Adhyaya 112

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३ श्लोक मिलाकर कुल ४० श्लोक हैं) अपना बछ। आर: 2 दशाधिकशततमो<् ध्याय: द्रोणाचार्य और कं अड काछ 8543 द्ध 2807 सात्यकिकी प्रशंसा करते हुए सहायताके लिये कौरव-सेनामें प्रवेश करनेका आदेश घतयद्र उवाच भारद्वाजं कथं युद्धे युयुधानो न्यवारयत्‌ । संजयाचक्ष्व तत्त्वेन परं कौतूहलं हि मे

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ಸಂಜಯಾ! ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ) ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆದನು? ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಕುರಿತು ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾಗಿದೆ.

Verse 2

संजय उवाच शृणु राजन महाप्राज्ञ संग्रामं लोमहर्षणम्‌ । द्रोणस्य पाण्डवै: सार्थ युयुधानपुरोगमै:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ರಾಜನೇ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ! ಕೇಳು—ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ) ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನಿಗೆ ನಡೆದ ರೋಮಾಂಚಕರ ಯುದ್ಧವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 3

वध्यमानं बल दृष्टवा युयुधानेन मारिष | अभ्यद्रवत्‌ स्वयं द्रोण: सात्यकिं सत्यविक्रमम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಮಾನ್ಯ ನೃಪನೇ! ಯುಯುಧಾನನಿಂದ ತನ್ನ ಸೇನೆ ಸಂಹಾರಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಂಡ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ತಾನೇ ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಿಯಾದ ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

Verse 4

तमापतन्तं सहसा भारद्वाजं महारथम्‌ | सात्यकि: पज्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत्‌,उस समय सहसा आते हुए महारथी द्रोणाचार्यको सात्यकिने पचीस बाण मारे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಚಾನಕವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದ ಮಹಾರಥಿ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನ ಮೇಲೆ ಸಾತ್ಯಕಿಯು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.

Verse 5

द्रोणो5पि युधि विक्रान्तो युयुधानं समाहित: । अविध्यत्‌ पज्चभिस्तूर्ण हेमपुड्खै: शरै: शितै:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಆಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಾಂತನಾದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂಗಾರದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಐದು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಯುಯುಧಾನನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು.

Verse 6

ते वर्म भित्त्वा सुदृढं द्विषत्पिशितभोजना: । अभ्ययुर्थधरणीं राजन्‌ श्वसन्त इव पन्नगा:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ! ಶತ್ರುಭಕ್ಷಕ, ಮಾಂಸಭೋಜಿಗಳಂತೆ ಅವರು ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಅತಿದೃಢ ಕವಚವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಫುಸಫುಸನೆ ಉಸಿರಾಡುವ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು.

Verse 7

दीर्घबाहुरभिक्रुद्धस्तोत्रार्दित इव द्विप: । द्रोणं पजचाशताविषध्यन्नाराचैरग्निसंनिभै:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದೀರ್ಘಬಾಹುವಾದ ಅವನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಅಂಕುಶದಿಂದ ಪೀಡಿತ ಆನೆಯಂತೆ, ಅಗ್ನಿಸಮಾನವಾದ ಐವತ್ತು ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು.

Verse 8

तब अंकुशकी मार खाये हुए गजराजके समान अत्यन्त कुपित हुए महाबाहु सात्यकिने अग्निके समान तेजस्वी पचास नाराचोंद्वारा द्रोणाचार्यको वेध दिया ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಂಕುಶದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಪೀಡಿತ ಗಜರಾಜನಂತೆ ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ) ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಅಗ್ನಿಸಮಾನವಾದ ಐವತ್ತು ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು. ನಂತರ ಯುಯುಧಾನನಿಂದ ರಣದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಛಿದ್ರವಿಚ್ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 9

ततः क्रुद्धो महेष्वासो भूय एव महाबल: । सात्वतं पीडयामास शरेणानतपर्वणा,तदनन्तर महाथनुर्धर महाबली द्रोणने पुनः कुपित होकर झुकी हुई गाँठवाले एक बाणद्वारा सात्यकिको गहरी चोट पहुँचायी

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಮಹೇಷ್ವಾಸ ದ್ರೋಣನು ಮತ್ತೆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ವಂಗಿದ ಸಂಧಿಗಳಿರುವ ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಸಾತ್ವತ ಯೋಧ (ಸಾತ್ಯಕಿ) ಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದನು.

Verse 10

स वध्यमान: समरे भारद्वाजेन सात्यकि: । नान्वपद्यत कर्तव्यं किज्चिदेव विशाम्पते,प्रजानाथ! समरभूमिमें द्रोणाचार्यके द्वारा क्षत-विक्षत होकर सात्यकिसे कुछ भी करते नहीं बना

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ವಿಶಾಂಪತೇ, ಪ್ರಜಾಪಾಲಕನೇ! ರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಛಿದ್ರವಿಚ್ಛಿದ್ರನಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಾತ್ಯಕಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದೇನೂ ತೋಚಲಿಲ್ಲ; ಯಾವ ಮಾರ್ಗವೂ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ.

Verse 11

विषण्णवदनश्चापि युयुधानो5भवन्नूप । भारद्वाजं रणे दृष्टवा विसृजन्तं शितान्‌ शरान्‌

ಹೇ ನೃಪ! ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ)ನ ಮುಖವು ವಿಷಾದದಿಂದ ಮಂಕಾಯಿತು.

Verse 12

नरेश्वर! रणक्षेत्रमें पैने बाणोंकी वर्षा करते हुए द्रोणाचार्यको देखकर युयुधानके मुखपर विषाद छा गया ।।

ಹೇ ನರೇಶ್ವರ! ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣವರ್ಷ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ)ನ ಮುಖ ವಿಷಾದದಿಂದ ಆವರಿತವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹೇ ವಿಶಾಂಪತೇ! ಅವನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರೂ ಸೈನ್ಯವೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಮರುಮರು ಗರ್ಜಿಸಿದರು.

Verse 13

त॑ श्रुत्वा निनदं घोरं पीड्यमानं च माधवम्‌ | युधिष्ठिरो5ब्रवीद्‌ राजा सर्वसैन्यानि भारत,भारत! उनकी वह घोर गर्जना सुनकर और सात्यकिको पीड़ित देखकर राजा युधिष्ठिरने अपने समस्त सैनिकोंसे कहा--

ಹೇ ಭಾರತ! ಆ ಘೋರ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾಧವ (ಸಾತ್ಯಕಿ) ಪೀಡಿತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 14

एष वृष्णिवरो वीर: सात्यकि: सत्यविक्रम: । ग्रस्थते युधि वीरेण भानुमानिव राहुणा

ಇವನು ವೃಷ್ಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವೀರ ಸಾತ್ಯಕಿ—ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮ—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಾವೀರನಿಂದ, ರಾಹು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗ್ರಸಿಸುವಂತೆ, ಗ್ರಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

Verse 15

धृष्टद्युम्नं च पाउचाल्यमिदमाह जनाधिप:

ಆಮೇಲೆ ಜನಾಧಿಪ ರಾಜನು ಪಾಂಚಾಲಕುಮಾರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು—“ತ್ರುಪದನಂದನ! ಏಕೆ ನಿಂತಿದ್ದೀಯ? ತಕ್ಷಣವೇ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸು. ದ್ರೋಣನ ಕಾರಣದಿಂದ ನಮಗೆ ಘೋರ ಭಯ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?”

Verse 16

अभिद्रव द्रुतं द्रोणं किमु तिष्ठसि पार्षत । न पश्यसि भयं द्रोणाद्‌ घोर॑ न: समुपस्थितम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಪಾರ್ಷತಪುತ್ರಾ! ದ್ರೋಣನ ಮೇಲೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡು; ನೀನು ಏಕೆ ನಿಂತಿದ್ದೀಯ? ದ್ರೋಣನಿಂದ ನಮಗೆ ಘೋರ ಭಯವು ಎದುರಾಗಿ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೇ?”

Verse 17

असौ द्रोणो महेष्वासो युयुधानेन संयुगे । क्रीडते सूत्रबद्धेन पक्षिणा बालको यथा

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ದ್ರೋಣನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯುಯುಧಾನನೊಂದಿಗೆ, ದಾರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಹಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಾಲಕನು ಆಟವಾಡುವಂತೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ.”

Verse 18

तत्रैव सर्वे गच्छन्तु भीमसेनपुरोगमा: । त्वयैव सहिता: सर्वे युयुधानरथं प्रति,“अतः तुम्हारे साथ भीमसेन आदि सभी महारथी वहीं युयुधानके रथके समीप जायेँ

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಲಿ; ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಯುಯುಧಾನನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಲಿ.”

Verse 19

पृष्ठतो$नुगमिष्यामि त्वामहं सहसैनिक: । सात्यकिं मोक्षयस्वाद्य यमर्दंष्टान्तरं गतम्‌,'फिर मैं भी सम्पूर्ण सैनिकोंके साथ तुम्हारे पीछे-पीछे आऊँगा। इस समय यमराजकी दाढ़ोंमें पहुँचे हुए सात्यकिको छुड़ाओ”

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಂದುಲೇ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸು; ಅವನು ಯಮನ ದವಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಿದ್ದಂತಾಗಿದೆ.”

Verse 20

एवमुक्‍्त्वा ततो राजा सर्वसैन्येन भारत । अभ्यद्रवद्‌ रणे द्रोणं युयुधानस्य कारणात्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಭಾರತ! ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಯುಯುಧಾನನ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು.”

Verse 21

तत्रारावो महानासीद्‌ द्रोणमेकं॑ युयुत्सताम्‌ । पाण्डवानां च भद्रें ते सृूज्जयानां च सर्वश:

ಅಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಯುದ್ಧಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಬಂದ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರ ನಡುವೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 22

ते समेत्य नरव्यात्रा भारद्वाजं महारथम्‌ | अभ्यवर्षन्‌ शरैस्तीक्ष्पै: कड्कबर्हिणवाजितै:

ಆ ನರವ್ಯಾಘ್ರರಾದ ವೀರರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಭಾರದ್ವಾಜನ ಮಹಾರಥಿ ದ್ರೋಣನ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ, ಕೊಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದರು.

Verse 23

स्मयन्नेव तु तान्‌ वीरान्‌ द्रोण: प्रत्यग्रहीत्‌ स्वयम्‌ । अतिथीनागतान्‌ यद्धत्‌ सलिलेनासनेन च

ದ್ರೋಣನು ನಗುತ್ತಲೇ ಸ್ವತಃ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಆ ವೀರರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು, ಓ ರಾಜನೇ—ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಗೃಹಸ್ಥನು ನೀರು ಮತ್ತು ಆಸನ ನೀಡಿ ಆದರಿಸುವಂತೆ.

Verse 24

तर्पितास्ते शरैस्तस्य भारद्वाजस्य धन्विन: । आतियथेयं गृहं प्राप्पय नृपतेडतिथयो यथा

ಓ ನೃಪತೇ, ಆ ಧನುರ್ಧರ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರು ತೃಪ್ತರಾದರು; ಅತಿಥಿಗಳು ಆತಿಥ್ಯಪೂರ್ಣ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿ ತೃಪ್ತರಾಗುವಂತೆ.

Verse 25

भारद्वाजं च ते सर्वे न शेकुः प्रतिवीक्षितुम्‌ । मध्यंदिनमनुप्राप्तं सहस्रांशुमिव प्रभो

ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಎದುರುನೋಡಲೂ ಶಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ; ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬಂದ ಸಹಸ್ರಕಿರಣ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟವೋ ಹಾಗೆ.

Verse 26

तांस्तु सर्वान्‌ महेष्वासान्‌ द्रोण: शस्त्रभृतां वर: । अतापयच्छरब्रातैर्गभस्तिभिरिवांशुमान्‌

ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಆ ಸಮಸ್ತ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಣವೃಂದಗಳಿಂದ ಅದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ದಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು—ಕಿರಣಮಯ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ಲೋಕವನ್ನು ತಪಿಸುವಂತೆ।

Verse 27

वध्यमाना महाराज पाण्डवा: सृञज्जयास्तथा । त्रातारं नाध्यगच्छन्त पड़कमग्ना इव द्विपा:,महाराज! उस समय द्रोणाचार्यकी मार खाते हुए पाण्डव और सूंजय सैनिक कीचड़में फँसे हुए हाथियोंके समान कोई रक्षक न पा सके

ಮಹಾರಾಜನೇ! ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನ ಪ್ರಹಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರು, ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಆನೆಗಳಂತೆ, ಯಾವ ರಕ್ಷಕರನ್ನೂ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ।

Verse 28

द्रोणस्य च व्यदृश्यन्त विसर्पन्तो महाशरा: । गभस्तय इवार्कस्य प्रतपन्त: समन्ततः

ದ್ರೋಣನಿಂದ ಹೊರಟ ಮಹಾಬಾಣಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಹರಡುತ್ತ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲನ್ನೆಲ್ಲ ತಪಿಸುತ್ತ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 29

जैसे सूर्यकी किरणें सब ओर ताप प्रदान करती हुई फैल जाती हैं, उसी प्रकार द्रोणाचार्यके विशाल बाण सब ओर फैलते और शत्रुओंको संतप्त करते दिखायी देते थे ।।

ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ತಾಪವನ್ನು ಹರಡುವಂತೆ, ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನ ವಿಶಾಲ ಬಾಣಗಳು ಸಹ ಸುತ್ತಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು। ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಪಂಚಾಲರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು—ಅವರು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 30

पाण्डूनां सर्वसैन्येषु पड्चालानां तथैव च । द्रोणं सम ददृशु: शूरं विनिध्नन्तं वरान्‌ वरान्‌

ಪಾಂಡವರ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಂಚಾಲರ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಕಂಡರು—ಶೂರನಾದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರನ್ನು ಆಯ್ದು ಆಯ್ದು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 31

महाराज! सौ केकययोद्धाओंको मारकर शेष सैनिकोंको चारों ओर खदेड़नेके पश्चात्‌ द्रोणाचार्य मुँह बाये हुए यमराजके समान खड़े हो गये

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ! ನೂರು ಕೇಕಯ ಯೋಧರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಉಳಿದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಬಾಯಿ ತೆರೆದು ಯಮರಾಜನಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।

Verse 32

पज्चालान्‌ सृञ्जयान्‌ मत्स्यान्‌ केकयांश्व नराधिप । द्रोणोड5जयन्महाबाहु: शतशोडथ सहसत्रश:,नरेश्वर! महाबाहु द्रोणाचार्यने पांचाल, सृंजय, मत्स्य और केकयोंके सैकड़ों तथा सहस्रों वीरोंको परास्त किया

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನರಾಧಿಪನೇ! ಮಹಾಬಾಹು ದ್ರೋಣನು ಪಾಂಚಾಲರು, ಸೃಂಜಯರು, ಮತ್ಸ್ಯರು, ಕೇಕಯರನ್ನು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 33

केकयानां शतं हत्वा विद्राव्य च समन्ततः । द्रोणस्तस्थौ महाराज व्यादितास्य इवान्तक:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ! ಕೇಕಯರ ನೂರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಉಳಿದವರನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಸಿ ದ್ರೋಣನು ಬಾಯಿ ತೆರೆದು ಅಂತಕನಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು। ದ್ರೋಣನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿತರಾದ ಆ ಯೋಧರ ಕೂಗು-ಕಲಹವು, ಧೂಮ್ರಕೇತು ಹಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ದಾವಾನಲದಿಂದ ಆವರಿತ ಭೀಕರ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವನಚರಗಳ ಅಳಲಿನ ಧ್ವನಿಯಂತೆ ಕೇಳಿಬಂತು।

Verse 34

तत्र देवा: सगन्धर्वा: पितरश्नाब्रुवन्‌ नृप । एते द्रवन्ति पठचाला: पाण्डवाक्ष ससैनिका:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನೃಪನೇ! ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದೇವರುಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ಹೇಳಿದರು—‘ಈ ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯ ಸಮೇತ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ।’

Verse 35

त॑ तथा समरे द्रोणं निघ्नन्तं सोमकान्‌ रणे । न चाप्यभिययु: केचिदपरे नैव विव्यधु:,इस प्रकार समरांगणमें सोमकोंका वध करते हुए द्रोणाचार्यके सामने न तो कोई जा सके और न कोई उन्हें चोट ही पहुँचा सके

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಮಕಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದ್ರೋಣನ ಎದುರು ಯಾರೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಇತರರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಗಾಯಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 36

वर्तमाने तथा रौद्रे तस्मिन्‌ वीरवरक्षये । अशृणोत्‌ सहसा पार्थ: पाउ्चजन्यस्य नि:स्वनम्‌

ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರ ಸಂಹಾರವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಾಗಿ, ಅಚಾನಕ ಪಾರ್ಥನು ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖದ ಘನನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

Verse 37

पूरितो वासुदेवेन शड्खराट्‌ स्वनते भृशम्‌ | युध्यमानेषु वीरेषु सैन्धवस्याभिरक्षिषु

ವಾಸುದೇವನ ಉಸಿರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶಂಖರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಂಡವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಸೈಂಧವ (ಜಯದ್ರಥ)ನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದ ವೀರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಅರ್ಜುನನ ರಥದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರನೂ ಸೈನ್ಯವೂ ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಸುತ್ತಲಿನ ಕೋಲಾಹಲದಲ್ಲಿ ಗಾಂಡೀವದ ಟಂಕಾರ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು.

Verse 38

नदत्सु धार्तराष्ट्रेषु विजयस्य रथं प्रति । गाण्डीवस्य च निर्घोषे विप्रणष्टे समनन्‍्तत:ः

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರು ವಿಜಯ (ಅರ್ಜುನ)ನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಧಾವಿಸಿದಾಗ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಗಾಂಡೀವದ ಘನಘೋಷ ಮಂಕಾಯಿತು.

Verse 39

कश्मलाभिह्ठतो राजा चिन्तयामास पाण्डव: । न नूनं स्वस्ति पार्थाय यथा नदति शड्खराट्‌

ವಿಷಾದ ಮತ್ತು ಮೋಹದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಂಡವ ರಾಜನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕ್ಷೇಮವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಶಂಖರಾಜನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನಾದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.”

Verse 40

कौरवाश्न यथा हृष्टा विनदन्ति मुहुर्मुहुः । तब पाण्डुपुत्र राजा युधिष्ठिर मोहके वशीभूत होकर इस प्रकार चिन्ता करने लगे --'जिस प्रकार शंखराज पांचजन्यकी ध्वनि हो रही है और जिस तरह कौरव-सैनिक बारंबार हर्षनाद कर रहे हैं, उससे जान पड़ता है, निश्चय ही अर्जुनकी कुशल नहीं है” ।।

“ಮತ್ತೆ ಕೌರವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮರುಮರು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವುದೂ ಅದನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ ಅಜಾತಶತ್ರು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಅಂತರಾತ್ಮ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು.

Verse 41

अजातशशणत्रु: कौन्तेय: सात्वतं प्रत्यभाषत । बाष्पगद्गदया वाचा मुहामानो मुहुर्मुहु: । कृत्यस्यानन्तरापेक्षी शैनेयं शिनिपुड़वम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಜಾತಶತ್ರುವಾದ ಕೌಂತೇಯ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಾತ್ವತ ವೀರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು. ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದವಾದ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮರುಮರು ಮೋಹಿತನಾಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಜಯದ್ರಥವಧದ ಕಾರ್ಯವು ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆತುರದಿಂದ ಶಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶೈನೇಯ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಅವನು ಪುನಃಪುನಃ ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು.

Verse 42

युधिष्ठिर उवाच यः स धर्म: पुरा दृष्ट: सदूभि: शैनेय शाश्वत: । साम्पराये सुद्ृत्कृत्ये तस्य कालोडयमागत:ः

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಶೈನೇಯ! ವಿಪತ್ತಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಸುಹೃದನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂಬುದಾಗಿ ಸಜ್ಜನರು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಇಂದು ಆಚರಣೆಯ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ.

Verse 43

सर्वेष्वपि च योधेषु चिन्तयन्‌ शिनिपुड्रव । त्वत्त: सुह्तत्तमं कज्चिन्नाभिजानामि सात्यके

ಓ ಶಿನಿಪ್ರವರ ಸಾತ್ಯಕೀ! ಎಲ್ಲ ಯೋಧರನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದರೂ, ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ನನ್ನ ಸುಹೃದನನ್ನು ನಾನು ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 44

यो हि प्रीतमना नित्यं यश्नच नित्यमनुव्रतः । स कार्य साम्पराये तु नियोज्य इति मे मति:

ಯಾರು ಸದಾ ಪ್ರೀತಚಿತ್ತನಾಗಿದ್ದು, ನಿತ್ಯವೂ ನನ್ನತ್ತ ಅನುರಕ್ತನಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಸಂಕಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಗೆ ಅವನನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು—ಇದು ನನ್ನ ಮತ.

Verse 45

यथा च केशवो नित्यं पाण्डवानां परायणम्‌ | तथा त्वमपि वार्ष्णेय कृष्णतुल्यपराक्रम:

ಓ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ! ಕೇಶವನು ಸದಾ ಪಾಂಡವರ ಪರಮಾಶ್ರಯನಾಗಿರುವಂತೆ, ನೀನೂ ಹಾಗೆಯೇ; ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 46

सो<हं भारं समाधास्ये त्वयि तं वोढुम्हसि । अभिप्रायं च मे नित्यं न वृथा कर्तुमहसि

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ ನೀನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

Verse 47

स व्वं भ्रातुर्वयस्यस्य गुरोरपि च संयुगे । कुरु कृच्छे सहायार्थमर्जुनस्य नरर्षभ

ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅರ್ಜುನನು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ, ಮಿತ್ರ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗುರುಸಮಾನನೂ ಹೌದು. ಅವನು ಈಗ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.

Verse 48

त्वं हि सत्यव्रतः शूरो मित्राणामभयड्कर: । लोके विख्यायसे वीर कर्मभि: सत्यवागिति,तुम सत्यव्रती, शूरवीर तथा मित्रोंको अभय देनेवाले हो। वीर! तुम अपने कर्माद्वारा संसारमें सत्यवादीके रूपमें विख्यात हो

ನೀನು ಸತ್ಯವ್ರತಧಾರಿ ಶೂರ, ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವವನು. ವೀರನೇ, ನಿನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸತ್ಯವಾಕ್ಯನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀಯ.

Verse 49

यो हि शैनेय मित्रार्थे युध्यमानस्त्यजेत्‌ तनुम्‌ । पृथिवीं च द्विजातिभ्यो यो दद्यात्‌ स समो भवेत्‌

ಶೈನೇಯನೇ! ಮಿತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನು—ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 50

श्रुताश्ष बहवो5स्माभी राजानो ये दिवं गता: । दत्त्वेमां पृथिवीं कृत्स्नां ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि,हमने सुना है कि बहुत-से राजा ब्राह्मणोंको विधिपूर्वक इस समूची पृथ्वीका दान करके स्वर्गलोकमें गये हैं

ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ—ಅನೇಕ ರಾಜರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 51

एवं त्वामपि धर्मात्मन्‌ प्रयाचे5हं कृताञज्जलि: । पृथिवीदानतुल्यं स्यादधिकं वा फलं विभो

ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ! ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಜುನನ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರಭೋ! ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಿನಗೆ ಭೂದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 52

एक एव सदा कृष्णो मित्राणामभयड्करः । रणे संत्यजति प्राणान्‌ द्वितीयस्त्वं च सात्यके

ಸಾತ್ಯಕೀ! ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವವನು ಸದಾ ಒಬ್ಬನೇ—ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವವನು. ಎರಡನೆಯವನು ನೀನೇ, ಓ ಸಾತ್ಯಕೀ!

Verse 53

विक्रान्तस्य च वीरस्य युद्धे प्रार्थथतो यश: । शूर एव सहाय: स्यान्नेतर: प्राकृतो जन:

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸಿ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ವೀರನಿಗೆ ಸಹಾಯಕನಾಗಬಲ್ಲವನು ಶೂರನೊಬ್ಬನೇ; ಬೇರೆ ಯಾವ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಹೀನಮನಸ್ಕನೂ ಅವನಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಲಾರನು.

Verse 54

ईदृशे तु परामर्दे वर्तमानस्य माधव । त्वदन्यो हि रणे गोप्ता विजयस्य न विद्यते,माधव! ऐसे घोर युद्धमें लगे हुए रणक्षेत्रमें अर्जुनका सहायक एवं संरक्षक होनेयोग्य तुम्हारे सिवा दूसरा कोई नहीं है

ಮಾಧವನೇ! ಇಂತಹ ಭೀಕರ ಸಮರಸಂಕಟದಲ್ಲಿ, ಈ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ರಕ್ಷകനಾಗಿ ನಿಂತು ವಿಜಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಲ್ಲವನು ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 55

श्लाघन्नेव हि कर्माणि शतशस्तव पाण्डव: । मम संजनयन्‌ हर्ष पुन: पुनरकीर्तयत्‌,पाणए्डुपुत्र अर्जुनने तुम्हारे सैकड़ों कार्योंकी प्रशंसा करते और मेरा हर्ष बढ़ाते हुए बारंबार तुम्हारे गुणोंका वर्णन किया था

ಪಾಂಡವ ಅರ್ಜುನನು ನಿನ್ನ ನೂರಾರು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ, ನನ್ನ ಹರ್ಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 56

लघुहस्तश्नित्रयोधी तथा लघुपराक्रम: । प्राज्ञ: सर्वास्त्रविच्छूरों मुहुते न च संयुगे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— “ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಕೈಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಚುರುಕಾಗಿವೆ; ಅವನು ವಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಕುಶಲ ಯುಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಾಜ್ಞ, ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ನಿಜವಾದ ವೀರ; ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ—ಸಂಗ್ರಾಮಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ।”

Verse 57

महास्कन्धो महोरस्को महाबाहुर्महाहनु: । महाबलो महावीर्य: स महात्मा महारथ:

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— “ಅವನು ವಿಶಾಲ ಭುಜಸ್ಕಂಧ, ಗಂಭೀರ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ; ಮಹಾಬಾಹು, ಮಹಾಹನು. ಮಹಾಬಲವಂತ, ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತ; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ನಿಜವಾದ ಮಹಾರಥಿ।”

Verse 58

शिष्यो मम सखा चैव प्रियो<स्याहं प्रियश्न मे । युयुधान: सहायो मे प्रमथिष्यति कौरवान्‌

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— “ಸಾತ್ಯಕಿ ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯನೂ ಹೌದು, ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಹೌದು. ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ಅವನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು. ಯುಯುಧಾನನು ನನ್ನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳಾದ ಕೌರವರನ್ನು ಚೂರ್ನಮಾಡುವನು।”

Verse 59

अस्मदर्थ च राजेन्द्र संनहोद्‌ यदि केशव: । रामो वाप्यनिरुद्धो वा प्रद्मयुम्नो वा महारथ:

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— “ರಾಜೇಂದ್ರ! ಮಹಾರಾಜ! ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಕೇಶವನು (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು) ಸ್ವತಃ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತರೂ, ಅಥವಾ ಬಲರಾಮನು, ಅಥವಾ ಅನಿರುದ್ಧನು, ಅಥವಾ ಮಹಾರಥಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು—ಆದರೂ ನನ್ನ ಸಹಾಯಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಪುರುಷಸಿಂಹ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮ, ಶಿನಿಪೌತ್ರ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸುವೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ।”

Verse 60

गदो वा सारणो वापि साम्बो वा सह वृष्णिभि: | सहायार्थ महाराज संग्रामोत्तममूर्थनि

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— “ಮಹಾರಾಜ! ಗದನು ಅಥವಾ ಸಾರಣನು, ಅಥವಾ ವೃಷ್ಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಬನು ಕವಚಧಾರಿಯಾಗಿ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗ्रामದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನೆರವಿಗೆ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತರೂ—ಆದರೂ ನನ್ನ ಸಹಾಯಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಪುರುಷಸಿಂಹ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮ, ಶಿನಿಪೌತ್ರ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸುವೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ।”

Verse 61

'राजेन्द्र! महाराज! यदि युद्धके श्रेष्ठ मुहानेपर हमारी सहायताके लिये भगवान्‌ श्रीकृष्ण

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜೇಂದ್ರ, ಮಹಾರಾಜ! ಈ ಯುದ್ಧದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಬಲರಾಮ, ಅನಿರುದ್ಧ, ಮಹಾರಥಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಹಾಗೆಯೇ ಗದ, ಸಾರಣ—ಅಥವಾ ವೃಷ್ಣಿವಂಶದ ವೀರರೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಬನೂ—ಕವಚ ಧರಿಸಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಪುರುಷಸಿಂಹ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಶಿನಿಪೌತ್ರ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸುವೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿಗೆ ಸಮನಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ।

Verse 62

इति द्वैतवने तात मामुवाच धनंजय: । परोक्षे त्वदगुणांस्तथ्यान्‌ कथयन्नार्यसंसदि

ತಾತ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದ್ವೈತವನದಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ)ನು ನನಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು—ಆರ್ಯರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಇಲ್ಲದಾಗ ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ।

Verse 63

तथाप्यहं नरव्याप्रं शैनेयं सत्यविक्रमम्‌ । साहाय्ये विनियोक्ष्यामि नास्ति मे5न्यो हि तत्सम:

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಆದರೂ, ಓ ನರవ్యಾಘ್ರ! ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಿಯಾದ ಶೈನೇಯನನ್ನೇ ನಾನು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸುವೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ನನಗಿಲ್ಲ। ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ವೃಷ್ಣೇಯ! ಅರ್ಜುನ, ನಾನು, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು—ನಿನ್ನ ಕುರಿತು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ನಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 64

यच्चापि तीर्थानि चरन्नगच्छं द्वारकां प्रति । तत्राहमपि ते भक्तिमर्जुनं प्रति दृष्टवान्‌

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ದ್ವಾರಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅರ್ಜುನನ प्रति ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ನಾನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡೆನು।

Verse 65

न तत्‌ सौहदमन्येषु मया शैनेय लक्षितम्‌ | यथा त्वमस्मान्‌ भजसे वर्तमानानुपप्लवे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಶೈನೇಯ! ಈ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ನಮ್ಮನ್ನು ನೀನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೋ, ಅಂಥ ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನು ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಮತ್ತಾರಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ।

Verse 66

सो5भिजात्या च भवत्या च सख्यस्याचार्यकस्य च । सौहृदस्य च वीर्यस्य कुलीनत्वस्य माधव

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಮಾಧವ! ನಿನ್ನ ಉನ್ನತ ಕುಲಜನ್ಮ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಗುಣಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಸ್ನೇಹ, ಆಚಾರ್ಯಭಾವ, ಸೌಹಾರ್ದ, ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಲೀನತೆ—ಇವುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡು. ಈ ಗುಣಗಳೇ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ನಿನ್ನ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಾಧನವಾಗಲಿ.

Verse 67

सत्यस्य च महाबाहो अनुकम्पार्थमेव च । अनुरूप महेष्वास कर्म त्वं कर्तुमहसि

ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಮಹೇಷ್ವಾಸ! ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಕೇವಲ ಅನುಕಂಪಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ನೀನು ತಕ್ಕ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 68

सुयोधनो हि सहसा गतो द्रोणेन दंशित: । पूर्वमेवानुयातास्ते कौरवाणां महारथा:

ದ್ರೋಣನಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತನಾದ ಸುಯೋಧನ (ದುರ್ಯೋಧನ) ಸಹಸಾ ಹೊರಟುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಕೌರವರ ಆ ಮಹಾರಥರು ಮೊದಲೇ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೊರಟಿದ್ದರು.

Verse 69

सुमहान्‌ निनदश्चैव श्रूयते विजयं प्रति । स शैनेय जवेनाशु गन्तुमरहसि मानद

ವಿಜಯದ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಹಾ ನಿನಾದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಾನದ ಶೈನೇಯ! ನೀನು ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 70

भीमसेनो वयं चैव संयत्ता: सहसैनिका: । द्रोणमावारयिष्यामो यदि त्वां प्रति यास्यति

ಭೀಮಸೇನನೂ ನಾವೂ ಸೈನ್ಯಸಹಿತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ದ್ರೋಣನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲು ಬಂದರೆ, ನಾವು ಅವನನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 71

पश्य शैनेय सैन्यानि द्रवमाणानि संयुगे । महान्तं च रणे शब्द दीर्यमाणां च भारतीम्‌

ನೋಡು, ಓ ಶೈನೇಯ! ಸಮರದ ಮಧ್ಯೆ ಸೇನೆಗಳು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ರಣಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆ ಏಳುತ್ತಿದೆ; ಭಾರತಿ ಸೇನೆಯ ವ್ಯೂಹವು ಚೀರಿ ಚೂರಾಗುತ್ತಿದೆ.

Verse 72

महामारुतवेगेन समुद्रमिव पर्वसु । धार्रराष्ट्रबलं तात विक्षिप्तं सव्यसाचिना

ತಾತಾ! ಪರ್ವತ ತುದಿಗಳ ಬಳಿ ಮಹಾ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಅಲೆದಾಡುವಂತೆ, ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಅರ್ಜುನನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಲಕಿಸಿ ಚದುರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 73

रथैरविपरिधावद्धिममनुष्यैश्व हयैश्व ह । सैन्यं रज:समुद्धूतमेतत्‌ सम्परिवर्तते,इधर-उधर भागते हुए रथों, मनुष्यों और घोड़ोंके द्वारा उड़ी हुई धूलसे आच्छादित हुई यह सारी सेना चक्कर काट रही है

ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸುವ ರಥಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು ಎಬ್ಬಿಸಿದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ.

Verse 74

संवृतः सिन्धुसौवीरैर्नखरप्रासयोधिभि: । अत्यन्तोपचितै: शूरै: फाल्गुन: परवीरहा

ಶತ್ರುವೀರಸಂಹಾರಕ ಫಾಲ್ಗುನ ಅರ್ಜುನನು, ನಖರಾಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ, ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಸಿಂಧು-ಸೌವೀರ ಶೂರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

Verse 75

नैतद्‌ बलमसंवार्य शक्‍्यो जेतुं जयद्रथः । एते हि सैन्धवस्यार्थे सर्वे संत्यक्तजीविता:,इस सेनाका निवारण किये बिना जयद्रथको जीतना असम्भव है। ये सभी सैनिक सिन्धुराजके लिये अपना जीवन न्यौछावर कर चुके हैं

ಈ ಅಪ್ರತಿಹತ ಬಲವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯದೆ ಜಯದ್ರಥನನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಿಂಧುರಾಜನಿಗಾಗಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಜೀವತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಮರಣಕ್ಕೆ ಸಂಕಲ್ಪಬದ್ಧರು.

Verse 76

शरशक्तिध्वजवरं हयनागसमाकुलम्‌ | पश्यैतद्‌ धार्तराष्ट्राणामनीकं सुदुरासदम्‌,बाण, शक्ति और ध्वजाओंसे सुशोभित तथा घोड़े और हाथियोंसे भरी हुई कौरवोंकी इस दुर्जय सेनाको देखो

ಬಾಣ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಕುದುರೆ-ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರರ ಈ ದುರುಪಕ್ರಮ್ಯ ಸೇನಾವ್ಯೂಹವನ್ನು ನೋಡು.

Verse 77

शणु दुन्दुभिनिर्घोषं शडखशब्दां श्व पुष्कलान्‌ | सिंहनादरवांश्षैव रथनेमिस्वनांस्तथा

ಕೇಳು—ದುಂದುಭಿಗಳ ಗಂಭೀರ ಘೋಷ ಕೇಳುತ್ತದೆ; ಶಂಖಧ್ವನಿಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಜೋರಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿವೆ; ವೀರರ ಸಿಂಹನಾದಗಳು ಏಳುತ್ತಿವೆ; ರಥಚಕ್ರಗಳ ಘರ್ಷಣ-ಗುರುಗುರು ಧ್ವನಿಯೂ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ.

Verse 78

नागानां शृणु शब्दं च पत्तीनां च सहस्रश: । सादिनां द्रवतां चैव शूणु कम्पयतां महीम्‌

ಆನೆಗಳ ಘೀಂಕರವನ್ನು ಕೇಳು; ಸಾವಿರಾರು ಪಾದಾತಿಗಳ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಕೇಳು; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಧಾವಿಸುವ ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 79

पुरस्तात्‌ सैन्धवानीकं द्रोणानीकं च पृष्ठत: । बहुत्वाद्धि नरव्याप्र देवेन्द्रमपि पीडयेत्‌

ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ! ಮುಂದೆ ಸೈಂಧವನ ಸೇನೆ, ಹಿಂದೆ ದ್ರೋಣನ ಸೇನೆ. ಸಂಖ್ಯಾಬಲದಿಂದ ಈ ಸಮೂಹವು ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಕಾಡಬಲ್ಲದು.

Verse 80

अपर्यन्ते बले मग्नो जह्मादपि च जीवितम्‌ | तस्मिंश्न निहते युद्धे कथं जीवेत मादृूश:

ಈ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸೇನಾಬಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾನು ಜೀವದ ಆಶೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವನು ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದರೆ, ನನ್ನಂತಹವನು ಹೇಗೆ ಬದುಕುವನು?

Verse 81

श्यामो युवा गुडाकेशो दर्शनीयश्व पाण्डव:

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಅರ್ಜುನನು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದ ಯುವ ಗುಡಾಕೇಶ; ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಅತಿ ದರ್ಶನೀಯನು, ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು. ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಯುಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಾತಾ! ಆ ಮಹಾಬಾಹು ವೀರನು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಕೌರವ-ಸೇನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಈಗ ದಿನವು ಕ್ರಮೇಣ ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

Verse 82

लघ्वस्त्रश्नित्रयोधी च प्रविष्टस्तात भारतीम्‌ । सूर्योदये महाबाहुर्दिवसश्लातिवर्तते

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ತಾತಾ! ಆ ಮಹಾಬಾಹು ವೀರನು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಕುಶಲನೂ, ನಾನಾವಿಧ ಯುದ್ಧವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಕೌರವ-ಸೇನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಈಗ ದಿನವು ಕ್ರಮೇಣ ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

Verse 83

तन्न जानामि वार्ष्णेय यदि जीवति वा न वा । कुरूणां चापि तत्‌ सैन्यं सागरप्रतिमं महत्‌

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ವಾರ್ಷ್ಣೇಯಾ! ಈ ಕ್ಷಣ ಅರ್ಜುನನು ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದಾನೋ ಇಲ್ಲವೋ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಕುರುಗಳ ಸೇನೆ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಮಹತ್ತಾಗಿದೆ; ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಘಾತವನ್ನು ದೇವರೂ ಸಹಿಸಲಾರರು. ಅಂಥ ಕೌರವ-ಸೇನೆಯೊಳಗೆ ಮಹಾಬಾಹು ಅರ್ಜುನನು ಒಬ್ಬನೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 84

एक एव च बीभत्सु: प्रविष्टस्तात भारतीम्‌ । अविषह्ाां महाबाहु: सुरैरपि महाहवे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ತಾತಾ! ಬೀಭತ್ಸು (ಅರ್ಜುನ) ಒಬ್ಬನೇ ಕೌರವ-ಸೇನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಬಾಹು ದೇವರಿಗೂ ಸಹ ಅಸಹ್ಯ. ಆದರೂ, ವಾರ್ಷ್ಣೇಯಾ! ಈ ಕ್ಷಣ ಅವನು ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದಾನೋ ಇಲ್ಲವೋ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು; ಕೌರವ-ಸೇನೆ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಮಹತ್ತಾಗಿದೆ.

Verse 85

न हि मे वर्तते बुद्धिरद्य युद्धे कथंचन । दोणो<5पि रभसो युद्धे मम पीडयते बलम्‌

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂದು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರದು. ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನೂ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ವೇಗದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

Verse 86

प्रत्यक्ष ते महाबाहो यथासौ चरति द्विज: । युगपच्च समेतानां कार्याणां त्वं विचक्षण:

ಮಹಾಬಾಹೋ! ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಪ್ರನಾದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೋ ಅದು ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣೆದುರೆಯಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಪಾಲನೀಯವೋ ನಿರ್ಣಯಿಸುವಲ್ಲಿ ನೀನು ವಿವೇಕಿ.

Verse 87

महार्थ लघुसंयुक्त कर्तुमहसि मानद । तस्य मे सर्वकार्येषु कार्यमेतन्‍्मतं महत्‌

ಮಾನದಾ! ಮಹತ್ತರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ನೀನು ಅದನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯ—ಇದೇ ನನ್ನ ದೃಢಮತ.

Verse 88

नाहं शोचामि दाशाहं गोप्तारं जगत: पतिम्‌

ತಾತಾ! ದಾಶಾರ್ಹನಂದನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಕರೂ ಸ್ವಾಮಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರರ ಈ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಸೇನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಯವೇನು, ಶೋಕವೇನು?

Verse 89

स हि शक्तो रणे तात त्रींललोकानपि संगतान्‌ । विजेतुं पुरुषव्याप्र: सत्यमेतद्‌ ब्रवीमि ते

ತಾತಾ! ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನು—ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಒಂದಾಗಿ ಬಂದರೂ ಅವನ್ನೂ ಜಯಿಸಬಲ್ಲನು. ಇದು ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳುವ ಸತ್ಯ.

Verse 90

अर्जुनस्त्वेष वा्ष्णेय पीडितो बहुभिययुधि

ಹೇ ವಾಷ್ಣೇಯ! ಈ ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 91

तस्य त्वं पदवीं गच्छ गच्छेयुस्त्वाद्शा यथा

ನೀನು ಅವನ ಪಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸು—ಅವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯು—ಹಾಗಾದರೆ ನಿನ್ನಂತಹವರು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವರು.

Verse 92

रणे वृष्णिप्रवीराणां द्वावेवातिरथौ स्मृती

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಅಗ್ರವೀರರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಅತಿರಥರೆಂದು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರನ್ನೇ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.”

Verse 93

अस्त्रे नारायणसम: संकर्षणसमो बले

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಅಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಾರಾಯಣನ ಸಮಾನ; ಬಲದಲ್ಲಿ ಸಂಕರ್ಷಣನ ಸಮಾನ.”

Verse 94

भीष्मद्रोणावतिक्रम्य सर्वयुद्धविशारदम्‌

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರನ್ನು ಮೀರಿಸಿ—ಎಲ್ಲ ಯುದ್ಧವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದವನಾಗಿ—…”

Verse 95

त्वामेव पुरुषव्याप्रं लोके सन्त: प्रचक्षते । इस जगत्‌में भीष्म और द्रोणके बाद तुझ पुरुषसिंह सात्यकिको ही श्रेष्ठ पुरुष सम्पूर्ण युद्धकलामें निपुण बताते हैं ।।

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಲೋಕದ ಸತ್ಪುರುಷರೂ ವಿವೇಕಿಗಳೂ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಸಮರ್ಥ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ—ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಜ್ಜನರ ಸಮಾಗಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳು ಸದಾ ಅನನ್ಯವೆಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಸಾತ್ಯಕಿ ದೇವರು, ಅಸುರರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು, ಮಹೋರಗರು ಸೇರಿ ಶತ್ರುಗಳ ಮಹಾಸಮೂಹಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಜಯಿಸಬಲ್ಲನು; ಒಬ್ಬನೇ ಸರ್ವಜಗತ್ತಿನ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲನು. ಓ ಮಾಧವ, ಲೋಕವು ಹೇಳುತ್ತದೆ—ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲರ—ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹಾಗೂ ಅರ್ಜುನನ—ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಉನ್ನತ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ನಾನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ಹಿಂದಿನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಬೇಡ; ಪ್ರಾಣಮೋಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸಮರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸು.”

Verse 96

तत्‌ त्वां यदभिवक्ष्यामि तत्‌ कुरुष्व महाबल । सम्भावना हि लोकस्य मम पार्थस्य चोभयो:

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಬಲವಂತನೇ, ನಾನು ಹೇಳಲಿರುವುದನ್ನೇ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು. ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಾನು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ) ಇಬ್ಬರೂ ಸಹ ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾನ ಆದರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಡೆ.

Verse 97

नान्यथा तां महाबाहो सम्प्रकर्तुमिहाहसि । परित्यज्य प्रियान्‌ प्राणान्‌ रणे चर विभीतवत्‌

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಾರದು. ಪ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರಾಣಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ಸಂಚರಿಸು.

Verse 98

न हि शैनेय दाशार्हा रणे रक्षन्ति जीवितम्‌ । अयुद्धमनवस्थानं संग्रामे च पलायनम्‌

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಶೈನೇಯ, ದಾಶಾರ್ಹರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ—ಯುದ್ಧ ಮಾಡದೆ ಇರುವುದು, ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದು, ಮತ್ತು ಸಮರದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗುವುದು.

Verse 99

भीरूणामसतां मार्गो नैष दाशार्हसेवित: । शैनेय! दशार्हकुलके वीर पुरुष रणक्षेत्रमें अपने प्राण बचानेकी चेष्टा नहीं करते हैं। युद्धसे मुँह मोड़ना, युद्धस्थलमें डटे न रहना और संग्रामभूमिमें पीठ दिखाकर भागना यह कायरों और अधम पुरुषोंका मार्ग है। दशाकुलके वीर पुरुष इससे दूर रहते हैं || ९८ ई ।।

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಇದು ಭೀರೂಗಳೂ ನೀಚರರೂ ನಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗ; ದಾಶಾರ್ಹರು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಶೈನೇಯ, ದಾಶಾರ್ಹ ವಂಶದ ವೀರರು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸುವುದು, ಯುದ್ಧಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದು, ಮತ್ತು ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಓಡುವುದು—ಇದು ಭೀತರ ಮಾರ್ಗ; ದಾಶಾರ್ಹ ವೀರರು ಇದರಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 100

कारणद्वयमेतद्धि जानंस्त्वामहमब्रुवम्‌

ಈ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದೆಯೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 101

वासुदेवमतं चैव मम चैवार्जुनस्य च

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದು ವಾಸುದೇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇ; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನದು ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನದೂ.”

Verse 102

एतद्‌ वचनमाज्ञाय मम सत्यपराक्रम

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮನೇ! ನನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಅರಿತು…”

Verse 103

प्रविश्य च यथान्यायं संगम्य च महारथै: । यथार्हमात्मन: कर्म रणे सात्वत दर्शय,सात्वत! इसमें प्रवेश करके यथायोग्य सब महारथियोंसे मिलकर युद्धमें अपने अनुरूप पराक्रम दिखाओ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಸಾತ್ವತನೇ! ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ಮಹಾರಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸೇರಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ತಕ್ಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸು.”

Verse 109

इस प्रकार श्रीमह्ाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत जयद्रथवधपर्वमें अलग्बुषवधविषयक एक सौ नवाँ अध्याय पूरा हुआ

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಜಯದ್ರಥವಧಪರ್ವದೊಳಗಿನ ಅಲಂಬುಷವಧ ವಿಷಯಕ ನೂರೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.”

Verse 110

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि युधिष्ठिरवाक्ये दशाधिकशततमोड<ध्याय:

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಜಯದ್ರಥವಧಪರ್ವದೊಳಗೆ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರವಾಕ್ಯ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ನೂರಹನ್ನೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 146

अभिद्रवत गच्छध्वं सात्यकिर्यत्र युध्यते । 'योद्धाओ! जैसे राहु सूर्यको ग्रस लेता है

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಧಾವಿಸಿ ಹೋಗಿರಿ; ಸಾತ್ಯಕಿ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ ತಲುಪಿರಿ. ರಾಹು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗ್ರಸಿಸುವಂತೆ, ವೃಷ್ಣಿವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಸಾತ್ಯಕಿ, ಮಹಾಬಲ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನ ಕೈಯಿಂದ ಮರಣದ ಬಾಯಿಗೆ ತಾನೇ ನುಗ್ಗಲು ಹೊರಟವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗಿ, ಯುದ್ಧ ಉಗ್ರವಾಗಿರುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿರಿ.”

Verse 803

सर्वथाहमनुप्राप्त: सुकृच्छ त्वयि जीवति । इस अनन्त सैन्यसमुद्रमें डूबकर अर्जुन अपने प्राणोंका भी परित्याग कर देगा। युद्धमें उसके मारे जानेपर मेरे-जैसा मनुष्य कैसे जीवित रह सकता है? युयुधान! तुम्हारे जीते-जी मैं सब प्रकारसे बड़े भारी संकटमें पड़ गया हूँ

“ಯುಯುಧಾನ! ನೀನು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಭಾರೀ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಅನಂತ ಸೇನಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿಬಿಡುವನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹತನಾದರೆ ನನ್ನಂತಹವನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲನು?”

Verse 873

अर्जुनस्य परित्राणं कर्तव्यमिति संयुगे । मानद! सबसे महान्‌ प्रयोजनको तुम्हें शीघ्रतापूर्वक सम्पन्न करना चाहिये। मुझे तो सब कार्योमें सबसे महान्‌ कार्य यही जान पड़ता है कि युद्धस्थलमें अर्जुनकी रक्षा की जाय

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಯುದ್ಧಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು. ಓ ಮಾನದ! ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕರ್ತವ್ಯ ಇದೇ—ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.”

Verse 896

कि पुनर्धात॑राष्ट्रस्य बलमेतत्‌ सुदुर्बलम्‌ । तात! मैं दशार्हनन्दन भगवान्‌ श्रीकृष्णके लिये शोक नहीं करता। वे तो सम्पूर्ण जगत्‌के संरक्षक और स्वामी हैं। युद्धस्थलमें तीनों लोक संघटित होकर आ जायाँ तो भी वे पुरुषसिंह श्रीकृष्ण उन सबको परास्त कर सकते हैं

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಹಾಗಾದರೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪಕ್ಷದ ಈ ಬಲವೇನು? ಇದು ಅತಿದುರ್ಬಲ. ಪ್ರಿಯನೇ! ದಶಾರ್ಹನಂದನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಕನೂ ಸ್ವಾಮಿಯೂ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರೂ, ಪುರುಷಸಿಂಹನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲನು—ಇದು ನಿನಗೆ ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ದುರ್ಯೋಧನನ ಈ ಅತಿದುರ್ಬಲ ಸೇನೆಯನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಅವನಿಗೆ ಏನು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯ?”

Verse 913

तादृशस्येदृशे काले मादृशेनाभिनोदित:ः । अतः तुम मेरे-जैसे मनुष्यसे प्रेरित हो ऐसे संकटके समय अर्जुन-जैसे प्रिय सखाके पथका अनुसरण करो, जैसा कि तुम्हारे-जैसे वीर पुरुष किया करते हैं

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಸಂಕಟಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನನ್ನಂತಹವನಿಂದ ನೀನು ಉತ್ತೇಜಿತನಾಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನಂತಹವನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರೂ, ಈ ಅಪಾಯದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಂತಹ ಪ್ರಿಯಸಖನ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸು—ನಿನ್ನಂತಹ ವೀರರು ಮಾಡುವಂತೆ.”

Verse 923

प्रद्मुम्नश्च महाबाहुस्त्वं च सात्वत विश्रुतः । सात्वत! वृष्णिवंशी प्रमुख वीरोंमें रणक्षेत्रके लिये दो ही व्यक्ति अतिरथी माने गये हैं-- एक तो महाबाह प्रद्युम्न और दूसरे सुविख्यात वीर तुम

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ಮಹಾಬಾಹು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನೂ, ಸಾತ್ವತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ನೀನೂ— ಓ ಸಾತ್ವತ, ವೃಷ್ಣಿವಂಶ-ಪ್ರವರ! ಪ್ರಮುಖ ವೀರರಲ್ಲಿ ರಣಭೂಮಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ‘ಅತಿರಥ’ರೆಂದು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರನ್ನೇ ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ— ಒಬ್ಬನು ಮಹಾಬಾಹು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ನೀನು, ಖ್ಯಾತ ಯೋಧನು।

Verse 933

वीरतायां नरव्यात्र धनंजयसमो हासि । नरव्याप्र! तुम अस्त्रविद्याके ज्ञानमें भगवान्‌ श्रीकृष्णके समान, बलमें बलरामजीके तुल्य और वीरतामें धनंजयके समान हो

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ನರవ్యಾಘ್ರ! ವೀರತೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಧನಂಜಯನ ಸಮಾನ. ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೀನು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಂತೆ; ಬಲದಲ್ಲಿ ಬಲರಾಮನಿಗೆ ತೂಲ್ಯ; ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನ ಸಮಾನ।

Verse 996

वासुदेवो गुरुश्नापि तव पार्थस्य धीमत: । तात! शिनिप्रवर! धर्मात्मा अर्जुन तुम्हारा गुरु है तथा भगवान्‌ श्रीकृष्ण तुम्हारे और बुद्धिमान अर्जुनके भी गुरु हैं

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ವಾಸುದೇವ (ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ) ನಿನಗೂ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ)ನಿಗೂ ಪೂಜ್ಯ ಗುರು. ಓ ತಾತ, ಶಿನಿವಂಶ-ಪ್ರವರ! ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಅರ್ಜುನನು ನಿನ್ನ ಗುರು; ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಗುರುವೇ.

Verse 1006

मावमंस्था वचो महां गुरुस्तव गुरोह[हम्‌ । इन दोनों कारणोंको जानकर मैं तुमसे इस कार्यके लिये कह रहा हूँ। तुम मेरी बातकी अवहेलना न करो; क्‍योंकि मैं तुम्हारे गुरुका भी गुरु हूँ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡ. ನಾನು ಮಹಾನ್ ಹಿರಿಯನು— ನಿನ್ನ ಗುರುವಿನಿಗೂ ಗುರು. ಈ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಈ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಬೇಡ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ನಿನ್ನ ಗುರುವಿನಿಗೂ ಗುರು.

Verse 1013

सत्यमेतन्मयोक्तं ते याहि यत्र धनंजय: । तुम्हारा वहाँ जाना भगवान्‌ श्रीकृष्णको, मुझको तथा अर्जुनको भी प्रिय है। यह मैंने तुमसे सच्ची बात कही है। अत: जहाँ अर्जुन है, वहाँ जाओ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದುದು ಸತ್ಯ. ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು. ನೀ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೂ, ನನಗೂ, ಅರ್ಜುನನಿಗೂ ಪ್ರಿಯ. ನಾನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು.

Verse 1026

प्रविशैतद्‌ बल॑ तात धार्तराष्ट्रस्थ दुर्मते: । सत्यपराक्रमी वत्स! तुम मेरी इस बातको मानकर दुर्बुद्धि दुर्योधनकी इस सेनामें प्रवेश करो

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ತಾತಾ! ಈ ಬಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸು—ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರರ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಆ ದುರ್ಮತಿಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ. ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ವತ್ಸಾ! ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ದುರ್ಯೋಧನನ ಈ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗು।

Verse 9063

प्रजह्मयात्‌ समरे प्राणांस्तस्माद्‌ विन्दामि कश्मलम्‌ | परंतु वार्ष्णेय! यह अर्जुन तो युद्धस्थलमें बहुसंख्यक सैनिकोंद्वारा पीड़ित होनेपर समरांगणमें अपने प्राणोंका परित्याग कर देगा। इसीलिये मैं शोक और दु:खमें डूबा जा रहा हूँ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ನಾನು ಘೋರ ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಬಿಡುವೆ. ಆದರೆ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯಾ! ಈ ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದರೆ ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿಬಿಡುವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಶೋಕದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ।