Adhyaya 191: Section on the Origin of Madhuparka and the Procedure for Its Ritual Donation

Verse 1

अथ मधुपर्कोत्पत्तिदानसङ्करणप्रकरणम् ॥ सूत उवाच ॥ एवं श्रुत्वा बहून्धर्मान् धर्मशास्त्रविनिश्चयात् ॥ वराहरूपिणं देवं पुनः पप्रच्छ मेदिनी

ឥឡូវនេះ ជាប្រករណ៍អំពីកំណើតមធុបារកៈ ការបរិច្ចាគទាន និងវិធីប្រតិបត្តិចម្រុះ។ សូតបាននិយាយថា៖ ក្រោយស្តាប់ធម៌ជាច្រើនតាមការវិនិច្ឆ័យនៃធម្មសាស្ត្រ មេឌិនីបានសួរឡើងវិញចំពោះព្រះដែលទទួលរូបវរាហៈ។

Verse 2

धरण्युवाच ॥ एवं शास्त्रं मया देव तव वक्त्राद्विनिःसृतम् ॥ श्रुतं सुबहुशश्चैव तृप्तिर्मम न विद्यते

ធរណីបាននិយាយថា៖ ឱ ព្រះដេវៈ សាស្ត្រដែលចេញពីមាត់របស់ព្រះអង្គ ខ្ញុំបានស្តាប់ហើយ—ស្តាប់ជាច្រើនដងណាស់; ទោះយ៉ាងណា ក្តីពេញចិត្តរបស់ខ្ញុំមិនទាន់កើតមានទេ។

Verse 3

ममैवानुग्रहार्थाय रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥ कीदृशो मधुपर्कश्च किं पुण्यं का च देवता

ដើម្បីអនុគ្រោះដល់ខ្ញុំតែមួយគត់ ព្រះអង្គគួរប្រាប់អាថ៌កំបាំងនេះ៖ មធុបារកៈមានលក្ខណៈដូចម្តេច បុណ្យផលអ្វីកើតឡើងពីវា ហើយទេវតាណាដែលពាក់ព័ន្ធ?

Verse 4

कानि द्रव्याणि कस्मै च देयानीति वदस्व मे ॥ इति भूम्या वचः श्रुत्वा देवदेवो जनार्दनः

សូមប្រាប់ខ្ញុំថា វត្ថុអ្វីខ្លះគួរបរិច្ចាគ និងគួរបរិច្ចាគឲ្យអ្នកណា។ ពេលបានស្តាប់ពាក្យរបស់ភូមីនេះ ព្រះជនារទនៈ—ទេវនៃទេវទាំងឡាយ—(បានឆ្លើយតប)។

Verse 5

वराहरूपी भगवान् प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

ព្រះបរមេស្វរ ក្នុងរូបវរាហៈ បានឆ្លើយតបដល់ វសុន្ធរា (ផែនដី)។

Verse 6

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु भूमे प्रयत्नेन मधुपर्को यथा कृतः ॥ उत्पत्तिश्चैव दानं च सर्वो यस्य च हीयते ॥

ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ផែនដី ចូរស្តាប់ដោយការខិតខំថា មធុបារកៈ ត្រូវបានបង្កើត និងស្ថាបនាយ៉ាងដូចម្តេច—ទាំងប្រភពកំណើត និងការបរិច្ចាគ—ដែលដោយវា កង្វះខាតអសុភទាំងអស់ត្រូវបានបន្ថយ»។

Verse 7

अहं ब्रह्मा च रुद्रश्च कृत्वा लोकस्य संक्षयम् ॥ अव्यक्तानि च भूतानि यानि कानि च सर्वथा ॥

«ខ្ញុំ ព្រមទាំង ព្រះព្រហ្មា និង រុទ្រៈ—ក្រោយពេលបង្កើតការលាយលះនៃលោក—បានឃើញសត្វមានជីវិតទាំងអស់ គ្រប់ប្រភេទ ស្ថិតក្នុងសភាពអវ្យក្ត (មិនទាន់បង្ហាញ)»។

Verse 8

ततो भूमे दक्षिणाङ्गात् पुरुषो मे विनिःसृतः ॥ रूपवान् द्युतिमांश्चैव श्रीमान् ह्रीकीर्तिमान्नरः ॥

«បន្ទាប់មក ឱ ផែនដី ពីអង្គខាងស្តាំរបស់ខ្ញុំ មានបុរសម្នាក់បានចេញមក—មានរូបសោភា ភ្លឺរលោង ពោរពេញដោយសិរី និងមានហ្រី (ភាពអៀនខ្មាស់) ព្រមទាំងកិត្តិយស»។

Verse 9

तत्र पप्रच्छ मां ब्रह्मा मम गात्राद्विनिःसृतः ॥ य एव तिष्ठते विष्णो त्रयाणां च चतुर्थकः ॥

«នៅទីនោះ ព្រះព្រហ្មា បានសួរខ្ញុំអំពីអ្នកដែលបានចេញពីកាយរបស់ខ្ញុំ—ឱ វិស្ណុ—អ្នកដែលឈរជា ‘ទីបួន’ ទាក់ទងនឹងទាំងបី»។

Verse 10

एवं च मे समुद्पन्नः सर्वकर्मसु निष्ठितः ॥ मधुपर्केति विख्यातो भक्तानां भवमोक्षणः ॥

ដូច្នេះ គាត់បានកើតចេញពីខ្ញុំ ដោយឈរមាំក្នុងកិច្ចការទាំងអស់; គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ‘មធុបារក’ ជាអ្នករំដោះអ្នកសក្ការៈពីភវៈលោកិយ។

Verse 11

मयात्र संशितं ब्रह्मन् रुद्रे चापि समासतः ॥ साधु विष्णो भागतस्ते एष चापि विनिःसृतः ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍! នេះត្រូវបានខ្ញុំកំណត់ចាត់សรร ហើយសម្រាប់រុទ្រាក៏ដូចគ្នា ដោយសង្ខេប; ‘ល្អណាស់ ឱ វិષ્ણុ!’—ពីភាគរបស់អ្នក នេះក៏បានចេញមកដែរ។

Verse 12

उद्भवं मधुपर्कस्य आत्मसम्भवनिश्चयम् ॥ ततस्तु मामब्रवीद् ब्रह्मा कारणं मधुरं वचः ॥

(គាត់បានសួរ) អំពីការកើតឡើងនៃមធុបារក និងភាពប្រាកដថាវាកើតដោយខ្លួនឯង; បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មបាននិយាយមកខ្ញុំដោយពាក្យផ្អែមល្ហែមអំពីហេតុរបស់វា។

Verse 13

मधुपर्केण किं कार्यम् एतदाचक्ष्व निष्कलम् ॥ पितामहवचः श्रुत्वा मयासौ प्रतिबाषितः ॥

‘មធុបារកមានប្រយោជន៍អ្វី? ចូរប្រាប់ឲ្យពេញលេញ ដោយគ្មានកង្វះខាត।’ ពេលខ្ញុំបានស្តាប់ពាក្យរបស់ពិតាមហា ខ្ញុំក៏បានឆ្លើយតបគាត់។

Verse 14

कारणं मधुपर्कस्य दानं सङ्करणं तथा ॥ ममार्चनविधिं कृत्वा मधुपर्कं प्रयच्छति ॥

ហេតុរបស់មធុបារក គឺការបរិច្ចាគ (ទាន) និងការលាយបញ្ចូល/រៀបចំឲ្យត្រឹមត្រូវតាមវិធី; បន្ទាប់ពីធ្វើវិធីអរចនាបូជាខ្ញុំរួច មនុស្សម្នាក់ក៏ប្រគេនមធុបារក។

Verse 15

ब्रह्मन् यात्युत्तरं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति॥ तस्य क्रियां प्रवक्ष्यामि मम दानप्रतिग्रहात्॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍ មនុស្សអាចទៅដល់ស្ថានដ៏ខ្ពស់; ទៅដល់ទីនោះហើយ មិនសោកស្តាយទៀតឡើយ។ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីពិធីកិច្ចនោះ ដោយពាក់ព័ន្ធនឹងការទទួលទាន (dāna) របស់ខ្ញុំ។

Verse 16

यस्य दानविधिं प्राप्य यान्ति दिव्यां गतिं मम॥ वृत्तेष्वेवोपचारेषु ये च ब्रह्मन्मम प्रियाः॥

អ្នកណាដែលទទួលបានវិធីនៃទាននេះ នឹងទៅដល់គតិដ៏ទេវភាពរបស់ខ្ញុំ។ ហើយឱ ព្រាហ្មណ៍ អ្នកដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ គឺអ្នកដែលប្រកាន់សីលធម៌ល្អ និងប្រព្រឹត្តអំពើបម្រើ (upacāra) ដោយសមរម្យ។

Verse 17

संगृह्य मधुपर्कं वै इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

ក្រោយពេលរៀបចំមធុបារក (madhuparka) រួចហើយ គួរតែសូត្រមន្ត្រនេះ។

Verse 18

मन्त्रः— ॐ एष हि देव भगवंस्तव गात्रसूतिḥ संसारमोक्षणकरो मधुपर्कनामाः॥ भक्त्या मयायं प्रतिपादितोऽद्य गृहाण देवेश नमो नमस्ते॥

មន្ត្រ៖ ‘អោំ—ឱ ព្រះទេវៈ ឱ ព្រះភគវាន! នេះជាគ្រឿងបូជាដែលប៉ះពាល់ដល់ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គ មាននាមថា “មធុបារក” ដែលគេនិយាយថា បង្កើតការរំដោះពីសំសារ។ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំបានអర్పણដោយសទ្ធា; ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ សូមទទួលយក។ សូមគោរព សូមគោរពចំពោះព្រះអង្គ।’

Verse 19

मध्वेवं दधि सर्पिश्च कुर्याच्चैव समं तथा॥ विधिना मन्त्रपूतेन यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्॥

ដូច្នេះ គួរប្រើទឹកឃ្មុំ; ហើយគួររៀបចំទឹកដោះគោជូរ (dadhi) និងខ្លាញ់ប៊ឺសុទ្ធ (ghee) ឲ្យស្មើគ្នាតាមបរិមាណ។ ប្រសិនបើប្រាថ្នាសិទ្ធិដ៏ឧត្តម ត្រូវធ្វើតាមវិធី ដោយបរិសុទ្ធដោយមន្ត្រ។

Verse 20

सामासाद्य ततः कृत्वा मम कर्मपरायणः॥ उचितेनोपचारेण यत्त्वया परिपृच्छितम्॥

ក្រោយពីចូលទៅជិតដោយវិធីសមរម្យ ហើយប្រព្រឹត្តដូចអ្នកឧទ្ទិសខ្លួនចំពោះកិច្ចពិធីរបស់យើង ចូរធ្វើដោយការថ្វាយបម្រើសមគួរ—តាមអ្វីដែលអ្នកបានសួរ។

Verse 21

सरहश्च लघुर्देव एतत्तव न युज्यते॥ ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा मयाप्येवं प्रभाषितम्॥

«ឱ ព្រះទេវៈ! នេះជារឿងសម្ងាត់ ហើយក៏ខ្លីផង; វាមិនសមនឹងព្រះអង្គទេ» ក្រោយស្តាប់ព្រះវាចនៈរបស់ព្រះព្រហ្មា ខ្ញុំក៏បាននិយាយដូច្នេះដែរ។

Verse 22

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ यादृशो मधुपर्क्को वै या च तस्य महान् क्रिया॥

ឱ វសុន្ធរា! ខ្ញុំនឹងពន្យល់បន្ថែមម្តងទៀត; ចូរស្តាប់ថា មធុបារកៈមានលក្ខណៈដូចម្តេច និងកិច្ចពិធីដ៏មហិមារបស់វាមានអ្វីខ្លះ។