Shloka 41
द्रोणपर्व (अध्याय ११२) — कर्णभीमयोर्युद्धम्, दुर्योधनस्य रक्षणादेशः
Droṇa-parva 112: Karṇa–Bhīma Engagement and Duryodhana’s Protective Order
अजातशशणत्रु: कौन्तेय: सात्वतं प्रत्यभाषत । बाष्पगद्गदया वाचा मुहामानो मुहुर्मुहु: । कृत्यस्यानन्तरापेक्षी शैनेयं शिनिपुड़वम्,ऐसा विचारकर अजातशत्रु कुन्तीकुमार युधिष्ठिरका हृदय व्याकुल हो उठा। वे चाहते थे कि जयद्रथवधका कार्य निर्विष्न पूर्ण हो जाय; अतः बारंबार मोहित हो अश्रुगद्गद वाणीमें शिनिप्रवर सात्यकिको सम्बोधित करके बोले
sañjaya uvāca | ajātaśatruḥ kaunteyaḥ sātvataṃ pratyabhāṣata | bāṣpa-gadgadayā vācā muhā-māno muhur muhuḥ | kṛtyasyānantara-apekṣī śaineyaṃ śini-puṅgavam ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಜಾತಶತ್ರುವಾದ ಕೌಂತೇಯ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಾತ್ವತ ವೀರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು. ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದವಾದ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮರುಮರು ಮೋಹಿತನಾಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಜಯದ್ರಥವಧದ ಕಾರ್ಯವು ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆತುರದಿಂದ ಶಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶೈನೇಯ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಅವನು ಪುನಃಪುನಃ ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even a righteous leader like Yudhiṣṭhira can be shaken by crisis, yet dharma in wartime demands steadiness and timely action. The verse highlights the ethical pressure of responsibility: compassion and grief are human, but duty requires decisive support of capable allies to prevent greater harm.
Sañjaya narrates that Yudhiṣṭhira, distressed and tearful, repeatedly losing composure, urgently speaks to Sātyaki (the foremost Śini warrior). He is anxious that the immediate mission—ensuring the completion of the critical task connected with Jayadratha’s slaying—be accomplished without delay.