
Māyā-Durgā-Kātyāyanīprādurbhāvaḥ (Vaitrāsuravadhaś ca)
Mythic-Theology (Devī-Māhātmya style) with Ritual Timing (Navamī observance) and Protective Ethics
ក្នុងស៊ុមបង្រៀន វរាហ–ព្រឹថវី ព្រឹថវីសួរថា មាយា បានកើតឡើងជាទេវីទុរគា/កាត្យាយនីដ៏មង្គល នៅអាទិក្សេត្រា ដោយស្រទន់ល្អិត ប៉ុន្តែមានរូបកាយដាច់ដោយឡែក ដូចម្តេច។ វរាហ (តាមរយៈ មហាតបា) រៀបរាប់វដ្តកម្ម៖ វៃត្រាសុរៈ កើតពីទន្លេ វេត្រវតី និងព្រះរាជា សិន្ធុទ្វីប ដោយសត្រូវចិត្តចំពោះឥន្ទ្រា ហើយបានឈ្នះឥន្ទ្រា និងលោកបាលទាំងឡាយ។ ព្រះទេវតាទាំងអស់ទៅសុំជំនួយពីព្រះព្រហ្ម; ពេលព្រះព្រហ្មសមាធិលើមាយា ទេវីមានដៃ៨ បានលេចឡើងដោយខ្លួនឯង ហើយសម្លាប់អសុរៈ។ ព្រះសិវៈសរសើរនាងថា ជាគាយត្រី/មាតានៃវេដៈ; ព្រះព្រហ្មកំណត់ពិធីបូជានវមី និងអានិសង្សនៃការសូត្រមន្ត ដាក់ការការពារពេលវិបត្តិជាគោលការណ៍រក្សាស្ថិរភាពលោក។
Verse 1
प्रजापाल उवाच । कथं माया समुत्पन्ना दुर्गा कात्यायनी शुभा । आदिक्षेत्रे स्थिता सूक्ष्मा पृथग्मूर्त्ता व्यजायत ॥ २८.१ ॥
ព្រះប្រាជាបាលបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មាយា កើតឡើងដូចម្តេច—នាងដែលជាទុರ್ಗា ដ៏មង្គល (ក៏ហៅ កាត្យាយនី) ដែលស្ថិតនៅអាទិក្ខេត្រ ក្នុងរូបសុក្ខម ហើយបានបង្ហាញជារូបកាយដាច់ដោយឡែក?»
Verse 2
महातपा उवाच । आसीद् राजा पुरा राजन् सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् । वरुणांशो महाराज सोऽरण्ये तपसि स्थितः ॥ २८.२ ॥
មហាតបា បានមានព្រះវាចា៖ កាលពីបុរាណ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ មានស្តេចមួយព្រះនាម សិន្ធុទ្វីបៈ មានអំណាច និងកិត្តិយសដោយវីរភាព។ ព្រះអង្គជាភាគមួយនៃព្រះវរុណៈ ហើយស្ថិតនៅព្រៃ ដោយតាំងខ្លួនក្នុងតបស្យា។
Verse 3
पुत्रो मे शक्रनाशाय भवेदिति नारदाधिपः । एवं कृतमतिः सोऽथ महता तपसा स्वकम् । कलेवरं स्थितो भूत्वा शोषयामास सुव्रत ॥ २८.३ ॥
ដោយសេចក្តីសម្រេចថា «កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំ សូមក្លាយជាអ្នកបំផ្លាញព្រះឥន្ទ្រ (សក្រក)» នរាធិបៈនោះបានកំណត់ចិត្តដូច្នេះ។ បន្ទាប់មក ដោយតបស្យាដ៏ធំ គាត់បានឈរមាំ ហើយធ្វើឲ្យរាងកាយខ្លួនឯងស្ងួតស្រក—ជាបុរសមានវ្រតៈមាំមួន។
Verse 4
प्रजापाल उवाच । कथं तस्य द्विजश्रेष्ठ शक्रेणापकृतं भवेत् । येनासौ तद्विनाशाय पुत्रमिच्छन् व्रते स्थितः ॥ २८.४ ॥
ប្រជាបាល បានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ តើព្រះឥន្ទ្រ បានធ្វើអំពើអាក្រក់ដល់គាត់ដោយរបៀបណា ដល់ថ្នាក់ដែលគាត់ប្រាថ្នាកូនប្រុសសម្រាប់ការបំផ្លាញនោះ ហើយនៅតែឈរមាំក្នុងវ្រតៈ?»
Verse 5
महातपा उवाच । सोऽन्यजन्मनि पुत्रोऽभूत् त्वष्टुर्बलभृतां वरः । अवध्यः सर्वशस्त्रेषु अपां फेनॆन नाशितः ॥ २८.५ ॥
មហាតបា បានមានព្រះវាចា៖ «នៅជាតិមួយទៀត គាត់បានក្លាយជាកូនប្រុសរបស់ ទ្វଷ្ដ្រៈ ជាអ្នកលើសគេក្នុងចំណោមអ្នកមានកម្លាំង។ ទោះបីមិនអាចត្រូវគ្រប់អាវុធក៏ដោយ ក៏ត្រូវបានបំផ្លាញដោយពពុះនៃទឹក។»
Verse 6
जलफेनेन निहतस्तस्मिँल्लयमवाप्नुयात् । पुनर्ब्रह्मान्वयाज्जातः सिन्धुद्वीपेति संज्ञितः । स तेपे परमं तीव्रं शक्रवैरमनुस्मरन् ॥ २८.६ ॥
ត្រូវបានវាយដោយពពុះទឹក គាត់បានចូលទៅក្នុងលយៈ (ការលាយបាត់) នៅទីនោះ។ បន្ទាប់មក កើតឡើងវិញក្នុងវង្សានុវង្សព្រះព្រហ្មា ហើយត្រូវបានហៅថា «សិន្ធុទ្វីប»។ ដោយរំលឹកសត្រូវភាពជាមួយព្រះឥន្ទ្រ គាត់បានធ្វើតបស្យាដ៏ខ្លាំងក្លាខ្ពស់បំផុត។
Verse 7
ततः कालेन महता नदी वेत्रवती शुभा । मानुषं रूपमास्थाय सालङ्कारं मनोरमम् । आजगाम यतो राजा तेपे परमकं तपः ॥ २८.७ ॥
បន្ទាប់ពីកាលយូរណាស់ ទន្លេវេត្រវតីដ៏មង្គល បានសន្មត់យករូបមនុស្ស ដ៏ស្រស់ស្អាត និងតុបតែងលម្អ ហើយបានមកដល់កន្លែងដែលព្រះរាជាកំពុងធ្វើតបៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។
Verse 8
तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां स राजा क्रुद्धमानसः । उवाच का असि सुश्रोणि सत्यं कथय भामिनि ॥ २८.८ ॥
ព្រះរាជាឃើញនាងមានរូបសម្បត្តិស្រស់ស្អាត ក៏មានចិត្តខឹងក្រហាយ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «នាងជានរណា ឱ ស្ត្រីត្រគាកស្រស់? ចូរប្រាប់សេចក្តីពិតមក ឱ ស្ត្រីមានអារម្មណ៍ក្តៅគគុក»។
Verse 9
नद्युवाच । अहं जलपतेः पत्नी वरुणस्य महात्मनः । नाम्ना वेत्रवती पुण्या त्वामिच्छन्तीह मागता ॥ २८.९ ॥
ទន្លេបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាភរិយារបស់ព្រះវរុណ មហាត្មា ជាព្រះអម្ចាស់នៃទឹក។ ខ្ញុំមាននាមថា វេត្រវតី ជាទន្លេបរិសុទ្ធ និងមង្គល ហើយបានមកទីនេះ ដោយប្រាថ្នាចង់ស្វែងរកព្រះអង្គ»។
Verse 10
साभिलाषां परस्त्रीं च भजमानां विसर्ज्जयेत् । स पापः पुरुषो ज्ञेयो ब्रह्महत्यां च विन्दति । एवं ज्ञात्वा महाराज भजमानां भजस्व माम् ॥ २८.१० ॥
គួរតែបដិសេធស្ត្រីដែលមានបំណងចង់បាន (បុរស) ប៉ុន្តែជាភរិយារបស់អ្នកដទៃ ហើយមកស្វែងរកការរួមស្និទ្ធ។ បុរសដែលទទួលនាង ត្រូវចាត់ទុកថាជាមនុស្សបាប ហើយទទួលទោសដូចការសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍។ ដូច្នេះ ឱ មហារាជា ដោយដឹងយ៉ាងនេះ សូមទទួលការរួមស្និទ្ធជាមួយខ្ញុំ ដែលស្មោះស្រឡាញ់ចំពោះព្រះអង្គ។
Verse 11
एवमुक्तस्तया राजा साभिलाषोपभुक्तवान् । तस्य सद्योऽभवत् पुत्रो द्वादशार्कसमप्रभः ॥ २८.११ ॥
ព្រះរាជាបានឮពាក្យនាងដូច្នោះ ក៏បានរួមស្និទ្ធដោយចិត្តប្រាថ្នា។ ភ្លាមៗនោះ ព្រះអង្គបានទទួលបានព្រះរាជបុត្រមួយ អស្ចារ្យភ្លឺរលោង ដូចពន្លឺព្រះអាទិត្យដប់ពីរ។
Verse 12
वेत्रवत्युदरे जातो नाम्ना वैत्रासुरोऽभवत् । बलवानतितेजस्वी प्राग्ज्योतिषपतिर्भवत् ॥ २८.१२ ॥
កើតនៅក្នុងដែនទឹកវេត្រវតី គេបានហៅថា វៃត្រាសុរៈ។ មានកម្លាំងខ្លាំង និងពន្លឺដ៏អស្ចារ្យ ទ្រង់បានក្លាយជាព្រះអម្ចាស់នៃ ប្រាគ្យោតិស។
Verse 13
स कालेन युवा जातो बलवान् दृढविक्रमः । महायोगेन संयुक्तो जिगायेमां वसुंधराम् ॥ २८.१३ ॥
កាលកន្លងទៅ គាត់បានក្លាយជាយុវជន មានកម្លាំង និងវីរភាពមាំមួន។ ប្រកបដោយយោគធម៌ដ៏មហិមា គាត់បានឈ្នះលើផែនដីនេះ (វសុន្ធរា)។
Verse 14
सप्तद्वीपवतीं पश्चान्मेरुपर्वतमारोहत् । तत्रेन्द्रं प्रथमं जिग्ये पश्चादग्निं यमं ततः । निरृतिं वरुणं वायूं धनदश्चेश्वरं ततः ॥ २८.१४ ॥
បន្ទាប់មក គាត់បានឡើងភ្នំមេរុ ដែលស្ថិតនៅកណ្ដាលទ្វីបទាំងប្រាំពីរ។ នៅទីនោះ គាត់បានឈ្នះឥន្ទ្រាជាមុន ស្រាប់តែបន្ទាប់មកឈ្នះអគ្និ និងយម; រួចទៀត និរឋតិ វរុណ វាយុ ហើយបន្ទាប់មក ធនទ (កុបេរ) និងឥស្វរ។
Verse 15
इन्द्रो भग्नो गतः सोऽग्निं अग्निर्भग्नो यमं ययौ । यमो निरृतिमागच्छन्निरृतिर्वरुणं ययौ ॥ २८.१५ ॥
ឥន្ទ្រា ត្រូវបានឈ្នះ ហើយទៅរកអគ្និ; អគ្និ ត្រូវបានឈ្នះ ហើយទៅរកយម។ យម ទៅរកនិរឋតិ ហើយនិរឋតិ ទៅរកវរុណ។
Verse 16
इन्द्रादिभिरुपेतस्तु वरुणो वायुमन्वगात् । वायुर्धनपतिं त्वागात् सर्वैरिन्द्रादिभिः सह ॥ २८.१६ ॥
វរុណ ដែលមានឥន្ទ្រា និងទេវតាផ្សេងៗអមមក បានតាមទៅរកវាយុ។ វាយុ ជាមួយទាំងអស់គ្នា—ឥន្ទ្រា និងអ្នកដទៃ—បានចូលទៅជិតធនបតិ (កុបេរ)។
Verse 17
धनदोऽपि स्वकं मित्रमीशं देवसमन्वितः । इयाय गदया सोऽपि दानवो बलदर्पितः । गदामादाय दुद्राव शिवलोकं प्रति प्रभो ॥ २८.१७ ॥
ទ្រព្យទាន (គុបេរ) ផងដែរ ជាមួយទេវតាទាំងឡាយ បានទៅរកមិត្តរបស់ខ្លួន គឺ ព្រះឥសា (ព្រះសិវៈ)។ ដានវនោះផងដែរ មោទនភាពដោយកម្លាំង កាន់គដា ហើយរត់ប្រញាប់ទៅកាន់លោកព្រះសិវៈ ឱ ព្រះអម្ចាស់។
Verse 18
शिवोऽप्यवध्यं तं मत्वा देवान् गुह्य ययौ पुरीम् । ब्रह्मणः सुरसिद्धाद्यैर्वन्दितां पुण्यकारिभिः ॥ २८.१८ ॥
ព្រះសិវៈផងដែរ ដោយគិតថា គេមិនអាចសម្លាប់បាន បានទៅជាមួយទេវតាទាំងឡាយ ដោយសម្ងាត់ ទៅកាន់ទីក្រុងរបស់ព្រះព្រហ្ម ដែលទេវតា សិទ្ធៈ និងអ្នកដទៃ ព្រមទាំងអ្នកធ្វើបុណ្យកុសល គោរពបូជាដល់។
Verse 19
तत्र ब्रह्मा जगत्स्रष्टा विष्णुपादोद्भवे जले । नियामिताकाशगतो जपत्यन्तर्जले शुभे । क्षेत्रज्ञनाम गायत्रीं ततो देवा विचुक्रुशुः ॥ २८.१९ ॥
នៅទីនោះ ព្រះព្រហ្ម ជាអ្នកបង្កើតលោក ស្ថិតនៅក្នុងទឹកដែលកើតពីជើងព្រះវិෂ្ណុ ហើយកាន់ទីតាំងតាមវិន័យនៅលើអាកាស កំពុងសូត្រគាយត្រី ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង “អ្នកដឹងវាល” (ក្សេត្រជ្ញ) នៅក្នុងទឹកដ៏មង្គល។ បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងឡាយបានស្រែកឡើង។
Verse 20
त्राहि प्रजापते सर्वान् देवानृषिवरानपि । असुराद्भयमापन्नान् त्राहि त्राहीत्यचोदयन् ॥ २८.२० ॥
«សូមជួយសង្គ្រោះ ឱ ព្រះបិតានៃសត្វលោក! សូមការពារទេវតាទាំងអស់ និងឥសីដ៏ប្រសើរផងដែរ ដែលធ្លាក់ក្នុងភ័យខ្លាចដោយសារអសុរ»។ ដូច្នេះពួកគេបានអំពាវនាវថា «សូមការពារ! សូមការពារ!»
Verse 21
एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा दृष्ट्वा देवान्स्तदागतान् । चिन्तयामास देवस्य मायैयं विततं जगत् । नासुरा न सुराश्चात्र मायैयं कीदृशी मता ॥ २८.२१ ॥
ព្រះព្រហ្មបានឮដូច្នេះ នៅពេលនោះ ពេលឃើញទេវតាដែលមកដល់ បានគិតថា៖ «លោកនេះត្រូវបានពង្រីកដោយម៉ាយារបស់ព្រះ។ នៅទីនេះ មិនមានអសុរ ឬសុរ ទេ; ម៉ាយានេះត្រូវយល់ថា ជាអ្វីដែរ?»
Verse 22
एवं चिन्तयतस्तस्य प्रादुरासीदयोनिजा । शुक्लाम्बरधरा कन्या स्रक्किरीटोज्ज्वलानना । अष्टभिर्बाहुभिर्युक्ता दिव्यप्रहरणोद्यता ॥ २८.२२ ॥
ខណៈដែលព្រះអង្គកំពុងពិចារណាដូច្នោះ មានកញ្ញាមិនកើតពីស្បូន (ayonijā) បានបង្ហាញខ្លួន ស្លៀកពាក់អាវស trắng មុខភ្លឺរលោងដោយផ្កាវល្លិ៍ និងមកុដ មានដៃប្រាំបី កាន់អាវុធទិវ្យរួចរាល់។
Verse 23
चक्रं शङ्खं गदां पाशं खङ्गं घण्टां तथा धनुः । धारयन्ती तथा चान्यान् बद्धतूणा जलाद् बहिः ॥ २८.२३ ॥
នាងកាន់ចក្រ សង្ខៈ គទា បាស ខង្គៈ កណ្ដឹង និងធ្នូ ហើយក៏កាន់អាវុធផ្សេងៗទៀត ដោយមានទូណាបានចងជាប់ ហើយឈរនៅក្រៅទឹក។
Verse 24
निष्चक्राम महादेवी सिंहवाहनवेगिता । युयुधे चासुरान् सर्वान् एकैव बहुधा स्थिता ॥ २८.२४ ॥
មហាទេវីបានចេញដំណើរ ដោយល្បឿននៃសីហាវាហនៈ; នាងបានប្រយុទ្ធនឹងអសុរាទាំងអស់—ទោះជាម្នាក់តែឯង ក៏ឈរដូចជាមានរূপជាច្រើន។
Verse 25
दिव्यं वर्षसहस्रं तु दिव्यैरस्त्रैर्महाबलम् । युद्ध्वा कालात्यये देव्याः हतो वैत्रासुरो रणे । ततः किलकिलाशब्दो देवसैन्येऽभवन्महान् ॥ २८.२५ ॥
អស់រយៈពេលពាន់ឆ្នាំទិវ្យ មហាបលបានប្រយុទ្ធដោយអាវុធទិវ្យ។ បន្ទាប់មក ពេលវេលាដែលកំណត់បានកន្លងផុត វៃត្រាសុរ ត្រូវបានទេវីសម្លាប់ក្នុងសមរភូមិ។ បន្ទាប់ពីនោះ សំឡេងអបអរសាទរយ៉ាងខ្លាំងបានកើតឡើងក្នុងទ័ពទេវតា។
Verse 26
हते वैत्रासुरे भीमे तदा सर्वे दिवौकसः । प्रणेमुर्जय युद्धेति स्वयमीशः स्तुतिं जगौ ॥ २८.२६ ॥
ពេលវៃត្រាសុរដ៏គួរភ័យខ្លាចត្រូវបានសម្លាប់ នោះសត្វទេវតាទាំងអស់បានកោតគោរពក្បាល ច្រៀងថា «ជ័យជំនះក្នុងសង្គ្រាម!» បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ផ្ទាល់បានបញ្ចេញបទសរសើរ។
Verse 27
महेश्वर उवाच । जयस्व देवि गायत्रे महामाये महाप्रभे । महादेवि महाभागे महासत्त्वे महोत्सवे ॥ २८.२७ ॥
ព្រះមហេស្វរៈមានព្រះវាចា៖ «សូមឲ្យព្រះនាង ជ័យជំនះ ឱ ទេវី គាយត្រី—ឱ មហាមាយា អំណាចមាយាដ៏អស្ចារ្យ, ឱ ព្រះនាងដ៏ភ្លឺរលោងយ៉ាងខ្លាំង; ឱ មហាទេវី, ឱ មហាភាគ្យ, ឱ អ្នកមានសត្តវៈដ៏បរិសុទ្ធ, ឱ មហោತ್ಸವៈ ជារូបនៃសុភមង្គល»។
Verse 28
दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गि दिव्यस्रग्दामभूषिते । वेदमातर्नमस्तुभ्यं त्र्यक्षरस्ते महेश्वरि ॥ २८.२८ ॥
ឱ មហេស្វរី អង្គកាយបានលាបក្លិនទិព្វ និងតុបតែងដោយកម្រងផ្កាទិព្វ—ឱ មាតានៃវេដៈ សូមនមស្ការចំពោះព្រះនាង; មន្ត្ររបស់ព្រះនាងគឺ «ត្រីអក្សរ»។
Verse 29
त्रिलोकस्थे त्रितत्त्वस्थे त्रिवह्निस्थे त्रिशूलिनि । त्रिनेत्रे भीमवक्त्रे च भीमनेत्रे भयानके । कमलासनजे देवि सरस्वति नमोऽस्तु ते ॥ २८.२९ ॥
សូមនមស្ការចំពោះព្រះនាង សរស្វតី ឱ ទេវី—ស្ថិតនៅក្នុងលោកទាំងបី, តាំងនៅក្នុងតត្ត្វៈបី, មានវត្តមានក្នុងភ្លើងបូជាទាំងបី; ឱ អ្នកកាន់ត្រីសូល, អ្នកមានភ្នែកបី; មានព្រះមុខគួរឱ្យខ្លាច និងព្រះនេត្រគួរឱ្យខ្លាច ជាអ្នកបង្កើតការគោរពខ្លាច; កើតពីព្រះព្រហ្មដែលអង្គុយលើផ្កាឈូក—សូមនមស្ការដល់ព្រះនាង។
Verse 30
नमः पङ्कजपत्राक्षि महामायेऽमृतस्त्रवे । सर्वगे सर्वभूतेषि स्वाहाकारे स्वधेऽम्बिके ॥ २८.३० ॥
សូមនមស្ការចំពោះព្រះនាង អ្នកមានភ្នែកដូចស្លឹកផ្កាឈូក; ឱ មហាមាយា ជាស្ទ្រីមនៃអម្រឹត។ ឱ អ្នកសព្វទី ស្ថិតក្នុងសត្វទាំងអស់; ឱ អំបិកា អ្នកជារូបនៃពាក្យ «ស្វាហា» និងជាព្រះ «ស្វធា»។
Verse 31
सम्पूर्णे पूर्णचन्द्राभे भास्वराङ्गे भवोद्भवे । महाविद्ये महावेद्ये महादैत्यविनाशिनि । महाबुद्ध्युद्भवे देवि वीतशोके किरातिनि ॥ २८.३१ ॥
ឱ ទេវី—ពេញលេញ និងសម្បូរបែប, ភ្លឺដូចព្រះចន្ទពេញវង់, មានអង្គកាយភ្លឺចែងចាំង, កើតពីភវៈ (គោលការណ៍នៃការក្លាយជា)។ ឱ មហាវិទ្យា, ឱ មហាវេដ្យា (វត្ថុដែលត្រូវដឹងដ៏អធិក), អ្នកបំផ្លាញដៃត្យដ៏ធំៗ; ឱ ប្រភពនៃបញ្ញាដ៏ធំ, ឱ ទេវី អ្នកឥតទុក្ខ, ឱ គិរាតិនី—សូមនមស្ការ។
Verse 32
त्वं नीतिस्त्वं महाभागे त्वं गीत्स्त्वं गौस्त्वमक्षरम् । त्वं धीस्त्वं श्रीस्त्वमोङ्कारस्तत्त्वे चापि परिस्थिता । सर्वसत्त्वाहिते देवि नमस्ते परमेश्वरि ॥ २८.३२ ॥
ឱ មហាភាគិនី អ្នកជានីតិ អ្នកជាវាចាសក្ការ (gīḥ) អ្នកជាគោ អ្នកជាអក្សរអមរភាព។ អ្នកជាធី (ប្រាជ្ញា) អ្នកជាស្រី (សម្បត្តិ) អ្នកជាព្យាង្គ «អោម» ហើយស្ថិតនៅក្នុងតត្ត្វ (សច្ចធម៌) ផងដែរ។ ឱ ទេវី អ្នកប្រាថ្នាសុខសាន្តសម្រាប់សត្វទាំងអស់ សូមនមស្ការដល់អ្នក ឱ ព្រះនារីអធិរាជ។
Verse 33
इत्येवं संस्तुता देवी भवेन परमेष्ठिना । देवैरपि जयेत्युच्चैरित्युक्ता परमेश्वरी ॥ २८.३३ ॥
ដូច្នេះ ទេវីត្រូវបានសរសើរដោយភវៈ និងបរមេឋ្ឋិន (ព្រះបិតាមហា) តាមរបៀបនេះ ហើយព្រះនាងបរមេស្វរី ក៏ត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយហៅថា «ជ័យ! ជ័យ!» ដោយសំឡេងខ្លាំង។
Verse 34
यावदास्ते चतुर्वक्त्रस्तावदन्तर्जलाद्बहिः । निश्चक्राम ततो देवीं कृतकृत्यां ददर्श सः ॥ २८.३४ ॥
ដរាបណា អ្នកមានមុខបួននៅទីនោះ ដរាបនោះគាត់បានចេញពីក្នុងទឹកមកខាងក្រៅ។ បន្ទាប់មក គាត់បានឃើញទេវី ដែលបានបំពេញកិច្ចការរបស់នាងរួចរាល់។
Verse 35
तां दृष्ट्वा देवकार्यं च सिद्धं मत्वा पितामहः । भविष्यं कार्यमुद्दिश्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ २८.३५ ॥
ពិតាមហៈ បានឃើញនាង ហើយគិតថាកិច្ចការរបស់ទេវតាបានសម្រេចរួចហើយ។ បន្ទាប់មក ដោយគិតអំពីកិច្ចការនាពេលអនាគត គាត់បាននិយាយពាក្យទាំងនេះ។
Verse 36
ब्रह्मोवाच । इयं देवी वरारोहा यातु शैलं हिमोद्भवम् । तत्र यूयं सुराः सर्वे गत्वा नन्दत माचिरम् ॥ २८.३६ ॥
ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ទេវីនេះ អ្នកមានចង្កេះស្រស់ស្អាត (វរារោហា) ចូរទៅកាន់ភ្នំកើតពីព្រិល គឺហិមាល័យ។ នៅទីនោះ ព្រះទេវតាទាំងអស់ ចូរទៅ ហើយរីករាយដោយមិនពន្យារ»។
Verse 37
नवम्यां च सदा पूज्या इयं देवी समाधिना । वरदा सर्वलोकानां भविष्यति न संशयः ॥ २८.३७ ॥
នៅថ្ងៃនវមីផងដែរ ព្រះនាងទេវីនេះ គួរត្រូវបានបូជាជានិច្ច ដោយសមាធិដ៏ផ្តោតមាំ; ព្រះនាងនឹងក្លាយជាអ្នកប្រទានពរដល់លោកទាំងអស់—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 38
नवम्यां यश्च पिष्टाशी भविष्यति हि मानवः । नारी वा तस्य सम्पन्नं भविष्यति मनोगतम् ॥ २८.३८ ॥
ពិតប្រាកដណាស់ មនុស្សណាដែលនៅថ្ងៃនវមីរស់ដោយបរិភោគអាហារធ្វើពីធញ្ញជាតិបុក នោះស្ត្រី (ភរិយា/ដៃគូ) នឹងបានមកដល់គាត់ ហើយអ្វីដែលចិត្តប្រាថ្នានឹងសម្រេច។
Verse 39
यश्च सायं तथा प्रातरिदं स्तोत्रं पठिष्यति । त्वयेरितं महादेव तस्य देव्याः समं भवान् ॥ २८.३९ ॥
ហើយអ្នកណាដែលអានស្តូត្រនេះនៅពេលល្ងាច និងពេលព្រឹកដូចគ្នា—ឱ មហាទេវៈ តាមព្រះអង្គបានប្រកាស—សម្រាប់អ្នកនោះ ព្រះអង្គនឹងស្ថិតនៅរួមជាមួយព្រះនាងទេវី។
Verse 40
वरदो देव सर्वास्वापत्स्वप्युद्धरस्व तम् । एवमुक्त्वा भवं ब्रह्मा पुनर्देवीं स चाब्रवीत् ॥ २८.४० ॥
«ឱ ព្រះទេវតាអ្នកប្រទានពរ សូមសង្គ្រោះគាត់ ទោះស្ថិតក្នុងវិបត្តិគ្រប់ប្រភេទក៏ដោយ»។ ព្រះព្រហ្មបាននិយាយដូច្នេះទៅកាន់ភវៈ (ព្រះសិវៈ) ហើយបន្ទាប់មកបានអំពាវនាវទៅកាន់ព្រះនាងទេវីម្តងទៀត។
Verse 41
त्वया देवि महत्कार्यं कर्तव्यं चान्यदस्ति नः । भविष्यं महिषाख्यस्य असुरस्य विनाशनम् ॥ २८.४१ ॥
ឱ ព្រះនាងទេវី ដោយព្រះនាង ត្រូវបំពេញកិច្ចការដ៏ធំមួយ; សម្រាប់យើង មិនមានអ្វីផ្សេងទៀតទេ។ អនាគតគឺការបំផ្លាញអសុរាឈ្មោះ មហិષា។
Verse 42
एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा सर्वे देवाश्च पार्थिव । यथागतं ततो जग्मुर्देवीं स्थाप्य हि मे गिरौ । संस्थाप्य नन्दिता यस्मात् तस्मान्नन्दाऽभवत् तु सा ॥ २८.४२ ॥
ព្រះព្រហ្មា និងទេវតាទាំងអស់ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ ស្តេចអើយ ក៏ត្រឡប់ទៅតាមដំណើរដែលបានមក ដោយបានដំឡើងព្រះនាងទេវីលើភ្នំរបស់ខ្ញុំ។ ព្រោះក្រោយពេលបានស្ថាបនា នាងមានព្រះហឫទ័យរីករាយ (nanditā) ដូច្នេះនាងត្រូវបានហៅថា «នន្ទា»។
Verse 43
यश्चेदं शृणुयाज्जन्म देव्याः यश्च स्वयं पठेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ॥ २८.४३ ॥
អ្នកណាដែលស្តាប់រឿងកំណើតរបស់ព្រះនាងទេវីនេះ និងអ្នកណាដែលអានសូត្រដោយខ្លួនឯង នោះនឹងរួចផុតពីអំពើបាបទាំងអស់ ហើយឈានដល់និរវាណដ៏ខ្ពស់បំផុត។
Within the Varāha–Pṛthivī pedagogical frame (mediated through the transmission line Prajāpāla–Mahātapā), Pṛthivī’s inquiry turns to the paradox of Māyā: how the subtle cosmic power becomes separately embodied as the auspicious Devī Durgā/Kātyāyanī at the primordial ādikṣetra, specifically for world-protection in times of destabilization.
A karmic-historical cycle is narrated culminating in Vaitrāsura’s birth (linked to the river Vetravatī and the figure Sindhudvīpa) and his campaign against Indra and the lokapālas; the defeated gods seek Brahmā, who—through contemplative recollection of Māyā—precipitates the manifestation of an eight-armed Devī.
The Devī confronts and slays Vaitrāsura, restoring the guardians’ sovereignty and cosmic equilibrium; Śiva (Maheśvara) then praises her as Gāyatrī/veda-mātṛ, and her stabilizing presence is anchored (installed) upon Hima-giri/Himodbhava-śaila as a durable locus of protection.
Brahmā institutes Navamī-focused worship and stotra/recitation as a repeatable crisis-remedy; observance (including the piṣṭāśī food-discipline motif on Navamī) is framed as conferring protection, success in adversity, and the re-stabilization of communal and cosmic order.
Ādikṣetra (primordial sacred field; conceptual toponym); Sindhudvīpa (island/region-name); nadī Vetravatī (river system); Meru (cosmic mountain); Hima-giri / Himodbhava-śaila (Himalayan mountain setting where the Devī is स्थापित / established); Śivaloka (Śiva’s realm; cosmological).
The chapter presents protection of cosmic order as an ethical imperative: when power becomes destabilizing (asura conquest of lokapālas), the text models recourse to deliberation (Brahmā’s reflection on māyā), disciplined praise (stuti), and regulated ritual practice (Navamī worship) as legitimate means to restore balance and safeguard communities during crisis.
The text specifies Navamī (the ninth lunar day) as the recurring ritual marker: the Devī is to be worshipped on Navamī with focused attention (samādhi), and it also notes a food-discipline motif (piṣṭāśī on Navamī) linked to desired outcomes.
Environmental balance is encoded through cosmological-terrestrial analogies: a personified river (Vetravatī) becomes central to the narrative of disorder and its resolution, while the Devī’s installation on Hima-giri symbolizes re-grounding protective power in a stable landscape. The broader teaching aligns protection of the world (loka-saṃrakṣaṇa) with restoring equilibrium—an early ecological-ethical framing of stability across realms (waters, mountains, and inhabited world).
The narrative references Sindhudvīpa (a king/identity recurring across births), Tvaṣṭṛ (as a lineage marker in a previous birth), and major administrative-cosmological figures: Indra and other lokapālas (Agni, Yama, Nirr̥ti, Varuṇa, Vāyu, Dhanada/Kubera, Īśa), along with Brahmā and Maheśvara (Śiva). It also includes a dialogic chain of teachers/interlocutors (Prajāpāla–Mahātapā) preserving transmission.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.