Shloka 613
युधिष्ठिरस्य कृष्णार्जुनादि-समाश्वासनम्
Yudhiṣṭhira’s reassurance and praise of Kṛṣṇa, Arjuna, Bhīma, and Sātyaki
Devanagari script
द्रोणस्य विहिता राजन यैर्धुष्टद्युम्नमाक्षिणोत् । राजन! आचार्य समरांगणमें महारथी धृष्टद्युम्नके साथ युद्ध करने लगे। निकटसे युद्ध करनेवाले द्रोणाचार्यके पास उन्हींके बनाये हुए वैतस्तिक नामक बाण थे, जिनके द्वारा उन्होंने धृष्टद्युम्नको क्षत-विक्षत कर दिया
Translation
ರಾಜನೇ! ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಲು ದ್ರೋಣರು ವಿಧಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಉಪಾಯಗಳೇ ಅವು. ರಾಜನೇ, ಆಚಾರ್ಯನು ಸಮರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು. ಸಮೀಪಪೋರಿನಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ‘ವೈತಸ್ತಿಕ’ ಎಂಬ ಬಾಣಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವುಗಳಿಂದ ಅವನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಕ್ಷತ-ವಿಕ್ಷತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
Word by Word
द्रोणस्यof Droṇa
द्रोणस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Genitive, Singular
विहिताःarranged/placed; prepared
विहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-धा (धातु) → विहित (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
यैःby which/with which
यैः:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
धृष्टद्युम्नम्Dhṛṣṭadyumna
धृष्टद्युम्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Accusative, Singular
आक्षिणोत्he wounded/maimed; he injured
आक्षिणोत्:
Kriya
TypeVerb
Rootआ-क्षि (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes