क्रोधमूर्च्छित: । उद्यम्य विपुलं शैलं च्यवनं समुपाद्रवत्
ເມື່ອອິນທຣະເຫັນວ່າພິທີນັ້ນໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ ລາວຖືກຄວາມໂກດຄອບງໍາ. ລາວຍົກພູໃຫຍ່ລູກໜຶ່ງຂຶ້ນ ແລ້ວພຸ່ງໄປຫາມຸນີຈະຍະວະນະຢ່າງກົງກັນ.
Verse 25
तथा वज्ञेण भगवानमर्षाकुललोचन: । तमापततन्तं दृष्टवैव च्यवनस्तपसान्वित:
ແລ້ວພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ມີດວງຕາແດງກ້າວດ້ວຍຄວາມໂກດ ໄດ້ຟາດດ້ວຍວັດຊຣະ (ສາຍຟ້າ/ຄອນຟ້າ) ຂອງພຣະອົງ. ເມື່ອເຫັນພຣະອົງພຸ່ງລົງມາຫາຕົນ ຈະວະນະ ຜູ້ຖືກຫຼ້ຽງແຮງໂດຍຕະປະສະຍາ (ພະລັງການບຳເນັດ) ກໍຢືນຮັບມື ພ້ອມປະຈັນໜ້າການຈູ່ໂຈມທີ່ກຳລັງມາຮອດ.
Verse 26
अथेन्द्रस्य महाघोरं सोडसृजच्छत्रुमेव हि
ຈະວະນະກ່າວວ່າ: ແລ້ວມະຫາມຸນີນັ້ນ ໄດ້ຫຼອມອາຮຸຕິ (ເຄື່ອງບູຊາ) ລົງໃນໄຟ ແລະກໍ່ກຳເນີດສັດຕູອັນນ່າສະພຶງກົວຢ່າງຍິ່ງໃຫ້ແກ່ອິນທຣະ—ຊື່ວ່າ «ມະດາ» (ຄວາມເມົາມົນ/ຄວາມຈອງຫອງ). ມັນຢືນຢູ່ນັ້ນດ້ວຍປາກອ້າກວ້າງ: ຮິມປາກລຸ່ມກົດຕິດພື້ນດິນ ແຕ່ຮິມປາກເທິງແຕະຟ້າ. ໃນປາກມີແຂ້ວພັນຊີ້ນ ແຕ່ລະຊີ້ນສູງຮ້ອຍໂຢຊະນະ ແລະຂຽວຂອງມັນຍາວສອງຮ້ອຍໂຢຊະນະ. ໃນຂະນະນັ້ນ ທວງເທວະທັງປວງ ພ້ອມອິນທຣະ ຖືກຂັບໃຫ້ເຂົ້າໄປຮອດຮາກລີ້ນຂອງມັນ—ດັ່ງປາຫຼາຍໆໃນມະຫາສະໝຸດ ຕົກເຂົ້າປາກຂອງປາຍັກຊື່ «ຕິມິ».
Verse 27
मर्द नामाहुतिमयं व्यादितास्यं महामुनि: । तस्य दन्तसहस््रं तु बभूव शतयोजनम्
ຈະວະນະກ່າວວ່າ: ມະຫາມຸນີນັ້ນ ໄດ້ກໍ່ກຳເນີດຜູ້ມີນາມ «ມັຣດະ» ດ້ວຍອາຮຸຕິທີ່ຖວາຍລົງໃນໄຟ—ເປັນຮ່າງກາຍທີ່ເກີດຈາກເຄື່ອງບູຊານັ້ນເອງ—ຢືນຢູ່ດ້ວຍປາກອ້າກວ້າງ. ໃນປາກຂອງມັນມີແຂ້ວພັນຊີ້ນ ແຕ່ລະຊີ້ນສູງຮ້ອຍໂຢຊະນະ.
Verse 28
द्वियोजनशतास्तस्य दंष्टा: परमदारुणा: | हनुस्तस्याभवद् भूमावास्यं चास्यास्पृशद् दिवम्
ຈະວະນະກ່າວວ່າ: ຂຽວຂອງມັນນ່າສະພຶງກົວຢ່າງຍິ່ງ ແຕ່ລະຂຽວຍາວສອງຮ້ອຍໂຢຊະນະ. ຄາງລຸ່ມຂອງມັນວາງຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ແລະປາກທີ່ອ້າກວ້າງນັ້ນຍົກຂຶ້ນໄປແຕະຟ້າ.
Verse 29
जिद्दामूले स्थितास्तस्य सर्वे देवा: सवासवा: । तिमेरास्यमनुप्राप्ता यथा मत्स्या महार्णवे
ຈະວະນະກ່າວວ່າ: ເທວະທັງປວງ ພ້ອມອິນທຣະ ໄດ້ຕິດຢູ່ທີ່ຮາກລີ້ນຂອງມັນ—ດັ່ງປາໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ເຂົ້າໄປຮອດປາກຂອງສັດທະເລຍັກຊື່ «ຕິມິ».
Verse 30
ते सम्मन्त्रय ततो देवा मदस्यास्यसमीपगा: । अनब्रुवन् सहिता: शक्रं प्रणमास्मै द्विजातये
ຕໍ່ມາ ບັນດາເທວະດາໄດ້ປຶກສາກັນແລ້ວ ເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະສັກກະ (ອິນທຣາ) ຜູ້ຢູ່ໃກ້ມະດະ. ພວກເຂົາມີໃຈຮ່ວມກັນ ແລະໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະສັກກະ ໂດຍກົ້ມກາບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຣິຊີຜູ້ເປັນທະວິຊາດນັ້ນ.
Verse 31
ततः स प्रणत: शक्रश्नकार च्यवनस्य तत्
ເມື່ອພຣະສັກກະ (ອິນທຣາ) ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງຈະຍະວະນະ ທ່ານກໍກົ້ມກາບຢູ່ທີ່ພຣະບາດຂອງຣິຊີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະຮັບຄໍາສັ່ງນັ້ນ. ຈາກນັ້ນ ຈະຍະວະນະໄດ້ໃຫ້ອັສວິນຄູ່ແຝດເປັນຜູ້ມີສິດໄດ້ຮັບສ່ວນແຫ່ງໂສມະໃນຍັດ ແລະປິດພິທີບູຊາຂອງຕົນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຣິຊີຜູ້ມີິດໄດ້ແບ່ງ «ມະດະ»—ຄວາມເມົາມົວຫຼອກລວງ—ໄປສູ່ການພະນັນ, ການລ່າສັດ, ການດື່ມເຫຼົ້າ, ແລະການຫຼົງໃນຍິງ.
Verse 32
च्यवन: कृतवानेतावदश्चिनौ सोमपायिनौ । ततः प्रत्याहरत् कर्म मर्द च व्यभजन्मुनि:
ຈະຍະວະນະກ່າວວ່າ: “ເທົ່ານີ້ກໍສໍາເລັດແລ້ວ—ອັສວິນທັງສອງໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນຜູ້ມີສິດດື່ມໂສມະ.” ຈາກນັ້ນ ຣິຊີໄດ້ປິດພິທີ ແລະແບ່ງ «ມະດະ»—ຄວາມເມົາມົວຫຼອກລວງ—ໄປຕາມທາງຕ່າງໆ.
Verse 33
अक्षेषु मृगयायां च पाने स्त्रीषु च वीर्यवान्
ຈະຍະວະນະກ່າວວ່າ: “ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີກໍາລັງ ກໍຍັງເມົາມົວດ້ວຍຕັນຫາໃນການພະນັນ, ໃນການລ່າສັດ, ໃນການດື່ມ, ແລະໃນຍິງ.”
Verse 34
एतैदषैर्नरा राजन् क्षयं यान्ति न संशय: । तस्मादेतान् नरो नित्यं दूरत: परिवर्जयेत्
ຈະຍະວະນະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ມະນຸດຜູ້ຖືກຄອບງໍາດ້ວຍຂໍ້ບົກພ່ອງເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມໄປສູ່ຄວາມພິນາດແນ່ນອນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ຄົນຄວນຫຼີກເວັ້ນມັນໃຫ້ໄກເສມອ ແລະລະທິ້ງມັນໃຫ້ຂາດ, ໂອ ພຣະຣາຊາ.”
Verse 35
एतत् ते च्यवनस्यापि कर्म राजन् प्रकीर्तितम् । ब्रवीम्यहं ब्रूहि वा त्वं क्षत्रियं ब्राह्मणाद् वरम्
ໂອ ພະຣາຊາ, ຂ້າໄດ້ເລົ່າໃຫ້ພະອົງຟັງແລ້ວເຖິງກິດການອັນໂດດເດັ່ນຂອງລະສີ ຈະຍະວະນະ (Cyavana) ດ້ວຍ. ບັດນີ້ຂ້າຈະກ່າວ—ຫຼືພະອົງຈະຕອບກໍໄດ້: ໂອ ຈອມມະນຸດ, ກະສັດກະສັດຕະຣິຍະຜູ້ໃດຈຶ່ງສູງກວ່າພຣາຫມະນ?
Verse 155
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें वायु देवता और कार्तवीर्य अर्जुनका संवादविषयक एक सौ पचपनवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສຳເລັດບົດທີ 155 ໃນພາກ «ດານະ-ທັມມະ» (ທັມມະແຫ່ງການໃຫ້) ພາຍໃນ ອະນຸສາສະນະປະຣະວະ (Anuśāsana Parva) ຂອງ ມະຫາພາຣະຕະ ອັນສັກສິດ ວ່າດ້ວຍບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະວາຍຸ (Vāyu) ແລະ ກາດຕະວີຣະຍະ ອາຣະຈຸນ (Kārtavīrya Arjuna).
Verse 156
इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पवनार्जुनसंवादे षट्पञ्चाशदधिकशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ໃນ ສຣີມະຫາພາຣະຕະ ພາຍໃນ ອະນຸສາສະນະປະຣະວະ ໃນພາກ «ດານະ-ທັມມະ» ວ່າດ້ວຍບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ພະພະວະນະ (Pavana) ເທວະແຫ່ງລົມ ແລະ ອາຣະຈຸນ ບົດທີ 156 ກໍສຳເລັດລົງ.
Verse 253
अद्विः सिक्त्वास्तम्भयत् तं सवज्ज॑ सहपर्वतम् । उस समय उनके नेत्र अमर्षसे आकुल हो रहे थे। भगवान् इन्द्रने वज्रके द्वारा भी मुनिपर आक्रमण किया। उनको आक्रमण करते देख तपस्वी च्यवनने जलका छींटा देकर वज्र और पर्वतसहित इन्द्रको स्तम्भित कर दिया--जडवत् बना दिया
ໃນເວລານັ້ນ ດວງຕາຂອງພຣະອິນທຣະ (Indra) ກໍກະສັບກະສ່າຍດ້ວຍຄວາມໂກດອັນອົດກັ້ນບໍ່ໄດ້. ພຣະອິນທຣະໄດ້ໂຈມຕີມຸນີດ້ວຍວັດຊະຣະ (vajra) ເຖິງຂັ້ນນັ້ນ. ເຫັນພຣະອິນທຣະໂຈມຕີດັ່ງນັ້ນ ລະສີຈະຍະວະນະ (Cyavana) ຜູ້ຖືພຣະຕະປະ ໄດ້ພອຍນ້ຳພຽງຫຍອດໜຶ່ງ ແລ້ວກໍສະກັດພຣະອິນທຣະພ້ອມທັງວັດຊະຣະ ແລະພູເຂົາ—ໃຫ້ແຂງຄ້າງດັ່ງຮູບຫີນ.
Verse 306
अश्रिभ्यां सह सोमं च पिबाम विगतज्वरा: । फिर तो मदके मुखमें पड़े हुए देवताओंने आपसमें सलाह करके इन्द्रसे कहा --'देवराज! आप विप्रवर च्यवनको प्रणाम कीजिये (इनसे विरोध करना अच्छा नहीं है)। हमलोग निश्रिन्त होकर अश्विनीकुमारोंके साथ सोमपान करेंगे”
ຈະຍະວະນະ (Cyavana) ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ພວກເຮົາດື່ມ ໂສມະ (Soma) ຮ່ວມກັນກັບ ອັສວິນ (Aśvins) ໂດຍປາສະຈາກໄຂ້ແລະຄວາມທຸກຮ້ອນ.» ໃນເນື້ອເລື່ອງຮອບຂ້າງນັ້ນ ບັນດາເທວະທັງຫຼາຍຜູ້ຕົກໃຈຕໍ່ຜົນຮ້າຍຂອງການຕໍ່ຕ້ານລະສີ ໄດ້ປຶກສາກັນແລ້ວກ່າວກັບອິນທຣະວ່າ: «ໂອ ເທວະຣາຊາ! ຂໍໃຫ້ພຣະອົງນົບນ້ອມຕໍ່ ພຣາຫມະນະຜູ້ປະເສີດ ຈະຍະວະນະ (ການຂັດຂືນກັບທ່ານບໍ່ຄວນ). ແລ້ວພວກເຮົາຈຶ່ງຈະດື່ມໂສມະຢ່າງປອດໄພ ຮ່ວມກັບອັສວິນກຸມານ».