Opening the text

Puṇḍarīkākṣapāraka-stotraṃ, Puṣkara-tīrthaṃ ca (Vasu-rājarṣeḥ pāpa-vimocana-upākhyānam)
Ethical-Discourse (Penance, Memory of Past Deeds) with Pilgrimage-Ritual (Tīrtha-Māhātmya)
ព្រះធរណី (Pṛthivī) សួរព្រះវរាហៈថា បន្ទាប់ពីទទួលព្រះបន្ទូលបំបាត់សង្ស័យដែលពាក់ព័ន្ធនឹង Raibhya និង Aṅgiras ហើយ ព្រះបាទវសុបានធ្វើអ្វី។ ព្រះវរាហៈប្រាប់ថា វសុបានគ្រប់គ្រងរាជ្យធ្វើយជ្ញជាច្រើន បន្ទាប់មកលះបង់សុខសម្បទារដ្ឋាភិបាល តែងតាំងព្រះរាជបុត្រា Vivasvant ហើយធ្វើធម្មយាត្រាទៅ Puṣkara—ទីរថៈដ៏ឧត្តមដែលគោរពបូជា Keśava (Puṇḍarīkākṣa)។ នៅទីនោះ វសុបំពេញតបៈយ៉ាងតឹងរឹង និងសូត្រ Puṇḍarīkākṣapāraka-stotra; ព្រះធរណីសុំឲ្យបង្ហាញខ្លឹមសារបទសូត្រ ហើយព្រះវរាហៈបានប្រគល់ពាក្យសូត្រ។ ខណៈសូត្រ មានសត្វរូបមនុស្សគួរភ័យបង្ហាញខ្លួនថាជា brahma-graha ដែលចងភ្ជាប់នឹងបាបចាស់របស់វសុ—សម្លាប់មុនីម្នាក់ដោយយល់ច្រឡំថាជាសត្វក្តាន់។ រឿងនេះលើកឡើងការចងចាំព្រះវិṣṇu និងការអត់អាហារនៅថ្ងៃ Dvādaśī ដ៏បរិសុទ្ធជាវិធីសង្រ្គោះបាប ហើយភ្ជាប់កំហុសផ្ទាល់ខ្លួន ពេលវេលាពិធី និងការស្ដារឡើងវិញនៃសណ្តាប់ធ្នាប់សីលធម៌–ដែនដីតាមរយៈការអនុវត្តនៅទីរថៈ។
Verse 1
धरण्युवाच । स वसुः संशयच्छेदं प्राप्य रैभ्यश्च सत्तमः । उभौ किं चक्रतुर्देव श्रुत्वा चाङ्गिरसं वचः ॥ ६.१ ॥
ព្រះធរណីមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះទេវតា! បន្ទាប់ពីវសុ និងរៃភ្យៈ អ្នកប្រសើរ បានកាត់បំបាត់សង្ស័យរួចហើយ ទាំងពីរនោះបានធ្វើអ្វី បន្ទាប់ពីស្តាប់ព្រះវាចារបស់អង្គិរាស?»
Verse 2
श्रीवराह उवाच । स वसुः सर्वधर्मज्ञः स्वराज्यं प्रतिपालयन् । अयजद् बहुभिर्यज्ञैर्महद्भिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ६.२ ॥
ព្រះស្រីវរាហមានព្រះវាចា៖ វសុនោះ ជាអ្នកដឹងធម៌ទាំងអស់ ខណៈគ្រប់គ្រងរាជ្យរបស់ខ្លួន បានបូជាយញ្ញជាច្រើន ពិធីធំៗ មានទានដក្ខិណាច្រើនលើសលប់។
Verse 3
कर्मकाण्डेन देवेशं हरिं नारायणं प्रभुम् । तोषयामास राजेन्द्रस्तमभेदेन चिन्तयन् ॥ ६.३ ॥
ដោយវិធីពិធីកម្ម (កರ್ಮកाण्ड) ព្រះរាជាអធិរាជនោះ បានធ្វើឲ្យព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ—ហរិ នារាយណៈ ព្រះម្ចាស់—ពេញព្រះហឫទ័យ ដោយសមាធិគិតថា ព្រះអង្គមិនខុសពីសច្ចៈខ្ពស់បំផុត។
Verse 4
ततः कालेन महता तस्य राज्ञो मतिः किल । निवृत्तराज्यभोगस्य द्वन्द्वस्यान्तमुपेयुषी ॥ ६.४ ॥
បន្ទាប់មក កាលវេលាយូរច្រើនកន្លងទៅ គេនិយាយថា ប្រាជ្ញារបស់ព្រះរាជានោះ បានបែរចេញពីសេចក្តីរីករាយនៃអំណាចរាជ្យ ហើយបានឈានដល់ចុងបញ្ចប់នៃទ្វន្ទ្វៈទាំងឡាយ។
Verse 5
ततः पुत्रं विवस्वन्तं श्रेष्ठं भ्रातृशतस्य ह । अभिषिच्य स्वके राज्ये तपोवनमुपागमत् ॥ ६.५ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានអភិសេកព្រះរាជបុត្រា វិវស្វន្ត—ជាអ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមបងប្អូនមួយរយ—ឲ្យគ្រងរាជ្យក្នុងនគររបស់ខ្លួន ហើយបានចេញទៅកាន់ព្រៃសមណធម៌ សម្រាប់ការតបស។
Verse 6
पुष्करं नाम तीर्थानां प्रवरं यत्र केशवः । पुण्डरीकाक्षनामाऽस्तु पूज्यते तत्परायणैः ॥ ६.६ ॥
ពុស្ករ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាទីរមណីយដ្ឋានបុណ្យធម៌ដ៏ប្រសើរបំផុត ក្នុងចំណោមទីធម្មយាត្រាទាំងឡាយ ព្រោះនៅទីនោះ ព្រះកេសវៈ ដែលហៅថា ពុណ្ឌរីកាក្សៈ ត្រូវបានគោរពបូជាដោយអ្នកដែលស្មោះស្រឡាញ់ព្រះអង្គ។
Verse 7
तत्र गत्वा स राजर्षिः काश्मीराधिपतिर्वसुः । अतितीव्रेण तपसा स्वशरीरमशोषयत् ॥ ६.७ ॥
នៅទីនោះ ព្រះរាជឥសី វសុ អធិការកាស្មីរ បានទៅដល់ ហើយដោយតបស្យាដ៏ខ្លាំងក្លាខ្លាំងណាស់ បានធ្វើឲ្យរាងកាយរបស់ខ្លួនស្ងួតស្រក។
Verse 8
पुण्डरीकाक्षपारं तु स्तवं भक्त्या जपन् बुधः । आरिराधयिषुर्देवं नारायणमकल्मषम् । स्तोत्रान्ते तल्लयं प्राप्तः स राजा राजसत्तमः ॥ ६.८ ॥
ប៉ុន្តែ បុរសប្រាជ្ញា បានសូត្រដោយភក្តីនូវស្តវៈឈ្មោះ «ពុណ្ឌរីកាក្សបារ» ដោយមានបំណងបន្ធូរព្រះទ័យព្រះនារាយណៈ អ្នកបរិសុទ្ធឥតមល; នៅចុងបញ្ចប់នៃស្តូត្រ នោះ ព្រះរាជា អ្នកល្អបំផុតក្នុងចំណោមព្រះរាជាទាំងឡាយ បានឈានដល់ការលាយរលំចូលក្នុងព្រះអង្គ។
Verse 9
धरण्युवाच । पुण्डरीकाक्षपारं तु स्तोत्रं देव कथं स्मृतम् । कीदृशं तन्ममाचक्ष्व परमेश्वर तत्त्वतः ॥ ६.९ ॥
ធរណីបានទូលថា៖ «ឱ ព្រះទេវៈ ស្តូត្រ ‘ពុណ្ឌរីកាក្សបារ’ នោះ តាមប្រពៃណី គេចងចាំយ៉ាងដូចម្តេច? វាមានលក្ខណៈយ៉ាងណា? ឱ បរមេស្វរ សូមពន្យល់ឲ្យខ្ញុំដោយសច្ចៈ តាមអត្ថន័យសារសំខាន់របស់វា»។
Verse 10
श्रीवराह उवाच । नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते मधुसूदन । नमस्ते सर्वलोकेश नमस्ते तिग्मचक्रिणे ॥ ६.१० ॥
ព្រះវរាហៈដ៏គង់សិរី បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ឱ អ្នកមានព្រះនេត្រដូចផ្កាឈូក; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ឱ មធុសូទនៈ អ្នកសម្លាប់មធុ។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ឱ អ្នកកាន់ចក្រដ៏មុតស្រួច»។
Verse 11
विश्वमूर्तिं महाबाहुं वरदं सर्वतेजसम् । नमामि पुण्डरीकाक्षं विद्याऽविद्यात्मकं विभुम् ॥ ६.११ ॥
ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះអម្ចាស់ភ្នែកដូចផ្កាឈូក អ្នកគ្របដណ្តប់សព្វទី ដែលរូបកាយជាសកលលោក មានព្រះពាហុធំ ជាអ្នកប្រទានពរ ពោរពេញដោយពន្លឺទាំងអស់ និងមានសភាពទាំងវិជ្ជា និងអវិជ្ជា។
Verse 12
आदिदेवं महादेवं वेदवेदाङ्गपारगम् । गम्भीरं सर्वदेवानां नमामि मधुसूदनम् ॥ ६.१२ ॥
ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះមធុសូទនៈ ព្រះដើមកំណើត ព្រះដ៏អធិទេវដ៏មហិមា អ្នកឆ្លងកាត់ន័យជ្រាលជ្រៅនៃវេដ និងវេដាង្គទាំងឡាយ មានសភាពជ្រៅជ្រះ និងជាអធិទេវលើសទេវទាំងអស់។
Verse 13
विश्वमूर्तिं महामूर्तिं विद्यांमूर्तिं त्रिमूर्तिकम् । कवचं सर्वदेवानां नमस्ये वारिजेक्षणम् ॥ ६.१३ ॥
ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះភ្នែកដូចផ្កាឈូក អ្នកជារូបនៃសកលលោក ជារូបដ៏មហិមា ជារូបនៃវិជ្ជាបរិសុទ្ធ និងជាអ្នកមានការបង្ហាញបីប្រការ—ជាខែលការពាររបស់ទេវទាំងអស់។
Verse 14
सहस्रशीर्षिणं देवं सहस्राक्षं महाभुजम् । जगत्संव्याप्य तिष्ठन्तं नमस्ये परमेश्वरम् ॥ ६.१४ ॥
ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិឥស្វរៈ—ព្រះទេវមានក្បាលពាន់ ភ្នែកពាន់ និងព្រះពាហុដ៏មហិមា ដែលឈរគ្របដណ្តប់ពេញសកលលោកទាំងមូល។
Verse 15
शरण्यं शरणं देवं विष्णुं जिष्णुं सनातनम् । नीलमेघप्रतीकाशं नमस्ये चक्रपाणिनम् ॥ ६.१५ ॥
ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះវិṣṇុ—ព្រះទេវជាទីពឹងរបស់អ្នកស្វែងរកការការពារ ជាទីពឹងពិតប្រាកដ ជាអ្នកឈ្នះជានិច្ច (ជិṣṇុ) ជាអមតៈ (សនាតន) មានពន្លឺដូចពពកភ្លៀងខ្មៅ និងកាន់ចក្រនៅក្នុងព្រះហស្ត។
Verse 16
शुद्धं सर्वगतं नित्यं व्योमरूपं सनातनम् । भावाभावविनिर्मुक्तं पश्ये सर्वगं हरिम् ॥ ६.१६ ॥
ខ្ញុំសូមទស្សនា ហរិ—បរិសុទ្ធ សព្វទី ស្ថិតស្ថេរ ជានិច្ច មានសភាពដូចអាកាស ជាបុរាណ; រួចផុតពីទ្វ័យភាព «មាន» និង «មិនមាន» ហើយស្ថិតនៅគ្រប់ទីកន្លែង។
Verse 17
नान्यत्किञ्चित्प्रपश्यामि व्यतिरिक्तं त्वयाऽच्युत । त्वन्मयं च प्रपश्यामि सर्वमेतच्चराचरम् ॥ ६.१७ ॥
ឱ អច្យុតៈ ខ្ញុំមិនឃើញអ្វីណាមួយដែលបែកចេញពីព្រះអង្គឡើយ។ ពិតប្រាកដ ខ្ញុំឃើញសព្វវត្ថុនេះ—ទាំងចល និងអចល—សុទ្ធតែពេញដោយព្រះអង្គ។
Verse 18
एवं तु वदतस्तस्य मूर्त्तिमान् पुरुषः किल । निर्गत्य देहान्नीलाभो घनचण्डो भयंकरः ॥ ६.१८ ॥
ពេលគាត់និយាយដូច្នោះ គេថា មានបុរសមួយរូបមានរាងកាយជាក់ស្តែង បានលេចចេញពីរាងកាយរបស់គាត់—ពណ៌ខៀវងងឹត ដូចពពកក្រាស់ កាចសាហាវ និងគួរឱ្យភ័យខ្លាច។
Verse 19
रक्ताक्षो ह्रस्वकायस्तु दग्धस्थूणासमप्रभः । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा किं करोमि नराधिप ॥ ६.१९ ॥
ភ្នែកក្រហម រាងកាយទាប តែមានពន្លឺដូចសសរដែលឆេះខ្មៅ។ គាត់បាននិយាយដោយប្រណម្យដៃថា៖ «ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វី ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្ស?»
Verse 20
राजोवाच । कोऽसि किं कार्यमिह ते कस्मादागतवानसि । एतन्मे कथय व्याध एतदिच्छामि वेदितुम ॥ ६.२० ॥
ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកជានរណា? មកទីនេះដោយកិច្ចការអ្វី ហើយមកពីណា? ចូរប្រាប់ខ្ញុំ ឱ អ្នកប្រមាញ់; ខ្ញុំចង់ដឹង។»
Verse 21
व्याध उवाच । पूर्वं कलियुगे राजन् राजा त्वं दक्षिणापथे । पूर्णधर्मोद्भवः श्रीमान् जनस्थाने विचक्षणः ॥ ६.२१ ॥
អ្នកប្រមាញ់បាននិយាយថា៖ «កាលពីមុន ក្នុងយុគកលិ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អ្នកធ្លាប់ជាស្តេចនៅតំបន់ខាងត្បូង មានព្រះកិត្តិយស កើតពីធម៌ពេញលេញ ហើយមានប្រាជ្ញាច្បាស់នៅជនស្ថាន»។
Verse 22
स कदाचिद् भवान् वीर तुरगैः परिवारितः । अरण्यमागतो हन्तुं श्वापदानि विशेषतः ॥ ६.२२ ॥
មានពេលមួយ ឱ វីរបុរស អ្នកមានសេះជាច្រើនព័ទ្ធជុំវិញ បានចូលទៅក្នុងព្រៃ ដើម្បីសម្លាប់សត្វព្រៃ ជាពិសេសសត្វដែលលួចស៊ីសត្វដទៃ។
Verse 23
तत्र त्वया अन्यकामेन मृगवेषधरो मुनिः । दण्डयुग्मेन दूरे तु पातितो धरणीतले ॥ ६.२३ ॥
នៅទីនោះ ដោយសារអ្នកត្រូវបានជំរុញដោយបំណងផ្សេង មុនីមួយរូបដែលលាក់ខ្លួនក្នុងរូបសត្វក្តាន់ ត្រូវបានវាយពីចម្ងាយដោយឈើដំបងពីរដើម ហើយដួលលើផ្ទៃដី។
Verse 24
सद्यो मृतश्च विप्रेन्द्रस्त्वं च राजन् मुदा युतः । हरिणोऽयं हत इति यावत् पश्यसि पार्थिव । तावन्मृगवपुर्विप्रो मृतः प्रस्त्रवणे गिरौ ॥ ६.२४ ॥
ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរបំផុតបានស្លាប់ភ្លាមៗ ខណៈដែលអ្នកផងដែរ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ មានចិត្តរីករាយ មើលទៅដោយគិតថា «ក្តាន់នេះត្រូវបានសម្លាប់ហើយ» ឱ អធិរាជ។ នៅពេលនោះ ព្រាហ្មណ៍ដែលមានរូបក្តាន់នោះ បានដេកស្លាប់នៅប្រាស្ត្រវណៈ លើភ្នំ។
Verse 25
तं दृष्ट्वा त्वं महाराज क्षुभितेन्द्रियमाणसः । गृहं गतस्ततोऽन्यस्य कस्यचित् कथितं त्वया ॥ ६.२५ ॥
ពេលឃើញគាត់ អ្នកឯង ឱ ព្រះមហាក្សត្រ មានអារម្មណ៍ និងចិត្តរង្គោះរង្គើ បានត្រឡប់ទៅផ្ទះ; បន្ទាប់មក អ្នកបានប្រាប់រឿងនោះដល់មនុស្សម្នាក់ផ្សេងទៀត។
Verse 26
ततः कतिपयाहस्य त्वया रात्रौ नरेश्वर । ब्रह्महत्याभयाद्भीतचित्तेनैतद्विचिन्तितम् । कृत्यं करोमि शान्त्यर्थं मुच्यते येन पातकात् ॥ ६.२६ ॥
បន្ទាប់ពីកន្លះថ្ងៃមួយចំនួន អ្នក—ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្ស—នៅពេលយប់ ដោយចិត្តភ័យខ្លាចពីអំពើបាបសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ បានពិចារណាថា៖ «ខ្ញុំនឹងប្រតិបត្តិពិធីសន្តិភាព ដើម្បីឲ្យរួចផុតពីបាប»។
Verse 27
ततस्त्वया महाराज सकृन्नारायणं प्रभुम् । संचिन्त्य द्वादशी शुद्धा त्वया राजन्नुपोषिता ॥ ६.२७ ॥
បន្ទាប់មក ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ដោយបានសមាធិគិតដល់ព្រះនារាយណៈ ព្រះអម្ចាស់ សូម្បីតែម្តង អ្នក—ឱ ព្រះរាជា—បានអនុវត្តអុបោសថ (អាហារអត់) ដ៏បរិសុទ្ធនៅថ្ងៃទ្វាទសី។
Verse 28
नारायणो मे सुप्रीत इति प्रोक्त्वा शुभेऽहनि । गौर्दत्ता विधिना सद्यो मृतोऽस्युदरशूलतः ॥ ६.२८ ॥
នៅថ្ងៃមង្គល ដោយបានប្រកាសថា «ព្រះនារាយណៈពេញព្រះហឫទ័យចំពោះខ្ញុំ» គេបានប្រគេនគោតាមវិធីធម៌; ទោះយ៉ាងណា គាត់បានស្លាប់ភ្លាមៗ ដោយសារឈឺពោះយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 29
अभुक्तो द्वादशीधर्मे यत् तत्रापि च कारणम् । कथयामि भवत्पत्नी नाम्ना नारायणी शुभा ॥ ६.२९ ॥
ចំពោះហេតុដែលគាត់នៅតែមិនបរិភោគ ទោះកំពុងគោរពវិន័យនៃវ្រតទ្វាទសី—មូលហេតុនោះផង—ខ្ញុំនឹងពន្យល់។ វាពាក់ព័ន្ធនឹងភរិយាមង្គលរបស់អ្នក ឈ្មោះ នារាយណី។
Verse 30
सा कण्ठगेन प्राणेन व्याहृता तेन ते गतिः । कल्पमेकं महाराज जाता विष्णुपुरे तव ॥ ६.३० ॥
នាងបានបញ្ចេញពាក្យនោះ ដោយដង្ហើមជីវិតជាប់នៅបំពង់ក; ពាក្យនោះបានក្លាយជាមូលហេតុនៃវាសនារបស់អ្នក។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ស្ថានភាពរបស់អ្នកបានតាំងនៅក្នុងទីក្រុងវិષ્ણុរបស់អ្នក (វិષ્ણុបុរ) អស់មួយកល្បទាំងមូល។
Verse 31
अहं च तव देहस्थः सर्वं जानामि चाक्षयम् । ब्रह्मग्रहॊ महाघोरः पीडयामीति मे मतिः ॥ ६.३१ ॥
ខ្ញុំផងដែរ ស្ថិតនៅក្នុងរាងកាយរបស់អ្នក ដឹងអស់ទាំងអ្វីៗ ដោយមិនខ្សោយចុះឡើយ។ ប៉ុន្តែគំនិតរបស់ខ្ញុំគឺ៖ «ព្រហ្មគ្រាហៈដ៏គួរភ័យខ្លាំង កំពុងធ្វើទុក្ខបៀតបៀនខ្ញុំ»។
Verse 32
तावद्विष्णोस्तु पुरुषैः किङ्करैर्मुसलैरहम् । प्रहतः सङ्क्षयं यातस्ततस्ते रोमकूपतः । स्वर्गस्थस्यापि राजेन्द्र स्थितोऽहं स्वेन तेजसा ॥ ६.३२ ॥
បន្ទាប់មក ខ្ញុំត្រូវអ្នកបម្រើរបស់ព្រះវិṣṇu វាយដោយដំបងធំៗ រហូតដល់វិនាសសាបសូន្យ; បន្ទាប់ពីនោះ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃស្តេចទាំងឡាយ ខ្ញុំបានស្ថិតដោយពន្លឺរបស់ខ្លួន នៅក្នុងរន្ធរោមនៃរាងកាយរបស់អ្នក ទោះបីអ្នកស្ថិតនៅសួគ៌ក៏ដោយ។
Verse 33
ततोऽहःकल्पनिर्वृत्ते रात्रिकल्पे च सत्तम । इदानीमादिसृष्टौ तु कृते नृपतिसत्तम ॥ ६.३३ ॥
បន្ទាប់មក ពេលវដ្តថ្ងៃ (នៃកាលសកល) បានបញ្ចប់ ហើយវដ្តយប់ក៏ដូចគ្នា ឱ អ្នកប្រកបដោយធម៌ដ៏ល្អបំផុត; ឥឡូវនេះវិញ ក្នុងសೃષ્ટិដើមកំណើត ដែលកើតឡើងនៅយុគក្រឹតា ឱ ស្តេចដ៏ប្រសើរ (សូមស្តាប់/សូមពិចារណា)។
Verse 34
सम्भूतस्त्वं महाराज राज्ञः सुमनसो गृहे । काश्मीरदेशाधिपतेरहं चाङ्गरुहैस्तव ॥ ६.३४ ॥
ឱ មហារាជា អ្នកបានកើតនៅក្នុងគ្រួសាររបស់ស្តេច សុមនស; ហើយខ្ញុំផងដែរ បានកើតជាកូនចៅរបស់អ្នក ពីអធិការនៃដែនដីកាស្មីរ។
Verse 35
यज्ञैरिष्टं त्वयानेकैर्बहुभिश्चाप्तदक्षिणैः । न चाहं तैरपहतो विष्णुस्मरणवर्जितैः ॥ ६.३५ ॥
អ្នកបានប្រតិបត្តិយជ្ញាច្រើន ហើយជាច្រើនក្នុងនោះបានប្រគេនទានយជ្ញាដោយគ្រប់គ្រាន់; ទោះយ៉ាងណា ខ្ញុំមិនពេញចិត្តដោយពិធីទាំងនោះទេ ប្រសិនបើវាខ្វះការចងចាំព្រះវិṣṇu។
Verse 36
इदानीं यत् त्वया स्तोत्रं पुण्डरीकाक्षपारकम् । पठितं तत्प्रभावेन विहायाङ्गरुहाण्यहम् । एकीभूतः पुनर्जातो व्याधरूपो नृपोत्तम ॥ ६.३६ ॥
ឥឡូវនេះ ព្រះរាជាអធិរាជ អ្នកបានសូត្រស្តូត្រដែលសរសើរ ពុណ្ឌរីកាក្សៈ; ដោយអานุភាពនៃវា ខ្ញុំបានបោះបង់ដុំរុក្ខជាតិលូតលាស់លើរាងកាយ ហើយបានក្លាយជាមនុស្សពេញលេញវិញ កើតឡើងម្ដងទៀតជារូបអ្នកប្រមាញ់។
Verse 37
अहं भगवतः स्तोत्रं श्रुत्वा प्राक्पापमूर्त्तिना । मुक्तोऽस्मि धर्मबुद्धिर्मे वर्त्तते साम्प्रतं विभो ॥ ६.३७ ॥
ខ្ញុំបានស្តាប់ស្តូត្ររបស់ព្រះបរមភគវន្ត ហើយខ្ញុំដែលមុននេះជារូបនៃអំពើបាបចាស់ បានរួចផុត; ឥឡូវនេះ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានអំណាច ចិត្តខ្ញុំមានទំនោរទៅរកធម៌។
Verse 38
एतच्छ्रुत्वा वचो राजा परं विस्मयमागतः । वरेण चन्दयामास तं व्याधं राजसत्तमः ॥ ६.३८ ॥
ព្រះរាជាបានស្តាប់ពាក្យទាំងនេះ ហើយបានភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង; ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរនោះ បន្ទាប់មកបានចង់បំពេញចិត្តអ្នកប្រមាញ់ ដោយប្រទានពរ។
Verse 39
राजोवाच । स्मारितोऽस्मि यथा व्याध त्वया जन्मान्तरं गतम् । तथा त्वं मत्प्रसादेन धर्मव्याधो भविष्यसि ॥ ६.३९ ॥
ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ អ្នកប្រមាញ់ អ្នកបានរំលឹកខ្ញុំអំពីអ្វីដែលបានកន្លងទៅក្នុងជាតិមុន។ ដូច្នេះ ដោយព្រះអនុគ្រោះរបស់ខ្ញុំ អ្នកនឹងក្លាយជា ‘ធម្មវិយាធ’ គឺអ្នកប្រមាញ់ដ៏សុចរិត»។
Verse 40
यश्चैतत् पुण्डरीकाक्षपारगं शृणुयात् परम् । तस्य पुष्करयात्रायां विधिस्नानफलं भवेत् ॥ ६.४० ॥
ហើយអ្នកណាដែលស្តាប់ដោយគោរពនូវកថាដ៏ឧត្តមនេះ អំពី ពុណ្ឌរីកាក្សៈ នោះនៅពេលធ្វើធម្មយាត្រាទៅ បុស្ករ គេនឹងទទួលបានបុណ្យស្មើនឹងផលនៃការងូតទឹកតាមវិធីបូជាដែលបានកំណត់។
Verse 41
श्रीवराह उवाच । एवमुक्त्वा ततो राजा विमानवरमास्थितः । परेण तेजसा योगमवापाशेषधारिणि ॥ ६.४१ ॥
ព្រះវរាហៈមានព្រះបន្ទូល៖ បន្ទាប់ពីមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ ស្តេចបានឡើងជិះវិមានដ៏ប្រសើរ ហើយឱ អ្នកកាន់ទាំងអស់ដោយមិនសល់ ទ្រង់បានសម្រេចសមាធិយោគដោយពន្លឺដ៏អធិក។
Pṛthivī asks Varāha what King Vasu did after receiving doubt-clearing instruction associated with Raibhya and Aṅgiras, seeking a concrete model of post-instruction conduct and remediation.
Varāha narrates Vasu’s transition from rājadharma to nivṛtti: after many sacrifices and successful rule, he renounces enjoyments, installs his son Vivasvant, and journeys to Puṣkara—praised as a foremost tīrtha where Keśava (Puṇḍarīkākṣa) is worshipped—undertaking severe tapas and reciting the Puṇḍarīkākṣapāraka stotra.
As the hymn is uttered, a terrifying personified being manifests and confesses it is a brahma-graha bound to Vasu’s past sin (killing a muni mistaken for a deer). The narrative resolves by linking expiation to disciplined Viṣṇu-smaraṇa, truthful recognition of wrongdoing, and regulated observance—especially fasting on a pure Dvādaśī—so that the karmic affliction loosens and moral order is restored through tīrtha-practice.
Not explicitly specified in the provided summary; the implied phala is release from brahmahatyā-affliction through Puṣkara-snāna, Puṇḍarīkākṣa-stotra, and śuddhā Dvādaśī-upavāsa.
Puṣkara (tīrtha); Kaśmīra (Kaśmīra-deśa; Kaśmīrādhipati); Dakṣiṇāpatha (southern region/route); Viṣṇupura (Viṣṇu’s city as post-mortem locale); Girau / prastravaṇa-giri (a mountain with a spring/streamlet implied by “prastravaṇa”).
The chapter models an ethic of accountability and remediation: harmful acts (here framed as brahmahatyā through mistaken violence) generate enduring consequences, while disciplined remembrance of Nārāyaṇa (Viṣṇu-smaraṇa), truthful recognition of past deeds, and regulated practices (stotra-recitation, fasting, and tīrtha observance) function as corrective methods that restore personal and social order.
A specific lunar marker is explicit: a “śuddhā Dvādaśī” (the 12th tithi) is observed with upavāsa (fasting). The text also links merit to Puṣkara-yātrā and vidhisnāna (ritual bathing) at the tīrtha, but it does not specify a season; the timing emphasis is primarily tithi-based.
Within the Pṛthivī–Varāha pedagogical frame, the narrative treats moral disorder as something that disturbs embodied life and, by extension, the terrestrial sphere. The remedy is not extraction or domination but restraint (nivṛtti from indulgence), relocation to a sacred ecological site (tīrtha), and practices that symbolically ‘cleanse’ through water (snāna) and disciplined speech (stotra), presenting purification and restraint as mechanisms of rebalancing.
The narrative references King Vasu (identified as Kaśmīrādhipati), his son Vivasvant (installed as successor), and authorities associated with instruction and doubt-removal: Raibhya and Aṅgiras. It also introduces a brahma-graha figure tied to a prior-life episode in the Kali-yuga and mentions a queen named Nārāyaṇī in the explanation of causes and outcomes.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.