Adhyaya 124

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ५ श्लोक मिलाकर कुल ६३ श्लोक हैं।) ऑपन-माज बछ। अकाल द्वाविशर्त्याधेकशततमो< ध्याय: द्रोणाचार्यका दःशासनको फटकारना और द्रोणाचार्यके द्वारा वीरकेतु आदि पांचालोंका वध एवं उनका धृष्टद्युम्नके साथ घोर युद्ध

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ದುಃಶಾಸನನ ರಥವು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ದುಃಶಾಸನನಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 2

दुःशासन रथा: सर्वे कस्माच्चैते प्रविद्रुता: । कच्चित्‌ क्षेम॑ तु नृपतेः: कच्चिज्जीवति सैन्धव:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ದುಃಶಾಸನ! ಈ ಎಲ್ಲಾ ರಥಯೋಧರು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಸಿಂಧುರಾಜ ಜಯದ್ರಥ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ?”

Verse 3

राजपुत्रो भवानत्र राजभ्राता महारथ: । किमर्थ द्रवते युद्धे यौवराज्यमवाप्य हि,“तुम तो राजाके बेटे, राजाके भाई और महारथी वीर हो। युवराजका पद प्राप्त करके तुम इस युद्धस्थलमें किसलिये भागे फिरते हो?

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ರಾಜಪುತ್ರ, ರಾಜನ ಸಹೋದರ, ಮಹಾರಥಿ. ಯುವರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಯುದ್ಧಮಧ್ಯೆ ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತೀಯ?”

Verse 4

दासी जितासि दूते त्वं यथाकामचरी भव । वाससां वाहिका राज्ञो क्रातुर्ज्येष्ठस्य मे भव

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ದುಃಶಾಸನ! ನೀ ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆ—‘ಓ ದೂತೀ! ನೀ ಪಾಶದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ದಾಸಿ; ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆ. ನನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನ ವಸ್ತ್ರವಾಹಿಕೆಯಾಗು.’”

Verse 5

न सन्ति पतय: सर्वे तेडद्य षण्ढतिलै: समा | दुःशासनैवं कस्मात्‌ त्वं पूर्वमुकत्वा पलायसे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“‘ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪತಿಗಳು ಇಂದು ಇಲ್ಲ—ಖಾಲಿ ಎಳ್ಳಿನಂತೆ ತೀರಾ ತুচ್ಛರಾಗಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ನೀ ಹಾಸ್ಯವಾಡಿದ್ದೆ. ದುಃಶಾಸನ! ಮೊದಲು ಹೀಗೆ ನಿಂದಿಸಿ ಈಗ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಏಕೆ ಓಡುತ್ತೀಯ?”

Verse 6

स्वयं वैरं महत्‌ कृत्वा पञज्चालै: पाण्डवै: सह । एकं सात्यकिमासाद्य कथं भीतो5सि संयुगे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ನೀನೇ ಮಹಾ ವೈರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಹೇಗೆ ಭಯಗೊಂಡೆ?”

Verse 7

न जानीषे पुरा त्वं तु गृह्नन्नक्षान्‌ दुरोदरे । शरा होते भविष्यन्ति दारुणाशीविषोपमा:,“क्या पहले तुम जूएमें पासे उठाते समय नहीं जानते थे कि ये एक दिन भयंकर विषधर सर्पोके समान विनाशकारी बाण बन जायाँगे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ಹಿಂದೆ ಆ ವಿನಾಶಕರ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವೇ ಒಂದು ದಿನ ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಕ್ರೂರವೂ ಪ್ರಾಣಘಾತಕವೂ ಆದ ಬಾಣಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವುದನ್ನು ನೀನು ಮುಂಚೆಯೇ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲವೇ? ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೀರಿ ಆಡಿದ ಆ ಜೂಜು ಈಗ ಯುದ್ಧದ ಹಿಂಸೆ-ದುಃಖವಾಗಿ ಫಲಿಸಿದೆ।

Verse 8

अप्रियाणां हि वचसां पाण्डवस्य विशेषत: । द्रौपद्याश्न॒ परिक्लेशस्त्वन्मूलो हुभवत्‌ पुरा

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಂಡವ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಕಠೋರ ವಚನಗಳಿಗೂ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿಗೆಂಟಾದ ಸಂಕಟಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಕಾರಣ ನೀನೇ. ಆ ಅವಮಾನಗಳೂ ಆ ಕ್ರೌರ್ಯವೂ ನಿನ್ನ ಕೃತ್ಯದಿಂದಲೇ ನೈತಿಕ ಭಾರವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ।

Verse 9

क्व ते मानश्न दर्पश्न क्य ते वीर्य क्व गर्जितम्‌ । आशीविषसमान्‌ पार्थान्‌ कोपयित्वा क्व यास्यसि

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಮಾನವೂ ದರ್ಪವೂ ಈಗ ಎಲ್ಲಿ? ನಿನ್ನ ವೀರ್ಯ ಎಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಗರ್ಜನೆ ಎಲ್ಲಿ? ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಭಯಂಕರರಾದ ಪಾರ್ಥರನ್ನು ಕೋಪಗೊಳಿಸಿ ಈಗ ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ?

Verse 10

शोच्येयं भारती सेना राज्यं चैव सुयोधन: । यस्य त्वं कर्कशो भ्राता पलायनपरायण:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಭಾರತಿ ಸೇನೆ, ಈ ರಾಜ್ಯ, ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಸುಯೋಧನನೂ ಶೋಚನೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಕಠೋರಸ್ವಭಾವದ ಸಹೋದರನಾದ ನೀನು ಇಂದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಪಲಾಯನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದ್ದೀಯ।

Verse 11

“वीर! तुम्हें तो अपने बाहुबलका आश्रय लेकर इस भागती हुई भयभीत सेनाकी रक्षा करनी चाहिये

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ವೀರನೇ! ನಿನ್ನ ಸ್ವಬಾಹುಬಲವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೀನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು।

Verse 12

स त्वमद्य रणं हित्वा भीतो हर्षयसे परान्‌ । विद्रुते त्वयि सैन्यस्य नायके शरत्रुसूदन

ಆದರೆ ಇಂದು ನೀನು ಭಯದಿಂದ रणಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹರ್ಷ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ಹೇ ಶತ್ರುಸೂದನ! ನೀನು—ಸೈನ್ಯದ ನಾಯಕ—ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚದುರಿ ಓಡುತ್ತಿದೆ.

Verse 13

एकेन सात्वतेनाद्य युध्यमानस्य तेन वै

ಇಂದು ಆ ಒಬ್ಬನೇ ಸಾತ್ವತ ವೀರನು—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವವನು—ನಿಜಕ್ಕೂ…

Verse 14

पलायने तव मति: संग्रामाद्धि प्रवर्तते | यदा गाण्डीवधन्वानं भीमसेनं च कौरव

ಹೇ ಕೌರವ! ಗಾಂಡೀವಧನ್ವಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನೂ ಭೀಮಸೇನನನ್ನೂ ನೀನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿಜಕ್ಕೂ ಯುದ್ಧದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ಪಲಾಯನದ ಕಡೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.

Verse 15

यमौ वा युधि द्रष्टासि तदा त्वं कि करिष्यसि । “कौरव! अकेले सात्यकिके साथ युद्ध करते समय, जब आज तुम्हारी बुद्धि संग्रामसे पलायन करमेमें प्रवृत्त हो गयी, तुमने भागनेका विचार कर लिया, तब जिस समय तुम गाण्डीवधारी अर्जुन, भीमसेन अथवा नकुल-सहदेवको युद्धस्थलमें देखोगे, उस समय तुम क्या करोगे? ।।

ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಮೌ—ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವ—ಅವರನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ನೀನು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ?

Verse 16

त्वरितो वीर गच्छ त्वं गान्धार्युदरमाविश

ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗು, ಹೇ ವೀರ! ಗಾಂಧಾರಿಯ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು.

Verse 17

यदि तावत्‌ कृता बुद्धि: पलायनपरायणा

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವು ಮೊದಲೇ ಪಲಾಯನದತ್ತ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲಸಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಎದುರಿರುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ರಣಭೂಮಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

Verse 18

यावत्‌ फाल्गुननाराचा निर्मुक्तोरगसंनिभा:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಫಾಲ್ಗುನ (ಅರ್ಜುನ)ನ ಬಾಣಗಳು—ವೇಗವಾಗಿ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದಾಗಿ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಿಡಿಸಿದ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ—ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾರುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವರೆಗೆ…

Verse 19

यावत्‌ ते पृथिवीं पार्था हत्वा भ्रातृशतं रणे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪಾರ್ಥರೇ, ನೀವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರು ಸಹೋದರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದಿರುವವರೆಗೆ…

Verse 20

यावन्न क्रुद्धयते राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिर:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೋಪಗೊಳ್ಳದವರೆಗೆ…

Verse 21

यावद्‌ भीमो महाबाहुर्विगाह्य महतीं चमूम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು ಮಹತ್ತಾದ ಸೇನಾವ್ಯೂಹದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ…

Verse 22

पूर्वमुक्तश्न ते भ्राता भीष्मेणासौ सुयोधन:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹಿಂದೆ ಭೀಷ್ಮನು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ ಸುಯೋಧನನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದನು—“ಸೌಮ್ಯಾ! ಪಾಂಡವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರು; ಅವರೊಡನೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡು.” ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತ ಸಹೋದರ ದುರ್ಯೋಧನನು ಆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 23

अजेया: पाण्डवा: संख्ये सौम्य संशाम्य तैः सह । न च तत्‌ कृतवान्‌ मन्दस्तव भ्राता सुयोधन:

ಸೌಮ್ಯಾ! ಪಾಂಡವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರು; ಅವರೊಡನೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡು. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಸಹೋದರ ಸುಯೋಧನನು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 24

स युद्धे धृतिमास्थाय यत्तो युध्यस्व पाण्डवै: । तवापि शोणितं भीम: पास्यतीति मया श्रुतम्‌

ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು. ಭೀಮನು ನಿನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನೂ ಕುಡಿಯುವನೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.

Verse 25

कि भीमस्य न जानासि विक्रमं त्वं सुबालिश

ಓ ಪರಮ ಮೂರ್ಖನೇ! ಭೀಮನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದೀಯಾ?

Verse 26

गच्छ तूर्ण रथेनैव यत्र तिष्तति सात्यकि:

ಭರತನಂದನನೇ! ಇದೇ ರಥದಲ್ಲೇ ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗು—ಯಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ನೀನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಸಾತ್ಯಕಿಯೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು.

Verse 27

त्वया हीन॑ बल॑ होतदू विद्रविष्यति भारत । आत्मार्थ योधय रणे सात्यकिं सत्यविक्रमम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತ! ನೀನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಸೇನೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಚದುರಿ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸ್ವಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಸಾತ್ಯಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು.

Verse 28

एवमुक्तस्तव सुतो नाब्रवीत्‌ किंचिदप्यसौ । श्रुतं चाश्रुतवत्‌ कृत्वा प्रायाद्‌ येन स सात्यकि:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಒಂದೂ ಮಾತು ಆಡಲಿಲ್ಲ. ಕೇಳಿದ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳದಂತೆಯೇ ಮಾಡಿ, ಸಾತ್ಯಕಿ ಹೋದ ಅದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟನು.

Verse 29

सैन्येन महता युक्तो म्लेच्छानामनिवर्तिनाम्‌ । आसाद्य च रणे यत्तो युयुधानमयोधयत्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದ ಮ್ಲೇಚ್ಛರ ಮಹಾಸೈನ್ಯವನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ರಣರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದು ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ)ನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಶ್ರಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು.

Verse 30

द्रोणो5पि रथिनां श्रेष्ठ; पज्चालान्‌ पाण्डवांस्तथा । अभ्यद्रवत संक्रुद्धो जवमास्थाय मध्यमम्‌,इधर रथियोंमें श्रेष्ठ द्रोणाचार्य भी क्रोधमें भरकर मध्यम वेगका आश्रय ले पांचालों और पाण्डवोंपर टूट पड़े

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೋಣನೂ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಮಧ್ಯಮ ವೇಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

Verse 31

प्रविश्य च रणे द्रोण: पाण्डवानां वरूथिनीम्‌ । द्रावयामास योधान्‌ वै शतशोडथ सहस्रश:,टद्रोणाचार्य रणक्षेत्रमें पाण्डवोंकी विशाल सेनामें प्रवेश करके उनके सैकड़ों और हजारों सैनिकोंको भगाने लगे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ರೋಣನು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಸೇನಾ-ವ್ಯೂಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವರ ಯೋಧರನ್ನು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಓಡಿಸತೊಡಗಿದನು.

Verse 32

ततो द्रोणो महाराज नाम विश्नाव्य संयुगे । पाण्डुपाज्चालमत्स्यानां प्रचक्रे कदनं महत्‌

ಆಗ, ಮಹಾರಾಜ, ದ್ರೋಣನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ ಪಾಂಡವರು, ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮಹಾ ಸಂಹಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 33

त॑ जयन्तमनीकानि भारद्वाजं ततस्तत: । पाज्चालपुत्रो द्युतिमान्‌ वीरकेतु: समभ्ययात्‌

ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಎಲ್ಲ ದಳಗಳನ್ನೂ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾ, ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನು ಮರುಮರು ಯುದ್ಧವ್ಯೂಹಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದ್ಯುತಿಮಾನ ಪಾಂಚಾಲರಾಜಕುಮಾರ ವೀರಕೇತು ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮುನ್ನಡೆದನು।

Verse 34

स द्रोणं पञ्चभिर्विद्ध्वा शरै: संनतपर्वभि: । ध्वजमेकेन विव्याध सारथिं चास्य सप्तभि:

ಅವನು ವಂಗಿದ ಸಂಧಿಗಳಿರುವ ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ಧ್ವಜವನ್ನು, ಏಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನೂ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 35

तत्राद्भुतं महाराज दृष्टवानस्मि संयुगे । यद द्रोणो रभसं युद्धे पाञ्चाल्यं नाभ्यवर्तत,महाराज! उस युद्धमें मैंने यह अद्भुत बात देखी कि द्रोणाचार्य उस वेगशाली पांचालराजकुमार वीरकेतुकी ओर बढ़ न सके

ಮಹಾರಾಜ, ಆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡೆ—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವೇಗಿಯಾದ ದ್ರೋಣನು ಕೂಡ ಆ ಪಾಂಚಾಲ ಯೋಧನ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲಾರದೆ ಹೋದನು।

Verse 36

संनिरुद्ध रणे द्रोणं पडचाला बीक्ष्य मारिष । आवत्र॒ुः सर्वतो राजन्‌ धर्मपुत्रजयैषिण:

ಪೂಜ್ಯ ರಾಜನ್, ರಣದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನು ತಡೆಗಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಧರ್ಮಪುತ್ರನ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಪಾಂಚಾಲರು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿದರು।

Verse 37

ते शरैरग्निसंकाशैस्तोमरैश्व महाधनै: । शस्त्रैश्न विविध राजन्‌ द्रोणममेकमवाकिरन्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಅವರು ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ದೀಪ್ತ ಬಾಣಗಳು, ಅಮೂಲ್ಯ ತೋಮರಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿ, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿದರು—ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಉಕ್ಕಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹೂತುಬಿಡುವಂತೆ।

Verse 38

निहत्य तान्‌ बाणगणैद्रोणो राजन्‌ समन्ततः । महाजलधरान्‌ व्योम्नि मातरिश्वेव चाबभौ

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನರೇಶ್ವರನೇ! ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ತನ್ನ ಬಾಣಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಹಾರಗಳನ್ನು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮಾಡಿ ಕೆಡವಿದನು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೇಘಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿ ಸಾಗುವ ವಾಯುದೇವನಂತೆ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 39

ततः शरं महाघोरं सूर्यपावकसंनिभम्‌ । संदधे परवीरघ्नो वीरकेतो रथ॑ं प्रति

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಶತ್ರುವೀರಘ್ನನಾದ ದ್ರೋಣನು ಸೂರ್ಯ-ಅಗ್ನಿಸನ್ನಿಭವಾದ ಮಹಾಘೋರ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಡಿ, ವೀರಕೇತುವಿನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಬಿಟ್ಟನು।

Verse 40

स भित्त्वा तु शरो राजन्‌ पाज्चालकुलनन्दनम्‌ | अभ्यागाद्‌ धरणी तूर्ण लोहिताद्रों ज्वलन्निव

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಆ ಬಾಣವು ಪಾಂಚಾಲಕುಲನಂದನ ವೀರಕೇತುವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆನೆದು, ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿತು।

Verse 41

ततो5पतद्‌ू रथात्‌ तूर्ण पाउ्चालकुलनन्दन: । पर्वताग्रादिव महांश्वम्पको वायुपीडित:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಪಾಂಚಾಲಕುಲನಂದನನಾದ ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ರಥದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದನು—ಗಾಳಿಗೆ ಬಡಿದು ಮುರಿದು ಪರ್ವತಶಿಖರದಿಂದ ಕುಸಿಯುವ ಮಹಾ ಚಂಪಕವೃಕ್ಷದಂತೆ।

Verse 42

तस्मिन्‌ हते महेष्वासे राजपुत्रे महाबले । पजञ्चालास्त्वरिता द्रोणं समन्तात्‌ पर्यवारयन्‌,उस महान्‌ धनुर्धर महाबली राजकुमारके मारे जानेपर पांचालसैनिकोंने शीघ्र ही आकर द्रोणाचार्यको चारों ओरसे घेर लिया

ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ರಾಜಕುಮಾರನು ಹತನಾದಾಗ ಪಾಂಚಾಲರು ತಕ್ಷಣವೇ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿದರು।

Verse 43

चित्रकेतु: सुधन्वा च चित्रवर्मा च भारत । तथा चित्ररथश्चैव भ्रातृव्यसनकर्शिता:

ಓ ಭಾರತ! ಚಿತ್ರಕೇತು, ಸುಧನ್ವ, ಚಿತ್ರವರ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಥ—ಸಹೋದರನ ಮರಣದಿಂದ ದುಃಖಿತಗೊಂಡು ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದೇಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡಗಳು ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸುವಂತೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿದರು।

Verse 44

अभ्यद्रवन्त सहिता भारद्वाजं युयुत्सव:ः । मुज्चन्त: शरवर्षाणि तपान्ते जलदा इव

ಓ ಭಾರತ! ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಾರದ್ವಾಜ (ದ್ರೋಣ)ನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿ, ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಅವನನ್ನು ದಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 45

स वध्यमानो बहुधा राजपुत्रैर्महारथै: । क्रोधमाहारयत्‌ तेषामभावाय द्विजर्षभ:,उन महारथी राजकुमारोंद्वारा बारंबार घायल किये जानेपर द्विजश्रेष्ठ द्रोणने उनके विनाशके लिये महान्‌ क्रोध प्रकट किया

ಆ ಮಹಾರಥಿ ರಾಜಕುಮಾರರಿಂದ ಪುನಃಪುನಃ ಗಾಯಗೊಂಡಾಗ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೋಣನು ಅವರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಭೀಕರ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿಕೊಂಡನು।

Verse 46

ततः शरमयं जाल द्रोणस्तेषामवासृजत्‌ । ते हन्यमाना द्रोणस्थ शरैराकर्णचोदितै:

ಆಮೇಲೆ ದ್ರೋಣನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನೆಯ್ದ ಜಾಲದಂತೆಯೇ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು। ದ್ರೋಣನ ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರು ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಚೂರಾಗಿ ಮಣಿದರು।

Verse 47

तान्‌ विमूढान्‌ रणे द्रोण: प्रहसन्निव भारत

ಓ ಭಾರತ! ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನು ನಗುವಂತೆ ಆ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು.

Verse 48

अथापरै: सुनिशितैर्भल्लैस्तेषां महायशा:

ನಂತರ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಯೋಧನು ಇನ್ನಿತರ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಭಲ್ಲ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು.

Verse 49

ते रथेभ्यो हता: पेतु: क्षितो राजन्‌ सुवर्चस:

ಓ ರಾಜನೇ! ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಯೋಧರು ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ರಥಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು.

Verse 50

तान्‌ निहत्य रणे राजन्‌ भारद्वाज: प्रतापवान्‌

ಓ ರಾಜನೇ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 51

कार्मुकं भ्रामयामास हेमपृष्ठं दुरासदम्‌ । (तदस्य भ्राजते राजन्‌ मेघमध्ये तडिद्‌ यथा ।।

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಆ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ದ್ರೋಣನು ಬಂಗಾರದ ಬೆನ್ನಭಾಗವಿರುವ, ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಧನುಸ್ಸು ಮೋಡಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 52

धृष्टय्युम्नो भुशोद्विग्नो नेत्राभ्यां पातयन्‌ जलम्‌ । अभ्यवर्तत संग्रामे क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति

ದೇವತಾಸಮಾನ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ಪಾಂಚಾಲ ಮಹಾರಥರು ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು. ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಮತ್ತೆ ರಣಭೂಮಿಗೆ ತಿರುಗಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದನು.

Verse 53

ततो हाहेति सहसा नाद: समभवन्नूप । पाज्चाल्येन रणे दृष्टवा द्रोणमावारितं शरै:,राजन! रणक्षेत्रमें धृष्टद्युम्नके बाणोंसे द्रोणाचार्यकी गति अवरुद्ध हुई देख (कौरव- सेनामें) सहसा हाहाकार मच गया

ಆಮೇಲೆ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಚಾನಕ ‘ಹಾ! ಹಾ!’ ಎಂಬ ಕೂಗು ಎದ್ದಿತು. ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲಪುತ್ರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಶರವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಗತಿ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ಕಂಡು ಕೌರವಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 54

स च्छाद्यमानो बहुधा पार्षतेन महात्मना । न विव्यथे ततो द्रोण: स्मयन्नेवान्वयुध्यत

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪೃಷತಪುತ್ರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಚ್ಚಿದರೂ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅಲ್ಪವೂ ವ್ಯಥೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಗುತ್ತಲೇ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

Verse 55

ततो द्रोणं महाराज पाज्चाल्य: क्रोधमूर्च्छित: । आजपघानोरसि क्ुद्धो नवत्या नतपर्वणाम्‌

ನಂತರ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಾಂಚಾಲಪುತ್ರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದ ಮೇಲೆ ವಂಗಿದ ಸಂಧಿಗಳಿರುವ ತೊಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು.

Verse 56

स गाढविद्धों बलिना भारद्वाजोी महायशा: । निषसाद रथोपस्थे कश्मलं च जगाम ह,बलवान वीर धृष्टद्युम्नके द्वारा गहरी चोट पहुँचायी जानेपर महायशस्वी द्रोणाचार्य रथके पिछले भागमें बैठ गये और मूर्च्छित हो गये

ಬಲಿಷ್ಠ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಗಾಢ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಭಾರದ್ವಾಜ (ದ್ರೋಣ) ರಥದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಕುಳಿತನು ಮತ್ತು ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.

Verse 57

त॑ वै तथागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्न: पराक्रमी । चापमुत्यृज्य शीघ्र तु असिं जग्राह वीर्यवान्‌,उनको उस अवस्थामें देखकर बल और पराक्रमसे सम्पन्न धृष्टद्युम्नने धनुष रख दिया और तुरंत ही तलवार हाथमें ले ली

ಅವರನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತಕ್ಷಣವೇ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡನು।

Verse 58

अवल्लुत्य रथाच्चापि त्वरित: स महारथ: । आरुरोह रथं तूर्ण भारद्वाजस्य मारिष,माननीय नरेश! महारथी धृष्टद्युम्न शीघ्र ही अपने रथसे कूदकर द्रोणाचार्यके रथपर जा चढ़े

ಮಾನ್ಯ ರಾಜನೇ! ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಿಗಿದು ಇಳಿದು, ಕೂಡಲೇ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು।

Verse 59

हर्तुमिच्छन्‌ शिर: कायात्‌ क्रोधसंरक्तलोचन: । प्रत्याश्वस्तस्ततो द्रोणो धनुर्गृ.द्दा महारवम्‌

ರಾಜನೇ! ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ದ್ರೋಣನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಬಯಸಿದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನು ಚೇತನಗೊಂಡು, ಮಹಾನಾದ ಮಾಡುವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹತ್ತಿರ ಬಂದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಸಮೀಪದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಚಿಕ್ಕ (ವೈತಸ್ತಿಕ) ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 60

आसजन्नमागतं दृष्टवा धृष्टद्युम्न॑ जिघांसया । शरैर्वैतस्तिकै राजन्‌ विव्याधासन्नवेधिभि:

ರಾಜನೇ! ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ದ್ರೋಣನು ಸಂಯಮ ಪಡೆದು, ಸಮೀಪವೇಧಿ ವೈತಸ್ತಿಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಿವಿದನು।

Verse 61

योधयामास समरे धृष्टद्युम्नं महारथम्‌ । ते हि वैतस्तिका नाम शरा आसन्नयोधिन:

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವಾಡಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ‘ವೈತಸ್ತಿಕ’ ಎಂಬ ಆ ಬಾಣಗಳು ಸಮೀಪ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತಕ್ಕವು.

Verse 62

स वध्यमानो बहुभि: सायकैस्तैर्महाबल:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡರೂ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ದಟ್ಟ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವೇಗ ಕುಂಠಿತವಾದುದರಿಂದ ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಇಳಿದನು; ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ರಥಕ್ಕೆ ಏರಿ, ಮಹಾಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಆ ವೀರ ಮಹಾರಥಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು. ಮಹಾರಾಜ, ದ್ರೋಣನೂ ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ದ್ರುಪದಪುತ್ರನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 63

अवल्लुत्य रथात्‌ तूर्ण भग्नवेग: पराक्रमी । आरुह्दु स्वरथं वीर: प्रगृह्द च महद्‌ धनु:

ವೇಗ ಭಂಗವಾದಾಗ ಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ತಕ್ಷಣ ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಇಳಿದನು. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ರಥಕ್ಕೆ ಏರಿ, ಮಹಾಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಮುಂದುವರಿದನು. ದ್ರೋಣನೂ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದ್ರುಪದಪುತ್ರನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 64

विव्याध समरे द्रोणं धृष्टद्युम्नो महारथ: । द्रोणश्वापि महाराज शरैरविव्याध पार्षतम्‌

ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ದ್ರೋಣನನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು. ಮಹಾರಾಜ, ದ್ರೋಣನೂ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪಾರ್ಷತನನ್ನು (ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು) ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 65

तदद्भुतम भूद्‌ युद्ध द्रोणपाउचालयोस्तदा । त्रैलोक्यकाड्क्षिणोरासीच्छक्रप्रह्लादयोरिव

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಪಾಞ್ಚಾಲರ ನಡುವಿನ ಆ ಯುದ್ಧ ಅತೀವ ಅದ್ಭುತವಾಯಿತು. ಅದು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದರ ಸಂಘರ್ಷದಂತಿತ್ತು.

Verse 66

जैसे त्रिलोकीके राज्यकी इच्छा रखनेवाले इन्द्र और प्रह्नादमें परस्पर युद्ध हुआ था, उसी प्रकार उस समय द्रोणाचार्य और धृष्टद्युम्नमें अत्यन्त अद्भुत युद्ध होने लगा ।।

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದರು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ ಸಮರ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ರಣತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದವರು; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಚಿತ್ರ ಮಂಡಲಗಳು, ಯಮಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ರಥಗಳಿಂದ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಗಾಯಗಳಿಂದ ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 67

मोहयन्तौ मनांस्याजौ योधानां द्रोणपार्षतौ । सृजन्तौ शरवर्षाणि वर्षास्विव बलाहकौ,वर्षाकालके दो मेघोंके समान बाण-वर्षा करते हुए द्रोणाचार्य और धृष्टट्युम्न युद्धस्थलमें सम्पूर्ण योद्धाओंके मन मोहने लगे

ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಷತ (ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ) ಯೋಧರ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮರುಳುಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಮಳೆಗಾಲದ ಎರಡು ಮೇಘಗಳಂತೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 68

छादयन्तौ महात्मानौ शरैव्योम दिशो महीम्‌ । तदद्धुतं तयोर्युद्धं भूतसड्घा हापूजयन्‌

ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರು ತಮ್ಮ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೂ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿದರು. ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕಂಡ ಭೂತಸಂಘಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ವಂದಿಸಿದವು।

Verse 69

वे दोनों महामनस्वी वीर अपने बाणोंद्वारा आकाश, दिशाओं तथा पृथ्वीको आच्छादित करने लगे। उन दोनोंके उस अद्भुत युद्धकी सभी प्राणियोंने भूरि-भूरि प्रशंसा की ।।

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಕ್ಷತ್ರಿಯರೂ ನಿಮ್ಮ ಇತರ ಸೈನಿಕರೂ ಆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. ಪಾಂಚಾಲ ಯೋಧರು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗಿದರು—‘ರಾಜನ್! ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೊಂದಿಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ದ್ರೋಣನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.’

Verse 70

।। द्रोणस्तु त्वरितो युद्धे धृष्टय्युम्नस्य सारथे:

ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಸಾರಥಿಯ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದನು।

Verse 71

शिर: प्रच्यावयामास फलं पक्‍व॑ तरोरिव । इसी समय द्रोणने युद्धमें बड़ी उतावलीके साथ धृष्टद्युम्मके सारथिका सिर वृक्षके पके हुए फलके समान धड़से नीचे गिरा दिया || ७० ई ।।

ಅವನು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಮರದಿಂದ ಪಕ್ವವಾದ ಹಣ್ಣು ಬೀಳುವಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು।

Verse 72

तेषु प्रद्रवमाणेषु पडचालान्‌ सृञ्जयांस्तथा । अयोधयदू रणे द्रोणस्तत्र तत्र पराक्रमी

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಪಾದಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ದ್ರೋಣನು ರಣಭೂಮಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು—ಆ ಓಟವನ್ನು ದಮನಿಸಿ ತನ್ನ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 73

राजन! फिर तो महामना धृष्टद्युम्नके घोड़े भाग चले। उनके भाग जानेपर पराक्रमी द्रोणाचार्य रणभूमिमें सब ओर घूम-घूमकर पांचालों और सूंजयोंके साथ युद्ध करने लगे ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಆಗ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಕುದುರೆಗಳು ಬೆದರಿಕೊಂಡು ಓಡಿಹೋದವು. ಅವು ಓಡಿಹೋದ ಬಳಿಕ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ರಣಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡತೊಡಗಿದನು. ಪಾಂಡವರನ್ನೂ ಪಾಂಚಾಲರನ್ನೂ ಜಯಿಸಿ, ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣ—ಶತ್ರುದಮನ—ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ವ್ಯೂಹಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತನು. ಪ್ರಭೋ! ಆ ವೇಳೆಗೆ ಪಾಂಡವಸೇನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಧೈರ್ಯಪಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 122

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि सात्यकिकप्रवेशे द्रोणपराक्रमे द्वाविंशत्यधिकशततमो<ध्याय:

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಜಯದ್ರಥವಧಪರ್ವದ ಅಂತರಗತವಾಗಿ, ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣನ ಪರಾಕ್ರಮದ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲಿ, ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 126

कोडन्य: स्थास्यति संग्रामे भीतो भीते व्यपाश्रये । 'परंतु तुम आज युद्ध छोड़कर भयभीत हो उठे और शत्रुओंका हर्ष बढ़ा रहे हो। शत्रुसूदन! तुम तो सेनापति हो। तुम्हारे भागनेपर दूसरा कौन युद्धभूमिमें ठहर सकेगा? जब आश्रयदाता या रक्षक ही डर जाय

ಆಶ್ರಯದಾತನಾಗಲಿ ರಕ್ಷಕನಾಗಲಿ ಭಯಪಟ್ಟರೆ, ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಾರು ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲರು? ಆದರೆ ಇಂದು ನೀನು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೀತನಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳ ಹರ್ಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ಶತ್ರುಸೂದನ! ನೀನೇ ಸೇನಾಪತಿ; ನೀನು ಓಡಿಹೋದರೆ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಾರು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲರು? ರಕ್ಷಕನೇ ಭಯಪಟ್ಟರೆ ಇತರರು ಏಕೆ ಭಯಪಡಬಾರದು?

Verse 131

ननु नाम त्वया वीर दीर्यमाणा भयार्दिता । स्वबाहुबलमास्थाय रक्षितव्या हनीकिनी

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ವೀರನೇ! ನಿನ್ನ ಸೇನೆ ಚೂರಾಗಿ ಭಯದಿಂದ ಆಕ್ರಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಬಾಹುಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನೀನೇ ಆ ವಾಹಿನಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು।

Verse 153

न तुल्या: सात्यकिशरा येषां भीत: पलायसे । 'रणक्षेत्रमें अर्जुनके बाण सूर्य और अग्निके समान तेजस्वी हैं। उनके समान सात्यकिके बाण नहीं हैं, जिनसे भयभीत होकर तुम भागे जा रहे हो

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಗಳು ಸೂರ್ಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗಿವೆ. ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಬಾಣಗಳು ಅವಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ; ಅರ್ಜುನಬಾಣಭಯದಿಂದಲೇ ನೀನು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 173

पृथिवी धर्मराजाय शमेनैव प्रदीयताम्‌ । “यदि तुमने भागनेका ही विचार कर लिया है, तब यह पृथ्वीका राज्य शान्तिपूर्वक ही धर्मराज युधिष्ठिरको सौंप दो

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಈ ಭೂಮಿಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಶಾಂತಿಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದಲೇ ಒಪ್ಪಿಸಿರಿ. ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಓಡಿಹೋಗುವುದನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದರೆ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಈ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸು.

Verse 186

नाविशन्ति शरीरं ते तावत्‌ संशाम्य पाण्डवै: | 'केंचुल छोड़कर निकले हुए सर्पोंके समान अर्जुनके बाण जबतक तुम्हारे शरीरमें नहीं घुस रहे हैं, तबतक ही तुम पाण्डवोंके साथ संधि कर लो

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಗಳು ಕವಚ ತೊರೆದು ಹೊರಬಂದ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತಿವಿಯುವ ಮೊದಲುಲೇ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡು.

Verse 206

कृष्णश्व॒ समरश्लाघी तावत्‌ संशाम्य पाण्डवै: । “जबतक धर्मपुत्र राजा युधिष्छिर तथा युद्धकी प्रशंसा करनेवाले भगवान्‌ श्रीकृष्ण क्रोध नहीं करते हैं, तभीतक तुम पाण्डवोंके साथ संधि कर लो

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮತ್ತು ಸಮರಶೌರ್ಯವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲುಲೇ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡು; ಅವರ ಕೋಪ ಉರಿದರೆ ಸಂಧಾನ ದುರ್ಗಮವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 213

सोदरांस्ते न गृह्नाति तावत्‌ संशाम्य पाण्डवै: । “जबतक महाबाहु भीमसेन विशाल कौरव-सेनामें घुसकर तुम्हारे सारे भाइयोंको दबोच नहीं लेते हैं, तभीतक तुम पाण्डवोंके साथ संधि कर लो

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮಸೇನನು ವಿಶಾಲ ಕೌರವಸೈನ್ಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹಿಡಿಯುವ ಮೊದಲುಲೇ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡು; ವಿಳಂಬವೇ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.

Verse 243

तच्चाप्यवितथं तस्य तत्‌ तथैव भविष्यति | “अत: अब तुम रणक्षेत्रमें धैर्य धारण करके प्रयत्नपूर्वक पाण्डवोंके साथ युद्ध करो। मैंने सुना है भीमसेन तुम्हारा भी खून पीयेंगे। भीमसेनकी वह प्रतिज्ञा झूठी नहीं है। वह उसी रूपमें सत्य होगी

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅದು ಕೂಡ ಅವನಿಗೆ ಅಸತ್ಯವಾಗದು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು. ಭೀಮಸೇನನು ನಿನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನೂ ಕುಡಿಯುವನೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಭೀಮಸೇನನ ಆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದು ಸತ್ಯವಾಗುವುದು.

Verse 463

कर्तव्यं नाभ्यजानन्‌ वै कुमारा राजसत्तम | तब द्रोणाचार्यने उनके ऊपर बाणोंका जाल-सा बिछा दिया। नृपश्रेष्ठ! द्रोणाचार्यके कानतक खींचकर छोड़े हुए उन बाणोंद्वारा घायल होकर वे राजकुमार यह भी न जान सके कि हमें क्या करना चाहिये?

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜಸತ್ತಮನೇ! ಆ ಕುಮಾರರು ಕರ್ತವ್ಯವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು ಮರುಳಾದರು. ಆಗ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಬಿಡಿಸಿದ ಶರಗಳಿಂದ ಅವರ ಮೇಲೆ ಶರಜಾಲವನ್ನೇ ಹಾಸಿದಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧರಾದ ಅವರು ‘ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?’ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾರದೆ ಹೋದರು.

Verse 473

व्यश्वसूतरथांश्ष॒क्रे कुमारान्‌ कुपितो रणे । भरतनन्दन! रणक्षेत्रमें कुपित हुए द्रोणाचार्यने हँसते हुए-से अपने बाणोंद्वारा उन किंकर्तव्यविमूढ़ राजकुमारोंको घोड़े, सारथि तथा रथसे हीन कर दिया

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಭರತನಂದನನೇ! ರಣದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಆ ಕುಮಾರರನ್ನು ಕುದುರೆ, ಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ರಥವಿಲ್ಲದವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ದ್ರೋಣನು, ನಗುತ್ತಿರುವವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತ, ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕರ್ತವ್ಯವಿಮೂಢರಾದ ಆ ರಾಜಕುಮಾರರ ಯುದ್ಧಾಧಾರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಸಿದು ಅವರನ್ನು ಅಸಹಾಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 483

पुष्पाणीव विचिन्वन्‌ हि सोत्तमाड्ान्यपातयत्‌ | तत्पश्चात्‌ दूसरे तेज धारवाले भल्‍ल्लोंसे महायशस्वी द्रोणने उन राजकुमारोंके मस्तक उसी प्रकार काट गिराये, मानो वृक्षोंसे फूल चुन लिये हों

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಹೂಗಳನ್ನು ಕೀಳುವವನಂತೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ನಂತರ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ದ್ರೋಣನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ದೀಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಭಲ್ಲಶರಗಳಿಂದ ಆ ರಾಜಕುಮಾರರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಮರಗಳಿಂದ ಹೂಗಳನ್ನು ಕೀಳುವಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.

Verse 496

देवासुरे पुरा युद्धे यथा दैतेयदानवा: । राजन! जैसे पूर्वकालके देवासुर-संग्राममें दैत्य और दानव धराशायी हुए थे, उसी प्रकार वे सुन्दर कान्तिवाले राजकुमार मारे जाकर उस समय रथोंसे पृथ्वीपर गिर पड़े

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಪುರಾತನ ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯದಾನವರು ಹೇಗೆ ಧರಾಶಾಯಿಯಾದರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸುಂದರ ಕಾಂತಿಯ ರಾಜಕುಮಾರರು ರಣದಲ್ಲಿ ಹತರಾಗಿ ರಥಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದು ಭೂಮಿಗೆ ಉರುಳಿದರು.

Verse 613

द्रोणस्य विहिता राजन यैर्धुष्टद्युम्नमाक्षिणोत्‌ । राजन! आचार्य समरांगणमें महारथी धृष्टद्युम्नके साथ युद्ध करने लगे। निकटसे युद्ध करनेवाले द्रोणाचार्यके पास उन्हींके बनाये हुए वैतस्तिक नामक बाण थे

ರಾಜನೇ! ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಲು ದ್ರೋಣರು ವಿಧಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಉಪಾಯಗಳೇ ಅವು. ರಾಜನೇ, ಆಚಾರ್ಯನು ಸಮರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು. ಸಮೀಪಪೋರಿನಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ‘ವೈತಸ್ತಿಕ’ ಎಂಬ ಬಾಣಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವುಗಳಿಂದ ಅವನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಕ್ಷತ-ವಿಕ್ಷತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 1291

इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत जयद्रथवधपर्वमें यात्यकिप्रवेशविषयक एक सौ इक्कीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಜಯದ್ರಥವಧಪರ್ವಾಂತರ್ಗತ ಯಾತ್ಯಕಿ-ಪ್ರವೇಶವಿಷಯಕ ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 1636

पृथिव्यां धावमानस्य नान्यत्‌ पश्यामि जीवनम्‌ | “वीर! जल्दी जाओ। अपनी माता गान्धारीदेवीके पेटमें घुस जाओ; अन्यथा इस भूतलपर दूसरा कोई ऐसा स्थान नहीं है

“ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಓಡುತ್ತಿರುವ ನಿನಗೆ ಬದುಕುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಗ ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ವೀರನೇ! ಬೇಗ ಹೋಗು—ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಗಾಂಧಾರಿದೇವಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಓಡಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ ನಿನ್ನ ಜೀವ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳ ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 1936

नाक्षिपन्ति महात्मानस्तावत्‌ संशाम्य पाण्डवै: । “महामनस्वी कुन्तीकुमार जबतक तुम्हारे सौ भाइयोंको रणक्षेत्रमें मारकर यह सारी पृथ्वी तुमसे छीन नहीं लेते हैं, तभीतक तुम पाण्डवोंके साथ संधि कर लो

“ಮಹಾತ್ಮರು ಆತುರದಿಂದ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಮೊದಲು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕುಂತೀಪುತ್ರನೇ! ಅವರು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನೂರು ಸಹೋದರರನ್ನು ಕೊಂದು ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡು.”

Verse 2536

यत्त्वया वैरमारब्धं संयुगे प्रपलायिना । 'ओ मूर्ख! क्या तुम भीमसेनके पराक्रमको नहीं जानते, जो तुमने उनके साथ वैर ठाना और अब युद्धसे भागे जा रहे हो?

“ನೀನು—ಈಗ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವವನು—ಈ ವೈರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೇ ನೀನೇ. ಮೂಢನೇ! ನೀನು ಭೀಮಸೇನನ ವಿಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆಯೇ? ಅವನೊಂದಿಗೆ ವೈರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಈಗ ರಣದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?”