Adhyaya 29

Verse 1

। नारद उवाच । व्रजंती गिरिजाऽपश्यत्सखीं मातुर्महाप्रभाम् । कुसुमामोदिनींनाम तस्य शैलस्य देवताम्

ನಾರದನು ಉವಾಚ— ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗಿರಿಜೆಯು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಂತ ಸಖಿಯನ್ನು ಕಂಡಳು; ಆ ಪರ್ವತದ ದೇವತೆ ‘ಕುಸುಮಾಮೋದಿನಿ’ ಎಂಬ ನಾಮವಳನ್ನು.

Verse 2

सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा । क्वपुनर्गच्छसीत्युच्चैरालिंग्योवाच देवता

ಗಿರಿಸುತೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಆ ದೇವತೆ ಸ्नेಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?”

Verse 3

सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम् । पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्

ಅವಳು ಶಂಕರನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆ ದೇವತೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಗಿರಿಜೆಯು ತಾಯಿಯಂತೆ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದೇವತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 4

नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वमनिंदिते । सर्वं च सन्निधानं च मयि चातीव वत्सला

ಹೇ ಅನಿಂದಿತೆ, ನೀನು ನಿತ್ಯ ಶೈಲಾಧಿರಾಜನ ಅಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ ದೇವತೆ; ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವನ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲೇ ಇರುವೆ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಂತಿ।

Verse 5

तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः

ಆದುದರಿಂದ ಈಗ ನಿನಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ವಿಧೇಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಪಿನಾಕಿ (ಶಿವ)ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರವೇಶವಾದರೆ…

Verse 6

त्वयाख्येयं मम शुभे युक्तं पश्चात्करोम्यहम् । तथेत्युक्ते तया देव्या ययौ देवी गिरिं प्रति

ಹೇ ಶುಭೆ, ಯುಕ್ತವಾದುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ನಂತರ ನಾನು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡುವೆ. ದೇವಿಯು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಳು।

Verse 7

रम्ये तत्र महाशृंगे नानाश्चर्योपशोभिते । विभूषणादि संन्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी

ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ರಮ್ಯ ಮಹಾಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಆಭರಣಾದಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವೃಕ್ಷವಲ್ಕಲ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 8

तपस्तेपे गिरिसुता पुत्रेण परिपालिता । ग्रीष्मे पंचाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता

ಪುತ್ರನಿಂದ ಪರಿಪಾಲಿತಳಾದ ಗಿರಿಸುತೆಯು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು; ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ತಾಪವನ್ನು ಸಹಿಸಿ, ವರ್ಷಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ನೆನೆದು ಉಳಿದಳು।

Verse 9

स्थंडिलस्था च हेमंते निराहारा तताप सा । एतस्मिन्नंतरे दैत्यो ह्यंधकस्य सुतो बली

ಹೇಮಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಬರಿದಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ನಿರಾಹಾರವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಂಧಕನ ಪುತ್ರನಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ದೈತ್ಯನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

Verse 10

ज्ञात्वा गतां गिरिसुतां पितुर्वैरमनुस्मरन् । आडिर्नाम बकभ्राता रहस्यांतरप्रेक्षकः

ಗಿರಿಸುತೆಯು ತೆರಳಿದುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ತಂದೆಯ ವೈರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಬಕನ ಸಹೋದರನಾದ ‘ಆಡಿ’ ಎಂಬವನು ಒಳಗಿನಿಂದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನೋಡುವವನಾದನು.

Verse 11

जिते किलांधके दैत्ये गिरिशेनामरद्विषि । आडिश्चकार विपुलं तपो हरजिगीषया

ದೇವದ್ವೇಷಿಯಾದ ದೈತ್ಯ ಅಂಧಕನು ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ‘ಆಡಿ’ ಹರಣನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು) ಜಯಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 12

तमागत्याब्रवीद्ब्रह्मा तपसा परितोषितः । ब्रूहि किं वासुरश्रेष्ठ तपसा प्राप्तुमिच्छसि

ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಅಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೇಳು; ಈ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಏನು ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ?”

Verse 13

ब्रह्माणमाह दैत्यस्तु निर्मृत्युत्वमहं वृणे । ब्रह्मोवाच । न कश्चिच्च विना मृत्युं जंतुरासुर विद्यते

ದೈತ್ಯನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಅಮೃತತ್ವ, ಅಂದರೆ ಮರಣರಹಿತತ್ವವನ್ನು ವರವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.” ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಅಸುರ, ಮರಣವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಜೀವಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 14

यतस्ततोऽपि दैत्येंद्र मृत्युः प्राप्यः शरीरिणा । इत्युक्तस्तं तथेत्याह तुष्टः कमलसंभवम्

ಹೇ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ, ಯಾವ ರೀತಿಯಾದರೂ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಮರಣವು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಕಮಲಸಂಭವ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದನು.

Verse 15

रूपस्य परिवर्तो मे यदा स्यात्पद्मसंभव । तदा मृत्युर्मम भवेदन्यथा त्वमरो ह्यहम्

ಹೇ ಪದ್ಮಸಂಭವ, ನನ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಗುವಾಗಲೇ ನನಗೆ ಮರಣ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಮರನು.

Verse 16

इत्युक्तस्तं तथेत्याह तुष्टः कमलसंभवः । इत्युक्तोऽमरतां मेने दैत्यराज्यस्थितोऽसुरः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ತೃಪ್ತನಾದ ಕಮಲಸಂಭವ ಬ್ರಹ್ಮನು “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದನು. ಅದನ್ನು ಪಡೆದು ದೈತ್ಯರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಅಸುರನು ತಾನು ಅಮರನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.

Verse 17

आजगाम स च स्थानं तदा त्रिपुरघातिनः । आगतो ददृशे तं च वीरकं द्वार्यवस्थितम्

ಆಗ ಅವನು ತ್ರಿಪುರಘಾತಿ ಶಿವನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಬಂದ ಮೇಲೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ವೀರಕನನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 18

तं चासौ वंचयित्वा च आडिः सर्पशरीरभृत् । अवारितो वीरकेण प्रविवेश हरांतिकम्

ಅವನನ್ನು ವಂಚಿಸಿ, ಸರ್ಪದೇಹಧಾರಿ ಆಡಿ, ವೀರಕನಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಡದೆ, ಹರನಾದ ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 19

भुजंगरूपं संत्यज्य बभूवाथ महासुरः । उमारूपी छलयितुं गिरिशं मूढचेतनः

ಸರ್ಪರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಆ ಮಹಾಸುರನು ಮತ್ತೊಂದು ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಮೋಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ಉಮಾರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.

Verse 20

कृत्वोमायास्ततो रूपमप्रतर्क्यमनोहरम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभिज्ञानसंवृतम्

ನಂತರ ಅವನು ಮಾಯಾಬಲದಿಂದ ಅಪ್ರತರ್ಕ್ಯವಾದ, ಮನೋಹರವಾದ ಒಂದು ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಗುರುತು-ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 21

चक्रे भगांतरे दैत्यो दंतान्वज्रोपमान्दृढान् । तीक्ष्णाग्रान्बुद्धिमोहेन गिरिशं हंतुमुद्यतः

ಆ ದೈತ್ಯನು (ಉಮೆಯ) ಗುಪ್ತಾಂಗದಲ್ಲಿ ವಜ್ರದಂತೆ ದೃಢವಾದ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಗ್ರಗಳಿರುವ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಬುದ್ಧಿಮೋಹದಿಂದ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 22

कृत्वोमारूपमेवं स स्थितो दैत्यो हरांतिके । तां दृष्ट्वा गिरिशस्तुषुटः समालिंग्य महासुरम्

ಈ ರೀತಿ ಉಮಾರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆ ದೈತ್ಯನು ಹರ (ಶಿವ)ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು. ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ಗಿರೀಶನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಆ ಮಹಾಸುರನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು.

Verse 23

मन्यमानो गिरिसुतां सर्वै रवयवांतरैः । अपृच्छत्साधु ते भावो गिरिपुत्री ह्यकृत्रिमा

ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಗಿರಿಸುತೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಕೇಳಿದನು—“ಓ ಗಿರಿಪುತ್ರಿ, ನಿನ್ನ ಭಾವವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶುಭವಾಗಿದೆ; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಕೃತಕವಾಗಿದೆ.”

Verse 24

या त्वं मदशयं ज्ञात्वा प्राप्तेह वरवर्णिनि । त्वया विरहितः शून्यं मन्योस्मिन्भुवनत्रये

ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ! ನೀನು ನನ್ನ ಹೃದಯಾಶಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ. ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಭುವನವೂ ನನಗೆ ಶೂನ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 25

प्राप्ता प्रसन्ना या त्वं मां युक्तमेवंविधं त्वयि । इत्युक्ते गूहयंश्चेष्टामुमारूप्यसुरोऽब्रवीत्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತಾ ಉಮಾರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಅಸುರನು ನುಡಿದನು—“ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಇಂತಹ ವರ್ತನೆಯೇ ಯುಕ್ತ.”

Verse 26

यातास्मि तपसश्चर्तुं कालीवाक्यात्तवातुलम् । रतिश्च तत्र मे नाभूत्ततः प्राप्ता तवांतिकम्

ಕಾಳಿಯ ವಚನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಅತುಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಹೋದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನನಗೆ ರತಿ (ಆನಂದ) ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದೆ.

Verse 27

इत्युक्तः शंकरः शंकां किंचित्प्राप्यवधारयत् । कुपिता मयि तन्वंगी प्रत्यक्षा च दृढव्रता

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಂಕರನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಶಂಕೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಆ ತನ್ವಂಗಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ; ಅವಳು ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢಳು.”

Verse 28

अप्राप्तकामा संप्राप्ता किमेतत्संशयो मम । रहसीति विचिंत्याथ अभिज्ञानाद्विचारयन्

“ಕಾಮನೆ ಸಿದ್ಧಿಸದವಳೇ ಈಗ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ—ಹಾಗಾದರೆ ನನಗೆ ಈ ಶಂಕೆ ಏಕೆ?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, “ಇದು ರಹಸ್ಯ ವಿಷಯ” ಎಂದುಕೊಂಡು, ಗುರುತು-ಪರಿಚಯದಿಂದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 29

नापश्यद्वामपार्श्वे तु तस्यांकं पद्मलक्षणम् । लोम्नामावर्तचरितं ततो देवः पिनाकधृक्

ಅವಳ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ ಗುರುತು ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ರೋಮಗಳ ವಿಶೇಷ ಆವರ್ತಚಿಹ್ನೆಯೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ದೇವನು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

Verse 30

बुद्धा तां दानवीं मायां किंचित्प्रहसिताननः । मेढ्रे रौद्रास्त्रमाधाय चक्रे दैत्यमनोरथम्

ಆ ದಾನವೀ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗಿದನು; ನಂತರ ದೈತ್ಯನ ಮೇಢ್ರದ ಮೇಲೆ ರೌದ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅವನ ಮನೋರಥವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 31

स रुदन्भैरवाज्रावानवसादं गतोऽसुरः । अबुध्यद्वीरको नैतदसुरेंद्रनिषूदनम्

ಭಯಂಕರ ಕಿರುಚಾಟದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಆ ಅಸುರನು ನಿರಾಶೆಗೆ ಒಳಗಾದನು; ಆದರೆ ಇದು ಅಸುರೇಂದ್ರನಿಷೂದನ ಶಕ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ವೀರಕನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 32

हते च मारुतेनाशुगामिना नगदेवता । अपरिच्छिन्नतत्त्वार्था शैलपुत्र्यां न्यवेदयत्

ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಾರುತನು ಅವನನ್ನು ಹತಮಾಡಿದಾಗ, ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗದ ಪರ್ವತದೇವತೆ ಶೈಲಪುತ್ರಿಗೆ ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಳು.

Verse 33

श्रुत्वा वायुमुखाद्देवी क्रोधरक्तातिलोचना । अपस्यद्वीरकं पुत्रं हृदयेन विदूयता

ವಾಯುವಿನ ಮುಖದಿಂದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದವು; ಹೃದಯ ದಹಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವಳು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ವೀರಕನನ್ನು ಕಂಡಳು.

Verse 34

मातरं मां परित्यज्य यस्मात्त्वं स्नेहविह्वलाम् । विहितावसरः स्त्रीणां शंकरस्य रहोविधौ

ಸ್ನೇಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾದ ನನನ್ನು—ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು—ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ವಿಧಿಯಾಗಿ ನಿಗದಿಯಾದ ಶಂಕರನ ಗುಪ್ತವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಅನವಸರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೀ।

Verse 35

तस्मात्ते परुषा रूक्षा जडा हृदय वर्जिता । गणेशाक्षरसदृशा शिला माता भविष्यति

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ತಾಯಿ ಕಠೋರಳಾಗಿ, ರೂಕ್ಷಳಾಗಿ, ಜಡಳಾಗಿ, ಹೃದಯವರ್ಜಿತಳಾಗಿ, ಗಣೇಶಾಕ್ಷರದಂತೆ ಶಿಲೆಯಾಗುವಳು।

Verse 36

एवमुत्सृष्टशापाया गिरिपुत्र्यास्त्वनंतरम् । निर्जगाम मुखात्क्रोधः सिंहरूपी महाबलः

ಈ ರೀತಿ ಗಿರಿಪುತ್ರಿಯು ಶಾಪವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಅವಳ ಮುಖದಿಂದ ಮಹಾಬಲವಾದ ಸಿಂಹರೂಪದ ಕ್ರೋಧ ಹೊರಬಂದಿತು।

Verse 37

पश्चात्तापं समश्रित्य तया देव्या विसर्जितः । स तु सिंहः करालास्यो महाकेसरकंधरः

ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ದೇವಿಯು ಅದನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದಳು; ಆ ಸಿಂಹವು ಕರಾಳ ಮುಖವುಳ್ಳದು, ಕಂಠದ ಸುತ್ತ ಮಹಾಕೇಸರ ಹೊಂದಿತ್ತು।

Verse 38

प्रोद्धूतबललांगूलदंष्ट्रोत्कट गुहामुखः । व्यावृतास्यो ललज्जिह्वः क्षामकुक्षिश्चिखादिषुः

ಅದರ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಲವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಅದರ ದವಡೆ-ಹಲ್ಲುಗಳು ಗುಹಾಮುಖದಂತೆ ಭಯಂಕರ; ಬಾಯಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ತೆರೆದು, ನಾಲಿಗೆ ಲಲಲಾಡಿ, ಹೊಟ್ಟೆ ಕ್ಷೀಣ—ಬೇಟೆಗೆ ಸದಾ ಹಸಿದಿತ್ತು।

Verse 39

तस्यास्ये वर्तितुं देवी व्यवस्यत सती तदा । ज्ञात्वा मनोगतं तस्या भगवांश्चतुराननः

ಆ ವೇಳೆ ಸತೀ ದೇವಿಯು ಅದರ ಬಾಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ತಿಳಿದು ಭಗವಾನ್ ಚತುರಾನನ (ಬ್ರಹ್ಮ) …

Verse 40

आजगामाश्रमपंद संपदामाश्रयं ततः । आगम्योवाच तां ब्रह्मा गिरिजां मृष्टया गिरा

ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಪದಗಳ ಆಶ್ರಯವಾದ ಆ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಬಂದು ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ಮೃದು ಹಾಗೂ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ವಾಣಿಯಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು.

Verse 41

किं देवी प्राप्तुकामासि किमलभ्यं ददामि ते । तच्छ्रुत्वोवाच गिरिजा गुरुगौरवगर्भितम्

“ದೇವಿ, ನೀನು ಏನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ? ಯಾವುದು ಅಲಭ್ಯ? ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಿರಿಜೆಯು ಗಂಭೀರ ಗೌರವಭರಿತ ವಚನಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

Verse 42

तपसा दुष्करेणाप्तः पतित्वे शंकरो मया । स मां श्यामलवर्णेति बहुशः प्रोक्तवान्भवः

“ದುಷ್ಕರವಾದ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಶಂಕರನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೂ ಭವನು (ಶಿವನು) ನನ್ನನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ‘ಶ್ಯಾಮಲವರ್ಣೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.”

Verse 43

स्यामहं कांचनाकारा वाल्लभ्येन च संयुता । भर्तुर्भूतपतेरंगे ह्येकतो निर्विशंकिता

“ನಾನು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣಳಾದರೂ ಕನಕಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳು, ಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳೂ ಹೌದು; ಆದರೂ ಭೂತಪತಿಯಾದ ಭರ್ತನ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದೇ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಡುವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಿಂತತೆ ಇಲ್ಲ.”

Verse 44

तस्यास्तद्भाषितं श्रुत्वा प्रोवाच जलजासनः । एवं भवतु भूयस्त्वं भर्तुर्देहार्धधारिणी

ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪದ್ಮಾಸನ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—“ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ; ನೀ ಮತ್ತೆ ಪತಿಯ ದೇಹಾರ್ಧವನ್ನು ಧರಿಸುವವಳಾಗು.”

Verse 45

ततस्तस्याः शरीरात्तु स्त्री सुनीलांबुजत्विषा । निर्गता साभवद्भीमा घंटाहस्ता त्रिलोचना

ನಂತರ ಅವಳ ದೇಹದಿಂದ ಗಾಢ ನೀಲ ಕಮಲದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಹೊರಬಂದಳು; ಅವಳು ಭೀಮರೂಪಿಣಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಘಂಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಳು.

Verse 46

नानाभरणपूर्णांगी पीतकौशेयवासिनी । तामब्रवीत्ततो ब्रह्मा देवीं नीलांबुजत्विषम्

ನಾನಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಾಂಗಿಯಾದ, ಹಳದಿ ಕೌಶೇಯ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾದ ಆ ನೀಲಕಮಲಕಾಂತಿಯ ದೇವಿಯನ್ನು ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 47

अस्माद्भूधरजा रदेहसंपर्कात्त्वं ममाज्ञया । संप्राप्ता कृतकृत्यत्वमेकानंशा पुराकृतिः

“ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಈ ಭೂಧರಜ ದೇಹಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ನೀ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ನೀ ಕೃತಕೃತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ—ದೇವಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಏಕಾಂಶವು ಪುನಃ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.”

Verse 48

य एष सिंहः प्रोद्भूतो देव्याः क्रोधाद्वरानने । स तेस्तु वाहनो देवी केतौ चास्तु महाबलः

“ಹೇ ವರಾನನೆ, ದೇವಿಯ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಸಿಂಹವೇ ನಿನ್ನ ವಾಹನವಾಗಲಿ, ಹೇ ದೇವಿ; ಮತ್ತು ಈ ಮಹಾಬಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ಕೇತುವಾಗಿ (ಧ್ವಜಚಿಹ್ನವಾಗಿ) ಕೂಡ ಇರಲಿ.”

Verse 49

गच्छ विंध्याचले तत्र सुरकार्यं करिष्यति । अत्र शुंभनिशुंभौ च हत्वा तारकसैन्यपौ

ಹೇ ದೇವಿ, ವಿಂಧ್ಯಾಚಲಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭರನ್ನು—ತಾರಕಸೈನ್ಯದ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು—ವಧಿಸಿ…

Verse 50

पांचालोनाम यक्षोऽयं यक्षलक्षपदानुगः । दत्तस्ते किंकरो देवी महामायाशतैर्युतः

‘ಪಾಂಚಾಲ’ ಎಂಬ ಈ ಯಕ್ಷನು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯಕ್ಷರ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ; ಹೇ ದೇವಿ, ನಿನಗೆ ದಾಸನಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು—ಮಹಾಮಾಯೆಯ ಶತಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನು.

Verse 51

इत्युक्ता कौशिकी देवी ततेत्याह पितामहम् । निर्गतायां च कौशिक्यां जाता स्वैराश्रिता गुणैः

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಕೌಶಿಕೀ ದೇವಿ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ—“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. ಕೌಶಿಕೀ ಹೊರಟ ತಕ್ಷಣ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾನುಗಾಮಿ, ತನ್ನ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 52

सर्वैः पूर्वभवोपात्तैस्तदा स्वयमुपस्तितैः । उमापि प्राप्तसंकल्पा पश्चात्तापपरायणा

ಆಗ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಫಲಗಳು ತಾನಾಗಿಯೇ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದವು; ಉಮೆಯೂ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಳಾದಳು.

Verse 53

मुहुः स्वं परिनिंदंती जगाम गिरिशांतिकम् । संप्रयांतीं च तां द्वारी अपवार्य समाहितः

ಮರುಮರು ತನ್ನನ್ನೇ ದೂಷಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋದಳು. ಅವಳು ಬಾಗಿಲಿನತ್ತ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ದ್ವಾರಪಾಲನು ಮುಂದೆ ಬಂದು ಅವಳನ್ನು ತಡೆದನು.

Verse 54

रुरोध वीरको देवीं हेमवेत्रलताधरः । तामुवाच च कोपेन तिष्ठ तिष्ठ क्व यासि च

ಸುವರ್ಣ ವೇತ್ರಲತೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ವೀರಕನು ದೇವಿಯನ್ನು ತಡೆದು, ಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳಿದನು—“ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು! ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ?”

Verse 55

प्रयोजनं न तेऽस्तीह गच्छ यावन्न भर्त्स्यसे । देव्या रूपधरो दैत्यो देवं वंचयितुं त्विह

“ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲ; ಗದರಿಕೆ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಹೋಗು. ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿದ ದೈತ್ಯನು ದೇವನನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 56

प्रविष्टो न च दृष्टोऽसौ स च देवेन घातितः । घातिते चाहमाक्षिप्तो नीलकण्ठेन धीमता

“ಅವನು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ ದೇವನು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಅವನು ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಧೀಮಂತ ನೀಲಕಂಠನು ನನ್ನನ್ನು ಗದರಿಸಿದನು.”

Verse 57

कापि स्त्री नापि मोक्तव्या त्वया पुत्रेति सादरम् । तस्मात्त्वमत्र द्वारिस्था वर्षपूगान्यनेकशः

“‘ಪುತ್ರ’ ಎಂದು ಸಾದರವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ನೀನು ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬಿಡಬಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಸಮೂಹಗಳವರೆಗೆ ನಿಂತಿರಬೇಕು.”

Verse 58

भविष्यसि न चाप्यत्र प्रवेशं लप्स्यसे व्रज । एका मे प्रविशेदत्र माता या स्नेहवत्सला

“ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು; ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾರೆಯೆ—ಹೋಗು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಲ್ಲದು ಒಬ್ಬಳೇ—ಸ್ನೇಹವತ್ಸಲೆಯಾದ ನನ್ನ ತಾಯಿ.”

Verse 59

नगाधिराजतनया पार्वती रुद्रवल्लभा । इत्युक्ता तु ततो देवी चिंतयामास चेतसा

“ಪರ್ವತರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಪಾರ್ವತಿ, ರುದ್ರನ ಪ್ರಿಯೆ” ಎಂದು ಹೀಗೆ ಸಂಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಿ ತದನಂತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನಸಿನಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿದಳು।

Verse 60

न सा नारी तु दैत्योऽसौ वायोर्नैवावबासत । वृथैव वीरकः शप्तो मया क्रोधपरीतया

ಅವಳು ಸ್ತ್ರೀ ಅಲ್ಲ—ಅವನು ದೈತ್ಯನೇ; ಈ ಸಂಗತಿ ವಾಯುವಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟಳಾಗಿ ನಾನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ವೀರಕನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದೆ।

Verse 61

अकार्यं क्रियते मूढैः प्रायः क्रोधसमन्वितैः । क्रोधेन नश्यते कीर्तिः क्रोधो हंति स्थिरां श्रियम्

ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವರಿತರಾದ ಮೂಢರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೀರ್ತಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಕ್ರೋಧ ಸ್ಥಿರವಾದ ಶ್ರೀಯನ್ನೂ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 62

अपरिच्छिन्नसर्वार्था पुत्रं शापितवत्यहम् । विपरीतार्थबोद्धॄणां सुलभा विपदो यतः

ಹೇ ಪುತ್ರ, ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯದೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಪರೀತಾರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ।

Verse 63

संचिंत्यैवमुवाचेदं वीरकं प्रति शैलजा । अधो लज्जाविकारेण वदनेनांबुजत्विषा

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಶೈಲಜಾ ವೀರಕನನ್ನು ಕುರಿತು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದಳು—ಲಜ್ಜಾಭಾವದಿಂದ ಅವಳ ಪದ್ಮಪ್ರಭ ಮುಖ ಕೆಳಗೆ ವಾಲಿತ್ತು।

Verse 64

अहं वीरक ते माता मा तेऽस्तु मनसो भ्रमः । शंकरस्यास्मि दयिता सुता तु हिमभूभृतः

ಓ ವೀರಕ, ನಾನು ನಿನ್ನ ತಾಯಿ; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭ್ರಮೆ ಇರದಿರಲಿ. ನಾನು ಶಂಕರನ ಪ್ರಿಯತಮೆ, ಹಿಮಭೂಭೃತನ (ಹಿಮಾಲಯಾಧಿಪತಿಯ) ಪುತ್ರಿ.

Verse 65

मम गात्रस्थितिभ्रांत्या मा शंकां पुत्र भावय । तुष्टेन गौरता दत्ता ममेयं पद्मयोनिना

ಓ ಪುತ್ರನೇ, ನನ್ನ ದೇಹಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಸಂಶಯಿಸಬೇಡ. ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಪದ್ಮಯೋನಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ನನಗೆ ಈ ಗೌರವರ್ಣವನ್ನು ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 66

मया शप्तोऽस्यविदिते वृत्तांते दैत्यनिर्मिते । ज्ञात्वा नारीप्रवेशं तु शंकरे रहसि स्तिते

ದೈತ್ಯನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ವೃತ್ತಾಂತದ ಸತ್ಯ ತಿಳಿಯದೆ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ನಾರೀಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದ ಬಳಿಕ, ಶಂಕರನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.

Verse 67

न निवर्तयितुं शक्यः शापः किं तु ब्रवीमि ते । मानुष्यां तु शिलायां त्वं शिलादात्संभविष्यसि

ಈ ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ನೀನು ಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾನವರೂಪವಾಗಿ, ಶಿಲಾದ್ (ಶಿಲಾದ)ನಿಂದ ಜನಿಸುವೆ.

Verse 68

पुण्ये चाप्यर्बुदारण्ये स्वर्गमोक्षप्रदे नृणाम् । अचलेश्वरलिंगं तु वर्तते यत्र वीरक

ಓ ವೀರಕ, ಪುಣ್ಯವಾದ ಅರ್ಬುದಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ—ಮಾನವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಅಚಲೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 69

वाराणस्यां विश्वनाथसमं तत्फलदं नृणाम् । प्रभासस्य च यात्राभिर्दशभिर्यत्फलं नृणाम्

ಮಾನವರಿಗೆ ಇದರ ಫಲ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥಾರಾಧನೆಗೆ ಸಮಾನ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಯಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯವೂ ಇದರಿಂದಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 70

तदेकयात्रया प्रोक्तमर्बुदस्य महागिरेः । यत्र तप्त्वा तपो मर्त्या देहधातून्विहाय च

ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ಮಹಾಗಿರಿಯಾದ ಅರ್ಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಯಾತ್ರೆಯಿಂದಲೇ ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಅಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ನಂತರ ದೇಹಧಾತುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 71

संसारी न पुनर्भूयान्महेश्वरवचो यथा । अर्बुदो यदि लभ्येत सेवितुं जन्मदुःखितैः

ಮಹೇಶ್ವರನ ವಚನದಂತೆ, ಯಾರೂ ಮತ್ತೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವವನಾಗದಂತೆ—ಜನ್ಮಜನ್ಮದ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರು ಅರ್ಬುದವನ್ನು ಪಡೆದು ಸೇವಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಬಹುದಾದರೆ!

Verse 72

वाराणसीं च केदारं किं स्मरंति वृथैव ते । तत्राराध्य भवं देवं भवान्नन्दीति नामभृत्

ಅವರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನೂ ಕೇದಾರವನ್ನೂ ಏಕೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಅಲ್ಲಿ ಭವದೇವನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಅವನು ‘ಭವಾನ್ನಂದಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 73

शीघ्रमेष्यसि चात्रैव प्रतीहारत्वमाप्स्यसि । एवमुक्ते हृष्टरोमा वीरकः प्रणिपत्य ताम्

“ನೀನು ಶೀಘ್ರವೇ ಮರಳಿ ಬರುವೆ; ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತೀಹಾರ (ದ್ವಾರಪಾಲಕ) ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.” ಎಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದಾಗ, ಹರ್ಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತನಾದ ವೀರಕನು ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು.

Verse 74

संस्तूय विविधैर्वाक्यैर्मातरं समभाषत । धन्योऽहं देवि यो लप्स्ये मानुष्यमतिदुर्लभम्

ಅವನು ನಾನಾವಿಧ ವಚನಗಳಿಂದ ಮಾತೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು— “ಹೇ ದೇವಿ! ನಾನು ಧನ್ಯನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅತಿದುರ್ಳಭವಾದ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು।”

Verse 75

शापोऽनुग्रहरूपोऽयं विशेषादर्बुदाचले । समीपे यस्य पुण्योऽस्ति महीसागरसंगमः

ಈ ‘ಶಾಪ’ ನಿಜವಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹರೂಪವೇ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅರ್ಬುದಾಚಲದಲ್ಲಿ; ಅದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ-ಸಾಗರಗಳ ಪುಣ್ಯ ಸಂಗಮವಿದೆ।

Verse 76

ऊधः पृथिव्या देशोऽयं यो गिरेश्चार्णवांतरे । तत्र गत्वा महत्पुण्यमवाप्य भवभक्तितः

ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಭೂಮಿಯ ‘ಉಧ’ದಂತೆ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಭವ (ಶಿವ) ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 77

पुनरेष्यामि भो मातरित्युक्त्वाभूच्छिलासुतः । देवी च प्रविवेशाथ भवनं शशिमौलिनः

“ಹೇ ಮಾತೆ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶಿಲಾಸುತ (ಗಣೇಶ) ಹೊರಟನು. ನಂತರ ದೇವಿ ಶಶಿಮೌಳಿ (ಶಿವ)ನ ಭವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।

Verse 78

इत्यार्बुदाख्यानम् । ततो दृष्ट्वा च तां प्राह धिग्नार्य इति त्र्यंबकः

ಇಂತೆ ಅರ್ಬುದಾಖ್ಯಾನ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ)ನು ಹೇಳಿದನು— “ಧಿಕ್, ನಾರಿ!”

Verse 79

सा च प्रण्म्य तं प्राह सत्यमेतन्न मिथ्यया । जडः प्रकृतिभागोयं नार्यश्चार्हंति निन्दनाम्

ಅವಳೂ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು—ಇದು ಸತ್ಯ, ಅಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಈ ಜಡತ್ವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭಾಗ; ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿಂದೆಗೆ ಪಾತ್ರರು.

Verse 80

पुरुषाणां प्रसादेन मुच्यंते भवसागरात् । ततः प्रहृष्टस्तामाह हरो योग्याऽधुना शुभे

ಪುರುಷರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಅವರು ಭವಸಾಗರದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಹರ್ಷಿತನಾದ ಹರನು ಅವಳಿಗೆ—ಹೇ ಶುಭೆ, ಈಗ ನೀನು ಯೋಗ್ಯಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ—ಎಂದನು.

Verse 81

पुत्रं दास्यामि येन त्वं ख्यातिमाप्स्यसि शोभने । ततो रेम हि देव्या स नानाश्चर्यालयो हरः

ಹೇ ಶೋಭನೆ, ನಿನಗೆ ನಾನು ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೀಡುವೆನು; ಅವನಿಂದ ನೀನು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ನಂತರ ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳ ನಿವಾಸವಾದ ಹರನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಿಸಿದನು.

Verse 82

ततो वर्षसहस्रेषु देवास्त्वरितमानसाः । ज्वलनं नोदयामासुर्ज्ञातुं शंकरचेष्टितम्

ನಂತರ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಅಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನ ದೇವತೆಗಳು ಶಂಕರನ ಚೇಷ್ಟಿತವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಜ್ವಲನನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು.

Verse 83

द्वारि स्थितं प्रतिहारं वंचयित्वा च पावकः । पारावतस्य रूपेण प्रविवेश हरांतिकम्

ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಹಾರನನ್ನು ವಂಚಿಸಿ ಪಾವಕನಾದ ಅಗ್ನಿ ಪಾರಿವಾಳದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರನ ಅಂತರಂಗ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 84

ददृशे तं च देवेशो विनतां प्रेक्ष्य पार्वतीम् । ततस्तां ज्वलनं प्राह नैतद्योग्यं त्वया कृतम्

ದೇವೇಶನು ಅವನನ್ನು ಕಂಡನು; ವಿನೀತಳಾದ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಜ್ವಲನ (ಅಗ್ನಿ)ನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ಮಾಡಿದುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.”

Verse 85

यदिदं भुक्षुतं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् । गृहाण त्वं सुदुर्बुद्धे नो वा धक्ष्यामि त्वां रुषा

“ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನ ಅನುತ್ತಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದ್ದೀ; ಓ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ, ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಗ್ರಹಿಸು—ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೋಪದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ದಹಿಸುವೆನು.”

Verse 86

भीतस्ततोऽसौ जग्राह सर्वदेवमुखं च सः । तेन ते वह्निसहिता विह्वलाश्च सुराः कृताः

ಆಗ ಭೀತನಾದ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಮುಖಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಅದರಿಂದ ಅಗ್ನಿಯೊಡನೆ ದೇವಗಣರು ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡರು.

Verse 87

विपाट्य जठराण्येषां वीर्यं माहेश्वरं ततः । निष्क्रांतं तत्सरो जातं पारदं शतयोजनम्

ಅವರ ಜಠರಗಳನ್ನು ಚೀರಿ ಮಾಹೇಶ್ವರ ವೀರ್ಯ ಹೊರಬಂದಿತು; ಅದರಿಂದ ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪಾರದ ಸರೋವರ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 88

वह्निश्च व्याकुलीभूतो गंगायां मुमुचे सकृत् । दह्यमाना च सा देवी तरंगैर्वहिरुत्सृजत्

ಅಗ್ನಿಯೂ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಿದನು; ದಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದೇವಿ ತನ್ನ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಿದಳು.

Verse 89

जातस्त्रिभुवनक्यातस्तेन च श्वेतपर्वतः । एतस्मिन्नंतरे वह्निराहूतश्च हिमालये

ಅದರಿಂದ ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಶ್ವೇತಪರ್ವತವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಇದೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 90

सप्तर्षिभिर्वह्निहोमं कुर्वद्भिर्मंत्रवीर्यतः । आगत्य तत्र जग्राह वह्निर्भागं च तं हुतम्

ಮಂತ್ರವೀರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಗ್ನಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆ ಹವಿಸ್ಸಿನ ತನ್ನ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 91

गतेऽह्न्यत्वस्मिंश्च तत्रस्थः पत्नी स्तेषामपश्यत । सुवर्णकदलीस्तंभनिभास्ताश्चंद्रलेखया

ಆ ದಿನ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಆ ಋಷಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರು (ಅವರನ್ನು) ಬಂಗಾರದ ಬಾಳೆಕಂಬಗಳಂತೆ, ಚಂದ್ರರೇಖೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿ ಕಂಡರು.

Verse 92

पश्यमानः प्रफुल्लाक्षो वह्निः कामवशं गतः । स भूयश्चिंतयामास न न्याय्यं क्षुभितोऽस्मि यत्

ನೋಡುತ್ತಿರಲು ಪ್ರಫುಲ್ಲ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಅಗ್ನಿ ಕಾಮವಶನಾದನು. ಬಳಿಕ ಅವನು ಮರುಮರು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ನಾನು ಹೀಗೆ ಕಲುಷಿತವಾಗಿ ಕದಡುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ.”

Verse 93

साध्वीः पत्नीर्द्विजेंद्राणामकामाः कामयाम्यहम् । पापमेतत्कर्म चोग्रं नश्यामि तृमवत्स्फुटम्

“ದ್ವಿಜೇಂದ್ರರ ಸಾಧ್ವೀ ಪತ್ನಿಯರು ನನ್ನನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಪಾಪಮಯವಾದ ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮ; ನಾನು ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗುವೆನು.”

Verse 94

कृत्वैतन्नश्यते कीर्तिर्यावदाचंद्रतारकम् । एवं संचिंत्य बहुधा गत्वा चैव वनांतरम्

“ನಾನು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಚಂದ್ರ-ತಾರೆಯಿರುವವರೆಗೂ ಉಳಿಯಬೇಕಾದ ನನ್ನ ಸತ್ಕೀರ್ತಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.” ಎಂದು ಮರುಮರು ಚಿಂತಿಸಿ ಅವನು ಅರಣ್ಯದ ಗಹನಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 95

संयन्तुं नाभवच्छक्त उपायैर्बहुभिर्मनः । ततः स कामसंतप्तो मूर्छितः समपद्यत

ಬಹು ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕಾಮತಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾದನು.

Verse 96

ततः स्वाहा च भार्यास्य बुबुधे तद्विचेष्टितम् । ज्ञात्वा च चिंतयामास प्रहृष्टा मनसि स्वयम्

ಆಮೇಲೆ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸ್ವಾಹಾ ಅವನ ಆ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಳು. ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸಿ ಚಿಂತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 97

स्वां भार्यामथ मां त्यक्त्वा बहुवासादवज्ञया । भार्याः कामयते नूनं सप्तर्षीणां महात्मनाम्

ದೀರ್ಘ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಬಂದ ಅವಜ್ಞೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ—ನನ್ನನ್ನು—ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಕಾಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 98

तदासां रूपमाश्रित्य रमिष्ये तेन चाप्यहम् । ततस्त्वंगिरसो भार्या शिवानामेति शोभना

ಅವರ ರೂಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾನೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುವೆ. ಆಗ ಅಂಗಿರಸ ಋಷಿಯ ಸುಂದರಿಯಾದ ಪತ್ನಿ—ಶಿವಾ ಎಂಬ ನಾಮವತೀ—ಮೊದಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು.

Verse 99

तस्या रूपं समाधाय पावकं प्राप्य साब्रवीत् । मामग्ने कामसंतप्तां त्वं कामयितुमर्हसि

ಅವಳ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸ್ವಾಹಾ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ) ಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದಳು— “ಹೇ ಅಗ್ನೇ! ನಾನು ಕಾಮತಾಪದಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಮಿಸಬೇಕಾದವನು.”

Verse 100

न चेत्करिष्यसे देव मृतां मामुपधारय । अहमंगिरसो भार्या शिवानाम हुताशन

“ನೀನು ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ದೇವಾ, ನನ್ನನ್ನು ಮೃತಳಾಗಿ ತಿಳಿ. ನಾನು ಅಂಗಿರಸನ ಪತ್ನಿ, ‘ಶಿವಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದವಳು, ಹೇ ಹುತಾಶನ!”

Verse 101

सर्वाभिः सहिता प्राप्ता ताश्च यास्यंत्यनुक्रमात् । अस्माकं त्वं प्रियो नित्यं त्वच्चित्ताश्च वयं तथा

“ನಾನು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಅವರೂ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ನಮಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯನು; ನಾವು ಸಹ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲಸಿದ್ದೇವೆ।”

Verse 102

ततः स कामसंतप्तः संबभूव तया सह । प्रीते प्रीता च सा देवी निर्जगाम वनांतरात्

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಕಾಮತಾಪದಿಂದ ದಹಿಸಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸಿದನು. ಅವನು ತೃಪ್ತನಾದ ಮೇಲೆ, ಆ ದೇವಿಯೂ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಅರಣ್ಯಾಂತರದಿಂದ ಹೊರಬಂದಳು।

Verse 103

चिंतयंती ममेदं चेद्रूपं द्रक्ष्यंति कानने । ते ब्राह्मणीनामनृतं दोषं वक्ष्यंति पावकात्

ಅವಳು ಚಿಂತಿಸಿದಳು— “ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಅವರು ನನ್ನ ಈ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯರ ನಿಮಿತ್ತ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ) ಮೇಲೆ ಅನೃತದೋಷವಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುವರು।”

Verse 104

तस्मादेतद्रक्षमाणा गरुडी संभवाम्यहम् । सुपर्णा सा ततो भूत्वा ददृशे श्वेतपर्वतम्

ಆದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಾನು ಗರುಡೀ ಆಗುವೆನು. ನಂತರ ಅವಳು ಸುಪರ್ಣೆಯಾಗಿ ಶ್ವೇತಪರ್ವತವನ್ನು ಕಂಡಳು.

Verse 105

शरस्तंबैः सुसंपृक्तं रक्षोभिश्च पिशाचकैः । सा तत्र सहसा गत्वा शैलपूष्ठं सुदुर्गमम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ಶರಸ್ತಂಬಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚರಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವಳು ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮವಾದ ಶೈಲಶೃಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

Verse 106

प्राक्षिपत्कांचने कुंडे शुक्रं तद्धारणेऽक्षमा । शिष्टानामपि देवीनां सप्तर्षीणां महात्मनाम्

ಅದನ್ನು ಧರಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥಳಾಗಿ ಅವಳು ಆ ಶುಕ್ರವನ್ನು ಕಂಚಿನ (ಸ್ವರ್ಣ) ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದಳು—ಅದನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಶಿಷ್ಟ ದೇವಿಯರಿಗೂ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ.

Verse 107

पत्नीसरूपतां कृत्वा कामयामास पावकम् । दिव्यं रूपमरूंधत्याः कर्तुं न शकितं तया

ಪತ್ನಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವಳು ಕಾಮದಿಂದ ಪಾವಕನನ್ನು (ಅಗ್ನಿಯನ್ನು) ಬಯಸಿದಳು; ಆದರೆ ಅರುಂಧತಿಯ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ತಾನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 108

तस्यास्तपःप्रभावेण भर्तुः शुश्रूषणेन च । षट्कृत्वस्तत्तु निक्षिप्तमग्निरेतः कुरुद्वह

ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ ಪತಿಯ ಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದಲೂ, ಹೇ ಕುರುದ್ವಹ, ಅಗ್ನಿಯ ಆ ರೇತಸ್ಸು ನಿಜವಾಗಿ ಆರು ಬಾರಿ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 109

कुंडेऽस्मिंश्चैत्रबहुले प्रतिपद्येव स्वाहया । ततश्च पावको दुःखाच्छुशोच च मुमोह च

ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಚೈತ್ರಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪ್ರತಿಪದೆಯಂದು ಸ್ವಾಹಾ ಮೂಲಕ (ಆಹುತಿ) ಅರ್ಪಿತವಾಯಿತು. ಆಗ ಪಾವಕನು ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಶೋಕಿಸಿ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತನಾದನು.

Verse 110

आः पापं कृतमित्येव देहन्यासेऽकरोन्मतिम् । ततस्तं खेचरी वाणी प्राह मा मरणं कुरु

“ಅಯ್ಯೋ, ಪಾಪ ಮಾಡಿದೆನು!” ಎಂದುಕೊಂಡು ಅವನು ದೇಹತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಆಕಾಶಗಾಮಿ ದಿವ್ಯವಾಣಿ ಹೇಳಿತು—“ಮರಣ ಮಾಡಬೇಡ.”

Verse 111

भाव्यमेतच्च भाव्यर्थात्को हि पावक मुच्यते । भाव्यर्थेनापि यत्ते च परदारोप सेवनम्

“ಇದು ವಿಧಿಯೇ; ಸಂಭವಿಸಬೇಕಾದುದರಿಂದ, ಓ ಪಾವಕ, ಯಾರು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು? ಆದರೂ ಪರಸ್ತ್ರೀಸೇವನೆ ನಿನ್ನ ದೋಷ.”

Verse 112

कृतं तच्चेतसा तेन त्वामजीर्णं प्रवेक्ष्यति । श्वेतकेतोर्महायज्ञे घृतधाराभितर्पितम्

ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಇನ್ನೂ ಅಜೀರ್ಣವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಅವನು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವನು—ಶ್ವೇತಕೇತುವಿನ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಘೃತಧಾರೆಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡ ನೀನು.

Verse 113

शोकं च त्यज नैतास्ताः स्वाहै वेयं तव प्रिया । श्वेतपर्वतकुंडस्थं पुत्रं त्वं द्रष्टुमर्हसि । ततो वह्निस्तत्र गत्वा ददृशे तनयं प्रभुम्

“ಶೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು; ಇವರು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯರು ಅಲ್ಲ—ಇವಳೇ ಸ್ವಾಹಾ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ. ಶ್ವೇತಪರ್ವತದ ಕುಂಡದಲ್ಲಿರುವ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡು.” ನಂತರ ವಹ್ನಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 114

अर्जुन उवाच । कस्मात्स्वाहा करोद्रूपं षण्णां तासां महामुने

ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಸ್ವಾಹಾ ಆ ಆರು ಪತ್ನಿಯರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಧರಿಸಿದಳು?

Verse 115

यत्ता भर्तृपराः साध्व्यस्तपस्विन्योग्निसंनिभाः । न बिभेति च किं ताभ्यः षड्भ्यः स्वाहाऽपराधिनी । भर्तृभक्त्या जगद्दग्धुं यतः शक्ताश्च ता मुने

ಅವರು ಪತಿಪರಾಯಣರಾದ ಸಾಧ್ವಿಯರು, ತಪಸ್ವಿನಿಯರು, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಂತರು. ಹೇ ಮುನೇ, ಪತಿಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ದಹಿಸಲು ಶಕ್ತರಾದ ಆ ಆರು ಜನರಿಂದ ಅಪರಾಧಿನಿ ಸ್ವಾಹಾ ಏಕೆ ಭಯಪಡಲಿಲ್ಲ?

Verse 116

नारद उवाच । सत्यमेतत्कुरुश्रेष्ठ श्रृणु तच्चापि कारणम् । येन तासां कृतं रूपं न वा शापं ददुश्च ताः

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇದು ಸತ್ಯ. ಸ್ವಾಹಾ ಅವರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಧರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಶಾಪವನ್ನು ಏಕೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 117

यत्र तद्वह्निना क्षिप्तं रुद्रतेजः सकृत्पुरा । गंगायां तत्र सस्नुस्ताः षटत्न्योऽज्ञनाभावतः

ಅಗ್ನಿಯು ಹಿಂದೆ ಒಮ್ಮೆ ರುದ್ರತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಎಸೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಆರು ಪತ್ನಿಯರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರು.

Verse 118

ततस्ता विह्वलीभूतास्तेजसा तेन मोहिताः । लज्जया च स्वभर्तॄणां गंगातीरस्थिता रहः

ನಂತರ ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಅವರು ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು; ತಮ್ಮ ಪತಿಗಳ ಮುಂದೆ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಂತರು.

Verse 119

एतदंतमालोक्य चिकीर्षंती मनीषितम् । स्वाहा शरीरमाविश्यतासां तेजो जहार तत्

ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಸ್ವಾಹಾ ಅವರ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಳು।

Verse 120

चिक्रीड वह्निजायापि यथा ते कथितं मया

ಹೀಗೆ ಅಗ್ನಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ಸ್ವಾಹಾ ಕೂಡ ಕ್ರೀಡೆ ಮಾಡಿದಳು—ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ।

Verse 121

उपकारमिमं ताभिः स्मरंतीभिश्च भारत । न शप्ता सा यतः शापो न देयश्चोपकारिणि

ಓ ಭಾರತ! ಆ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಅವರು ಅವಳಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಲಿಲ್ಲ; ಉಪಕಾರಿಗೆ ಶಾಪ ಕೊಡಬಾರದು।

Verse 122

ततः सप्तर्षयो ज्ञात्वा ज्ञानेनासुचितां गताः । तत्यजुः षट् तदा पत्नीर्विना देवीमरुंधतीम्

ನಂತರ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ತಾವು ಅಶುಚಿತೆಗೆ ಒಳಗಾದೆವು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ದೇವಿ ಅರುಂಧತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಆರು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು।

Verse 123

विश्वामित्रस्तु भगवान्कुमारं शरणं गतः । स्तवं दिव्यं संप्रचक्रे महासेनस्य चापि सः

ಆದರೆ ಭಗವಾನ್ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕುಮಾರನ ಶರಣು ಸೇರಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಸೇನ ದೇವನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು।

Verse 124

अष्टोत्तरशतं नाम्नां श्रृणु त्वं तानि फाल्गुन । जपेन येषां पापानि यांति ज्ञानमवाप्नुयात्

ಹೇ ಫಾಲ್ಗುಣ, ಆ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೇಳು; ಅವುಗಳ ಜಪದಿಂದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 125

त्वं ब्रह्मवादी त्वं ब्रह्मा ब्राह्मणवत्सलः । ब्रह्मण्यो ब्रह्मदेवश्च ब्रह्मदो ब्रह्मसंग्रहः

ನೀವು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವವರು, ನೀವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣವತ್ಸಲರು. ನೀವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಧರ್ಮದ ಪಾಲಕರು, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ದಾತರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಸಂಗ್ರಹಸ್ವರೂಪರು.

Verse 126

त्वं परं परमं तेजो मंगलानां च मंगलम् । अप्रमेयगुणश्चैव मंत्राणां मंत्रगो भवान्

ನೀವು ಪರಮ, ಪರಮೋನ್ನತ ತೇಜಸ್ಸು; ಎಲ್ಲ ಮಂಗಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ ಮಂಗಳ. ನಿಮ್ಮ ಗುಣಗಳು ಅಪ್ರಮೇಯ, ಮತ್ತು ನೀವು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳ ಅಂತರಂಗ ಸಾರಸ್ವರೂಪರು.

Verse 127

त्वं सावित्रीमयो देव सर्वत्रैवापराजितः । मंत्र शर्वात्मको देवः षडक्षरवतां वरः

ಹೇ ದೇವ, ನೀವು ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರಿ)ಮಯರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಪರಾಜಿತರು. ಹೇ ದೇವ, ನೀವು ಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪರು, ಶರ್ವ (ಶಿವ)ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪರು, ಮತ್ತು ಷಡಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.

Verse 128

माली मौली पताकी च जटी मुंडी शिखंड्यपि । कुण्डली लांगली बालः कुमारः प्रवरो वरः

ನೀವು ಮಾಲಾಧಾರಿ, ಮೌಳಿಧಾರಿ ಮತ್ತು ಪತಾಕಾಧಾರಿ; ಜಟಾಧಾರಿ, ಮುಂಡಿತಶಿರ ಮತ್ತು ಶಿಖಂಡಿಯೂ ಹೌದು. ನೀವು ಕುಂಡಲಧಾರಿ, ಲಾಂಗಲಧಾರಿ, ದಿವ್ಯ ಬಾಲ—ಕುಮಾರ—ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಪರಮ ವರರು.

Verse 129

गवांपुत्रः सुरारिघ्नः संभवो भवभावनः । पिनाकी शत्रुहा श्वेतो गूढः स्कन्दः कराग्रणीः

ನೀನು ಗವಾಂಪುತ್ರ, ದೇವಶತ್ರುಘ್ನ, ಸ್ವಯಂಭವ ಹಾಗೂ ಭವಭಾವನ. ನೀನು ಪಿನಾಕಧಾರಿ, ಶತ್ರುಹಾ, ಶ್ವೇತ, ಗೂಢ; ಸ್ಕಂದ, ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿ ನಾಯಕ.

Verse 130

द्वादशो भूर्भुवो भावी भुवः पुत्रो नमस्कृतः । नागराजः सुधर्मात्मा नाकपृष्ठः सनातनः

ನೀನು ದ್ವಾದಶಾತ್ಮ; ನೀನೇ ಭೂರ್ ಮತ್ತು ಭುವಃ; ನೀನು ಭಾವಿ, ಭವಿಷ್ಯಸ್ವರೂಪ. ನೀನು ಭುವಃಪುತ್ರ, ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹ; ನೀನು ನಾಗರಾಜ, ಸುಧರ್ಮಸ್ವಭಾವ, ನಾಕಪೃಷ್ಠಸ್ಥ, ಸನಾತನ.

Verse 131

त्वं भर्ता सर्वभूतात्मा त्वं त्राता त्वं सुखावहः । शरदक्षः शिखी जेता षड्वक्त्रो भयनाशनः

ನೀನು ಭರ್ತಾ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮ; ನೀನು ತ್ರಾತಾ, ಸುಖಾವಹ. ನೀನು ಶರದೃತುವಿನಂತೆ ನಿರ್ಮಲ ದೃಷ್ಟಿಯವನು, ಶಿಖೀ (ಮಯೂರಧ್ವಜ), ಜಯಿ; ಷಡ್ವಕ್ತ್ರ, ಭಯನಾಶಕ.

Verse 132

हेमगर्भो महागर्भो जयश्च विजयेश्वरः । त्वं कर्ता त्वं विधाता च नित्यो नित्यारिमर्दनः

ನೀನು ಹೇಮಗರ್ಭ, ಮಹಾಗರ್ಭ; ಜಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯೇಶ್ವರ. ನೀನು ಕರ್ತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ; ನೀನು ನಿತ್ಯ, ನಿತ್ಯಾರಿಮರ್ದನ.

Verse 133

महासेनो महातेज वीरसेनश्च भूपतिः । सिद्धासनः सुराध्यक्षो भीमसेनो निरामयः

ನೀನು ಮಹಾಸೇನ, ಮಹಾತೇಜ, ವೀರಸೇನ ಮತ್ತು ಭೂಪತಿ. ನೀನು ಸಿದ್ಧಾಸನ, ಸುರಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಭೀಮಸೇನ, ನಿರಾಮಯ—ರೋಗಶೋಕಹರ.

Verse 134

शौरिर्यदुर्महातेजा वीर्यवान्सत्यविक्रमः । तेजोगर्भोऽसुररिपुः सुरमूर्तिः सुरोर्ज्जितः

ನೀನು ಶೌರಿ ಮತ್ತು ಯದು—ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ವೀರ್ಯವಂತ, ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಿ. ನೀನು ತೇಜೋಗರ್ಭ, ಅಸುರರಿಪು, ದೇವಮೂರ್ತಿ, ದೇವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉರ್ಜಿತನು.

Verse 135

कृतज्ञो वरदः सत्यः शरण्यः साधुवत्सलः । सुव्रतः सूर्यसंकाशो वह्निगर्भः कणो भुवः

ನೀನು ಕೃತಜ್ಞ, ವರದಾತ, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಶರಣಾಗತರ ಆಶ್ರಯ, ಸಾಧುವತ್ಸಲ. ನೀನು ಸುವ್ರತ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶ, ವಹ್ನಿಗರ್ಭ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಣರೂಪನು.

Verse 136

पिप्पली शीघ्रगो रौद्री गांगेयो रिपुदारणः । कार्त्तिकेयः प्रभुः क्षंता नीलदंष्ट्रो महामनाः

ನೀನು ಪಿಪ್ಪಲೀ, ಶೀಘ್ರಗಾಮಿ, ರೌದ್ರತೇಜಸ್ವಿ, ಗಾಂಗೇಯ, ಶತ್ರುವಿದಾರಕ. ನೀನು ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ ಪ್ರಭು—ಕ್ಷಮಾಶೀಲ, ನೀಲದಂಷ್ಟ್ರ, ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು.

Verse 137

निग्रहो निग्रहाणां च नेता त्वं सुरनंदनः । प्रग्रहः परमानंदः क्रोधघ्नस्तार उच्छ्रितः

ನೀನು ದಂಡಸ್ವರೂಪ, ದಂಡಿಸುವವರನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿಯಾಮಕ; ನೀನು ನಾಯಕ, ಹೇ ಸುರನಂದನ. ನೀನು ಪ್ರಗ್ರಹ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ, ಕ್ರೋಧಘ್ನ, ಉನ್ನತ ತಾರಕರೂಪ ರಕ್ಷಕನು.

Verse 138

कुक्कुटी बहुली दिव्यः कामदो भूरिवर्धनः । अमोघोऽमृतदो ह्यग्निः शत्रुघ्नः सर्वमोदनः

ನೀನು ಕುಕ್ಕುಟೀ ಮತ್ತು ಬಹುಲೀ; ದಿವ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಕಾಮದ, ಸಮೃದ್ಧಿವರ್ಧಕ. ನೀನು ಅಮೋಘ, ಅಮೃತಪ್ರದ, ಅಗ್ನಿಸ್ವರೂಪ, ಶತ್ರುಘ್ನ, ಸರ್ವಮೋದನನು.

Verse 139

अव्ययो ह्यमरः श्रीमानुन्नतो ह्यग्निसंभवः । पिशाचराजः सूर्याभः शिवात्मा शिवनंदनः

ನೀನು ಅವ್ಯಯ, ಅಮರ, ಶ್ರೀಮಂತ; ಉನ್ನತ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಸಂಭವ. ನೀನು ಪಿಶಾಚರಾಜ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಶಿವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಶಿವನಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ ಪ್ರಿಯ ನಂದನನು।

Verse 140

अपारपारो दुर्ज्ञेयः सर्वभूतहिते रतः । अग्राह्यः कारणं कर्ता परमेष्ठी परं पदम्

ನಿನಗೆ ಪಾರವೂ ಇಲ್ಲ ಅಪಾರವೂ ಇಲ್ಲ—ನೀನು ಅನಂತ, ದುರ್ಜ್ಞೇಯ; ಸರ್ವಭೂತಹಿತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ರತ. ನೀನು ಅಗ್ರಾಹ್ಯ; ನೀನೇ ಕಾರಣ, ಕರ್ತೃ, ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಪರಮಪದ।

Verse 141

अचिंत्यः सर्वभूतात्मा सर्वात्मा त्वं सनातनः । एवं स सर्वभूतानां संस्तुतः परमेश्वरः

ನೀನು ಅಚಿಂತ್ಯನು—ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮ, ಸರ್ವಾತ್ಮ, ಸನಾತನ. ಹೀಗೆ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ತುತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 142

नाम्नामष्टशतेनायं विश्वामित्रमहर्षिणा । प्रसन्नमूर्तिराहेदं मुनींद्रं व्रियतामिति

ಪ್ರಸನ್ನಮೂರ್ತಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—“ಈ ಅಷ್ಟಶತನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಮುನೀಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿರಿ.”

Verse 143

मम त्वया द्विजश्रेष्ठ स्तुतिरेषा निरूपिता । भविष्यति मनोऽभीष्टप्राप्तये प्राणिनां भुवि

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನ್ನ ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನೀನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದೀ; ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮನೋಭೀಷ್ಟಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗುವುದು।

Verse 144

विवर्धते कुले लक्ष्मीस्तस्य यः प्रपठेदिमम् । न राक्षसाः पिशाचा वा न भूतानि न चापदः

ಈ ಸ್ತವವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚರು, ಭೂತಗಳು ಅಥವಾ ಆಪತ್ತುಗಳು ತೊಂದರೆ ಕೊಡವು।

Verse 145

विघ्नकारीणि तद्गेहे यत्रैव संस्तुवंति माम् । दुःस्वप्नं च न पश्येत्स बद्धो मुच्यते बंधनात्

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ದುಃಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಬಂಧಿತನಾದವನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 146

स्तवस्यास्य प्रभावेण दिव्यभावः पुमान्भवेत् । त्वं च मां श्रुतिसंस्कारैः सर्वैः संस्कर्तुमर्हसि

ಈ ಸ್ತವದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ದಿವ್ಯಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ನೀನು ಶ್ರುತಿ-ವಿಧಿತ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 147

संस्काररहितं जन्म यतश्च पशुवत्स्मृतम् । त्वं च मद्वरदानेन ब्रह्मर्षिश्च भविष्यसि

ಸಂಸ್ಕಾರರಹಿತ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಶುವಿನಂತೆ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ನನ್ನ ವರದಾನದಿಂದ ನೀನು ಕೂಡ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯಾಗುವೆ।

Verse 148

ततो मुनिस्तस्य चक्रे जातकर्मादिकाः क्रियाः । पौरोहित्यं तथा भेजे स्कंदस्यैवाज्ञया प्रभुः

ನಂತರ ಮುನಿಯು ಅವನಿಗೆ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ಪೂಜ್ಯನು ಪೌರೋಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 149

ततस्तं वह्निरभ्यागाद्ददर्श च सुतं गुहम् । षट्छीर्षं द्विगुणश्रोत्रं द्वादशाक्षिभुजक्रमम्

ಆಗ ಪಾವಕನು (ಅಗ್ನಿ) ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಗುಹನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು—ಷಣ್ಮುಖ, ದ್ವಿಗುಣ ಕರ್ಣಗಳಿರುವವನು, ದ್ವಾದಶ ನೇತ್ರ-ಭುಜಗಳ ಸುಶೋಭಿತ ಕ್ರಮದಿಂದ ಯುಕ್ತನು।

Verse 150

एकग्रीवं चैककायं कुमारं स व्यलोकयत् । कलिलं प्रथमे चाह्नि द्वितीये व्यक्तितां गतम्

ಅವನು ಕುಮಾರನನ್ನು ಒಂದೇ ಕಂಠ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ದೇಹ ಹೊಂದಿದವನಾಗಿ ನೋಡಿದನು. ಮೊದಲ ದಿನ ಅವನು ಅವ್ಯಕ್ತ ಕಲಿಲರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡನೇ ದಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 151

दृतीयायां शिशुर्जातश्चतुर्थ्यां पूर्ण एवच । पंचम्यां संस्कृतः सोऽभूत्पावकं चाप्यपश्यत

ಮೂರನೇ ದಿನ ಅವನು ಶಿಶುವಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು, ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣನಾದನು. ಐದನೇ ದಿನ ಅವನಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೆರವೇರಿತು; ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ)ನನ್ನೂ ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು।

Verse 152

ततस्तं पावकः पार्थ आलिलिंग चुचुंब च । पुत्रेति चोक्त्वा तस्मै स शक्त्यस्त्रम ददात्स्वयम्

ಆಗ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ) ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಚುಂಬಿಸಿದನು; ‘ಪುತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಸ್ವತಃ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 153

स च शक्तिं समादाय नमस्कृत्य च पावकम् । श्वेतश्रृंगं समारूढो मुखैः पश्यन्दिशो दश

ಅವನು ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪಾವಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶ್ವೇತಶೃಂಗದ ಮೇಲೆ ಆರೋಹಣ ಮಾಡಿದನು; ತನ್ನ ಮುಖಗಳಿಂದ ದಶ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ನೋಡಿದನು।

Verse 154

व्यनदद्भैरवं नादं त्रास यन्सासुरं जगत् । ततः श्वेतगिरेः श्रृंगं रक्षः पद्मदशावृतम्

ಅವನು ಭೈರವನಾದವನ್ನು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಅಸುರರೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ತ್ರಸ್ತವಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಅವನು ಶ್ವೇತಗಿರಿಯ ಶೃಂಗವನ್ನು ಕಂಡನು—ಹತ್ತು ಪದ್ಮಾಕಾರದ ವಲಯಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಸುತ್ತಲೂ ರಾಕ್ಷಸರು ಕಾವಲಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 155

बिभेद तरसा शक्त्या शतयोजनविस्तृतम् । तदेकेन प्रहारेण खंडशः पतितं भुवि

ಅವನು ತೀವ್ರ ವೇಗದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆ ಮಹಾರಾಶಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು. ಒಂದೇ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅದು ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು.

Verse 156

चूर्णीकृता राक्षसास्ते सततं धर्मशत्रवः । ततः प्रव्यथिता भूमिर्व्यशीर्यत समंततः

ಧರ್ಮದ ನಿತ್ಯಶತ್ರುಗಳಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರು ಧೂಳಾಗಿ ಚೂರಣಗೊಂಡರು. ನಂತರ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಪಿಸಿದ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟು ಚಿದ್ರವಾಗತೊಡಗಿತು.

Verse 157

भीताश्च पर्वताः सर्वे चुक्रुशुः प्रलयाद्यथा । भूतानि तत्र सुभृशं त्राहित्राहीति चोज्जगुः

ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳು ಭಯದಿಂದ ಪ್ರಳಯಕಾಲದಂತೆ ಕೂಗಾಡಿದವು. ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೂಡ ಬಹಳ ಜೋರಾಗಿ ‘ತ್ರಾಹಿ! ತ್ರಾಹಿ!’—‘ರಕ್ಷಿಸು! ರಕ್ಷಿಸು!’—ಎಂದು ಅಳಲಾಡಿದವು.

Verse 158

एवं श्रुत्वा ततो देवा वासवं सह तेऽब्रुवन् । येनैकेन प्रहारेण त्रैलोक्यं व्याकुली कृतम्

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಯಾರ ಒಂದೇ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವೂ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡಿತೋ.”

Verse 159

स संक्रुद्धः क्षणाद्विश्वं संहरिष्यति वासव । वयं च पालनार्थाय सृष्टा देवेन वेधसा

ಹೇ ವಾಸವ! ಅವನು ಕ್ರುದ್ಧನಾದರೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿಬಿಡುವನು. ನಾವು ಕೂಡ ವೇಧಸ (ಬ್ರಹ್ಮ) ದೇವರಿಂದ ಜಗದ್ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.

Verse 160

तच्च त्राणं सदा कार्यं प्राणैः कंठगतैरपि । अस्माकं पश्यतामेवं यदि संक्षोभ्यते जगत्

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ತ್ರಾಣಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕು—ಪ್ರಾಣ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಸಹ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿರಲೂ ಜಗತ್ತು ಹೀಗೆ ಸಂಕ್ಷೋಭಿತವಾದರೆ…

Verse 161

धिक्ततो जन्म वीराणां श्लाघ्यं हि मरणं क्षणात् । तदस्माभिः सहैनं त्वं क्षतुमर्हसि वासव

ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ವೀರಜನ್ಮ ಧಿಕ್ಕಾರಾರ್ಹ; ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದ ಮರಣವೂ ಶ್ಲಾಘ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ವಾಸವ, ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸೇರಿ ನೀನು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.

Verse 162

एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा देवैः सार्धं तमभ्ययात् । विधित्सुस्तस्य वीर्यं स शक्रस्तूर्णतरं तदा

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ರನು ‘ತಥೇತಿ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಅವನತ್ತ ಮುನ್ನಡೆದನು. ಆಗ ಆ ವೀರನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇನ್ನೂ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಿದನು.

Verse 163

उग्रं तच्च महावेगं देवानीकं दुरासदम् । नर्दमानं गुहऋ प्रेक्ष्य ननाद जलधिर्यथा

ಉಗ್ರವೂ ಮಹಾವೇಗವೂ ಆದ, ದುರಾಸದ ದೇವಸೈನ್ಯ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಗುಹನು ಕೂಡ ಪ್ರತಿಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು—ಸ್ವತಃ ಸಮುದ್ರದಂತೆ.

Verse 164

तस्य नादेन महता समुद्धूतोदधिप्रभम् । बभ्राम तत्रतत्रैव देव सैन्यमचेतनम्

ಅವನ ಮಹಾ ನಾದದಿಂದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಅಲುಗಾಡಿ ದೇವಸೈನ್ಯವು ಅಚೇತನವಾಗಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ತಿರುಗಾಡಿತು.

Verse 165

जिघांसूनुपसंप्राप्तान्देवान्दृष्ट्वा स पावकिः । विससर्ज्ज मुखात्तत्र प्रवृद्धाः पावकार्चिषः

ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿದ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಪಾವಕಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸಿದನು.

Verse 166

अदहद्देवसैन्यानि चेष्ट मानानि भूतले । ते प्रदीप्तशिरोदेहाः प्रदीप्तायुधवाहनाः

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೊಳಲಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಅವನು ದಹಿಸಿದನು; ಅವರ ತಲೆ-ದೇಹಗಳು, ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೂ ಜ್ವಲಿಸಿದವು.

Verse 167

प्रच्युताः सहसा भांति दिवस्तारागणा इव । दह्यमानाः प्रपन्नास्ते शरणं पावकात्मजम्

ಅವರು ಸಹಸಾ ಬಿದ್ದು ಆಕಾಶದಿಂದ ಜಾರಿದ ತಾರಾಗಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು; ದಹ್ಯಮಾನರಾಗಿ ಪಾವಕಾತ್ಮಜನಲ್ಲಿ ಶರಣಾದರು.

Verse 168

देवा वज्रधरं प्रोचुस्त्यज वज्रं शतक्रतो । उक्तो देवैस्तदा शक्रः स्कंदे वज्रवासृजत्

ದೇವರು ವಜ್ರಧಾರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—‘ಹೇ ಶತಕ್ರತೋ, ವಜ್ರವನ್ನು ಎಸೆ’ ಎಂದರು; ದೇವರ ಮಾತಿನಿಂದ ಶಕ್ರನು ಆಗ ಸ್ಕಂದನ ಮೇಲೆ ವಜ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು.

Verse 169

तद्विसृष्टं जघानाशु पार्श्व स्कंदस्य दक्षिणम् । बिभेद च कुरुश्रेष्ठ तदा तस्य महात्मनः

ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ವಜ್ರವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಕಂದನ ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು—ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ—ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಭೇದಿಸಿತು।

Verse 170

वज्रप्रहारात्स्कंदस्य संजातः पुरुषोऽपरः । युवा कांचनसन्नाहः शक्तिधृग्दिव्य कुंडलः

ಸ್ಕಂದನ ಮೇಲೆ ವಜ್ರಪ್ರಹಾರವಾದಾಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು—ಯುವಕ, ಕಂಚನ ಸನ್ನಾಹಧಾರಿ, ಶಕ್ತಿಧರ, ದಿವ್ಯ ಕುಂಡಲಭೂಷಿತ।

Verse 171

शाख इत्यभिविख्यातः सोपि व्यनददद्भुतम् । ततश्चेंद्रः पुनः क्रुद्धो हृदि स्कंदं व्यदारयत्

‘ಶಾಖ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅವನೂ ಅದ್ಭುತ ನಾದವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಸ್ಕಂದನ ಹೃದಯವನ್ನು ಚೀರಿ ಬಿಟ್ಟನು।

Verse 172

तत्रापि तादृशो जज्ञे नैगमेय इति श्रुतः । ततो विनद्य स्कंदाद्याश्चत्वारस्तं तदाभ्ययुः

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅದೆ ರೀತಿಯವನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ‘ನೈಗಮೇಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನಂತರ ಘೋಷಿಸಿ ಸ್ಕಂದ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ವರೂ ಕೂಡಲೇ ಅವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು।

Verse 173

तदेंद्रो वज्रमुत्सृज्य प्रांजलिः शरणं ययौ । तस्याभयं ददौ स्कंदः सहसैन्यस्य सत्तमः

ಆಗ ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಶರಣಾಗತಿಯಾದನು. ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸ್ಕಂದನು ಅವನಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 174

ततः प्रहृष्टास्त्रभिदशा वादित्राण्यभ्यवादयन् । वज्रप्रहारात्कन्याश्च जज्ञिरेऽस्य महाबलाः

ಆಗ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾದ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷಗೊಂಡು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದರು. ವಜ್ರಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವನಿಂದಲೇ ಮಹಾಬಲವಂತಿಯ ಕನ್ಯೆಯರೂ ಜನಿಸಿದರು।

Verse 175

या हरं ति शिशूञ्जातान्गर्भस्थांश्चैव दारुणाः । काकी च हिलिमा चैव रुद्रा च वृषभा तथा

ಹೊಸಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಶಿಶುಗಳನ್ನೂ ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶಿಶುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅಪಹರಿಸುವವರು ಭಯಂಕರರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕಾಕೀ, ಹಿಲಿಮಾ, ರುದ್ರಾ ಹಾಗೂ ವೃಷಭಾ ಇದ್ದಾರೆ।

Verse 176

आया पलाला मित्रा च सप्तैताः शिशुमातरः । एतासांवीर्यसंपन्नः शिशुश्चाभूत्सुदारुणः

ಆಯಾ, ಪಲಾಲಾ, ಮಿತ್ರಾ—ಈ ಏಳೂ ‘ಶಿಶುಮಾತೃಗಳು’. ಅವರ ವೀರ್ಯಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಒಂದು ಶಿಶುವೂ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರನು।

Verse 177

स्कंदप्रसादजः पुत्रो लोहिताक्षो भयंकरः । एष वीराष्टकः प्रोक्तः स्कंदमातृगणोऽद्भुतः

ಸ್ಕಂದನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಲೋಹಿತಾಕ್ಷನೆಂಬ ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಇದನ್ನೇ ‘ವೀರಾಷ್ಟಕ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಸ್ಕಂದಮಾತೃಗಣದ ಅದ್ಭುತ ಸಮೂಹ।

Verse 178

पूजनीयः सदा भक्त्या सर्वापस्मारशांतिदः । उपातिष्ठत्ततः स्कंदं हिरण्यकवचस्रजम्

ಅವನು ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜ್ಯನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಅಪಸ್ಮಾರ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವವನು. ನಂತರ ಚಿನ್ನದ ಕವಚ ಮತ್ತು ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ ಸ್ಕಂದನ ಸೇವೆಗೆ ಹಾಜರಾದನು।

Verse 179

लोहितांबरसंवीतं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रभम् । युवानं श्रीः स्वयं भेजे तं प्रणम्य शरीरिणी

ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿಶಯ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಆ ಯುವನನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಶ್ರೀದೇವಿಯೇ ವರಿಸಿದಳು; ದೇಹಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದಳು।

Verse 180

श्रिया जुष्टं च तं प्राहुः सर्वे देवाः प्रणम्य वै । हिरण्यवर्ण्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव

ಶ್ರೀದೇವಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿತನಾದ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣ! ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ಲೋಕಗಳ ಶಂಕರನಾಗಿ, ಕಲ್ಯಾಣಕರ್ತನಾಗಿರು।”

Verse 181

भवानिंद्रोऽस्तु नो नाथ त्रैलोक्यस्य हिताय वै

ಹೇ ನಾಥ! ನೀನು ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರನಾಗಿರು—ನಿಜಕ್ಕೂ ತ್ರಿಲೋಕದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ।

Verse 182

स्कंद उवाच । किमिंद्रः सर्वलोकानां करोतीह सुरोत्तमाः । कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ದೇವೋತ್ತಮರೇ! ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂದ್ರನು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಸುರೇಶ್ವರನು ದೇವಗಣಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ?”

Verse 183

देवा ऊचुः । इंद्रो दिशति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम् । प्रज्ञां प्रयच्छति तथा सर्वान्दायान्सुरेश्वरः

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು— “ಇಂದ್ರನು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಬಲ, ತೇಜಸ್ಸು, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವೇಶ್ವರನು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯವಾದ ಪಾಲುಗಳನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ।”

Verse 184

दुर्वृत्तानां स हरति वृत्तस्थानां प्रयच्छति । अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलवत्तरः

ಅವನು ದುರ್ವೃತ್ತರಿಂದ ಅವರ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಹರಣಮಾಡಿ, ಸದ್ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಂತನಾಗಿ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಶಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 185

असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाऽचंद्रे च चंद्रमाः । भवत्यग्निश्च वायुश्च पृथिव्यां जीवकारणम्

ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಅವನೇ ಸೂರ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಅವನೇ ಚಂದ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನೇ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 186

एतदिंद्रेण कर्तव्यमिंद्रो हि विपुलं बलम् । त्वं चेंद्रो भव नो वीर तारकं जहि ते नमः

ಇದು ಇಂದ್ರನೇ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದ್ರನು ಮಹಾಬಲಸ್ವರೂಪ. ಓ ವೀರಾ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ನೀನೇ ಇಂದ್ರನಾಗಿ—ತಾರಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 187

इंद्र उवाच । त्वं भवेंद्रो महाबाहो सर्वेषां नः सुखावहः । प्रणम्य प्रार्थये स्कंद तारकं जहि रक्ष नः

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ, ನೀನು ಇಂದ್ರನಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ತರುವವನಾಗು. ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ, ಓ ಸ್ಕಂದ—ತಾರಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 188

स्कंद उवाच । शाधि त्वमेव त्रैलोक्यं भवानिंद्रोस्तु सर्वदा । करिष्ये चेंद्रकर्माणि न ममेंद्रत्वमीप्सितम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನೇ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಆಳು; ನೀನು ಸದಾ ಇಂದ್ರನಾಗಿಯೇ ಇರು. ನಾನು ಇಂದ್ರನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಇಂದ್ರತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಲ್ಲ.

Verse 189

त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च । करोमि किं च ते शक्रशासनं ब्रूहि तन्मम

ನೀನೇ ರಾಜನು—ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ತ್ರಿಲೋಕಕ್ಕೂ ನನಗೂ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಹೇ ಶಕ್ರ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೇಳು; ಅದೇ ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ.

Verse 190

इंद्र उवाच । यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया । अभिषिच्छस्व देवानां सैनापत्ये महाबल । अहमिंद्रो भविष्यामि तव वाक्याद्यशोऽस्तु ते

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಮಹಾಬಲ, ದೇವಸೈನ್ಯದ ಸೇನಾಪತಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೀನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿಕೊ. ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಇಂದ್ರನಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತೇನೆ—ನಿನಗೆ ಯಶಸ್ಸಾಗಲಿ.

Verse 191

स्कंद उवाच । दानवानां विनाशाय देवानामर्थसिद्धये । गोब्राह्मणस्य चार्थाय एवमस्तु वचस्तव

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ದಾನವರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ದೇವರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಗೋ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ—ನಿನ್ನ ವಚನದಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ.

Verse 192

इत्युक्ते सुमहानादः सुराणामभ्यजायत । भूतानां चापि सर्वेषां त्रैलोक्यांकपकारकः

ಇಂತೆ ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ದೇವರಲ್ಲಿ ಮಹಾನಾದ ಉಂಟಾಯಿತು; ಎಲ್ಲ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ—ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ.

Verse 193

जयेति तुष्टुवुश्चैनं वादित्राण्यभ्यवादयन् । ननृस्तष्टुवुश्चैवं कराघातांश्च चक्रिरे

‘ಜಯ!’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ವಾದ್ಯಗಳು ಮೊಳಗಿದವು. ಅವರು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು, ಕೀರ್ತಿಸಿದರು, ಹರ್ಷದಿಂದ ಕೈತಟ್ಟಿದರು.

Verse 194

तेन शब्देन महता विस्मिता नगनंदिनी । शंकरं प्राह को देव नादोऽयमतिवर्तते

ಆ ಮಹಾಶಬ್ದದಿಂದ ವಿಸ್ಮಿತಳಾದ ಪರ್ವತನಂದಿನಿ ಶಂಕರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ದೇವಾ! ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ಈ ಅತಿಶಯ ನಾದವೇನು?”

Verse 195

रुद्र उवाच । अद्य नुनं प्रहृष्टानां सुराणां विविधा गिरः । श्रूयंते च तथा देवी यथा जातः सुतस्तव

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವಿ! ಇಂದು ಹರ್ಷಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳ ವಿವಿಧ ಜಯಧ್ವನಿಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 196

गवां च ब्राह्मणानां च साध्वीनां च दिवौकसाम् । मार्जयिष्यति चाश्रूणि पुत्रस्ते पुण्यवत्यपि

ಹೇ ಪುಣ್ಯವತಿಯೇ! ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಗೋವುಗಳ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ, ಸಾಧ್ವಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳ ಕಣ್ಣೀರನ್ನೂ ತೊಳೆದುಹಾಕುವನು.

Verse 197

एवं वदति सा देवी द्रष्टुं तमुत्सुकाऽभवत् । शंकरश्च महातेजाः पुत्रस्नेहाधिको यतः

ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೇವಿ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕಳಾದಳು; ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಶಂಕರನೂ ಪುತ್ರಸ್ನೇಹದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕರಗಿದನು.

Verse 198

वृषभं तत आरुह्य देव्या सह समुत्सुकः । सगणो भव आगच्छत्पुत्र दर्शनलालसः

ಆಮೇಲೆ ಭವನು (ಶಿವನು) ವೃಷಭದ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ, ಗಣಸಹಿತವಾಗಿ, ಪುತ್ರದರ್ಶನದ ಲಾಲಸೆಯಿಂದ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಬಂದನು.

Verse 199

ततो ब्रह्मा महासेनं प्रजापतिरथाब्रवीत् । अभिगच्छ महादेवं पितरं मातरं प्रभो

ಆಗ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹಾಸೇನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಪ್ರಭೋ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಮಹಾದೇವನ ಬಳಿಗೂ ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೂ ಹೋಗು।”

Verse 200

अनयोर्वीर्यसंयोगात्तवोत्पत्तिस्तु प्राथमी । एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा महासेनो महेश्वरम्

“ಈ ಇಬ್ಬರ ಶಕ್ತಿಸಂಯೋಗದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಜನ್ಮ ಉಂಟಾಯಿತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ; “ಏವಮಸ್ತು” ಎಂದು ಮಹಾಸೇನನು ಮಹೇಶ್ವರನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು।