Adhyaya 110: The Glory and Procedure of the Grain-Cow (Dhānyadhenu) Donation

Verse 1

अथ धान्यधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतोवाच ॥ शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि धान्यधेनुमनुत्तमाम् ॥ यस्याः सङ्कीर्तनादेव सा तुष्येत् पार्वती स्वयम्

ಇದೀಗ ಧಾನ್ಯಧೇನು ದಾನದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ. ಹೋತೃ ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ಕೇಳು; ನಾನು ಅನುತ್ತಮ ಧಾನ್ಯಧೇನುವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರ ಸಂಕೀರ್ತನ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಾರ್ವತಿ ಸ್ವಯಂ ಸಂತುಷ್ಟಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 2

विषुवे चायने वापि कार्त्तिक्यां तु विशेषतः ॥ यां दत्त्वा मुच्यते पापाच्छशाङ्क इव राहुणा

ವಿಷುವದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಯನದಲ್ಲಾಗಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ತ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ—ಅದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ರಾಹುವಿನಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಬಿಡುವಂತೆ.

Verse 3

तदिदानीं प्रवक्ष्यामि धान्यधेनुविधिं परम् । दशधेनुप्रदानेन यत्फलं राजसत्तम ॥ तत्सर्वमेव प्राप्नोति व्रीहिधेनुप्रदानतः ॥

ಈಗ ನಾನು ಧಾನ್ಯಧೇನು ದಾನದ ಪರಮ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹತ್ತು ಗೋಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ರೀಹಿಧೇನು (ಅಕ್ಕಿಧಾನ್ಯ-ಗೋ) ದಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 4

कृष्णाजिनं ततः कृत्वा प्राग्वत्सं स्थापयेद्बुधः । गोमयेनानुलिप्तायां भूमौ तां परिपूजयेत् ॥

ನಂತರ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ವತ್ಸವನ್ನು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 5

उत्तमा तु भवेद्धेनुर्द्रोणैश्चापि चतुष्टयैः । मध्यमा च तदर्धेन वित्तशाठ्यं न कारयेत् ॥

ನಾಲ್ಕು ದ್ರೋಣ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಿದ ‘ಧೇನು’ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದರ ಅರ್ಧದಿಂದ ಮಧ್ಯಮ. ಇಂತಹ ದಾನದಲ್ಲಿ ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೃಪಣತೆ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 6

चतुर्थांशेन वत्सं तु कल्पयित्वा विधानतः । चतुर्थांशेन धेनोर्वै वत्सं तु परिकल्पयेत् ॥

ವಿಧಾನದಂತೆ ವತ್ಸವನ್ನು ಒಂದು ಚತುರ್ಥಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ, ಧೇನುವಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಚತುರ್ಥಾಂಶದಷ್ಟೇ ವತ್ಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 7

कर्तव्यौ रुक्मशृङ्गौ तु राजतखुरसंयुतौ । गोमेदैः कुर्वीत घ्राणं अगुरुं चन्दनं तथा ॥

ಅದಕ್ಕೆ ಬಂಗಾರದ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಾಲುಗಳಂತೆ ಖುರಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಮೂಗನ್ನು ಗೋಮೇದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಗುರು ಮತ್ತು ಚಂದನವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 8

मुक्ताफलमया दन्ता घृतक्षौद्रमयं मुखम् । प्रशस्तपत्रश्रवणं कांस्यदोहणकारिताम् ॥

ಅದರ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಮುಖವನ್ನು ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನಿನಿಂದ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಕಿವಿಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಲೆಗಳಂತೆ ಇರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಹಾಲು ಕರೆಯಲು ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 9

इक्षुपृष्ठिमयाः पादाः क्षौम्यपुच्छसमन्विताम् । नानाफलसमोपेतां रत्नगर्भसमन्विताम् ॥

ಅದರ ಪಾದಗಳು ಇಕ್ಷು-ದಂಡಮಯ (ಕಬ್ಬಿನ ಕಾಂಡಗಳಿಂದ) ಇರಬೇಕು; ಕ್ಷೌಮ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಾರವಸ್ತ್ರ) ಪುಚ್ಛದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ನಾನಾವಿಧ ಫಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ, ರತ್ನಗರ್ಭ (ಒಳಗೆ ರತ್ನಸಂಪತ್ತು) ಹೊಂದಿಯೂ ಇರಬೇಕು.

Verse 10

पूर्ववच्चार्चयित्वा तां कृत्वा दीपार्चनादिकम् । पुण्यकालं च सम्प्राप्य स्नातः शुक्लाम्बरो गृही ॥

ಹಿಂದಿನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅದನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ದೀಪಾರ್ಚನೆ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪುಣ್ಯಕಾಲವು ಬಂದಾಗ, ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಗೃಹಸ್ಥನು (ಮುಂದಿನ ವಿಧಿಗೆ) ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಬೇಕು.

Verse 11

त्रिः प्रदक्षिणमावृत्य दण्डवत्प्रणमेच्च ताम् । त्वं हि विप्र महाभाग वेदवेदाङ्गपारग ॥

ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಓ ಮಹಾಭಾಗ ವಿಪ್ರನೇ! ನೀನು ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನು.’

Verse 12

मया दत्तां च गृह्णीष्व प्रसीद त्वं द्विजोत्तम । प्रीयतां मम देवेशो भगवान्मधुसूदनः ॥

‘ನಾನು ನೀಡಿದ ಈ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ. ನನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವೇಶ—ಭಗವಾನ್ ಮಧುಸೂದನ—ಪ್ರೀತನಾಗಲಿ.’

Verse 13

या च लक्ष्मीस्तु गोविन्दे स्वाहा या च विभावसौ ॥ शक्रे शचीति विख्याता शिवे गौरी च संस्थिता

ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿರುವವಳು, ವಿಭಾವಸು (ಅಗ್ನಿ) ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಹೆಯಾಗಿರುವವಳು; ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನಲ್ಲಿ ಶಚೀ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದವಳು, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಗೌರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತಳಾದವಳು.

Verse 14

गायत्री ब्रह्मणः प्रोक्ता ज्योत्स्ना चन्द्रे रवॆः प्रभा ॥ बुद्धिर्बृहस्पतेः ख्यातं मेधा मुनिषु सत्तमा

ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಎಂದು ಘೋಷಿತಳು; ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೆ. ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಯಾಗಿ ಖ್ಯಾತಳು, ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೇಧೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 15

तस्मात्सर्वमयी देवी धान्यरूपेण संस्थिता ॥ एवमुच्चार्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत्

ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಮಯೀ ದೇವಿ ಧಾನ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹೀಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಆ ಧಾನ್ಯಧೇನುವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 16

दत्त्वा प्रदक्षिणं कृत्वा तं क्षमाप्य द्विजोत्तमम् ॥ यावच्च पृथिवी सर्वा वसुरत्नानि भूपते

ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ—ಓ ಭೂಪತೇ—ಧನರತ್ನಗಳೊಡನೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಎಷ್ಟರವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವದೋ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ…

Verse 17

तावत्पुण्यं समधिकं व्रीहिधेनोश्च तत्फलम् ॥ तस्मान्नरेन्द्र दातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदा

ಅಷ್ಟೇ—ಅದರಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ—ವ್ರೀಹಿಧೇನುವಿನ ಪುಣ್ಯವೂ ಅದರ ಫಲವೂ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನರೇಂದ್ರ, ಅದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 18

इहलोके च सौभाग्यमायुरारोग्यवर्द्धनम् ॥ विमानॆनार्कवर्णेन किङ्किणीजालमालिना

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ (ಇದು) ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ (ದಾತ) ಸೂರ್ಯವರ್ಣದ, ಕಿಂಕಿಣೀಜಾಲದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ).

Verse 19

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जम्बूद्वीपपतिर्भवेत् ॥ एवं हरेण चोद्गीर्णं श्रुत्वा वाक्यं नरोत्तमः

ಅನಂತರ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಪತನಗೊಂಡವನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹರಿಯು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ನರೋತ್ತಮನು—

Verse 20

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोके महीयते

ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾದವನು ರುದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

पादुकोपानहच्छत्रभाजनं तर्पणं तथा ॥ अङ्गं तु पूर्ववत्कार्यं मुखं क्षौद्रमयं शुभम्

ಪಾದುಕಾ, ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಛತ್ರ, ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ತರ್ಪಣಾರ್ಪಣವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು; ದೇಹವನ್ನು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಮುಖವನ್ನು ಶುಭವಾಗಿ ಮಧುಮಯ (ಮಧುಸದೃಶ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 22

स्तूयमानोऽप्सरोभिश्च स याति शिवमन्दिरम् ॥ यावच्च स्मरते जन्म तावत्स्वर्गे महीयते

ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಶಿವಮಂದಿರಕ್ಕೆ (ಧಾಮಕ್ಕೆ) ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ತನ್ನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೋ ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.