Rig Veda 9.13.6: Mandala 9, Sukta 13, Mantra 6

Sukta 9.13

Rishi: Unspecified in provided input; requires Anukramaṇī mapping for RV 9.13.6.

Devata: Soma Pavamāna (streams likened to steeds).

Chandas: Likely Gāyatrī; requires verification.

Samhita Patha (Devanagari)

अत्या हियाना न हेतृभिरसृग्रं वाजसातये । वि वारमव्यमाशवः ॥

Transliteration

átyā hiyānā́ ná hetṛ́bhir ásṛgram vā́ja-sātaye | ví vā́ram ávyam āśávaḥ ||

Translation

ಅತೀವ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸುವ, ಅಂಕುಶಗಳಿಂದಲೂ ಹಚ್ಚದ ತ್ವರಿತ ಅಶ್ವಗಳಂತೆ, ಅವರು ವಾಜಸಾತಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ-ವಿಜಯ)ಗಾಗಿ ಹರಿದು ಹೊರಟರು; ಉತ್ಸುಕ ಆಶವಃ (ವೇಗಿಗಳು) ಅವ್ಯಮ್ (ಊನಿನ ಶೋಧಕ-ಜಾಲ)ವನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿ—ಶುದ್ಧ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆದರು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अत्या: exceedingly; over, beyond
• अत्या: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति

• हियाना: hastening; impelling themselves
• हियाना: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: ह्यै (ह्यायते) / हि (गतौ) (Vedic) → हियान-

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• हेतृभिः: with/through the impellers (drivers, instigators)
• हेतृभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: हेतृ (प्रातिपदिक) < √हि/√हे (प्रेरणे) + तृ

• असृग्रम्: they sent forth; they let flow
• असृग्रम्: —
• Type: Verb
• Root: √सृज् (सृजति) (Vedic aorist stem असृज्-)

• वाजसातये: for the winning of prize/strength
• वाजसातये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक) = वाज + साति (< √सन्/√सा ‘to win, gain’)

• वि: apart; forth; widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि

• वारम्: the covering/obstruction; enclosure (veil)
• वारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वार (प्रातिपदिक)

• अव्यम्: unwoven; not of wool (i.e., not a woollen filter/cover)
• अव्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अव्य (प्रातिपदिक)

• आशवः: the swift ones
• आशवः: Kartā
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: आशु (प्रातिपदिक)