Atharva Veda 7.73.2: Kanda 7, Anuvaka 8, Sukta 73, Mantra 2

Sukta 73

Sanskrit (Devanagari)

समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना त॒प्तो वां॑ घ॒र्म आ ग॑तम्। दु॒ह्यन्ते॑ नू॒नं वृ॑षणे॒ह धे॒नवो॒ दस्रा॒ मद॑न्ति वे॒धसः॑

Sanskrit recitationAtharva Veda 7.73.2

IAST Transliteration

samíddho agnír aśvinā tápto vāṃ gharmá ā́ gatam | dúhyante nūnáṃ vṛ́ṣaṇehá dhenávo dasrā́ mádanti vedhásaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Kindled is Agni; O Aśvins, come hither: heated for you is the Gharma. Now, O ye two Bulls, here the milch-cows are milked; O wondrous ones, the wise are gladdened.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समिद्धः: kindled, well-lit
• समिद्धः: कर्तृ (अग्निः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-इध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni; fire
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अश्विना: O Aśvins (Divine Twins)
• अश्विना: (सम्बोधन) संबोधित
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• तप्तः: heated, hot
• तप्तः: कर्तृ (घर्मः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तप् (धातु) → तप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वाम्: of/for you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार: ‘for you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• घर्मः: hot drink; heated offering (gharma)
• घर्मः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: घर्म (प्रातिपदिक)

• आ: hither, towards
• आ: (क्रियाविशेषण; गत्यर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• गतम्: come (you two), arrive
• गतम्: (आह्वान-क्रिया)
• Type: Verb (imperative sense via kṛdanta usage)
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त)

• दुह्यन्ते: they are milked / yield milk
• दुह्यन्ते: कर्तृ (धेनवः)
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु)

• नूनम्: now, indeed
• नूनम्: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (निपात)

• वृषणे: O you two mighty/virile ones
• वृषणे: (सम्बोधन) संबोधित
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृषण (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• धेनवः: cows; milch-cows
• धेनवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• दस्रा: O wondrous/skillful ones (Aśvins)
• दस्रा: (सम्बोधन) संबोधित
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक; अश्विनौ-विशेषण)

• मदन्ति: they rejoice, are exhilarated
• मदन्ति: कर्तृ (वेधसः)
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु)

• वेधसः: the wise/ordainers; inspired priests
• वेधसः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: As above: anukramaṇī confirmation needed for precise r̥ṣi assignment.

Devata: Aśvins; Agni as mediator.

Chandas: Mixed/triṣṭubh-like; requires metrical verification.

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shringara