
Gayā-tīrtha-māhātmyaṃ: Raibhyamuner Viṣṇustutiḥ
Ritual-Manual (tīrtha-māhātmya) with Ethical-Discourse on Ancestral Duty
ព្រះនាងព្រឹថវី សួរព្រះវរាហៈ អំពីមុនី រៃភ្យៈ បន្ទាប់ពីបានឮរឿងសិទ្ធ វសុ ហើយសុំឲ្យបកស្រាយអំពីអំពើរបស់គាត់។ ព្រះវរាហៈប្រាប់ថា រៃភ្យៈធ្វើដំណើរទៅកាន់គយា ដែលជាពិត្រ-ទីរថ (ទីសក្ការៈសម្រាប់បុព្វបុរស) ហើយធ្វើស្រាទ្ធៈដោយការបូជាពិណ្ឌ (piṇḍa-dāna) ដោយសទ្ធា និងបំពេញតបៈយ៉ាងតឹងរឹង។ ក្នុងពេលតបៈ មានយោគីភ្លឺរលោងមកបង្ហាញខ្លួនថាជា សនត្កុមារៈ ហើយសរសើរវិន័យវេដ និងការបម្រើបុព្វបុរសរបស់រៃភ្យៈ។ សនត្កុមារៈលើករឿងព្រះមហាក្សត្រ វិសាលៈ ដើម្បីបង្ហាញអานุភាពគយា ថាពិណ្ឌដែលបូជាអាចរំដោះបុព្វបុរសដែលធ្លាក់នរក ទោះមានបាបធ្ងន់ក៏ដោយ បញ្ជាក់អំណាចបម្លែងផ្លូវសីលធម៌-ពិធីការរបស់ទីរថ។ បន្ទាប់មក រៃភ្យៈតែងស្តូត្រយូរថ្វាយព្រះវិṣṇុ ក្នុងនាម គទាធរ; ព្រះវិṣṇុបង្ហាញព្រះអង្គ ប្រទានគោលដៅក្រោយមរណៈនៅក្នុងក្រុមសិទ្ធ ដូចជា សនកៈ ជាដើម ហើយបញ្ចប់ថា បុណ្យពីស្តូត្រនេះលើសលប់ជាងការបូជាពិណ្ឌតែប៉ុណ្ណោះ។
Verse 1
धरण्युवाच । रैभ्योऽसौ मुनिशार्दूलः श्रुत्वा सिद्धं वसुं तदा । स्वयं किमकरोद् देव संशयो मे महानयम् ॥ ७.१ ॥
ព្រះធរណីមានព្រះបន្ទូល៖ រៃភ្យ មុនិដ៏អស្ចារ្យ ដូចខ្លាខាងមុនីទាំងឡាយ កាលបានឮអំពីវសុដែលបានសម្រេចសិទ្ធិហើយ នោះទ្រង់បានធ្វើអ្វីដោយខ្លួនឯង ឱ ព្រះទេវ? សង្ស័យដ៏ធំនេះកើតឡើងក្នុងខ្ញុំ។
Verse 2
श्रीवराह उवाच । स रैभ्यो मुनिशार्दूलः श्रुत्वा सिद्धं वसुं तदा । आजगाम गयां पुण्यां पितृतीर्थं तपोधनः । तत्र गत्वा पितॄन् भक्त्या पिण्डदानेन तर्पयत् ॥ ७.२ ॥
ព្រះវរាហៈមានព្រះបន្ទូល៖ នៅពេលនោះ រៃភ្យ មុនិដូចខ្លា កាលបានឮថាវសុបានសម្រេចសិទ្ធិហើយ បានមកដល់គយា ដ៏បរិសុទ្ធ ជាទីធម៌សម្រាប់បិត្រទេវ (pitṛ-tīrtha)។ ទៅដល់ទីនោះហើយ អ្នកតបសដ៏សម្បូរដោយតបៈ បានបំពេញបិត្រទាំងឡាយដោយសទ្ធា តាមរយៈការបូជាពിണ្ឌ (piṇḍa)។
Verse 3
ततो वै सुमहत्तीव्रं तपः परमदुष्चरम् । चरतोऽस्य तत्तीव्रं तपो रैभ्यस्य धीमतः । आजगाम महायोगी विमानस्थोऽतिदीप्तिमान् ॥ ७.३ ॥
បន្ទាប់មក រៃភ្យដ៏ប្រាជ្ញា កំពុងអនុវត្តតបៈដ៏ខ្លាំងក្លា យ៉ាងលំបាកបំផុត; នៅពេលគាត់កំពុងធ្វើតបៈដ៏តឹងរឹងនោះ មហាយោគីម្នាក់ ពន្លឺចែងចាំងខ្លាំង ហើយអង្គុយលើវិមាន បានមកដល់គាត់។
Verse 4
त्रसरॆणुसमे शुद्धे विमानॆ सूर्यसन्निभे । परमाणुप्रमाणेन पुरुषस्तत्र दीप्तिमान् ॥ ७.४ ॥
ក្នុងវិមានដ៏បរិសុទ្ធនោះ ដែលភ្លឺចែងចាំងដូចព្រះអាទិត្យ ហើយមានទំហំស្មើត្រាសរេណុ (trasareṇu) មានបុរសដ៏ភ្លឺរលោងមួយអង្គនៅទីនោះ ដែលទំហំស្មើបរមាណុ (paramāṇu)។
Verse 5
सोऽब्रवीद् रैभ्य किं कार्यं तपश्चरसि सुव्रत । एवमुक्त्वा दिवो भूमिं मापयामास वै पुमान् ॥ ७.५ ॥
គាត់បាននិយាយទៅកាន់ រៃភ្យៈ៖ «ដោយហេតុអ្វីបានជាអ្នកអនុវត្តតបស្យា ឱ អ្នកមានវ្រតល្អ?» និយាយដូច្នេះហើយ បុរសនោះបានចាប់ផ្តើមវាស់ផែនដីពីលើមេឃ។
Verse 6
तत्रापि रथपञ्चाभं विमानं सूर्यसन्निभम् । युगपद् ब्रह्मभुवनं व्याप्नुवन्तं ददर्श सः ॥ ७.६ ॥
នៅទីនោះផងដែរ គាត់បានឃើញរថអាកាស (វិមាន) ភ្លឺរលោងដោយពន្លឺប្រាំប្រភេទ ដូចព្រះអាទិត្យ ហើយឃើញវាប្រកបដោយអំណាចពាសពេញព្រះលោករបស់ព្រះព្រហ្មក្នុងពេលតែមួយ។
Verse 7
ततः स विस्मयाविष्टो रैभ्यः प्रणतिपूर्वकम् । पप्रच्छ तं महायोगिन् को भवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ७.७ ॥
បន្ទាប់មក រៃភ្យៈមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានកោតគោរពដោយការក្រាបសំពះជាមុន សួរទៅកាន់មហាយោគិននោះថា៖ «លោកជានរណា? សូមប្រាប់ខ្ញុំផង»។
Verse 8
पुरुष उवाच । अहं रुद्रादवरजो ब्रह्मणो मानसः सुतः । नाम्ना सनत्कुमार इति जनलोके वसाम्यहम् ॥ ७.८ ॥
បុរសនោះបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំជាអ្នកក្មេងជាងរុទ្រៈ ជាកូនកើតពីចិត្តរបស់ព្រះព្រហ្ម។ ខ្ញុំមាននាមថា សនត្កុមារ ហើយខ្ញុំស្នាក់នៅក្នុង ជនលោក (Jana-loka)»។
Verse 9
भवतः पार्श्वमायातः प्रणयेन तपोधन । धन्योऽसि सर्वथा वत्स ब्रह्मणः कुलवर्धनः ॥ ७.९ ॥
ឱ អ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិនៃតបស្យា អ្នកបានមកក្បែរខ្ញុំដោយសេចក្តីស្នេហា។ អ្នកជាអ្នកមានពុទ្ធិពរគ្រប់យ៉ាង កូនស្រឡាញ់—ជាអ្នកបង្កើនវង្សត្រកូលរបស់ព្រះព្រហ្ម។
Verse 10
रैभ्य उवाच । नमोऽस्तु ते योगिवर प्रसीद दयां मह्यं कुरुषे विश्वरूप । किमत्र कृत्यं वद योगिसिंह कथं हि धन्योऽहमुक्तस्त्वया च ॥ ७.१० ॥
រៃភ្យៈបាននិយាយ៖ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ យោគីដ៏ប្រសើរ។ សូមព្រះអង្គមេត្តាប្រោស និងអាណិតខ្ញុំ ឱ ព្រះអង្គមានរូបសកល។ សូមប្រាប់ខ្ញុំ ឱ សីហាយោគី—តើអ្វីគួរធ្វើនៅទីនេះ? ហើយខ្ញុំមានសំណាងយ៉ាងណា ដែលបានទទួលព្រះវាចាពីព្រះអង្គ។
Verse 11
सनत्कुमार उवाच । धन्यस्त्वमेव द्विजवर्यमुख्य यद् वेदवादाभिरतः पितॄंश्च । प्रीणासि मन्त्रव्रतजप्यहोमैर्गयां समासाद्य तथाऽन्नपिण्डैः ॥ ७.११ ॥
សនត្កុមារៈបាននិយាយ៖ «អ្នកពិតជាមានព្រះគុណ និងសំណាង ឱ មុខដ៏ប្រសើរនៃទ្វិជជនទាំងឡាយ ព្រោះអ្នកស្រឡាញ់ការអានវេដៈ ហើយក៏ធ្វើឲ្យពិត្រៈ (វិញ្ញាណបុព្វបុរស) ពេញចិត្តផង ដោយបានទៅដល់គយា តាមរយៈវ្រតមន្ត្រ ការជបមន្ត្រ និងហោម (បូជាភ្លើង) ហើយដោយបិណ្ឌអាហារ (បាល់អង្ករ) ផងដែរ។»
Verse 12
शृणुष्व चान्यं नृपतिर्बभूव विशालनामास पुरीं विशालाम् । उवास धन्यो धृतिमानपुत्रः स्वयं विशालाधिपतिर्द्विजाग्र्यान् । पप्रच्छ पुत्रार्थममित्रसाह - स्ते ब्राह्मणाश्चोचुरदीनसत्त्वाः ॥ ७.१२ ॥
សូមស្តាប់រឿងមួយទៀត៖ មានស្តេចមួយព្រះនាម វិសាលៈ ដែលស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុងធំឈ្មោះ វិសាលា។ ព្រះអង្គមានសំណាង និងមានភាពអត់ធ្មត់ ទោះគ្មានព្រះរាជបុត្រក៏ដោយ។ ព្រះអង្គជាអធិបតីនៃវិសាលា បានចូលទៅរកទ្វិជជនដ៏អគ្គ និងសួរអំពីវិធីទទួលបានព្រះរាជបុត្រ។ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ មានចិត្តមិនទន់ខ្សោយ ក៏បាននិយាយឆ្លើយ។
Verse 13
ऋगत्वा गयामन्नदानैरनेकैः । ध्रुवं सुतस्ते भविता नृपीश सुसंप्रदाता सकलक्षितीशः ॥ ७.१३ ॥
ដោយបានទៅដល់គយា ហើយធ្វើទានអាហារជាច្រើន ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃស្តេចទាំងឡាយ ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គនឹងកើតមានជាក់ជាមិនខាន ជាអ្នកឧបត្ថម្ភដ៏សប្បុរស និងជាអធិបតីលើផែនដីទាំងមូល។
Verse 14
इतीरितो ब्राह्मणैः स प्रहृष्टो राजा विशालाधिपतिः प्रयत्नात् । आगत्य तेन प्रवरेण तीर्थे मघासु भक्त्याऽथ कृतं पितॄणाम् ॥ ७.१४ ॥
ព្រះរាជាដែលជាអធិបតីនៃវិសាលា បានស្តាប់ពាក្យព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះហើយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានខិតខំធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីរតីថ៌ដ៏ប្រសើរនោះ ហើយនៅពេលនក្សត្រមាឃា ដោយសេចក្តីសទ្ធា ព្រះអង្គបានអនុវត្តពិធីបូជាសម្រាប់ពិត្រៈ (បុព្វបុរស)។
Verse 15
पिण्डप्रदानं विधिना प्रयत्नाददद्वियत्यूत्तममूर्तयस्तान् । पश्यन् स पुंसः सितपीतकृष्णानुवाच राजा किमिदं भवद्भिः । उपेक्ष्यते शंसत सर्वमेव कौतूहलं मे मनसि प्रवृत्तम् ॥ ७.१५ ॥
ខណៈពេលពួកគេកំពុងប្រគេនបិណ្ឌ (piṇḍa) តាមវិធីបូជាដែលបានកំណត់ ដោយការខិតខំប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រះរាជាបានឃើញបុគ្គលទាំងនោះមានរូបកាយភ្លឺរលោងល្អឥតខ្ចោះ មានពណ៌ស ពណ៌លឿង និងពណ៌ខ្មៅ។ ព្រះរាជាទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្វីនេះដែលអ្នករំលងមិនយកចិត្តទុកដាក់? សូមប្រាប់ខ្ញុំទាំងអស់—ការចង់ដឹងយ៉ាងខ្លាំងបានកើតឡើងក្នុងចិត្តខ្ញុំ»។
Verse 16
सीता उवाच । अहं सीतस्ते जनकोऽस्मि तात नाम्ना च वृत्तेन च कर्मणा च । अयं च मे जनको रक्तवर्णो नृशंसकृद् ब्रह्महा पापकामी ॥ ७.१६ ॥
សីតា បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំគឺ សីតា; ខ្ញុំជាឪពុករបស់អ្នក កូនជាទីស្រឡាញ់—ទាំងដោយឈ្មោះ ដោយអាកប្បកិរិយា និងដោយកិច្ចការដែលបានធ្វើ។ ហើយម្នាក់នេះជាឪពុករបស់ខ្ញុំ មានពណ៌ក្រហម—ជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើសាហាវ ជាអ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ និងជាអ្នកប្រាថ្នាអំពើបាប»។
Verse 17
अधीश्वरो नाम परः पिता ऽस्य कृष्णो वृत्त्या कर्मणा चापि कृष्णः । एतेन कृष्णेन हताः पुरा वै जन्मन्यनेके ऋषयः पुराणाः ॥ ७.१७ ॥
ឪពុកដ៏អធិការនៃគាត់ មាននាមថា អធីស្វរ (Adhīśvara) ជាឪពុកអតីតដ៏លើសលប់។ គាត់ត្រូវបានហៅថា ក្រឹෂ್ಣ (Kṛṣṇa) ដោយសារនិស្ស័យ និងដោយសារកិច្ចការផងដែរ។ ដោយក្រឹෂṇa នេះ នៅកាលមុន ក្នុងជាតិមួយ បានសម្លាប់ឥសីបុរាណជាច្រើន។
Verse 18
एतौ मृतौ द्वावपि पुत्र रौद्र- मवीचिसंज्ञं नरकं प्रपन्नौ । अधीश्वरो मे जनकः परोऽस्य कृष्णः पिता द्वावपि दीर्घकालम् । अहं च शुद्धेन निजेन कर्मणा शक्रासनं प्रापितो दुर्लभं ततः ॥ ७.१८ ॥
«កាលណាពួកគេទាំងពីរនោះស្លាប់ទៅ កូនអើយ ពួកគេទាំងពីរបានធ្លាក់ទៅនរកដែលហៅថា អវីចិ (Avīci) ជាទីកន្លែងគួរឱ្យភ័យខ្លាច។ ឪពុករបស់ខ្ញុំគឺជាព្រះអម្ចាស់ដ៏លើសលប់ ហើយឪពុករបស់គាត់គឺ ក្រឹṣṇa—ពួកគេទាំងពីរនោះស្ថិតយូរអង្វែង។ តែខ្ញុំ ដោយកិច្ចការសុចរិតរបស់ខ្លួន បានទទួលអាសនៈរបស់សក្រ (ឥន្ទ្រ) ដែលពិបាកទទួលបាន»។
Verse 19
त्वया पुनर्मन्त्रविदा गयायां पिण्डप्रदानेन बलादिमौ च । मेलापितौ तीर्थपिण्डप्रदान-प्रभावतो मे नरकाश्रितावपि ॥ ७.१९ ॥
ហើយម្តងទៀត ដោយអ្នក—ជាអ្នកចេះមន្តសក្ការៈ—តាមរយៈការប្រគេនបិណ្ឌនៅគយា (Gayā) ពួកគេទាំងពីរនេះ (ចាប់ពី បលៈ) ត្រូវបាននាំឲ្យជួបជុំវិញវិញ។ ពិតប្រាកដ ដោយអานุភាពនៃទីរថ (tīrtha) និងការប្រគេនបិណ្ឌ សូម្បីតែអ្នកដែលបានស្ថិតនៅនរក ក៏ទទួលបានផលនៃការលើកលែង/សម្រាលផងដែរ។
Verse 20
पितॄन् पितामहांस्तत्र तथैव प्रपितामहान् । प्रीणयामीति तत्तोयं त्वया दत्तमरिंदम ॥ ७.२० ॥
«នៅទីនោះ ខ្ញុំបំពេញចិត្តបិត្ដរ (វិញ្ញាណបុព្វបុរស) ជីតា និងជីតាជាន់ទីបី»—ដោយគិតដូច្នេះ ទឹកនោះត្រូវបានអ្នកប្រគេនឲ្យ, ឱ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ។
Verse 21
तेनास्मद्युगपद्य्योगो जातो वाक्येन सत्तम । तीर्थप्रभावाद् गच्छामः पितृलोकं न संशयः ॥ ७.२१ ॥
ដោយពាក្យនោះ ឱ អ្នកប្រកបដោយធម៌ដ៏ប្រសើរ ការភ្ជាប់ភ្លាមៗសម្រាប់យើងបានកើតឡើងដោយសារពាក្យរបស់អ្នក។ ដោយអานุភាពនៃទីរថ (ទីបរិសុទ្ធ) យើងនឹងទៅកាន់លោកបិត្ដរ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 22
अत्र पिण्डप्रदानेन एतौ तव पितामहौ । दुर्गतावपि संसिद्धौ पापकृद्विकृतिं गतौ ॥ ७.२२ ॥
នៅទីនេះ ដោយការប្រគេនបិណ្ឌ (piṇḍa) ជីតាទាំងពីររបស់អ្នកនេះ—ទោះបីធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពអកុសលក៏ដោយ—បានសម្រេចពេញលេញ ហើយបានឆ្លងផុតពីសភាពបំផ្លាញដែលកើតពីអំពើបាប។
Verse 23
तीर्थप्रभाव एषोऽस्मिन् ब्रह्मघ्नस्यापि तत्सुतः । पुतः पिण्डप्रदानेन कुर्यादुद्धरणं पुनः ॥ ७.२३ ॥
នេះហើយជាអานุភាពនៃទីរថនេះ៖ សូម្បីតែកូនប្រុសរបស់អ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ ក៏ត្រូវបានបរិសុទ្ធដោយការប្រគេនបិណ្ឌ (piṇḍa) ហើយអាចធ្វើការលើកសង្គ្រោះសម្រាប់អ្នកស្លាប់បានម្ដងទៀត។
Verse 24
एतस्मात् कारणात् पुत्र अहमेतौ विगृह्य वै । आगतोऽस्मि भवन्तं वै द्रष्टुं यास्यामि साम्प्रतम् । एतस्मात् कारणाद् रैभ्य भवान् धन्यो मयोच्यते ॥ ७.२४ ॥
«ដោយហេតុនេះ កូនប្រុសអើយ ខ្ញុំបានប្រឈមមុខនឹងទាំងពីរនោះ ហើយបានមក—ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងទៅជួបអ្នក។ ដោយហេតុនេះដែរ ឱ រៃភ្យ (Raibhya) អ្នកត្រូវបានខ្ញុំប្រកាសថា ជាអ្នកមានភាគល្អ»។
Verse 25
सकृद् गयाभिगमनं सकृत्पिण्डप्रदापनम् । दुर्लभं त्वं पुनर्नित्यमस्मिन्नेव व्यवस्थितः ॥ ७.२५ ॥
ការធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាយាម្តង និងការថ្វាយបិណ្ឌម្តង គឺអាចធ្វើបាន; ប៉ុន្តែព្រះអង្គ—ដែលស្ថិតនៅទីនេះជានិច្ច—វិញ កម្រណាស់នឹងបានជួប។
Verse 26
किमनु प्रोच्यते रैभ्य तव पुण्यमिदं प्रभो । येन साक्षाद् गदापाणिर्दृष्टो नारायणः स्वयम् ॥ ७.२६ ॥
ឱ រៃភ្យៈ ឱ ព្រះអម្ចាស់—តើអ្វីទៀតអាចនិយាយអំពីបុណ្យកុសលនេះរបស់អ្នកបាន? ដោយបុណ្យនោះ អ្នកបានឃើញដោយផ្ទាល់ ព្រះនារាយណៈ អ្នកកាន់គទា ដោយព្រះអង្គឯង។
Verse 27
ततो गदाधरः साक्षादस्मिंस्तीर्थे व्यवस्थितः । अतोऽतिविख्याततमं तीर्थमेतद् द्विजोत्तम ॥ ७.२७ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះគទាធរ ព្រះអង្គឯង បានស្ថិតដោយផ្ទាល់នៅក្នុងទីរថនេះ។ ដូច្នេះ ឱ ព្រហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ទីរថនេះមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 28
श्रीवराह उवाच । एवमुक्त्वा महायोगी तत्रैवान्तरधीयत । रैभ्योऽपि च गदापाणेर्हरेः स्तोत्रमथाकरोत् ॥ ७.२८ ॥
ព្រះវរាហដ៏ព្រះស្រីមានព្រះបន្ទូលថា៖ និយាយដូច្នេះហើយ មហាយោគីនោះបានលាក់ខ្លួនបាត់ទៅនៅទីនោះឯង។ បន្ទាប់មក រៃភ្យៈក៏បានតែងស្តូត្រសរសើរ ព្រះហរិ អ្នកកាន់គទា។
Verse 29
रैभ्य उवाच । गदाधरं विबुधजनैरभिष्टुतं धृतक्ष्ममं क्षुधितजनार्त्तिनाशनम् । शिवं विशालासुरसैन्यमर्दनं नमाम्यहं हतसकलाशुभं स्मृतौ ॥ ७.२९ ॥
រៃភ្យៈបានពោលថា៖ ខ្ញុំសូមនមស្ការ ព្រះគទាធរ អ្នកកាន់គទា ដែលត្រូវបានសរសើរដោយក្រុមអ្នកប្រាជ្ញ និងទេវតា; ព្រះអង្គជាអ្នកទ្រទ្រង់ផែនដី បំបាត់ទុក្ខវេទនារបស់អ្នកឃ្លាន; ព្រះអង្គជាព្រះសិវៈសុភមង្គល បំផ្លាញកងទ័ពអសុរដ៏ធំទូលាយ—ការចងចាំព្រះនាមព្រះអង្គបំផ្លាញអមង្គលទាំងអស់។
Verse 30
पुराणपूर्वं पुरुषं पुरुषाश्रितं पुरातनं विमलमलं नृणां गतिम् । त्रिविक्रमं धृतधरणिं बलिर्हं गदाधरं रहसि नमामि केशवम् ॥ ७.३० ॥
ក្នុងការបូជាសម្ងាត់ ខ្ញុំសូមក្រាបថ្វាយបង្គំដល់ កេសវៈ—បុរសដើមកំណើត (បុរុષ) អង្គបុរាណ ដែលសត្វលោកពឹងផ្អែក; បរិសុទ្ធឥតមលិន ជាទីពឹងចុងក្រោយរបស់មនុស្ស; ត្រីវិក្រាមៈ អង្គដែលទ្រទ្រង់ផែនដី បង្ក្រាបពលិ និងកាន់គទា។
Verse 31
सुशुद्धभावं विभवैरुपावृतं श्रियावृतं विगतमलं विचक्षणम् । क्षितीश्वरैरपगतकिल्बिषैः स्तुतं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३१ ॥
អ្នកណាដែលក្រាបថ្វាយបង្គំដល់ គទាធរៈ—មានចិត្តបរិសុទ្ធយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយអំណាចសិរីរុងរឿង និងស្រី (សម្បត្តិ) ឥតមលិន មានប្រាជ្ញាច្បាស់លាស់ ហើយត្រូវបានសរសើរដោយស្តេចលើផែនដីដែលបាបត្រូវបានលុបចោល—នោះនឹងរស់នៅដោយសុខសាន្ត។
Verse 32
सुरासुरैरर्च्चितपादपङ्कजं केयूरहाराङ्गद मौलिधारिणम् । अब्दौ शयानं च रथाङ्गपाणिनं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३२ ॥
អ្នកណាដែលក្រាបថ្វាយបង្គំដោយក្តីគោរពដល់ ព្រះអម្ចាស់កាន់គទា—ដែលផ្កាឈូកជើងត្រូវបានបូជាដោយទេវតា និងអសុរ; ពាក់កងដៃ ខ្សែក កងក្បាលដៃ និងមកុដ; សម្រាកលើសមុទ្រ; ហើយដៃកាន់ចក្រ—នោះនឹងរស់នៅដោយសុភមង្គល។
Verse 33
सितं कृते त्रेतायुगेऽरुणं विभुं तथा तृतीये पीतवर्णमच्युतम् । कलौ घनालिप्रतिमं महेश्वरं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३३ ॥
នៅយុគក្រឹតៈ ព្រះអង្គមានពណ៌ស; នៅយុគត្រេតា ព្រះអង្គដ៏មហិទ្ធិមានពណ៌ក្រហមរលោង; នៅយុគទីបី (ទ្វាបរ) អច្យុតៈមានពណ៌លឿង។ នៅយុគកលិ ព្រះអង្គប្រៀបដូចមេឃខ្មៅកកកុញ—មហេស្វរៈ អង្គកាន់គទា។ អ្នកណាដែលក្រាបថ្វាយបង្គំដល់ព្រះអង្គ នឹងរស់នៅដោយសុខស្រួល។
Verse 34
बीजोद्भवो यः सृजते चतुर्मुख-स्तथैव नारायणरूपतो जगत् । प्रपालयेद् रुद्रवपुस्तथान्तकृद् गदाधरो जयतु षडर्धमूर्तिमान् ॥ ७.३४ ॥
សូមឲ្យព្រះអម្ចាស់កាន់គទា មានជ័យជំនះ—ព្រះអង្គមានរូបសម្បត្តិប្រាំមួយផ្នែក (រូបរួមប្រាំមួយ): ជាព្រះចតុមុខ ព្រះអង្គបង្កើត; ជានារាយណៈ ព្រះអង្គថែរក្សាពិភពលោក; ជារូបរុទ្រៈ ព្រះអង្គការពារ; ហើយជាអ្នកបញ្ចប់ ព្រះអង្គនាំមកនូវការលាយបាត់។
Verse 35
सत्त्वं रजश्चैव तमो गुणास्त्रयस् त्वेतॆषु नान्यस्य समुद्भवः किल । स चैक एव त्रिविधो गदाधरो दधातु धैर्यं मम धर्ममोक्षयोः ॥ ७.३५ ॥
សត្តវៈ រជស និង តមស—គុណៈបី; ពិតប្រាកដថា ក្រៅពីទាំងនេះ មិនមានប្រភពបង្ហាញផ្សេងទៀតឡើយ។ ព្រះអង្គតែមួយ ប៉ុន្តែបង្ហាញជាបីប្រភេទ ព្រះគទាធរ (អ្នកកាន់គទា) សូមប្រទានឲ្យខ្ញុំមានស្ថិរភាពក្នុងធម៌ និងមោក្ខ។
Verse 36
संसारतोयार्णवदुःखतन्तुभिर्वियोगनक्रक्रमणैः सुभीषणैः । मज्जन्तमुच्चैः सुतरां महाप्लवे गदाधरो मामु दधातु पोतवत् ॥ ७.३६ ॥
ក្នុងមហាទឹកជំនន់នៃសំសារៈ ដូចមហាសមុទ្រទឹក ដែលគួរឲ្យភ័យដោយខ្សែសោកទុក្ខ និងចលនាដ៏គួរឲ្យរន្ធត់នៃក្រពើនៃការបែកចេញ ខណៈខ្ញុំកំពុងលិចជ្រៅទៅៗ សូមព្រះគទាធរ (អ្នកកាន់គទា) លើកគាំទ្រខ្ញុំ ដូចទូកមួយ។
Verse 37
स्वयं त्रिमूर्तिः स्वमिवात्मनात्मनि स्वशक्तितश्चाण्डमिदं ससर्ज्ज ह । तस्मिञ्जलोत्थासनमार्यतेजसं ससर्ज्ज यस्तं प्रणतोऽस्मि भूधरम् ॥ ७.३७ ॥
ព្រះអង្គដែលជាត្រីមូរតិដោយខ្លួនឯង បានបង្កើតសកលពង (ចណ្ឌ) នេះដោយអំណាចរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់ ដូចជានៅក្នុងព្រះអង្គឯង; ហើយនៅក្នុងនោះ បានបង្កើតអាសនៈកើតពីទឹក ដែលមានពន្លឺដ៏អរិយៈ។ ចំពោះព្រះភូធរ (អ្នកទ្រទ្រង់ផែនដី) នោះ ខ្ញុំសូមកោតគោរពបង្គំ។
Verse 38
मत्स्यादिनामानि जगत्सु केवलं सुरादिसंरक्षणतो वृषाकपिः । मुख्यस्वरूपेण समन्ततो विभुर्गदाधरो मे विदधातु सद्गतिम् ॥ ७.३८ ॥
នាមដូចជា «មត្ស្យ» និងផ្សេងៗ ក្នុងលោក គឺជាការហៅតាមការពាររបស់ព្រះទេវតា និងសត្វអាទិទេវជាដើមប៉ុណ្ណោះ។ សូមព្រះអម្ចាស់សព្វទី—ព្រះគទាធរ ដែលសភាពដើមជាសុព្រេម និងស្ថិតគ្រប់ទិស—ប្រទានឲ្យខ្ញុំបានសុគតិ (គោលដៅល្អ)។
Verse 39
श्रीवराह उवाच । एवं स्तुतस्तदा विष्णुर्भक्त्या रैभ्येण धीमता । प्रादुर्बभूव सहसा पीतवासा जनार्दनः ॥ ७.३९ ॥
ព្រះវរាហដ៏ស្រីបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះ ព្រះវិෂ್ಣុ ត្រូវបានសរសើរនៅពេលនោះ ដោយភក្តីរបស់រៃភ្យៈ អ្នកប្រាជ្ញ; ហើយភ្លាមៗ ព្រះជនារទនៈ ស្លៀកពាក់វស្ត្រពណ៌លឿង បានបង្ហាញព្រះអង្គ។
Verse 40
शङ्खचक्रगदापाणिर्गरुडस्थो वियद्गतः । उवाच मेघगम्भीरधीर्वाक् पुरुषोत्तमः ॥ ७.४० ॥
ព្រះបុរសោត្តមៈ កាន់សង្ខៈ ចក្រៈ និងគដា នៅក្នុងព្រះហស្ត ទ្រង់ប្រកបលើគរុឌ ហោះទៅលើមេឃ ហើយមានព្រះវាចាដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ ជ្រៅដូចសម្លេងពពកផ្គរលាន់។
Verse 41
तुष्टोऽस्मि रैभ्य भक्त्या ते स्तुत्या च द्विजसत्तम । तीर्थस्नानेन च विभो ब्रूहि यत्तेऽभिवाञ्छितम् ॥ ७.४१ ॥
ឱ រៃភ្យៈ ខ្ញុំរីករាយដោយភក្តីរបស់អ្នក និងដោយស្តុតិរបស់អ្នក ឱ ព្រហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរនៃអ្នកកើតពីរដង ហើយក៏ដោយការងូតទឹកនៅទីរតីថ៌ដ៏បរិសុទ្ធផងដែរ។ ឱ អ្នកមានអំណាច ចូរប្រាប់មក—អ្វីដែលអ្នកប្រាថ្នា?
Verse 42
रैभ्य उवाच । गतिं मे देहि देवेश यत्र ते सनकादयः । वसेयं तत्र येनाहं त्वत्प्रसादाद् गदाधर ॥ ७.४२ ॥
រៃភ្យៈបានទូលថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា សូមប្រទានដល់ខ្ញុំ នូវគតិ (ស្ថានភាព) ដែលព្រះឥសីទាំងឡាយ ចាប់ពីសនកៈ ជាដើម ស្នាក់នៅ។ សូមឲ្យខ្ញុំបានរស់នៅទីនោះ ដើម្បីដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ឱ ព្រះកាន់គដា ខ្ញុំបានឈានដល់លំនៅនោះ»។
Verse 43
देव उवाच । एवमस्त्विति ते ब्रह्मन्नित्युक्त्वा ऽन्तरधी यत । भगवानपि रैभ्यस्तु दिव्यज्ञानसमन्वितः ॥ ७.४३ ॥
ព្រះទេវតាបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដូច្នោះហើយ»។ បន្ទាប់ពីមានព្រះបន្ទូលដល់អ្នក ឱ ព្រហ្មណ៍ ទ្រង់ក៏លាក់អង្គបាត់ទៅ។ ហើយព្រះបរិសុទ្ធ រៃភ្យៈផងដែរ ដែលបានប្រកបដោយចំណេះដឹងទិព្វ ក៏បានស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពនោះ។
Verse 44
क्षणाद् बभूव देवेन परितुष्टेन चक्रिणा । जगाम यत्र ते सिद्धाः सनकाद्या महर्षयः ॥ ७.४४ ॥
ភ្លាមៗនោះ ដោយព្រះគុណនៃព្រះទេវតាកាន់ចក្រៈ ដែលបានពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង គាត់បានទៅដល់ទីកន្លែងដែលសិទ្ធៈទាំងឡាយ និងមហាឥសីចាប់ពីសនកៈ ជាដើម ស្ថិតនៅ។
Verse 45
एतच्च रैभ्यनिर्दिष्टं स्तोत्रं विष्णोर्गदाभृतः । यः पठेत् स गयां गत्वा पिण्डदानाद् विशिष्यते ॥ ७.४५ ॥
នេះជាស្តូត្រដែលរៃភ្យៈបានបង្រៀន ស្តីអំពីព្រះវិṣṇុ អ្នកកាន់គទា។ អ្នកណាអានស្តូត្រនេះ ទោះបានទៅកាយា ក៏ទទួលបុណ្យលើសពីការថ្វាយបិណ្ឌ (piṇḍa)។
Pṛthivī, having heard earlier of the siddha Vasu, asks Varāha to clarify the sage Raibhya—his conduct, intent, and the dharmic meaning of his actions.
Varāha narrates Raibhya’s journey to Gayā, the paradigmatic pitṛ-tīrtha, where he performs śrāddha through piṇḍa-dāna with devotion and undertakes severe tapas; a radiant yogin appears and reveals himself as Sanatkumāra, commending Raibhya’s Vedic discipline and ancestral service while teaching Gayā’s unique efficacy via exempla.
Sanatkumāra’s instruction culminates in the story of King Viśāla, whose piṇḍa offerings at Gayā liberate even severely fallen ancestors from naraka; empowered by this teaching, Raibhya composes an extended stotra to Viṣṇu as Gadādhara, prompting Viṣṇu’s epiphany and boon granting Raibhya a post-mortem destination among the siddhas (Sanaka and others).
The chapter closes by asserting that the Gadādhara-stotra yields superior merit—surpassing the fruit of piṇḍa-dāna alone—thereby elevating stotra-bhakti as a decisive soteriological completion of tīrtha-based ancestral rites.
Gayā (pitṛ-tīrtha); Janaloka (Sanatkumāra’s abode); Pitṛloka (destination of ancestors). The narrative also references a royal capital named Viśālā/purī Viśālā associated with King Viśāla.
The chapter frames ancestral care (pitṛ-sevā) as a disciplined ethical obligation enacted through place-based ritual (piṇḍa-dāna at Gayā). It also advances a theory of tīrtha-prabhāva: sacred geography can mediate moral repair across generations, even for severely compromised lineages, when combined with devotion, correct procedure, and sustained tapas.
No explicit tithi, pakṣa, māsa, or ṛtu markers are stated. The narrative notes performance “at Gayā” and mentions “maghāsu” in the account of King Viśāla, which can be read as a timing indicator tied to Maghā (commonly a nakṣatra reference), but the text does not supply a full calendrical prescription.
Environmental balance is implicit through Pṛthivī’s framing and the chapter’s emphasis on tīrtha as an Earth-located ethical infrastructure. Gayā is presented as a terrestrial site where human action (ritual feeding, water offerings, disciplined restraint) produces intergenerational social stability and moral remediation—an Earth-centered model in which responsible conduct at specific landscapes sustains continuity between living communities and ancestral memory.
The chapter references the sage Raibhya; the siddha Vasu (as prior information prompting the query); Sanatkumāra (a mānasa-putra of Brahmā, described as residing in Janaloka); King Viśāla, ruler of Viśālā; and the Sanaka group (sanakādayaḥ) as exemplary siddha-sages. It also alludes to ancestors marked by brahmahatyā and violence against ṛṣis, used to demonstrate the narrative’s claim about Gayā’s tīrtha-prabhāva.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.