Mantra 6
Sukta 9.13
Rishi: Unspecified in provided input; requires Anukramaṇī mapping for RV 9.13.6.
Devata: Soma Pavamāna (streams likened to steeds).
Chandas: Likely Gāyatrī; requires verification.
Samhita Patha (Devanagari)
अत्या हियाना न हेतृभिरसृग्रं वाजसातये । वि वारमव्यमाशवः ॥
Samhita Patha (IAST)
अत्या॑ हिया॒ना न हे॒तृभि॒रसृ॑ग्रं॒ वाज॑सातये । वि वार॒मव्य॑मा॒शव॑: ॥
Transliteration
átyā hiyānā́ ná hetṛ́bhir ásṛgram vā́ja-sātaye | ví vā́ram ávyam āśávaḥ ||
Translation
Like swift steeds rushing on, not driven by goads, they have streamed forth for the winning of plenitude; the eager ones have spread wide the woolen filter—opening the way for the clarified delight.
Padapatha (Word Analysis)
अत्याः॑ । हि॒या॒नाः । न । हे॒तृऽभिः॑ । असृ॑ग्रम् । वाज॑ऽसातये । वि । वार॑म् । अव्य॑म् । आ॒शवः॑ ॥अत्याः । हियानाः । न । हेतृभिः । असृग्रम् । वाजसातये । वि । वारम् । अव्यम् । आशवः ॥atyāḥ | hiyānāḥ | na | hetṛ-bhiḥ | asṛgram | vāja-sātaye | vi | vāram | avyam | āśavaḥ
Word by Word
अत्याexceedingly; over, beyond
अत्या:
—
TypeIndeclinable
Rootअति
हियानाhastening; impelling themselves
हियाना:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootह्यै (ह्यायते) / हि (गतौ) (Vedic) → हियान-
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
हेतृभिःwith/through the impellers (drivers, instigators)
हेतृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहेतृ (प्रातिपदिक) < √हि/√हे (प्रेरणे) + तृ
असृग्रम्they sent forth; they let flow
असृग्रम्:
—
TypeVerb
Root√सृज् (सृजति) (Vedic aorist stem असृज्-)
वाजसातयेfor the winning of prize/strength
वाजसातये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवाजसाति (प्रातिपदिक) = वाज + साति (< √सन्/√सा ‘to win, gain’)
विapart; forth; widely
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि
वारम्the covering/obstruction; enclosure (veil)
वारम्:
Karma
TypeNoun
Rootवार (प्रातिपदिक)
अव्यम्unwoven; not of wool (i.e., not a woollen filter/cover)
अव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्य (प्रातिपदिक)
आशवःthe swift ones
आशवः:
Kartā
TypeAdjective (substantivized)
Rootआशु (प्रातिपदिक)