Opening the text

Śailārcāsthāpana (Śilā-pratimā-pratiṣṭhā)
Ritual-Manual (Pratiṣṭhā and Temple-Entry Rites)
ជារបៀបសន្ទនា វរាហៈប្រាប់ព្រឹថិវីអំពីសៀវភៅណែនាំពិធីជាដំណាក់កាលសម្រាប់ការដំឡើង/ប្រតិស្ឋា (sthāpana/pratiṣṭhā) រូបសិលានារាយណៈ។ ចាប់ផ្តើមពីជ្រើសរើសថ្មដែលបានពិនិត្យល្អឥតខ្ចោះ និងតែងតាំងសិប្បករជំនាញ បន្ទាប់មកសម្គាល់/គូសគំនូរ ដើរប្រទក្សិណា និងបូជាបឋមដោយអំណោយដូចជា ប្រទីប និងបលិ។ វរាហៈផ្តល់មន្តជាច្រើនសម្រាប់ការប្រតិស្ឋា ការអាវាហន (āvāhana) ការស្នាបន (snāpana) និងការចូលប្រាសាទ (prāsāda-praveśa) ដោយលើកស្ទួយការដាក់ឲ្យមុខទៅទិសកើត និងការអធិស្ឋានពេញមួយយប់ ពាក់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស និងពាក់ខ្សែយជ្ញោបវីត។ ជំពូកនេះកំណត់ហោមជាមួយអាហុតិជាក់លាក់ កាលកំណត់តាមប្រតិទិន (រួម Pūrvaproṣṭhapadā) បរិយាកាសបុណ្យដោយចម្រៀង-វាទ្យ និងអានវេទ បូជាបន្ទាប់ពីដំឡើង និងសាន្តិ-ជបសម្រាប់សុខសាន្តសង្គម (រាជ្យ ភ្លៀង កសិកម្ម)។ ចុងក្រោយមានពាក្យអំពីបុណ្យផល បញ្ជាក់ថាការធ្វើត្រឹមត្រូវនាំឲ្យស្ថិរភាពសហគមន៍ និងលំដាប់ដែលគាំទ្រផែនដី។
Verse 1
अथ शैलार्चास्थापनम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यथा तिष्ठामि शैलेषु प्रतिमायामितस्ततः ॥
ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់វិធីមួយទៀត; ឱ វសុន្ធរា ចូរស្តាប់ថា ខ្ញុំត្រូវបានស្ថាបនាលើភ្នំទាំងឡាយ នៅទីនេះទីនោះ ក្នុងរូបបដិមា (រូបសក្ការៈ) ដូចម្តេច»។
Verse 2
सुरूपां च शिलां दृष्ट्वा निःशल्यां सुपरिक्षिताम् ॥ तत्र दक्षं रूपकारं शीघ्रं च विनियोजयेत् ॥
ពេលឃើញថ្មដែលមានរូបរាងល្អ ឥតកំហុស និងបានពិនិត្យយ៉ាងម៉ត់ចត់ហើយ គួរតែងតាំងភ្លាមៗនៅទីនោះ នូវជាងចម្លាក់ (រូបការ) ដែលមានជំនាញ។
Verse 3
शीघ्रमालिख्य तं तत्र श्वेतवर्तिकया नरः ॥ प्रदक्षिणां ततः कृत्वा पूजयेदक्षतादिभिः ॥
នៅទីនោះ មនុស្សគួរគូសសញ្ញា/គំនូរលើវាដោយដំបងជ័រពណ៌សយ៉ាងរហ័ស; បន្ទាប់មកធ្វើប្រទក្សិណា ហើយបូជាដោយអក្សត (អង្ករមិនបែក) និងគ្រឿងបូជាផ្សេងៗ។
Verse 4
दीपकं च ततो दद्याद्बलिं दध्योदनेन च ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदीरयेत् ॥
បន្ទាប់មក គួរថ្វាយប្រទីប (ចង្កៀង) ហើយថ្វាយបលិដោយបាយលាយទឹកដោះគោជូរ; ពោលថា «នមោ នារាយណាយ» រួចសូត្រមន្ត្រ។
Verse 5
मन्त्रः— योऽसौ भवान्सर्वजनप्रवीरः सोमाग्नितेजाः सुमतिप्रधानः ॥ एतेन मन्त्रेण तु वासुदेव प्रतिष्ठितो वर्धय कीर्तिराशिम् ॥
មន្ត្រ៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ អ្នកជាវីរបុរសប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងអស់ មានពន្លឺដោយតេជៈនៃសោម និងអគ្គិ ជាអ្នកដឹកនាំក្នុងប្រាជ្ញាល្អ។ ដោយមន្ត្រនេះ ឱ វាសុទេវៈ ពេលបានស្ថាបនាហើយ សូមបន្ថែមកំណប់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គ»។
Verse 6
प्रवर अयुतवराह जय जय वर्धस्व ॥ अनेनैव तु मन्त्रेण कर्तव्यं यस्य यादृशम् ॥ एवंरूपं ततः कृत्वा देवं नारायणं प्रभुम् ॥
ឱ ព្រះអង្គដ៏ប្រសើរ ឱ អយុត-វរាហៈ—ជ័យ ជ័យ សូមព្រះអង្គចម្រើនរុងរឿង។ ដោយមន្ត្រនេះឯង គួរធ្វើកិច្ចពិធីឲ្យសមស្របតាមរូបដែលបំណង; បន្ទាប់ពីបង្កើតឲ្យមានរូបដូច្នោះហើយ ទើបបន្តការបូជាព្រះនារាយណៈ ព្រះម្ចាស់ដ៏ទេវៈ។
Verse 7
ततो वै स्थापयेत् तत्र पूर्वाभिमुखमेव तु ॥ अहोरात्रमुषित्वैवं शुक्लवस्त्रेण भूषितः ॥
បន្ទាប់មក គួរតាំងប្រតិមាឬរូបនោះនៅទីនោះ ដោយឲ្យបែរមុខទៅទិសកើត។ នៅស្នាក់អនុវត្តដូច្នេះមួយថ្ងៃមួយយប់ ហើយតុបតែងដោយសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស (ពិធីបន្តទៅ)។
Verse 8
शुक्लयज्ञोपवीती च कृत्वा वै दन्तधावनम् ॥ सर्वगन्धोदकं गृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥
ដោយពាក់យជ្ញោបវីតពណ៌ស ហើយបានធ្វើការលាងសម្អាតធ្មេញរួច កាន់យកទឹកដែលក្រអូបដោយក្លិនទាំងឡាយ ហើយគួរអានបញ្ចេញមន្ត្រនេះ។
Verse 9
मन्त्रः— योऽसौ भवांस्तिष्ठति सर्वरूपं मायाबलं सर्वजगत्स्वरूपम् ॥ एतेन मन्त्रेण जगत्स्वरूप सम्पूजितस्तिष्ठसि लोकनाथ ॥
មន្ត្រ៖ «ព្រះអង្គដែលស្ថិតនៅជារូបទាំងអស់ អំណាចរបស់ព្រះអង្គគឺកម្លាំងម៉ាយា ហើយសភាវៈរបស់ព្រះអង្គគឺជារូបនៃលោកទាំងមូល។ ដោយមន្ត្រនេះ ឱ ព្រះអង្គជារូបនៃលោក ពេលបានទទួលបូជាពេញលេញ ព្រះអង្គស្ថិតនៅ ឱ លោកនាថ»។
Verse 10
यो मां संस्थापयेद्भूमे मम कर्मपरायणः ॥ स याति वैष्णवं लोकं नात्र कार्या विचारणा ॥
អ្នកណាដែលតាំងខ្ញុំលើផែនដី ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ចពិធីរបស់ខ្ញុំ អ្នកនោះទៅដល់លោកវៃષ્ણវៈ; ក្នុងរឿងនេះ មិនចាំបាច់ពិចារណាបន្ថែមទៀតទេ។
Verse 11
यावकं पायसं भुक्त्वा अहोरात्रं समापयेत् ॥ ततः पश्चिमसन्ध्यायां दद्याच्चत्वारि दीपकान् ॥
ក្រោយពេលបរិភោគបបរបារឡី និងបាយទឹកដោះគោ (បាយស) ហើយ គួរបំពេញព្រហ្មចារីយ៍ឲ្យគ្រប់មួយថ្ងៃមួយយប់។ បន្ទាប់មកនៅពេលសន្ធ្យាល្ងាច គួរថ្វាយចង្កៀងបួន។
Verse 12
पञ्चगव्यं च गन्धं च वारिणा सह मिश्रयेत् ॥ चतुरः कलशांश्चैव स्थापयेत्पादमूलतः ॥
គួរលាយបញ្ចគវ្យ (pañcagavya) និងគ្រឿងក្រអូបជាមួយទឹក។ ហើយគួរដាក់កលស (ក្រឡស) ចំនួនបួននៅត្រង់មូលជើង (នៃព្រះរូប/ព្រះបដិមា)។
Verse 13
गीतवादित्रघोषेण उत्सवं तत्र कारयेत् ॥ ब्राह्मणैः सामगैस्तत्र वेदघोषं तु कारयेत् ॥
នៅទីនោះ គួររៀបចំពិធីបុណ្យដោយសំឡេងចម្រៀង និងតន្ត្រី។ ហើយនៅទីនោះ គួរឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកច្រៀងសាមន៍ ធ្វើវេទឃោស (សូត្រវេទ)។
Verse 14
ब्रह्माक्षरसहस्राणि पठतां ब्रह्मवादिनाम् ॥ येषां पठितशब्देन शुभगीतस्वरेण च ॥
សម្រាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកពោលព្រះព្រហ្មវិជ្ជា ដែលសូត្រអក្សរព្រះព្រហ្មរាប់ពាន់ៗ ដោយសំឡេងសូត្ររបស់ពួកគេ និងដោយសូរសំឡេងចម្រៀងមង្គល…
Verse 15
पुनरावाहनं कुर्यान्मन्त्रेणानेन सुव्रतः ॥ आगच्छ हे देव सुमन्त्रयुक्तः पञ्चेन्द्रियैः षट्सु तथा प्रधानः ॥
អ្នកប្រកាន់វ្រតយ៉ាងមានវិន័យ គួរធ្វើពិធីអាវាហន៍ឡើងវិញដោយមន្តនេះថា៖ “សូមយាងមក ព្រះទេវ! ប្រកបដោយមន្តល្អ; ស្ថិតជាមួយឥន្ទ្រិយទាំងប្រាំ ជាមួយប្រាំមួយ (ប្រភេទ/តត្ត្វ) ហើយដូច្នេះទៀត ជា ព្រធាន (Pradhāna) គោលការណ៍ដើមបឋម។”
Verse 16
एतेषु भूतेषु च संविधाता आवासितस्तिष्ठति लोकनाथ ॥
នៅក្នុងភូត/ធាតុទាំងនេះផងដែរ វិធាតា—ដែលបានប្រតិស្ឋាននៅទីនេះ—ស្ថិតជាលោកនាថ ព្រះអម្ចាស់នៃលោក។
Verse 17
अनेनैव तु मन्त्रेण समित्तिलघृतेन च ॥ मधुना चैव होतव्यमष्टोत्तरशताहुतिः ॥
ដោយមន្ត្រនេះឯង គួរធ្វើអាហុតិដោយសមិធា (ឈើឥន្ធនៈ), ល្ង, ឃ្រឹត (ប៊ឺសុទ្ធ) ហើយក៏ដោយទឹកឃ្មុំផង—ឲ្យបានមួយរយប្រាំបី (១០៨) អាហុតិ។
Verse 18
पञ्चगव्यं ततः प्राश्य मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥ सर्वगन्धैश्च लाजैश्च पञ्चगव्यजलं तथा ॥
បន្ទាប់មក បរិភោគបញ្ចគវ្យៈ (pañcagavya) តាមវិធីដោយមន្ត្រ ហើយបន្តដោយក្លិនក្រអូបទាំងអស់ និងលាជៈ (អង្ករលីង) ព្រមទាំងទឹកបញ្ចគវ្យៈដូចគ្នា។
Verse 19
ततः प्रासादे स्थाप्योऽहं गीतवादित्रमङ्गलैः ॥ सर्वगन्धान्स्ततो गृहीत्वा इमं मन्त्रं उदाहरेत् ॥
បន្ទាប់មក ត្រូវប្រតិស្ឋានខ្ញុំក្នុងប្រាសាទ (វិហារ) កណ្ដាលបទចម្រៀង និងវាទ្យមង្គល។ បន្ទាប់មក យកក្លិនក្រអូបទាំងអស់ ហើយអានមន្ត្រនេះ។
Verse 20
मन्त्रश्च — योऽसौ भवान्लक्षणलक्षितश्च लक्ष्म्या च युक्तः सततं पुराणः ॥ अत्र प्रासादे सुसमिद्धतेजाः प्रवेशमायाहि नमो नमस्ते ॥
មន្ត្រនេះគឺ៖ “ឱ ព្រះអង្គ អ្នកដែលមានលក្ខណៈមង្គលជាសញ្ញា ដែលភ្ជាប់ជានិច្ចជាមួយព្រះលក្ខ្មី ព្រះបុរាណអមតៈ; ក្នុងប្រាសាទនេះ ឱ អ្នកមានពន្លឺរុងរឿងដូចភ្លើងឆេះល្អ សូមមក និងចូលមក។ សូមនមស្ការ សូមនមស្ការ។”
Verse 21
तत एतेन मन्त्रेण प्रासादं संप्रवेशयेत् ॥ प्रतिमा स्थापितव्या मे मध्ये न तु विपार्श्वतः ॥
បន្ទាប់មក ដោយមន្តនេះ គួរចូលទៅក្នុងប្រាសាទ (វិហារ)។ ព្រះបដិមារបស់ខ្ញុំត្រូវដំឡើងនៅកណ្ដាល មិនមែននៅខាងណាមួយទេ។
Verse 22
एवं संस्थापनं कृत्वा दद्यादुद्वर्तनं विभोः ॥ चन्दनं कुङ्कुमं चैव मिश्रं कालेयकेन च ॥
ពេលបានធ្វើការដំឡើងរួចហើយ គួរថ្វាយការលាប/ខាត់ពិធី (ឧទ្វរតន) ដល់ព្រះអម្ចាស់—ឈើចន្ទន៍ និងកុងគុម ព្រមទាំងលាយជាមួយកាលេយក។
Verse 23
एवं चोद्वर्तनं कृत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रधानः सम्पूजितो ब्रह्मबृहस्पतिभ्याम् ॥ प्रवन्दितः कारणं मन्त्रयुक्तः सुस्वागतं तिष्ठ सुलोकनाथ ॥
ក្រោយធ្វើឧទ្វរតនរួច គួរអានមន្តនេះថា៖ “ឱ ព្រះអម្ចាស់! ព្រះអង្គជាប្រធានលើសកលលោកទាំងមូល; ព្រះព្រហ្មា និងព្រះព្រហស្បតិ៍គោរពបូជាព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គត្រូវបានសរសើរជាមូលហេតុដើម មានមន្តជាគ្រឿងប្រដាប់។ សូមស្វាគមន៍; សូមស្ថិតនៅទីនេះ ឱ ព្រះនាថនៃលោកល្អប្រសើរ।”
Verse 24
एवं संस्थापनं कृत्वा गन्धमाल्यैश्च पूजयेत् ॥ शुक्लवस्त्राणि मे दद्यादिमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥
ក្រោយធ្វើការដំឡើងរួច គួរបូជាដោយក្លិនក្រអូប និងកម្រងផ្កា។ គួរថ្វាយសម្លៀកបំពាក់ពណ៌សដល់ខ្ញុំ ហើយអានមន្តនេះ។
Verse 25
मन्त्रः— वस्त्राणि देवेश गृहाण तानि मया सुभक्त्या रचितानि यानि ॥ इमानि सन्धारय विश्वमूर्त्ते प्रसीद मह्यं च नमो नमस्ते ॥
មន្ត៖ “ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា សូមទទួលយកសម្លៀកបំពាក់ទាំងនេះ ដែលខ្ញុំបានរៀបចំដោយភក្តីដ៏ល្អ។ ឱ ព្រះអង្គដែលមានរូបជាសកល សូមពាក់វាទាំងនេះ; សូមប្រទានព្រះគុណដល់ខ្ញុំ—សូមនមស្ការ សូមនមស្ការ។”
Verse 26
एवं वस्त्राणि मे दद्याद्विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ धूपनं मे ततो दद्यात्कुङ्कुमागुरुमिश्रितम् ॥ एवं च धूपनं दद्यादिमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥
ដូច្នេះ អ្នកគួរតែបូជាខោអាវដល់ព្រះអង្គ ដោយអនុវត្តតាមវិធានពិធីដែលបានកំណត់។ បន្ទាប់មក គួរតែថ្វាយធូបដែលលាយជាមួយកេសរ និងឈើអគរុ។ ហើយពេលថ្វាយធូប គួរតែសូត្រមន្ត្រនេះ។
Verse 27
एवं पूजां ततः कृत्वा प्रापणं च निवेदयेत् ॥ पूर्वोक्तेन विधानेन प्रापणं चोपकल्प्य च ॥
ក្រោយពីបានធ្វើពិធីបូជាដូច្នេះហើយ គួរតែថ្វាយនូវការនិវេទន៍ «ប្រាបណ»។ ហើយបន្ទាប់ពីរៀបចំប្រាបណតាមវិធានដែលបាននិយាយមុន គួរតែយកទៅថ្វាយ។
Verse 28
पूर्वोक्तेनैव मन्त्रेण दद्यत्प्रापणकं बुधः ॥ प्रापणान्ते चाचमनं दद्याद्देहविशुद्धये ॥
ដោយប្រើមន្ត្រដដែលដែលបាននិយាយមុន អ្នកប្រាជ្ញគួរតែថ្វាយប្រាបណ។ ហើយនៅចុងក្រោយនៃប្រាបណ គួរតែធ្វើអាចមន (ស្រូបទឹកបរិសុទ្ធ) ដើម្បីសម្អាតកាយ។
Verse 29
शान्तिजापस्ततः कार्यः सर्वकार्यर्थसिद्धिदः ॥ मन्त्रः— त्वं वै सुशान्तिं कुरु लोकनाथ राज्ञः सराष्ट्रस्य च ब्राह्मणानाम् ॥ बालेषु वृद्धेषु गवाङ्गणेषु कन्यासु शान्तिं च पतिव्रतासु ॥
បន្ទាប់មក គួរធ្វើ «សាន្តិជប» (ការសូត្រសម្រាប់សន្តិភាព) ដែលគេថាអាចបំពេញគោលបំណងនៃកិច្ចការទាំងអស់។ មន្ត្រ៖ «ឱ ព្រះលោកនាថ! សូមព្រះអង្គបង្កើតសន្តិភាពដ៏ល្អប្រសើរ សម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ សម្រាប់នគររបស់ព្រះអង្គ និងសម្រាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ; សូមមានសន្តិភាពក្នុងកុមារ និងមនុស្សចាស់ ក្នុងគោ និងគ្រួសារ ក្នុងកញ្ញា និងក្នុងស្ត្រីបតិវ្រតា (ស្ត្រីស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី) ផងដែរ»។
Verse 30
रोगा विनश्यन्तु च सर्वतश्च कृषीवलानां च कृषिः सदा स्यात् ॥ सुभिक्षयुक्ताश्च सदा हि लोकाः काले सुवृष्टिर्भविता च शान्तिः ॥
សូមឲ្យជំងឺទាំងឡាយវិនាសទៅគ្រប់ទិសទាំងអស់; ហើយសូមឲ្យកសិកម្មរបស់កសិកររីកចម្រើនជានិច្ច។ សូមឲ្យប្រជាជនមានស្បៀងអាហារល្អគ្រប់គ្រាន់ជានិច្ច; សូមឲ្យភ្លៀងល្អធ្លាក់តាមកាល—ហើយសូមឲ្យមានសន្តិភាព។
Verse 31
आगमिष्याम्यहं देवि मन्त्रपाठो मम प्रियः ॥ निःशब्दं च ततः कृत्वा स्थाप्यो भागवतैः सह
ឱ ទេវី ខ្ញុំនឹងមក; ការសូត្រមន្ត្រាជាទីពេញចិត្តរបស់ខ្ញុំ។ បន្ទាប់មក ត្រូវបង្កើតភាពស្ងៀមស្ងាត់ ហើយធ្វើពិធីប្រតិស្ឋា (ព្រះរូប) ជាមួយអ្នកភក្តិរបស់ភគវាន។
Verse 32
एवं विधिं ततः कृत्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ सम्पूज्य तत्र देवेशं ब्राह्मणान्भोजयेद्व्रती
ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីអនុវត្តពិធីតាមវិធីការ ដោយកម្មដែលបានអនុម័តតាមវិន័យ អ្នកកាន់វ្រតត្រូវបូជាព្រះអម្ចាស់នៃទេវតានៅទីនោះឲ្យគ្រប់គ្រាន់ ហើយបម្រើភោជនាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 33
दीनानाथान्प्रतर्प्याथ यथाविभवशक्तितः ॥ य एतेन विधानेन कुर्यात्संस्थापनं मम
បន្ទាប់មក បំពេញចិត្តអ្នកក្រីក្រ និងអ្នកគ្មានទីពឹង តាមសមត្ថភាព និងកម្លាំងរបស់ខ្លួន—អ្នកណាដែលធ្វើពិធីប្រតិស្ឋារបស់ខ្ញុំតាមវិធាននេះ…
Verse 34
यावन्तो मम गात्रेषु जायन्ते जलबिन्दवः ॥ तावद्वर्षसहस्राणि मम लोकेषु तिष्ठति
ចំនួនដំណក់ទឹកដែលកើតឡើងលើអវយវៈរបស់ខ្ញុំមានប៉ុន្មាន គាត់នឹងស្ថិតនៅក្នុងលោករបស់ខ្ញុំរយៈពេលពាន់ឆ្នាំតាមចំនួននោះ។
Verse 35
यो मां संस्थापयेद्भूमे सर्वाहङ्कारवर्जितः ॥ तारितं च कुलं तेन सप्त सप्त च सप्ततिः
អ្នកណាដែលធ្វើពិធីប្រតិស្ឋាខ្ញុំនៅលើផែនដី ដោយបោះបង់អហង្គារទាំងអស់—ដោយគាត់ នឹងនាំកុលសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួនឆ្លងផុត (ទៅសុវត្ថិភាព) ចំនួន ប្រាំពីរ ប្រាំពីរ និងចិតសិប (ជំនាន់)។
Verse 36
एतत्ते कथितं भद्रे शैलिकास्थापनं मम ॥ धर्मसन्धारणार्थाय मम भक्तसुखाय च
ឱ នាងមានមង្គល នេះបានពន្យល់ដល់នាងហើយ៖ ការប្រតិស្ឋានរបស់យើងលើថ្ម ដើម្បីទ្រទ្រង់ធម៌ និងដើម្បីសុខមង្គលរបស់អ្នកភក្តិរបស់យើង។
Verse 37
करणधारणप्रवध्यं उदाहरणम् अपराजितम् अजारामर । सम्पूज्य स्नापयात्मानम् अनेन मन्त्रेण ॐ नमो वासुदेवाय ॥ एवं तु स्थापनं कृत्वा शिलायां मम सुन्दरि ॥ ततोऽधिवासनं कार्यं पूर्वप्रोष्ठपदासु च
ក្រោយពេលបូជាតាមគ្រប់វិធីហើយ គួរអោយងូតខ្លួនដោយមន្តនេះ៖ «ឱំ នមោ វាសុទេវាយ»។ ដូច្នេះ ឱ នាងស្រស់ស្អាត ក្រោយធ្វើការប្រតិស្ឋានយើងលើថ្មហើយ បន្ទាប់មកគួរធ្វើពិធី អធិវាសនៈ នៅថ្ងៃ Pūrvaproṣṭhapadā ផងដែរ។
Verse 38
एवं कृते विधाने भवामि सन्निहितः स्वयम् ॥ व्यतीतायां तु शर्वर्यां प्रभाते विमले ततः
ពេលធ្វើតាមវិធាននេះដូច្នេះ យើងនឹងស្ថិតនៅដោយខ្លួនឯង។ ហើយពេលរាត្រីកន្លងផុតទៅ បន្ទាប់មកនៅព្រឹកដ៏ស្អាតបរិសុទ្ធ…
Verse 39
मन्त्रः — असावनादिः पुरुषः पुराणो नारायणः सर्वजगत्प्रधानः ॥ गन्धं च माल्यानि च धूपदीपौ गृहाण देवेश नमो नमस्ते
មន្ត្រ៖ «បុរសដើមកំណើតនោះ គ្មានដើម គឺបុរាណ—នារាយណៈ ជាគោលការណ៍ប្រធាននៃសកលលោកទាំងមូល។ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា សូមទទួលក្លិនក្រអូប មាលា ធូប និងទៀន; សូមគោរព សូមគោរពដល់ព្រះអង្គ»។
Varāha, in instruction-mode to Pṛthivī, introduces the need for a correct, rule-bound procedure for installing a stone image of Nārāyaṇa, beginning from the selection of flawless stone and competent craftsmanship.
A sequential pratiṣṭhā manual unfolds: examination and preparation of the stone image, marking/drawing and circumambulation, preliminary worship with lamps and bali, mantra-guided invocation and snāpana, prāsāda-praveśa (temple entry), and an overnight adhivāsana with strict purity observances and prescribed orientation (east-facing placement).
The rite culminates in homa (aṣṭottaraśata āhutis) with specified oblations, accompanied by auspicious soundscape (gīta-vādya, Vedic recitation), followed by post-installation offerings and a śānti-japa explicitly aimed at rāṣṭra-kalyāṇa—health, protection of vulnerable groups, agricultural success, and timely rains—thereby sealing the deity’s stable presence and the community’s ordered well-being.
Merit statements link ritual correctness to durable prosperity and social-ecological stability: proper installation sustains dharma, supports the kingdom’s welfare, and harmonizes Earth’s productivity (subhikṣa, kāle su-vṛṣṭi) with human order.
No explicit historical toponyms are named in the provided manuscript excerpt. Spatial/ritual geography appears as temple-space (prāsāda), directional orientation (pūrvābhimukha/east-facing), and the terrestrial setting addressed through Pṛthivī as the interlocutor.
The text frames correct ritual installation as a mechanism for sustaining dharma and collective stability: the śānti-japa explicitly targets the welfare of the polity (rājñah and rāṣṭra), the protection of vulnerable groups, agricultural success, and timely rains. In this internal logic, temple consecration is not only personal devotion but a public-order practice linking sacred procedure to terrestrial balance addressed through Pṛthivī.
The excerpt specifies timing elements including an overnight observance (ahorātra), evening action at the western twilight (paścima-sandhyā), and a calendrical reference to Pūrvaproṣṭhapadā (noted as a timing for adhivāsana). It also indicates a next-morning sequence after the night has passed (vyatītāyāṃ tu śarvaryāṃ prabhāte vimale).
Environmental and terrestrial balance is expressed through the Pṛthivī-addressed pedagogy and, most concretely, the śānti-japa’s desired outcomes: elimination of disease, agricultural flourishing (kṛṣi), abundance (subhikṣa), and timely rainfall (kāle su-vṛṣṭi). The narrative thus encodes an early ecological ethic where ritual order is mapped onto Earth’s productivity and social resilience.
No royal dynasties or named historical lineages appear in the provided excerpt. The chapter references social and ritual categories—brāhmaṇas (including sāmagas and brahmavādins), the king (rājā), and community groups (children, elders, women, cattle/households)—as recipients of the śānti benefits, but without specific proper names.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.