Opening the text

Gṛdhra-Śṛgālī-ākhyānaṃ (Saukarava-kṣetra-māhātmyaṃ)
Tīrtha-māhātmya (Sacred Geography) with Ethical-Discourse and Ritual Timing
ជំពូកនេះបង្ហាញជាសន្ទនាបង្រៀន ដែលព្រឹថិវីសួរព្រះវរាហៈអំពីភាពបរិសុទ្ធអស្ចារ្យនៃក្សេត្រ សោការាវ និងផលនៃការធ្វើដំណើរបុណ្យ ការងូតទឹកបរិសុទ្ធ និងការស្លាប់នៅទីនោះ។ ព្រះវរាហៈពណ៌នាទីរថៈនានានៅក្នុងក្សេត្រ ដោយបញ្ជាក់អานุភាពសង្គ្រោះថា អ្នកណាស្លាប់ក្នុងក្សេត្រនេះ នឹងទទួលស្ថានភាពក្រោយមរណៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ មាននិមិត្តរូបតាមវៃಷ្ណវ និងទៅដល់ ស្វេតទ្វីប។ បន្ទាប់មកមានការបញ្ជាក់វិន័យពិសេសនៅ ចក្រទីរថៈ ជាពិសេសថ្ងៃ វៃសាខ សុក្ល-ទ្វាទសី ហើយណែនាំ សោមទីរថៈ តាមរឿងតបៈរបស់ព្រះសោម និងពរ។ ដើម្បីបង្ហាញហេតុផលសីលធម៌លើផែនដី និងអំណាចស្ដារឡើងវិញរបស់ក្សេត្រ ព្រះវរាហៈនិទានរឿងសត្វកន្ទុយក្រពើ (vulture) និងស្រីស្វាយចចក ដែលស្លាប់នៅទីនោះដោយ “មិនចេតនា” ហើយកើតជាគូស្វាមីភរិយារាជវង្ស; ពេលក្រោយចងចាំអតីតជាតិបាន ក៏បោះបង់ការចងក្រងចិត្ត។ ចុងក្រោយពន្យល់យន្តការកម្មនៃការកើតឡើងវិញ និងលក្ខខណ្ឌចូលដល់ទីរថៈ បន្ថែម វៃវស្វតទីរថៈ ដែលភ្ជាប់នឹងតបៈរបស់ព្រះសូរ្យ និងកំណត់ឲ្យបញ្ជូនបង្រៀននេះដោយការគ្រប់គ្រងទៅកាន់អ្នកស្តាប់ដែលមានសមត្ថភាពប៉ុណ្ណោះ។
Verse 1
अथ गृध्रजम्बुकाख्यानम् । तत्रादित्यवरप्रदानम् ॥ सूत उवाच ॥ श्रुत्वा तु विपुलं ह्येतदपराधविशोधनम् ॥ कर्म भागवतं श्रेष्ठं सर्वभागवत प्रियम् ॥
ឥឡូវនេះ ចាប់ផ្តើមរឿងនិទានអំពីសត្វកន្ទុយក្រពើ (គ្រឹធ្រ) និងសត្វចចក (ជំបុក); ក្នុងនោះមានការប្រទានពរ ដោយ អាទិត្យ (ព្រះអាទិត្យ)។ សូត បាននិយាយថា៖ ‘ក្រោយបានស្តាប់ការសម្អាតអំពើល្មើសដ៏ទូលំទូលាយនេះ ការអនុវត្តបាហ្គវតៈដ៏ប្រសើរបំផុត—ជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកសក្ការៈទាំងអស់…’
Verse 2
मम किं तात राज्येन कोशेन च बलेन च ॥ यस्त्वया रहितस्तात न शक्नोमि विचेष्टितुम्
ឱព្រះបិតាជាទីស្រឡាញ់! ខ្ញុំត្រូវការអាណាចក្រ ឃ្លាំងទ្រព្យ ឬអំណាចទៅធ្វើអ្វី? បើគ្មានព្រះបិតា ខ្ញុំមិនអាចសូម្បីតែធ្វើសកម្មភាពណាមួយបានទេ។
Verse 3
इति गृध्रजम्बूकोपाख्यानं समाप्तम्
ដូច្នេះ អុបាខ្យានៈ (រឿងបន្ថែម) អំពីសត្វត្មាត និងសត្វចចក បានបញ្ចប់។
Verse 4
अहो कर्म महाश्रेष्ठं भगवन्स्तव भाषितम् ॥ मम चैव प्रियार्थाय तव भक्तसुखावहम्
អហោ! ឱព្រះភគវន្ត កិច្ចការដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ណាស់ ដែលបានបង្ហាញក្នុងព្រះវាចារបស់ព្រះអង្គ; វាសម្រាប់អ្វីដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ ហើយនាំសុខសាន្តកុសលដល់អ្នកភក្តិរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 5
संगृह्य चोभौ चरणौ भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ न चैव रत्नानीच्छामि हस्त्यश्वथमेव च
នាងបានកាន់ជាប់ព្រះបាទទាំងពីរ ហើយនិយាយទៅកាន់ស្វាមីថា៖ «ខ្ញុំមិនប្រាថ្នារតនៈទេ មិនប្រាថ្នាដំរី សេះ ឬរថទេ»។
Verse 6
अभिषेकं राजशब्दं मम संज्ञापितं त्वया ॥ एतन्न बहुमन्येऽहं विना तात त्वया ह्यहम्
ព្រះបិតាបានកំណត់សម្រាប់ខ្ញុំទាំងពិធីអភិសេក និងសព្ទ ‘ព្រះរាជា’; ប៉ុន្តែ ឱតាតា បើគ្មានព្រះបិតា ខ្ញុំមិនចាត់ទុកវាថាមានតម្លៃធំទេ ព្រោះគ្មានព្រះបិតា ខ្ញុំមិនមែនជាអ្វីទាំងអស់។
Verse 7
श्रुतं ह्येव महाबाहो सर्वधर्मार्थ साधकम् ॥ तव भक्तसुखार्थाय तद्भवान्वक्तुमर्हति
ឱ មហាបាហូ! ពិតប្រាកដបានឮថា វាអាចសម្រេចគោលបំណងនៃធម៌ទាំងអស់ និងសេចក្តីសុខសាន្ត; ដូច្នេះ ដើម្បីសុខុមាលភាពរបស់អ្នកប भक्त របស់ព្រះអង្គ សូមព្រះអង្គប្រកាសវា។
Verse 8
पट्टबन्धेन कार्यं च यावद्ध्रियति मे गुरुः ॥ एका स्वपितुमिच्छामि मध्याह्ने तु तथाविधे
ដរាបណាគ្រូរបស់ខ្ញុំកំពុងធ្វើកិច្ចការចាំបាច់នៃការចងខ្សែពាក់ក្បាល (ប៉ាត់តបន្ធ) ខ្ញុំប្រាថ្នានឹងដេកតែម្នាក់ឯងនៅពេលថ្ងៃត្រង់ ដូចរបៀបនោះ។
Verse 9
क्रीडामेवात्र जानामि येन क्रीडन्ति बालकाः ॥ राज्यचिन्तां न जानामि राजानो यां तु कुर्वते
នៅទីនេះ ខ្ញុំដឹងតែការលេងប៉ុណ្ណោះ ដូចដែលកុមារលេង; ខ្ញុំមិនដឹងការព្រួយបារម្ភអំពីការគ្រប់គ្រងរាជ្យ ដែលស្តេចទាំងឡាយត្រូវធ្វើឡើយ។
Verse 10
किमुच्यते व्रतं चैव शुभं कुब्जाम्रकं महत् ॥ कतरच्छापि तच्छ्रेष्ठं क्षेत्रं भक्तसुखावहम्
អ្វីទៅដែលគេហៅថា វ្រត (ព្រហ្មចារី/ពិធីសច្ចៈ) ហើយ កុប្ជាម្រក ដ៏មហាសុភមង្គល នោះជាអ្វី? ហើយក្នុងចំណោមទាំងនេះ តើក្សេត្រ (ទីសក្ការៈ) មួយណាជាល្អបំផុត ដែលនាំសុខដល់អ្នកប भक्त?
Verse 11
न चिरं वाल्पकालं तु यथा कश्चिन्न पश्यति ॥ श्वशुरो यदि वा श्वश्रूर्यथैवान्यो नराधिप
ឱ នរាធិប (ស្តេច)! មិនយូរទេ—តែរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ—ដែលនរណាម្នាក់មិនឃើញ (វា); មិនថាជាឪពុកក្មេក ឬម្តាយក្មេក ឬអ្នកដទៃដូចគ្នា ឱ អធិបតីនៃមនុស្ស។
Verse 12
ततः पुत्रवचः श्रुत्वा कलिङ्गानां महीपतिः ।। उवाच मधुरं वाक्यं सामपूर्वं यशस्विनि ॥
បន្ទាប់ពីបានស្តាប់ពាក្យរបស់ព្រះរាជបុត្រា ស្តេចនៃជនកលិង្គា បានមានព្រះបន្ទូលផ្អែមល្ហែម ដោយដាក់អនុសាសន៍សម្របសម្រួលជាមុន—ឱ អ្នកមានកិត្តិយស។
Verse 13
सुप्ता नैव च द्रष्टव्या व्रतमेतन्मुहूर्त्तकम् ।। आत्मनो वै गृृहजना ये केचित्स्वजने जनाः ॥
‘មិនគួរឲ្យអ្នកណាមើលឃើញខ្លួននៅពេលដេកលក់—នេះជាវ្រត (ពិធីសច្ចា) ដែលត្រូវអនុវត្តក្នុងរយៈពេលកំណត់។ ហើយចំពោះមនុស្សក្នុងគ្រួសាររបស់ខ្លួន មិនថាជាញាតិជិតឆ្ងាយណាក៏ដោយ…’
Verse 14
यच्चेदं भाषसे पुत्र नाहं जानामि तद्वचः ।। पुत्र शिक्षापयिष्यन्ति पौरजानपदास्तव ॥
‘កូនអើយ ពាក្យដែលអ្នកនិយាយនេះ ខ្ញុំមិនយល់/មិនទទួលស្គាល់ពាក្យនោះទេ។ កូនអើយ ប្រជានគរ និងប្រជាជនបទរបស់អ្នក នឹងបង្រៀនអ្នក។’
Verse 15
तं प्रयान्तं ततो दृष्ट्वा पौरजानपदास्तव ।
បន្ទាប់មក ពេលឃើញគាត់ចាកចេញ ប្រជានគរ និងប្រជាជនបទរបស់អ្នក…
Verse 16
परं कोकामुखं स्थानं तथा कुब्जा म्रकं परम् ।। परं सौकरवं स्थानं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥
‘មានទីសក្ការៈដ៏ឧត្តមឈ្មោះ កោកាមុខៈ ហើយដូចគ្នានោះ កុប្ជា និង ម្រក ក៏ល្អឧត្តមណាស់។ ទីសក្ការៈ សៅការវៈ គឺឧត្តមបំផុត ដែលបានពណ៌នាថា ជាអ្នករំដោះពីសំសារៈទាំងមូល (វដ្តកំណើត-ស្លាប់)។’
Verse 17
ते मां प्रसुप्तां पश्येयुः कदाचिदपि संस्थिताम् ।। ततो भार्यावचः श्रुत्वा कलिङ्गैश्वर्यवर्द्धनः ॥
«សូមកុំឲ្យពួកគេឃើញខ្ញុំដេកលក់សោះ នៅពេលណាក៏ដោយ ខណៈខ្ញុំស្ថិតនៅលើទីដេក» បន្ទាប់ពីស្តាប់ពាក្យភរិយា អ្នកដែលបង្កើនអធិបតេយ្យភាពនៃកលិង្គ…
Verse 18
एवं संदिश्य तं तत्र स राजा धर्मशास्त्रतः ।। गमनाय मतिं चक्रे क्षेत्रं सौकरवं प्रति ॥
ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីផ្តល់សេចក្តីណែនាំដល់គាត់នៅទីនោះ ព្រះរាជាដែលដឹកនាំដោយធម្ម-សាស្ត្រ បានកំណត់ចិត្តចេញដំណើរ ទៅកាន់ក្សេត្រពិសិដ្ឋ សៅការវ (Saukarava)។
Verse 19
यत्र संस्थाः च मे देवि ह्युद्धृतासि रसातलात् ।। यत्र भागीरथी गङ्गा मम सौकरवे स्थिता ॥
«ឱ ទេវី! នៅទីដែលអ្នកស្ថិតជាមួយខ្ញុំ—នៅទីដែលអ្នកត្រូវបានលើកឡើងពីរាសាតល (Rasātala)—ហើយនៅទីដែលទន្លេភាគីរថី គង្គា ត្រូវបានបង្កើតឲ្យស្ថិតនៅក្នុងសៅការវរបស់ខ្ញុំ»។
Verse 20
बाढमित्येव तां वाक्यं प्रत्युवाच वसुन्धरे ।। विस्रब्धा भव सुश्रोणि कल्याणेन यशस्विनि ॥
«ល្អហើយ» គាត់បានឆ្លើយតបចំពោះពាក្យនោះ ឱ វសុន្ធរា។ «ចូរមានចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ ឱ នារីមានចង្កេះស្រស់ស្អាត; សូមមង្គលស្ថិតជាមួយអ្នក ឱ អ្នកមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ»។
Verse 21
सकलत्रसुताः सर्वेऽप्यनुयान्ति नराधिपम् ।
ពួកគេទាំងអស់—រួមទាំងភរិយា និងកូនប្រុស—បានដើរតាមព្រះមហាក្សត្រនរាធិបតី។
Verse 22
धरोवाच ॥ केषु लोकेषु यान्तीश सौकरे ये मृताः प्रभो ॥ किं वा पुण्यं भवेत् तत्र स्नातस्य पिबतस्तथा ॥
ព្រះធរណីមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់! អ្នកដែលស្លាប់នៅទីសៅការៈ នឹងទៅកាន់លោកណាខ្លះ? ហើយនៅទីនោះ បុណ្យកុសលអ្វីកើតមានសម្រាប់អ្នកងូតទឹក និងសម្រាប់អ្នកផឹកទឹកនោះដែរ?»
Verse 23
न त्वां वै द्रक्ष्यते कश्चिच्छयनीये महाव्रताम् ॥ एवं गच्छति काले तु तयोस्तु तदनन्तरे ॥
«ឱ អ្នកកាន់វ្រតដ៏មហា! នៅលើទីបន្ទំ មិនមាននរណាម្នាក់នឹងឃើញអ្នកឡើយ។ ដូច្នេះ ពេលកាលកន្លងទៅ បន្ទាប់មកភ្លាមៗ នឹងមានអ្វីកើតឡើងបន្តទៀតសម្រាប់អ្នកទាំងពីរ»
Verse 24
हस्त्यश्व रथयानानि स्त्रियश्चान्तःपुरस्थिताः ॥ संहृष्टमनसः सर्वे अनुयान्ति नराधिपम् ॥
ដំរី សេះ រទេះ និងយានជំនិះទាំងឡាយ ហើយស្ត្រីដែលស្ថិតនៅក្នុងអន្តៈបុរៈ—ទាំងអស់មានចិត្តរីករាយ តាមដានព្រះរាជាអធិបតីនៃមនុស្ស។
Verse 25
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु मे परमं गुह्यं यत्त्वया पृच्छितं मम ॥ मम क्षेत्रं परं चैव शुद्धं भागवतप्रियम् ॥
ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះវាចា៖ «ចូរស្តាប់អាថ៌កំបាំងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់យើង—អ្វីដែលអ្នកបានសួរយើង។ នេះជាក្សេត្រដ៏ឧត្តមរបស់យើង បរិសុទ្ធ ហើយជាទីស្រឡាញ់របស់ភក្តិទាំងឡាយនៃព្រះភគវាន»
Verse 26
कति तीर्थानि पद्माक्ष क्षेत्रे सौकरवे तव ॥ धर्मसंस्थापनार्थाय तद्विष्णो वक्तुमर्हसि ॥
«ឱ ព្រះបទ្មាក្សៈ (មានព្រះនេត្រដូចផ្កាឈូក)! ក្នុងក្សេត្រសៅការវៈរបស់ព្រះអង្គ មានទីរថៈប៉ុន្មាន? ដើម្បីស្ថាបនាធម្មៈ ឱ ព្រះវិṣṇu សូមព្រះអង្គប្រកាសប្រាប់»
Verse 27
कलिङ्गो जरया युक्तो पुत्रं राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ राज्यं दत्त्वा वरारोहे यथान्यायं कुलोद्भवम् ॥
កាលិង្គៈ ដែលរងទុក្ខដោយជរា បានធ្វើពិធីអភិសេកស្ថាបនាកូនប្រុសឡើងគ្រងរាជ្យ។ បន្ទាប់ពីប្រគល់រាជ្យហើយ ឱ នារីមានត្រគាកស្រស់ស្អាត គាត់បានធ្វើតាមធម៌និងប្រពៃណី ដោយតាំងអ្នកកើតក្នុងវង្សកុល។
Verse 28
अथ दीर्घेण कालेन प्राप्य सौकरवं तदा ॥ धनधान्यसमृद्ध्यादि प्रददौ तत्र माधवि ॥
បន្ទាប់មក ក្រោយពេលយូរ ពេលបានទៅដល់សៅការវៈ ឱ មាធវី គាត់បានប្រទានសម្បត្តិសម្បូរបែបនៅទីនោះ គឺទ្រព្យសម្បត្តិ ធញ្ញជាតិ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។
Verse 29
यत्र स्नातस्य यत्पुण्यं गतस्य च मृतस्य च ॥ यत्र यानि च तीर्थानि मम संस्थानसंस्थिताः ॥
នៅទីនោះ អ្នកដែលងូតទឹកក៏ទទួលបានបុណ្យ អ្នកដែលទៅដល់ក៏ទទួលបានបុណ្យ ហើយអ្នកដែលស្លាប់នៅទីនោះក៏ទទួលបានបុណ្យដូចគ្នា; ហើយនៅទីនោះមានទីរថៈ (កន្លែងបូជាសក្ការៈ) ដែលស្ថិតក្នុងដែនស្ថានរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់—
Verse 30
एकाकी स्वपते तत्र यत्र कश्चिन्न पश्यति ॥ स तु दीर्घेण कालेन कलिङ्गकुलवर्ध्धनः ॥
នៅទីនោះ គាត់ដេកតែម្នាក់ឯង នៅកន្លែងដែលគ្មាននរណាម្នាក់ឃើញគាត់។ ប៉ុន្តែក្រោយពេលយូរ គាត់បានក្លាយជាអ្នកបង្កើនវង្សកុលកាលិង្គៈ។
Verse 31
ततः स पद्मपत्राक्षः कलिङ्गानां जनाधिपः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं काञ्चीराजसुतां तदा ॥
បន្ទាប់មក ព្រះអធិរាជនៃជនកាលិង្គៈ អ្នកមានភ្នែកដូចស្លឹកផ្កាឈូក បានពោលពាក្យផ្អែមល្ហែមទៅកាន់ព្រះនាងកូនស្រីនៃព្រះរាជាកាញ្ចី នៅពេលនោះ។
Verse 32
शृणु पुण्यं महाभागे मम क्षेत्रेषु सुन्दरि ॥ प्राप्नुवन्ति महाभागे गता सौकरवं प्रति ॥
សូមស្តាប់ ឱ មហាភាគេ ឱ នារីស្រស់ស្អាត នូវរឿងរ៉ាវដ៏មានបុណ្យអំពីក្សេត្រសក្ការៈរបស់ខ្ញុំ; អ្នកណាដែលទៅកាន់ សោករាវៈ នឹងទទួលផលបុណ្យនោះ ឱ នារីឧត្តម។
Verse 33
सुतानजनयत्पञ्च आदित्यसमतेजसः ॥ एवं तु मानुषं लोकं मम मायाप्रमोहितम् ॥
គាត់បានបង្កើតកូនប្រុសប្រាំនាក់ ដែលមានពន្លឺស្មើព្រះអាទិត្យ; ដូច្នេះហើយ ពិភពមនុស្សពិតប្រាកដ ត្រូវបានមាយារបស់ខ្ញុំបំភាន់ឲ្យវង្វេង។
Verse 34
पूर्णं वर्षसहस्रं वै जीवितं मम सुन्दरि ॥ ब्रूहि तत्परमं गुह्यं यन्मया पूर्वपृच्छितम् ॥
អាយុកាលរបស់ខ្ញុំ ពិតប្រាកដ គឺពេញមួយពាន់ឆ្នាំ ឱ នារីស្រស់ស្អាត; សូមប្រាប់អាថ៌កំបាំងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នោះ ដែលខ្ញុំបានសួរមុននេះ។
Verse 35
दश पूर्वापराश्चापि अपरे सप्त पञ्च च ॥ स्वर्गं गच्छन्ति पुरुषास्तेषां ये तत्र वै मृताः ॥
ដប់នាក់ពីក្រុមមុន និងក្រុមក្រោយ ហើយអ្នកដទៃទៀត—ប្រាំពីរ និងប្រាំផង—បុរសទាំងឡាយដែលស្លាប់នៅទីនោះពិតប្រាកដ នឹងទៅកាន់សួគ៌។
Verse 36
आत्मकर्मसु संयुक्तं चक्रवत्परिवर्तते ॥ जातो जन्तुर्भवेद्बालो बालस्तु तरुणो भवेत् ॥
ជីវៈដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មរបស់ខ្លួន បង្វិលទៅមកដូចកង់; កើតមកហើយ សត្វលោកក្លាយជាកុមារ ហើយកុមារនោះកាលក្រោយក្លាយជាវ័យក្មេង។
Verse 37
ततो भर्त्तुर्वचः श्रुत्वा प्रहस्य रुचिरेक्षणा ॥ उभौ तौ चरणौ गृह्य राजानं वाक्यमब्रवीत् ॥
បន្ទាប់ពីបានស្តាប់ពាក្យរបស់ស្វាមី នារីមានភ្នែកស្រស់ស្អាតបានញញឹម; នាងកាន់ជើងទាំងពីររបស់គាត់ ហើយបានទូលព្រះរាជាដោយពាក្យសមរម្យ។
Verse 38
गमनादेव सुश्रोणि मुखस्य मम दर्शनात् ॥ सप्तजन्मान्तरे भद्रे जायते विपुले कुले ॥
ឱ នារីមានចង្កេះស្រស់ស្អាត គ្រាន់តែបានមក និងបានឃើញព្រះមុខរបស់ខ្ញុំ ឱ នារីជាមង្គល មនុស្សម្នាក់—ក្រោយប្រាំពីរជាតិ—នឹងកើតក្នុងត្រកូលដ៏លេចធ្លោ។
Verse 39
तरुणो मध्यमं याति पश्चाद्याति जरां ततः ॥ बालो वै यानि कर्माणि करोत्यक्ष्ञानतः स्वयम् ॥
យុវជនឈានទៅវ័យកណ្ដាល ហើយបន្ទាប់មកទៅដល់វ័យចាស់។ ពិតប្រាកដ កិច្ចការដែលកុមារធ្វើ គឺធ្វើដោយខ្លួនឯងដោយសារអវិជ្ជា។
Verse 40
एवमेतन्महाभाग यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ उपोष्य तु त्रिरात्रं त्वं पश्चाच्छ्रोष्यसि मानद ॥
យ៉ាងនេះហើយ ឱ មហាបុណ្យ ក្នុងអ្វីដែលអ្នកសួរខ្ញុំ។ ប៉ុន្តែ ឱ អ្នកប្រទានកិត្តិយស អ្នកចូរអត់អាហារបីយប់ សិន; បន្ទាប់មកអ្នកនឹងបានស្តាប់។
Verse 41
धनधान्यसमृद्धेषु रूपवान्गुणवान्शुचिः ॥ मद्भक्तश्चैव जायेत मम कर्मपरायणः ॥
ក្នុងត្រកូលដែលសម្បូរដោយទ្រព្យ និងធញ្ញជាតិ មនុស្សម្នាក់កើតមកមានរូបល្អ មានគុណធម៌ និងបរិសុទ្ធ; ហើយក្លាយជាភក្តិរបស់ខ្ញុំ ព្យាយាមក្នុងការអនុវត្តកិច្ចដែលខ្ញុំបានកំណត់។
Verse 42
न स लिप्यति पापेन एवमेतन्न संशयः ॥ ततः करिष्यतो राज्यं निष्कण्टकमनामयम्
គាត់មិនត្រូវបានបាបប៉ះពាល់ឡើយ—ដូច្នេះពិតប្រាកដ មិនមានសង្ស័យទេ។ បន្ទាប់មក គាត់នឹងគ្រប់គ្រងរាជ្យដែលគ្មានបន្លា (មានន័យថា គ្មានទុក្ខលំបាក) និងគ្មានជំងឺ។
Verse 43
बाढमित्येव तां राजा प्रत्युवाच यशस्विनि ॥ पद्मपत्रविशालाक्षि पूर्णचन्द्रनिभानने
ព្រះរាជាបានឆ្លើយតបនាងថា «បាឍម—ដូច្នោះហើយ» ឱ ស្ត្រីមានកិត្តិយស! ឱ អ្នកមានភ្នែកធំដូចស្លឹកផ្កាឈូក និងមុខដូចព្រះច័ន្ទពេញវង់។
Verse 44
एवं वै मानुषो भूत्वा अपराधविवर्जितः ॥ गमनं तस्य क्षेत्रस्य मरणं तत्र कारणम्
ដូច្នេះពិតប្រាកដ កាលបានកើតជាមនុស្ស និងគ្មានអំពើល្មើស ការធ្វើដំណើរទៅកាន់ក្សេត្រសក្ការៈនោះ—និងការស្លាប់នៅទីនោះ—ត្រូវបានពោលថា ជាមូលហេតុដ៏បង្កើតផលដែលបានសន្យា។
Verse 45
सप्तसप्ततिवर्षाणि ह्यतीतानि यशस्विनि ॥ अष्टसप्ततिके वर्षे एकान्ते तु नराधिपः
ឱ ស្ត្រីមានកិត្តិយស! ចិតសិបប្រាំពីរឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅហើយ។ នៅឆ្នាំទីចិតសិបប្រាំបី ព្រះរាជាអធិបតីនៃមនុស្ស នៅក្នុងទីឯកោ (ហើយបន្តធ្វើ—មានន័យបន្ត)។
Verse 46
यथा वदसि सुश्रोणि तथैव मम रोचते ॥ दन्तकाष्ठं समादाय द्वादशाङ्गुलमायतम्
«ដូចដែលអ្នកនិយាយ ឱ សុស្រោណី (អ្នកមានត្រគាកស្រស់ស្អាត) នោះក៏ជាអ្វីដែលខ្ញុំក៏ពេញចិត្តដែរ»។ បន្ទាប់មក គាត់យកដន្តកាស្ឋ (ឈើសម្អាតធ្មេញ) ប្រវែងដប់ពីរអង្គុល (ហើយត្រៀមបន្ត—មានន័យបន្ត)។
Verse 47
ये मृतास्तस्य क्षेत्रस्य सौकरस्य प्रभावतः ॥ शङ्खचक्रगदापद्मधनुर्हस्ताश्चतुर्भुजाः
អ្នកដែលស្លាប់នៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធនោះ ដោយអานุភាពនៃ សៅការ-ក្សេត្រា ក្លាយជាអ្នកមានដៃបួន ហើយកាន់សង្ខៈ ចក្រ គទា បទុម និងធ្នូ នៅក្នុងដៃ។
Verse 48
तमेव चिन्तयन्नर्थं मध्यसंस्थे दिवाकरे ॥ माधवस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी
ដោយគិតពិចារណាលើរឿងនោះដដែល នៅពេលព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅកណ្ដាលដំណើរ (ពេលថ្ងៃត្រង់) ក្នុងខែមាធវៈ នៅថ្ងៃទ្វាទសី នៃពាក់កណ្តាលភ្លឺ (បន្តសកម្មភាព—មានន័យបន្ត)។
Verse 49
स्नात्वा सङ्कल्पयामास त्रिरात्रं नियमाविन्वितौ ॥ उपोष्य तौ त्रिरात्रं तु विधिना नियमाविन्वितौ
ក្រោយពេលងូតទឹកបរិសុទ្ធ ពួកគេបានធ្វើសង្កល្បៈ សម្រាប់ការប្រតិបត្តិនិយមរយៈបីយប់ ដោយមានការគ្រប់គ្រងខ្លួន។ ពួកគេអត់អាហារបីយប់នោះ ហើយអនុវត្តតាមវិធីដែលកំណត់ ដោយមានវិន័យតាមនិយម។
Verse 50
त्यक्त्वा कलेवरं तूर्णं श्वेतद्वीपं प्रयान्ति ते ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे
ដោយបោះបង់កាយសព្វថ្ងៃ ពួកគេរហ័សទៅកាន់ ស្វេតទ្វីប។ ហើយខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្វីមួយទៀត—សូមស្តាប់វា ឱ វសុន្ធរា (ផែនដី)។
Verse 51
बुद्धिः सम्पद्यते तस्य प्रियादर्शनलालसा ॥ कोऽर्च्यस्तत्किं व्रतं चास्या एषा स्वपिति निर्जने
ប្រាជ្ញាបានកើតឡើងចំពោះគាត់ ព្រមជាមួយក្តីប្រាថ្នាចង់ឃើញអ្នកជាទីស្រឡាញ់។ «តើគួរគោរពបូជានរណា? ការប្រតិបត្តិនោះជាអ្វី ហើយវ្រតៈណាដែលពាក់ព័ន្ធនាង? នាងកំពុងដេកនៅទីនេះ ក្នុងភាពឯកោ»។
Verse 52
ततः स्नातौ शुची क्षौमे परिधाय तु वाससी ॥ प्रणम्य भूषितौ विष्णुं दम्पती तदनन्तरम्
បន្ទាប់មក ក្រោយពេលងូតទឹករួច ក៏បានសុចរិតបរិសុទ្ធ ហើយស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ក្រណាត់លីនិនស្អាតៗ គូស្វាមីភរិយាដែលតុបតែងរួច បានក្រាបបង្គំថ្វាយបង្គំព្រះវិષ્ણុភ្លាមៗបន្ទាប់មក។
Verse 53
तीर्थेषु तेषु स्नातश्च यां प्राप्नोति परां गतिम् ॥ चक्रतीर्थं महाभागे यत्र चक्रं प्रतिष्ठितम्
ហើយដោយបានងូតទឹកនៅតីរថៈទាំងនោះ មនុស្សម្នាក់បានឈានដល់ស្ថានភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ ឱ មហាភាគេ មានចក្រ-តីរថៈ ដែលជាកន្លែងដែលចក្រ (សុទර්សន) ត្រូវបានប្រតិស្ឋាន។
Verse 54
न सुप्ताया व्रतं किञ्चिद्दृश्यते धर्मसंचयः ॥ न च विष्णुकृतं कर्म न चैवेश्वरचोदितम्
សម្រាប់អ្នកដែលដេកលក់ (មានន័យថា មិនប្រុងប្រយ័ត្ន) មិនឃើញមានវ្រតៈណាមួយដែលមានប្រសិទ្ធិភាពជាការសន្សំធម៌ឡើយ; វាមិនមែនជាកម្មដែលធ្វើសម្រាប់ព្រះវិષ્ણុទេ ហើយក៏មិនមែនជាការបញ្ជារបស់ព្រះអម្ចាស់ដែរ។
Verse 55
ततः सा सुन्दरी भूषां समुत्तार्य शुभेक्षणा ॥ मह्यं निवेदयामास प्रोवाच च जनेश्वरम्
បន្ទាប់មក ស្ត្រីដ៏ស្រស់ស្អាត មានភ្នែកជាមង្គល នាងបានលើកគ្រឿងអលង្ការឡើង ហើយថ្វាយជូនខ្ញុំ រួចនាងបាននិយាយទៅកាន់ម្ចាស់មនុស្ស (ព្រះរាជា)។
Verse 56
वैशाख द्वादशीं प्राप्य स्नायाद्यो विधिपूर्वकम् ॥ दशवर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च
នៅពេលដល់ទ្វាទសី (ថ្ងៃទី១២តាមចន្ទគតិ) ក្នុងខែវៃសាខៈ អ្នកណាដែលងូតទឹកតាមវិធីបូជាដោយត្រឹមត្រូវ គេថានឹងទទួលបានបុណ្យស្មើនឹងដប់ពាន់ឆ្នាំ ហើយបន្ថែមទៀតស្មើនឹងមួយពាន់ឆ្នាំ។
Verse 57
न तत्र एष विद्येत यश्चरेद्व्रतमीदृशम् ॥ बार्हस्पत्येषु धर्मेषु याम्येषु च न विद्यते
នៅទីនោះ (មានន័យថា កន្លែងផ្សេង) មិនមានអ្នកណាម្នាក់ដែលអនុវត្តវ្រតៈបែបនេះឡើយ; វាមិនមានក្នុងធម៌ដែលគេយកទៅភ្ជាប់នឹងព្រះព្រហស្បតិ៍ ហើយក៏មិនមានក្នុងធម៌ដែលគេយកទៅភ្ជាប់នឹងព្រះយមដែរ។
Verse 58
उवाच मधुरं वाक्यं कलिङ्गाधिपतिं तथा ॥ सृगाली पूर्वमेवाहं तिर्यग्योनिव्यवस्थिताः
នាងបាននិយាយពាក្យផ្អែមល្ហែមទៅកាន់អធិបតីកលិង្គថា៖ «មុននេះពិតប្រាកដ ខ្ញុំជាស្រីស្រ្គាល (ចចក) រស់នៅក្នុងយោនិសត្វ (tiryaṅg-yoni)»។
Verse 59
धनधान्यसमृद्धो हि जायते विपुले कुले ॥ मद्भक्तश्चापि जायेत मम कर्मपरायणः
ពិតប្រាកដណាស់ មនុស្សម្នាក់កើតក្នុងត្រកូលធំ និងមានកិត្តិយស សម្បូរទ្រព្យ និងធញ្ញាហារ; ហើយក៏កើតជាភក្តិរបស់ខ្ញុំ ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកម្ម (កាតព្វកិច្ច) ដែលខ្ញុំបានបញ្ជាក់។
Verse 60
न एष विद्यते तत्र सुप्ता चरति यद्व्रतम् ॥ भुक्त्वा तु कामभोगानि भुक्त्वा तु पिशितोदनम्
នៅទីនោះ មិនមានរឿងនេះទេថា អ្នកដែលកំពុងដេកអាចអនុវត្តវ្រតៈបាន; ហើយក៏មិនសមស្របដែរ ប្រសិនបើបានលង់ក្នុងកាមភោគ ហើយបានបរិភោគបាយជាមួយសាច់ (piśita-odana) រួចទើបអះអាងថាកំពុងរក្សាវ្រតៈ។
Verse 61
विद्धास्मि सोमदत्तेन बाणेन मृगलीप्सुना ॥ एतं शिरसि मे राजन्पश्य बाणं सुसंस्कृतम्
«ខ្ញុំត្រូវបានចាក់ដោយព្រួញរបស់សោមទត្ត ដែលមានចិត្តចង់ប្រមាញ់សត្វ។ ឱ ព្រះរាជា សូមមើល—ព្រួញដែលធ្វើបានល្អនេះ ស្ថិតនៅលើក្បាលខ្ញុំ»។
Verse 62
अपराधं वर्जयति दीक्षितश्चैव जायते ॥ भूत्वा वै मानुषस्तत्र तीर्थे संसारसागरम्
(បុគ្គល) បោះបង់អំពើខុស និងពិតប្រាកដក្លាយជាអ្នកទទួលទិក្សា (dīkṣita); កាលបានកើតជាមនុស្សនៅទីនោះ នៅទីរថៈ (tīrtha) បរិសុទ្ធ នោះគេឆ្លងកាត់សមុទ្រសំសារ (saṁsāra)។
Verse 63
ताम्बूलं रक्तवस्त्रं तु सुसूक्ष्मे पट्टवाससी ॥ सुगन्धैर्भूषिता गात्रे सर्वरत्नसमायुता
(នាងមាន) តាំបូល (ស្លឹកស៊ីរី) និងសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ក្រហម; (នាងស្លៀក) ក្រណាត់សូត្រល្អិតណាស់; រាងកាយត្រូវបានតុបតែងដោយក្លិនក្រអូប និងពោរពេញដោយរតនៈគ្រប់ប្រភេទ។
Verse 64
यस्य दोषेण मेऽप्येषा रुजा शिरसि संस्थिता ॥ काञ्चीराजकुले जन्म पित्रा दत्ता तव प्रिया
ដោយកំហុសរបស់អ្នកណា សូម្បីតែសម្រាប់ខ្ញុំ ការឈឺចាប់នេះក៏បានស្ថិតនៅលើក្បាល។ (នាង) កើតក្នុងវង្សរាជកុលកាញ្ចី; ឪពុកបានប្រគល់ឲ្យ នាងជាស្រីស្នេហ៍របស់អ្នក។
Verse 65
तीर्त्वा चक्रगदाशङ्खपद्मपाणिश्चतुर्भुजः ॥ मम रूपधरः श्रीमान्मम लोके महीयते
ក្រោយឆ្លងកាត់ហើយ ព្រះអង្គមានបួនព្រះហស្ត កាន់ចក្រ គទា សង្ខ និងផ្កាបទុមក្នុងព្រះហស្ត—ទ្រង់ព្រះរូបរបស់ខ្ញុំ—ព្រះអង្គដ៏រុងរឿងនោះត្រូវបានគោរពលើកតម្កើងនៅក្នុងលោករបស់ខ្ញុំ។
Verse 66
मम कान्ता विशालाक्षी किमत्र चरते व्रतम् ॥ कुप्येतापि तु सन्तुष्टा प्रिया मे कमलेक्षणा
ស្រីស្នេហ៍របស់ខ្ញុំ អ្នកមានភ្នែកធំទូលាយ—នាងកំពុងប្រតិបត្តិវ្រតៈអ្វីនៅទីនេះ? ទោះនាងខឹងក៏ដោយ នាងនៅតែមានព្រះហឫទ័យពេញចិត្ត; ស្រីស្នេហ៍របស់ខ្ញុំមានភ្នែកដូចផ្កាឈូក។
Verse 67
क्षेत्रप्रभावान्मे सैषा जाता सिद्धिर्नमोऽस्तु ते ॥ स ततः पद्मपत्राक्षः कलिङ्गानां जनाधिपः
ដោយអานุភាពនៃក្សេត្របរិសុទ្ធនេះ សិទ្ធិ (siddhi) នេះបានកើតឡើងសម្រាប់ខ្ញុំ—សូមក្រាបនមស្ការចំពោះព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក គាត់អ្នកមានភ្នែកដូចស្លឹកផ្កាឈូក បានក្លាយជាអធិបតីនៃជនកលិង្គ។
Verse 68
चक्रतीर्थे विशालाक्षि मरणे कृतकृत्यतः ॥ एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य श्रोतुकामा वसुन्धरा
នៅចក្រ-ទីរថៈ ឱនាងភ្នែកធំ នៅពេលមរណៈ មនុស្សក្លាយជា ‘ក្រឹតក្រឹត្យ’ គឺអ្នកបានបំពេញអ្វីដែលគួរធ្វើរួចហើយ។ លឺពាក្យរបស់គាត់ហើយ វសុន្ធរា (ផែនដី) ក៏ចង់ស្តាប់បន្តទៀត។
Verse 69
अवश्यमेव द्रष्टव्या कीदृशं चरति व्रतम् ॥ किन्नरैः सुप्रलक्ष्येत वशीकरणमुत्तमम्
នាងត្រូវតែបានឃើញជាក់ជាមិនខាន—នាងអនុវត្តវ្រត (vrata) ប្រភេទណា? ដោយពួកគិន្នរា វានឹងត្រូវបានស្គាល់យ៉ាងច្បាស់ថា ជាកម្មវសីករណ (vaśīkaraṇa) ដ៏ឧត្តម គឺការធ្វើឲ្យស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពល។
Verse 70
श्रुत्वा राजा प्रियां वाक्यं प्रत्युवाच स्मृतिङ्गतः ॥ अहं गृध्रो महाभागे तेनैव वनचारिणा
លឺពាក្យស្រឡាញ់របស់នាងហើយ ព្រះរាជាបានឆ្លើយតប ដោយស្មារតីបានកើតឡើងថា៖ “ឱនាងមានភាគល្អ ខ្ញុំជាសត្វស្លាបក្រពើ (vulture)—ដោយអ្នកដើររស់នៅព្រៃនោះឯង…”
Verse 71
शिरस्यञ्जलिमाधाय श्लक्ष्णमेतदुवाच ह ॥ तत्र सौकरवे तीर्थे चन्द्रमास्त्वामतोषयत्
ដោយដាក់ដៃប្រណមលើក្បាល គាត់បាននិយាយពាក្យទន់ភ្លន់ទាំងនេះ។ នៅទីនោះ នៅសោករវ-ទីរថៈ ព្រះចន្ទ្រ (ចន្ទ្រមា) បានធ្វើឲ្យអ្នកពេញចិត្ត/បានបូជាប្រសាទអ្នកដោយពិត។
Verse 72
अथ योगीश्वरी भूत्वा यत्र गच्छति रोचते ॥ अथवा चान्यसंसृष्टा कामरोगेण चावृता
បន្ទាប់មក នាងក្លាយជាម្ចាស់អំណាចយោគៈ ទៅទីណាក៏បង្ហាញខ្លួនគួរឱ្យរីករាយ; ឬមិនដូច្នោះទេ ពេលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកដទៃ នាងត្រូវគ្របដណ្ដប់ដោយទុក្ខវេទនានៃរោគកាមៈ។
Verse 73
सोमदत्तेन बाणेन एकेनैव निपातितः ॥ ततो जातोऽस्म्यहं भद्रे कलिङ्गानां जनाधिपः
ដោយព្រួញតែមួយដែលសោមទត្តៈបាញ់ចេញ ខ្ញុំត្រូវបានទម្លាក់ចុះ។ បន្ទាប់មក ឱ នាងអ្នកជាមង្គល ខ្ញុំបានក្លាយជាអធិបតីនៃប្រជាជនកលិង្គៈ។
Verse 74
एतदाचक्ष्व तत्त्वेन परं कौतूहलं हि मे ॥ वसुधाया वचः श्रुत्वा विष्णुर्मायाकरण्डकः
សូមពន្យល់រឿងនេះតាមសច្ចៈ ព្រោះការចង់ដឹងរបស់ខ្ញុំធំយ៉ាងក្រៃលែង។ ព្រះវិṣṇu ដែលត្រូវហៅថា «ប្រអប់នៃមាយា» បានស្តាប់ពាក្យរបស់វសុធា (ផែនដី) ហើយ…
Verse 75
एवं चिन्तयतस्तस्य अस्तं प्राप्तो दिवाकरः ॥ संवृत्ता रजनी सुभ्रूः सर्वसार्थसुखावहा
ខណៈដែលគាត់កំពុងគិតដូច្នេះ ព្រះអាទិត្យបានលិច។ បន្ទាប់មក រាត្រីបានមកដល់ ឱ នាងមានចិញ្ចើមស្រស់ ដែលនាំមកនូវសេចក្តីសុខសាន្តដល់ក្រុមអ្នកដែលប្រមូលផ្តុំគ្នាទាំងអស់។
Verse 76
जातोऽस्मि परमा व्युष्टिः प्राप्तं राज्यं मया महत् ॥ सिद्धिर्लब्धा वरारोहे मया सर्वाङ्गसुन्दरी
ខ្ញុំបានឈានដល់ព្រឹកព្រលឹមដ៏ប្រសើរបំផុត គឺការកើតឡើងថ្មីដ៏អស្ចារ្យ; ហើយខ្ញុំបានទទួលរាជ្យដ៏ធំមហិមា។ ខ្ញុំបានទទួលសិទ្ធិ (siddhi) ហើយ ឱ នាងមានចង្កេះនិងត្រគាកស្រស់—នាងដែលស្រស់ស្អាតគ្រប់អវយវៈ។
Verse 77
उवाच वाक्यं मेदिन्याः मेषदुन्दुभिनिःस्वनः ॥ शृणु भूमे प्रयत्नेन कथ्यमानं मयानघे
មេសទុន្ទុភិនិស្វនៈ បានពោលទៅកាន់ មេទីនី (ព្រះមាតាផែនដី) ថា៖ «ឱ ភូមិ អ្នកឥតបាប សូមស្តាប់ដោយការខិតខំ និងការយកចិត្តទុកដាក់ នូវពាក្យដែលខ្ញុំកំពុងពោល»។
Verse 78
ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रभातसमये शुभे ॥ पठन्ति मागधा बन्दिसूता वैतालिकास्तथा
បន្ទាប់មក ពេលរាត្រីបានកន្លងផុត នៅវេលាព្រលឹមដ៏មង្គល ពួកមាគធៈ ពួកកវីនិងអ្នកប្រកាស (បន្ទិ-សូត) ហើយទាំងពួកវៃតាលិកៈ ក៏បានសូត្រសរសើរ។
Verse 79
अकामपतितेनापि पश्य क्षेत्रस्य वै फलम् ॥ ये च भागवतश्रेष्ठा ये च नारायणप्रियाः
សូម្បីតែអ្នកណាម្នាក់ធ្លាក់ចូលទៅដោយមិនចេតនា ក៏ចូរមើលផលនៃក្សេត្រដ៏បរិសុទ្ធនេះ។ វាប្រយោជន៍ដល់អ្នកប្រសើរនៅក្នុងពួកភាគវតៈ និងអ្នកស្រឡាញ់ព្រះនារាយណៈ។
Verse 80
तस्य वै कारणं येन तेन चाराधितोऽस्म्यहम् ॥ तस्य प्रीतोऽस्म्यहं देवि विशुद्धेनान्तरात्मना
ដោយហេតុនោះឯង—ដោយគាត់ និងដោយវិធីនោះ—ខ្ញុំត្រូវបានអារាធនា។ ឱ ទេវី ខ្ញុំពេញព្រះហឫទ័យចំពោះគាត់ ដោយសារអន្តរាត្មាដ៏បរិសុទ្ធ។
Verse 81
शङ्खदुन्दुभिनादैश्च बोधितो वसुधाधिपः ॥ सर्वलोकहितार्थाय उदिते च दिवाकरे
ត្រូវបានដាស់ដោយសំឡេងស័ង្ខ និងស្គរទុន្ទុភី ព្រះមហាក្សត្រ អធិបតីនៃផែនដី ក៏បានក្រោកឡើង។ ហើយពេលព្រះអាទិត្យរះឡើង គាត់បានប្រព្រឹត្តដើម្បីសុខុមាលភាពនៃសត្វលោកទាំងអស់។
Verse 82
पौरजानपदाः सर्वे श्रुत्वा तु तदनन्तरम्॥ लाभालाभौ परित्यज्य सर्वकर्माण्यकारयन्॥
បន្ទាប់មក ប្រជាជនក្នុងទីក្រុង និងអ្នកស្រុកជនបទទាំងអស់ ពេលបានឮរឿងនោះបន្តទៅ ក៏លះបង់គំនិតអំពីចំណេញនិងខាត ហើយបង្គាប់ឲ្យការងារដែលបានកំណត់ទាំងអស់ប្រព្រឹត្តទៅ។
Verse 83
मां स द्रष्टुं न शक्नोति मम तेजःप्रमोहितः॥ ततो निमीलिताक्षेण कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्॥
គេមិនអាចមើលមកខ្ញុំបានទេ ព្រោះត្រូវពន្លឺតេជៈរបស់ខ្ញុំធ្វើឲ្យស្រឡាំងកាំង; ដូច្នេះគេបិទភ្នែក ហើយប្រណមដៃដាក់លើក្បាល ថ្វាយបង្គំដោយក្តីគោរព។
Verse 84
स्नातस्तु विधिना सोऽथ क्षौमाभ्यामुपसंवृतः॥ भूत्वा चोत्सारयामास आज्ञां दत्त्वा यथोचितम्॥
បន្ទាប់មក គេបានងូតទឹកតាមវិធីវិន័យ ហើយស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ខ្សោម (ក្រណាត់លីនិន) រួចចាប់ផ្តើមរៀបចំកិច្ចការទាំងឡាយឲ្យមានរបៀប ដោយចេញបញ្ជាដែលសមគួរតាមកាលៈទេសៈ។
Verse 85
सर्वे शङ्खधराश्चैव सर्वे चायुधसंयुताः। ताः स्त्रियश्च वरारोहे स्तुतिमन्या महौजसः॥
ទាំងអស់គ្នាជាអ្នកកាន់ស័ង្ខ ហើយទាំងអស់គ្នាប្រដាប់ដោយអាវុធ។ ចំណែកស្ត្រីទាំងនោះ—ឱ នារីមានចង្កេះស្រស់ស្អាត—មានចិត្តផ្តោតលើការសរសើរ និងពោរពេញដោយកម្លាំងដ៏មហិមា។
Verse 86
न शक्नोति तथा वक्तुं भीरुः सन्त्रस्तलोचनः॥ एवमेतद्विचेष्टन्तं ब्राह्मणानामपीश्वरम्॥
គេមិនអាចនិយាយដូច្នោះបានទេ—ជាមនុស្សខ្លាច មានភ្នែកញ័រដោយភ័យ។ ដូច្នេះហើយគេត្រូវបានឃើញថាប្រព្រឹត្តបែបនោះ ទោះបីគេជាអ្នកមានអំណាច សូម្បីក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ក៏ដោយ។
Verse 87
व्रतस्थं यः स्पृशेन्मां तु नारी पुरुष एव च॥ धर्मयुक्तेन दण्डेन मम वध्यो भवेत् तु सः॥
អ្នកណាដែលប៉ះពាល់ខ្ញុំក្នុងពេលខ្ញុំកំពុងកាន់វ្រតៈ មិនថាស្ត្រីឬបុរស ក៏ដោយ គេគួរត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មស្របតាមធម្មៈ តាមការវិនិច្ឆ័យរបស់ខ្ញុំ។
Verse 88
श्वेतद्वीपे प्रमोदन्ते सर्वभोगसमन्विताः॥ एवं ते कथितं भूमे व्युष्टिः सौकरवे महत्॥
នៅស្វេតទ្វីប ពួកគេរីករាយដោយពេញលេញទៅដោយសុខសម្បទានានា។ ដូច្នេះហើយ ឱ ព្រះមាតាភូមិ រឿងរ៉ាវដ៏មហិមាអំពី សៅការវៈ ត្រូវបានប្រាប់ដល់អ្នក។
Verse 89
वाणीं सूक्ष्मां समादाय स सोमो चोदितो मया॥ किं वा फलं समुद्धिश्य तप्यसे सुमहत्तपः॥
ដោយយកសំឡេងដ៏ស្រាលល្អិត សោមៈដែលត្រូវខ្ញុំជំរុញ បាននិយាយថា៖ «ដើម្បីផលអ្វី គោលបំណងទៅរកផ្លែអ្វី ទើបអ្នកអនុវត្តតបៈដ៏មហិមានេះ?»
Verse 90
एवमाज्ञापयित्वा तु कालिङ्गो नृपतिः किल॥ गतश्च त्वरया धीमान् प्रविष्टस्तत्र सुव्रते॥
ក្រោយពីបញ្ជាដូច្នេះហើយ ស្តេចកាលិង្គៈ—តាមដែលគេនិយាយ—បានចេញដំណើរយ៉ាងប្រញាប់; ព្រះអង្គដ៏មានប្រាជ្ញាបានចូលទៅទីនោះ—ឱ អ្នកកាន់វ្រតៈដ៏ល្អ។
Verse 91
अकामपतिताश्चैव श्वेतद्वीपमुपागताः॥ य एतेन विधानेन वासं तीर्थे तु कारयेत्॥
ពួកគេផងដែរ ដោយធ្លាក់នៅទីនោះដោយមិនបានចេតនា បានទៅដល់ស្វេតទ្វីប។ អ្នកណាដែលតាមវិធានដែលបានកំណត់នេះ រៀបចំការស្នាក់នៅក្នុងទីរថៈ (tīrtha) …
Verse 92
ब्रूहि तत्त्वेन मे सोम यत्ते मनति वर्तते ॥ सर्वं सम्पादयिष्यामि त्वत्प्रसादान्न संशयः ॥
ឱ ព្រះសោមៈ សូមប្រាប់ខ្ញុំដោយសេចក្តីពិតថា អ្វីកំពុងមាននៅក្នុងចិត្តរបស់ទ្រង់។ ដោយព្រះអនុគ្រោះរបស់ទ្រង់ ខ្ញុំនឹងសម្រេចគ្រប់យ៉ាង—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 93
मरणं च विशालाक्षि श्वेतद्वीपं च गच्छति ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥
ហើយ ឱ នាងមានភ្នែកធំទូលាយ សេចក្តីស្លាប់ក៏ទៅកាន់ ស្វេតទ្វីប ដែរ។ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្វីមួយបន្ថែមទៀត—សូមស្តាប់ ឱ វសុន្ធរា។
Verse 94
मम वाक्यं ततः श्रुत्वा ग्रहाणां प्रवरेश्वरः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सोमतीर्थमवस्थितः ॥
ក្រោយបានស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទេវតានៃគ្រោះភព បានមានព្រះវាចាផ្អែមល្ហែម ខណៈស្ថិតនៅ សោមតីរថ។
Verse 95
पर्यङ्कस्य तले तत्र राजा दर्शनलालसः ॥ विलोक्य तां वरारोहां ततश्चिन्तापरायणाम् ॥ ततः कमलपत्राक्षी वेदनायासपीडिता ॥ रुजार्ता रुरुदे तत्र शिरोवेदनताडिता ॥
នៅទីនោះ ក្រោមគ្រែ ព្រះរាជាដែលប្រាថ្នាចង់ឃើញ បានមើលឃើញនារីដ៏ថ្លៃថ្នូរនោះ ដែលជ្រួលជ្រាបក្នុងក្តីព្រួយបារម្ភ។ បន្ទាប់មក នារីមានភ្នែកដូចស្លឹកផ្កាឈូកនោះ ត្រូវទុក្ខវេទនា និងភាពនឿយហត់សង្កត់សង្កិន រងទុក្ខយ៉ាងខ្លាំង ហើយត្រូវឈឺក្បាលយ៉ាងទារុណ ក៏យំសោកនៅទីនោះ។
Verse 96
स्नानादाखोटके तीर्थे यत्फलं समुपाश्नुते ॥ दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ॥
បុណ្យផលណាដែលទទួលបានពីការងូតទឹកសក្ការៈនៅទីរថ អាខោតកៈ គេថា នឹងស្ថិតស្ថេររយៈពេលដប់ពាន់ឆ្នាំ ហើយក៏អាចយូររហូតដល់រាប់រយឆ្នាំផងដែរ។
Verse 97
भगवन् यदि तुष्टोऽसि मम चात्र गतः प्रभो ॥ योगनाथो जगच्छ्रेष्ठः सर्वयोगीश्वरेश्वरः ॥
ឱ ព្រះភគវាន! ប្រសិនបើព្រះองค์ពេញព្រះហឫទ័យ ហើយបានយាងមកទីនេះដើម្បីខ្ញុំ ឱ ព្រះអម្ចាស់—ព្រះองค์ជាព្រះនាថនៃយោគៈ ជាអ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងលោក និងជាព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតីលើអម្ចាស់ទាំងអស់នៃយោគី។
Verse 98
किं मया तु कृतं कर्म पूर्वमेव सुदुष्करम् ॥ येनाहमीदृशीं प्राप्ता दशां पुण्यपरिक्षयात् ॥
តើខ្ញុំបានធ្វើកម្មអ្វីដែលលំបាកយ៉ាងខ្លាំងនៅមុននេះ ដោយហេតុនោះហើយ ទើបខ្ញុំបានមកដល់ស្ថានភាពបែបនេះ ព្រោះបុណ្យបានអស់ទៅ?
Verse 99
नन्दनं समवाश्रित्य मोदन्ते चैव सर्वदा ॥ ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विपुले कुले ॥
ដោយពឹងផ្អែកលើ នន្ទន (សួនស្ថានសួគ៌) ពួកគេរីករាយជានិច្ច; បន្ទាប់មក ពេលធ្លាក់ចុះពីសួគ៌ គេកើតក្នុងត្រកូលធំ និងមានកិត្តិយស។
Verse 100
यावल्लोका धरिष्यन्ति तावत्त्वयि जनार्दन ॥ अतुला त्वयि मे भक्तिर्भवेन्नित्यं सुनिश्चला ॥
ឱ ជនារទន! ដរាបណាលោកទាំងឡាយនៅតែមានស្ថិតិ សូមឲ្យភក្តិរបស់ខ្ញុំចំពោះព្រះองค์មានអតុល្យ—អស់កល្បជានិច្ច និងមាំមួនមិនរអិលរំញ័រ។
Verse 101
भर्त्ता च मां न जानाति क्लिश्यमानामनाथवत् ॥ अथ मां किं कथं भर्त्ता मन्यते स्वजनोऽपि वा ॥
ស្វាមីរបស់ខ្ញុំមិនស្គាល់ខ្ញុំទេ ខ្ញុំកំពុងទទួលទុក្ខដូចអ្នកគ្មានទីពឹង។ ដូច្នេះ ស្វាមីរបស់ខ្ញុំគិតអំពីខ្ញុំយ៉ាងណា—ឬសូម្បីតែសាច់ញាតិរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់?
Verse 102
मद्भक्तश्चैव जायेत एवमेतन्न संशयः॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि स्नातो गृध्रवटे नरः
គាត់នឹងក្លាយជាភក្តិរបស់យើងជាប្រាកដ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។ បន្ទាប់មកយើងនឹងប្រកាសបន្ថែមទៀតថា៖ បុរសដែលបានងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅ គ្រឹធ្រវដៈ…
Verse 103
यच्चापि मम तद्रूपं त्वया संस्थापितं प्रभो॥ सप्तद्वीपेषु दृश्येत तत्र तत्रैव संस्थितम्
ហើយរូបនៃយើងនោះឯង ដែលអ្នកបានស្ថាបនាឡើង ឱ ព្រះអម្ចាស់—សូមឲ្យឃើញបាននៅក្នុងទ្វីបទាំងប្រាំពីរ ដោយស្ថិតនៅទីនោះៗ (ជាច្រើនកន្លែង)។
Verse 104
कथये किं शयानाऽऽतु सखीनां शयने स्थिता॥ एवमत्र न युज्येत यन्मया परिचिन्तितम्
ខ្ញុំនឹងនិយាយអ្វីបាន? ខណៈកំពុងដេក—ស្ថិតលើគ្រែរបស់សហាយស្រី—អ្វីដែលខ្ញុំបានគិតពិចារណា មិនសមស្របនឹងទីនេះក្នុងរបៀបបែបនេះទេ។
Verse 105
यत्फलं समवाप्नोति स्नानमात्रकृतोदकः॥ नववर्षसहस्राणि नववर्षशतानि च
ផលដែលទទួលបានត្រឹមតែដោយការងូតទឹក (ឬដោយការបូជាទឹកដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការងូត) មានតម្លៃស្មើនឹងប្រាំបួនពាន់ឆ្នាំ ហើយក៏ប្រាំបួនរយឆ្នាំផងដែរ។
Verse 106
सोम इत्येव यज्ञेषु पिबन्तु मम ब्राह्मणाः॥ गतिः पारमिका तेषां दिव्या विष्णो भवेद्यथा
ក្នុងយញ្ញៈ សូមឲ្យព្រាហ្មណ៍របស់យើងផឹកដោយនិយាយតែ ‘សោម’ ប៉ុណ្ណោះ; គតិដ៏ប្រសើរបំផុតរបស់ពួកគេនឹងក្លាយជាទេវភាព—ដូចគតិរបស់ព្រះវិષ્ણុ។
Verse 107
किंच वात्मनि दुःखस्य सर्वमेतच्च युज्यते॥ किंच मां वक्ष्यते भर्त्ता किं च मामितरे जनाः
ហើយលើសពីនេះទៅទៀត នៅមុខទុក្ខសោករបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ រឿងទាំងអស់នេះនឹងសមរម្យបានដូចម្តេច? ហើយស្វាមីរបស់ខ្ញុំនឹងនិយាយអ្វីមកខ្ញុំ—ហើយមនុស្សដទៃទៀតនឹងនិយាយអ្វី?
Verse 108
इन्द्रलोकं समासाद्य मोदते निर्जरैः सह॥ इन्द्रलोकात्परिभ्रष्टो मम तीर्थप्रभावतः
ពេលបានទៅដល់លោកឥន្ទ្រា គាត់រីករាយជាមួយពួកអមតៈ; ប៉ុន្តែគាត់វិលធ្លាក់ចេញពីលោកឥន្ទ្រា—ដោយអานุភាពដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទីរថៈរបស់ខ្ញុំ។
Verse 109
अधर्मे च न मे बुद्धिर्भवेद्विष्णो कदाचन। पतित्वं चाथ गच्छेयमोषधीनां तथा कुरु
ឱ ព្រះវិṣṇu សូមឲ្យបញ្ញារបស់ខ្ញុំកុំឲ្យលំអៀងទៅរកអធម៌នៅពេលណាមួយឡើយ។ ហើយដើម្បីកុំឲ្យខ្ញុំធ្លាក់ទៅស្ថានភាពទាបថោក—សូមព្រះองค์រៀបចំដូច្នោះទាក់ទងនឹងឱសថី (រុក្ខជាតិឱសថ)។
Verse 110
ततो ब्रूयामिदं वाक्यं यन्मे हृद्यवतिṣ्ठते॥ ततः प्रियावचः श्रुत्वा समुत्थाय ततो नृपः
បន្ទាប់មក ខ្ញុំនឹងនិយាយពាក្យនេះ ដែលស្ថិតមាំនៅក្នុងបេះដូងរបស់ខ្ញុំ។ បន្ទាប់ពីបានឮពាក្យពេចន៍ដ៏គួរជាទីពេញចិត្តនោះ ស្តេចក៏ក្រោកឡើងបន្ទាប់មក…
Verse 111
यत्त्वया पृच्छितं पूर्वं सर्वसंसारमोक्षणम्॥ ततो नारायणाच्छ्रुत्वा पृथिवी संहितव्रता
អ្វីដែលអ្នកបានសួរពីមុន—ការរួចផុតទាំងស្រុងពីសំសារៈ—ពេលបានឮពីព្រះនារាយណៈហើយ ព្រឹថិវីក៏បានតាំងចិត្តមាំក្នុងវ្រត (ការប្រតិបត្តិ/ពិធីសច្ចា) របស់នាង។
Verse 112
यदि तुष्टो महादेव आदिमध्यान्तवर्जितः ॥ मम चैव प्रियार्थाय एतन्मे दीयतां वरः ॥
បើព្រះមហាទេវៈ ដែលលើសលប់ពីដើម កណ្ដាល និងចុង ប្រោសពេញព្រះហឫទ័យ នោះសូមប្រទានពរនេះដល់ខ្ញុំ ដើម្បីអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំ។
Verse 113
दोरभ्यामालिङ्ग्य वै भार्यां वाक्यमेतदुवाच ह ॥ किमिदं भाषसे भद्रे आत्मानं न प्रशंससि ॥
ដោយអោបភរិយារបស់ខ្លួនដោយដៃទាំងពីរ គាត់បាននិយាយថា៖ «ឱ នាងអ្នកសុភាពរាបសារ ហេតុអ្វីបានជានាងនិយាយដូចនេះ? ហេតុអ្វីបានជានាងមិនសរសើរខ្លួនឯង?»
Verse 114
उवाच मधुरं वाक्यं लोकनाथं जनार्दनम् ॥ केन कर्मविपाकेन तीर्थं पुनरवाप्यते ॥
នាងបាននិយាយដោយពាក្យផ្អែមល្ហែមទៅកាន់ជនារទនៈ ព្រះអម្ចាស់នៃលោកថា៖ «ដោយផលវិបាកនៃកម្មណា ទើបអាចទទួលបានទីរថៈ (ទីសក្ការៈ) ម្តងទៀត?»
Verse 115
ततः सोमवचः श्रुत्वा तत्रैवान्तरहितोऽभवम् ॥ एवं तप्तं महाभागे तपः सोमेन निश्चयात् ॥
បន្ទាប់មក ពេលបានឮពាក្យរបស់សោមៈ ខ្ញុំក៏លាក់ខ្លួនបាត់ទៅនៅទីនោះឯង។ ឱ នារីមានភាគល្អ, ដូច្នេះហើយ សោមៈបានប្រតិបត្តិតបៈដោយសេចក្តីមុតមាំ។
Verse 116
अशोच्या शोचिता या तु यच्च निन्दसि चात्मनि ॥ भिषजः किं न विद्यन्ते अष्टकर्मसमाहिताः ॥
«អ្នកដែលមិនគួរឲ្យសោកស្តាយ ក៏ត្រូវបានអ្នកសោកស្តាយ; ហើយអ្នកក៏បន្ទោសខ្លួនឯងផង។ តើមិនមានគ្រូពេទ្យដែលបានហ្វឹកហាត់ក្នុងវេជ្ជកម្មប្រាំបីប្រការ (អഷ്ടកರ್ಮ) ទេឬ?»
Verse 117
स्नानं वा मरणं देव यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु देवि महाभागे पूर्वधर्मकृतो नराः ॥
“មិនថាជាការងូតទឹកសម្អាត ឬជាមរណភាពទេ ឱព្រះអម្ចាស់ សូមពន្យល់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមគួរ។” ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ “សូមស្តាប់ ឱព្រះនាងទេវី មហាភាគា—ខ្ញុំនឹងពោលអំពីមនុស្សដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយកិច្ចធម៌ពីមុន។”
Verse 118
प्राप्ता च परमा सिद्धिः सोमतीर्थेऽन्यदुर्लभा ॥ स्नायाद्यः सोमतीर्थे तु मम कर्मपरायणः ॥
នៅសោមតីរថៈ មានការសម្រេចសិទ្ធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលកន្លែងផ្សេងទៀតរកបានលំបាក។ អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅសោមតីរថៈ ហើយឧស្សាហ៍ព្យាយាមតាមវិធានកម្មដែលខ្ញុំបានបញ្ជា នឹងទទួលបានផលនោះ។
Verse 119
ये तु संस्थापयेयुस्ते शिरसो वेदनां पराम् ॥ त्वया पूर्वं व्रतमिषाद्वेदना यदि गोपिता ॥
ប៉ុន្តែអ្នកដែលនឹងស្ថាបនាវា (គឺទទួលអនុវត្តវ្រតនោះ) នឹងទទួលរងការឈឺចាប់ខ្លាំងនៅក្បាល។ ប្រសិនបើមុននេះ អ្នកបានលាក់បាំងការឈឺចាប់នោះ ដោយយកវ្រតជាលេស…
Verse 120
केनचित्कर्मदोषेण तिर्यग्योनिमवाप्य हि ॥ जन्मान्तरार्जितैः पुण्यैस्तीर्थस्नानजपादिभिः ॥
ពិតប្រាកដណាស់ ទោះបីដោយកំហុសនៃកម្មណាមួយធ្វើឲ្យធ្លាក់ចូលទៅកំណើតតិរច្ឆាន (កំណើតសត្វ) ក៏ដោយ ក៏អាច (ត្រូវបានសង្គ្រោះ) ដោយបុណ្យដែលបានសន្សំក្នុងជាតិផ្សេងៗ—តាមរយៈការងូតទឹកនៅទីរថៈ ការជប (japa) និងការអនុវត្តដទៃទៀត។
Verse 121
अष्टमेन तु भक्तेन मम कर्मविधौ स्थितः ॥ फलं तस्य प्रवक्ष्यामि सोमतीर्थे नरस्य यत ॥
ចំណែកឯអ្នកបូជាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអនុវត្តទីប្រាំបី (វ្រត/អនុស្ឋាន) ហើយស្ថិតនៅក្នុងវិធីនៃកម្មដែលខ្ញុំបានបង្រៀន—ខ្ញុំនឹងប្រកាសផលដែលបុរសនោះទទួលបាននៅសោមតីរថៈ។
Verse 122
येन वै क्लिश्यसे भद्रे शिरस्य सुखपीडिता ॥ वायुनाऽ कफपित्तेन शोणितेन कफेन वा
ឱ នារីដ៏ប្រសើរ តើអ្នករងទុក្ខដោយហេតុអ្វី—ក្បាលត្រូវបានសង្កត់ដោយអសុខ—ដោយវាយុ (ខ្យល់) ឬដោយកហ្វ និងពិត្ត ដោយឈាម ឬដោយកហ្វតែប៉ុណ្ណោះ?
Verse 123
महादानैश्च लभ्येत तीर्थे पञ्चत्वमर्च्छकैः ॥ जन्मान्तरकृतं कर्म यत्स्वल्पमपि वा बहु
ដោយមហាទាន ក៏អាចទទួលបានផលនោះ; នៅទីរថ (កន្លែងឆ្លងដ៏សក្ការៈ) អ្នកបូជាអាចឈានដល់ ‘បញ្ចត្វ’ (ស្ថានភាពប្រាំ/ការលាយរួម)។ កម្មដែលបានធ្វើក្នុងជាតិមុន—តិចឬច្រើន—ច្បាស់ជាមកជួបផល។
Verse 124
यत्र तप्तं तपस्तेन सोमेन सुमहात्मना ॥ पञ्चवर्षसहस्राणि एकपादेन तिष्ठता
នៅទីនោះ ព្រះសោមា អ្នកមានចិត្តធំ បានធ្វើតបៈ—ឈរលើជើងតែមួយ—អស់រយៈពេលប្រាំពាន់ឆ្នាំ។
Verse 125
सन्निपातस्य दोषेण येनेदं पीड्यते शिरः ॥ काले विकाले कृत्वा वै पित्तोद्रेकं यशस्विति
ដោយទោសសន្និបាត (រោគពីដោសៈរួមគ្នា) ក្បាលនេះត្រូវបានបៀតបៀន; ព្រោះបានបង្កើតការកើនឡើងនៃពិត្ត (ទឹកប្រមាត់) ទាំងពេលត្រឹមត្រូវ និងពេលមិនត្រឹមត្រូវ—ឱ អ្នកមានកិត្តិយស!
Verse 126
तत्कदाचित्फलत्येव न तस्य परिसङ्क्षयः ॥ कदाचिद्वासहायो वै पुण्यतीर्थादिदर्शनात्
កម្មនោះពិតជាផ្លែផលនៅពេលណាមួយ; មិនមានការបាត់បង់ទាំងស្រុងឡើយ។ ហើយពេលខ្លះ ដោយការទស្សនាទីរថបុណ្យ និងអ្វីៗស្រដៀងគ្នា មនុស្សក៏ទទួលបានជំនួយផងដែរ។
Verse 127
पञ्चवर्षसहस्राणि तथैवोर्ध्वमुखः स्थितः ॥ एवमुग्रं तपः कृत्वा कान्तिमानभवच्च सः
ក្នុងកាលប្រាំពាន់ឆ្នាំ ទ្រង់បានគង់នៅដូច្នោះដែរ ដោយយកមុខទ្រង់ឡើងទៅលើ ។ បន្ទាប់ពីបានអនុវត្តនូវទុក្ខកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងនបែបនេះហើយ ទ្រង់ក៏បានក្លាយជាអ្នកមានរស្មីរុងរឿង ។
Verse 128
अश्नासि पिशितं चान्नं तेनिदं दूष्यते शिरः ॥ क्रियतेऽत्र शिरावेधो रुधिरस्राव एव च
អ្នកញ៉ាំសាច់និងអាហារ ដោយសារការនោះ ក្បាលនេះក៏ក្លាយជាមនុស្សអាក្រក់ ។ នៅទីនេះ ការធ្វើរន្ធលើក្បាលត្រូវបានអនុវត្ត ហើយការបង្ហូរឈាមក៏ដូច្នេះដែរ ។
Verse 129
दुर्बलं प्रबलं भूत्वा प्रबलं दुर्बलं भवेत् ॥ पापान्तरं समासाद्य गहना कर्मणो गतिः
អ្នកខ្សោយក្លាយជាអ្នកខ្លាំង អ្នកខ្លាំងអាចក្លាយជាអ្នកខ្សោយ ។ នៅពេលជួបប្រទះនឹងអំពើបាបផ្សេងទៀត ផ្លូវនៃកម្មគឺពិបាកនឹងយល់ដឹងណាស់ ។
Verse 130
ममापराधान्मुक्तश्च ब्राह्मणानां पतिस्तथा ॥ एवमेव महाभागे सोमतीर्थे कृतोदकः
ហើយទ្រង់ត្រូវបានរួចរំដោះពីបទល្មើសរបស់ទ្រង់ចំពោះខ្ញុំ ដូចគ្នាដែរ ទ្រង់ក្លាយជាធំក្នុងចំណោមពួកព្រាហ្មណ៍ ។ តាមរបៀបដូចគ្នានេះដែរ ហៃស្ត្រីជាទីគាប់បាត នៅទីសូមតីរ្ថៈ ដែលបានអនុវត្តពិធីទឹក ។
Verse 131
दीयते चेच्छिरोऽभ्यङ्गः कथं तिष्ठति वेदना ॥ किमेतद्गोपितं भद्रे मयि तन्न निवेदितम्
បើការម៉ាស្សត្រង់ក្បាលត្រូវបានផ្តល់ឱ្យ តើហេតុអ្វីការឈឺចាប់នៅតែមាន ។ ហេតុអ្វីបានជារឿងនេះត្រូវបានលាក់បាំង ហៃស្ត្រីស្លូតត្រង់ ហេតុអ្វីមិនបានជម្រាបដល់ខ្ញុំ ។
Verse 132
यदल्पमिव दृश्येत तन्महत्त्वाय कल्पते ॥ अत एव मनुष्यत्वं प्राप्तं राजत्वमेव च ॥
អ្វីដែលមើលទៅតូចតាច ក៏អាចក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃភាពអធិកអធមបាន។ ដោយហេតុនេះហើយ ទើបបានកំណើតជាមនុស្ស និងបានស្ថានភាពជាព្រះមហាក្សត្រផងដែរ។
Verse 133
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि त्रिंशद्वर्षशतानि च ॥ जायते ब्राह्मणः सुभ्रु वेदवेदाङ्गपारगः ॥
ក្រោយពីសាមសិបពាន់ឆ្នាំ ហើយបន្ថែមទៀតសាមសិបរយឆ្នាំ—ឱ នាងមានចិញ្ចើមស្រស់—មនុស្សម្នាក់កើតជាព្រាហ្មណ៍ អ្នកឈានដល់ចុងបញ្ចប់នៃវេទ និងវេទាង្គ។
Verse 134
त्वया व्रतमिषेणायमात्मा संक्लिश्यते वृथा ॥ या त्वं वै भाषसे वाक्यं सौकरे गमनं प्रति ॥
ដោយអ្នក ដោយយកវ្រត (ពិធីសច្ចៈ) ជាលេស អាត្មានេះត្រូវបានធ្វើឲ្យទុក្ខលំបាកដោយឥតប្រយោជន៍។ ហើយពាក្យដែលអ្នកនិយាយអំពីដំណើរទៅសៅការ (Saukara) ក៏គួរយល់ដូច្នោះដែរ។
Verse 135
सृगाली चैव गृध्रश्च तीर्थस्यैव प्रभावतः ॥ मरणादेव सम्प्राप्य क्षीणपापौ स्मृतिं पुनः ॥
ដោយអานุភាពនៃទីរថ (tīrtha) នោះឯង ស្រីស្រ្គាលី និងសត្វក្រពើហោះ (គិធ្រ) បានទទួលបានស្មារតីឡើងវិញ ត្រឹមតែដោយសេចក្តីស្លាប់ បន្ទាប់ពីបាបត្រូវបានបន្ថយ។
Verse 136
स एष ब्राह्मणो भूत्वा संसाराद्विप्रमुच्यते ॥ तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि सोम तीर्थस्य सुन्दरी ॥
គាត់នោះ កាលបានក្លាយជាព្រាហ្មណ៍ហើយ នឹងរួចផុតពីសំសារ (saṃsāra)។ ឱ នាងស្រស់ស្អាត ឱ សោមៈ ខ្ញុំនឹងប្រកាសអំពីសញ្ញាសម្គាល់នៃ សោម-ទីរថ (Soma-tīrtha)។
Verse 137
भर्तुर्गृहीत्वा चरणौ सा पतिं प्रत्यभाषत ॥ प्रसीद मे महाराज नेदं प्रष्टुं त्वमर्हसि ॥
នាងកាន់ជើងស្វាមីរបស់នាង ហើយទូលព្រះស្វាមីថា៖ «សូមព្រះមហារាជមេត្តាខ្ញុំ; ព្រះองค์មិនគួរសួររឿងនេះទេ»។
Verse 138
तीर्थं वैवस्वतं नाम यत्रार्कस्तप्तवांस्तपः ॥ कदाचित्पुत्रकामेन मार्त्तण्डेन महत्तपः ॥
មានទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធមួយឈ្មោះ វៃវស្វត ដែលនៅទីនោះ អរក (ព្រះអាទិត្យ) បានបំពេញតបៈ។ ម្តងមួយ មារតណ្ឌៈ ប្រាថ្នាបុត្រា ក៏បានធ្វើតបៈដ៏មហិមា។
Verse 139
तत्तीर्थं येन विज्ञेयं मम मार्गानुसारिणा ॥ वैशाखस्य तु मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशी ॥
ទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធនោះ គួរឲ្យអ្នកដើរតាមមាគ៌ារបស់ខ្ញុំស្គាល់ថា៖ ជាទិវាទ្វាទសី នៃភាគស (សុក្លបក្ស) ក្នុងខែវៃសាខ។
Verse 140
मम पूर्वकथां वीर दुष्टकर्मानुसारिणीम् ॥ ततो भार्यावचः श्रुत्वा कलिङ्गानां जनाधिपः ॥
ឱ វីរៈបុរស បន្ទាប់ពីបានស្តាប់រឿងមុនរបស់ខ្ញុំ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកដើរតាមអំពើអាក្រក់ ហើយបន្ទាប់មកបានស្តាប់ពាក្យភរិយា ស្តេចជាអធិបតីនៃជនកលិង្គា ក៏បានឆ្លើយតប/ចាត់ការតាមនោះ។
Verse 141
कृतं चान्द्रायणं तत्र दशवर्षसहस्रकम् ॥ ततः सप्तसहस्राणि वायुभक्षस्तु संस्थितः ॥
នៅទីនោះ គាត់បានអនុវត្តវ្រត ចន្ទ្រាយណៈ រយៈពេលមួយម៉ឺនឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក រយៈពេលប្រាំពីរពាន់ឆ្នាំ គាត់បានស្ថិតនៅដោយបរិភោគតែខ្យល់ (វាយុ) ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 142
प्रवृत्ते चान्धकारे तु यत्र कश्चिन्न दृश्यते॥ सोमेन च विना भूमिर्दृश्यते चन्द्रसप्रभा॥
ពេលអន្ធការបានគ្របដណ្ដប់ ហើយនៅទីនោះមិនឃើញអ្វីឡើយ ទោះយ៉ាងណា ផែនដីក៏នៅតែឃើញមានពន្លឺដូចពន្លឺព្រះចន្ទ ទោះគ្មានព្រះចន្ទក៏ដោយ។
Verse 143
उवाच मधुरं वाक्यं सुहितेनान्तरात्मना॥ किमिदं गोप्यते देवि ममाग्रे वरवर्णिनि॥
ដោយចិត្តខាងក្នុងដែលមានមេត្រីភាព គាត់បាននិយាយពាក្យផ្អែមថា៖ «ឱ ទេវី អ្នកមានពណ៌សម្បុរល្អ ហេតុអ្វីបានជារឿងនេះត្រូវលាក់បាំងនៅមុខខ្ញុំ?»
Verse 144
आलोकश्चैव दृश्येत सोमस्तत्र न दृश्यते॥ एवं त्वां वच्मि हे भद्रे एष विस्मयः परः॥
នៅទីនោះមានពន្លឺឃើញច្បាស់ ប៉ុន្តែមិនឃើញព្រះចន្ទឡើយ។ ដូច្នេះ ឱអ្នកសុភាព ខ្ញុំប្រាប់អ្នកថា នេះជាអស្ចារ្យដ៏លើសលប់។
Verse 145
तथ्यमेव महाभागे पृच्छ्यमाना यशस्विनि॥ ततो भर्तृवचः श्रुत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचना॥
«ពិតប្រាកដណាស់ ឱអ្នកមានភាគល្អ និងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ដូចដែលកំពុងត្រូវសួរ»។ បន្ទាប់មក ពេលនាងបានឮពាក្យប្តី នាងក៏ភ្ញាក់ផ្អើលភ្នែកធំឡើងដោយអស្ចារ្យ។
Verse 146
विवस्वन्तं महाभागं मम कर्मपरायणम्॥ वरं वरय भद्रं ते यस्ते मनसि वर्त्तते॥
«(ចូរជ្រើស) វិវស្វន្ត អ្នកមានភាគល្អដ៏ធំ និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ចការរបស់ខ្ញុំ។ ឱអ្នកសុភាព ចូរជ្រើសពរ—សូមសេចក្តីមង្គលមានដល់អ្នក—តាមអ្វីដែលស្ថិតនៅក្នុងចិត្តអ្នក»។
Verse 147
एतच्चिह्नं महाभागे पुण्ये सौकरवे मम॥ सौमतीर्थे विशालाक्षि येन मुच्यन्ति जन्तवः॥
ឱ មហាភាគី! នេះជាសញ្ញានៅក្នុងតំបន់បរិសុទ្ធ សៅការវៈ របស់ខ្ញុំ។ ឱ អ្នកមានភ្នែកធំ! នៅសោម-ទីរថៈ ដោយសញ្ញានេះ សត្វមានជីវិតទាំងឡាយបានរួចផុតពីទុក្ខ និងចំណង។
Verse 148
उवाच मधुरं वाक्यं कलिङ्गानां महाधिपम्॥ भर्त्ता धर्मो यशो भर्त्ता भर्त्तैव प्रियमान्त्मनः॥
នាងបាននិយាយពាក្យផ្អែមល្ហែមទៅកាន់មហាអធិបតីនៃកលិង្គៈថា៖ «ប្តីគឺធម៌; ប្តីគឺកិត្តិយស; ពិតប្រាកដ ប្តីគឺអ្វីដែលខ្លួនឯងស្រឡាញ់ជាទីបំផុត»។
Verse 149
ततो ममवचः श्रुत्वा कश्यपस्य सुतो बली॥ मधुरं स्वरमादाय प्रत्युवाच महद्वचः॥
បន្ទាប់មក ពេលបានឮពាក្យរបស់ខ្ញុំ បលី—កូនប្រុសដ៏ខ្លាំងក្លារបស់កശ്യបៈ—បានយកសំឡេងទន់ភ្លន់ ហើយឆ្លើយតបដោយពាក្យពេចន៍ដ៏មានទម្ងន់។
Verse 150
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ प्रभावमस्य क्षेत्रस्य विस्मयं परमं महत्॥
ហើយខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអំពីរឿងផ្សេងទៀត; សូមស្តាប់ ឱ វសុន្ធរា (មាតាផែនដី)។ នេះជាឥទ្ធិពលនៃតំបន់បរិសុទ្ធនេះ—អស្ចារ្យយ៉ាងខ្លាំង និងមហិមា។
Verse 151
तस्य पूर्वेण पार्श्वेन तीर्थं गृध्रवटं स्मृतम्॥ यत्राकामो मृतो गृध्रो मानुषत्वमुपागतः॥
នៅខាងកើតនៃទីនោះ មានទីរថៈមួយដែលគេហៅថា «គ្រឹធ្រវដៈ»។ នៅទីនោះ សត្វត្មាតមួយដែលស្លាប់ដោយមិនចង់ស្លាប់ បានទទួលស្ថានភាពជាមនុស្ស។
Verse 152
अवश्यमेव तद्वाच्यं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ तथापि नोत्सहे वक्तुं हृदि यत्परिवर्तते
ពិតប្រាកដណាស់ អ្វីដែលអ្នកសួរខ្ញុំ នោះត្រូវតែប្រាប់។ ទោះយ៉ាងណា ខ្ញុំមិនហ៊ាននិយាយអំពីអ្វីដែលកំពុងវិលវល់នៅក្នុងបេះដូងខ្ញុំទេ។
Verse 153
यदि देव प्रसन्नोऽसि अयं मे दीयतां वरः ॥ पुत्रमिच्छाम्यहं देव प्रसादात्ते सुरेश्वर
បើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ ឱព្រះទេវា សូមប្រទានពរនេះដល់ខ្ញុំ៖ ខ្ញុំប្រាថ្នាបុត្រ ឱព្រះទេវ—ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ឱអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ។
Verse 154
अकामा तु मृता तीर्थे आत्मनः कर्मनिश्चयात् ॥ मम क्षेत्रप्रभावेण सृगाली मानुषी भवेत्
នាងបានស្លាប់នៅទីរថៈដោយមិនស្ម័គ្រចិត្ត ដោយសារផលកម្មដែលបានកំណត់របស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែដោយអานุភាពនៃដែនបរិសុទ្ធរបស់ខ្ញុំ ស្រីស្រ្គាលីនោះនឹងក្លាយជាមនុស្ស។
Verse 155
तव पीडाकरमिति तन्मां न प्रष्टुमर्हसि ॥ एतद्दुःखं महाभाग हृदि मे परिवर्तते
ព្រោះវានឹងបង្កទុក្ខដល់អ្នក អ្នកមិនគួរសួរខ្ញុំអំពីរឿងនោះទេ។ ទុក្ខនេះ ឱមហាភាគ វិលវល់នៅក្នុងបេះដូងខ្ញុំជានិច្ច។
Verse 156
विवस्वद्वचनं श्रुत्वा तुष्टोऽहं तस्य सुन्दरी ॥ तस्य शुद्धेन मनसा प्रोक्तवानस्मि सुन्दरी
ក្រោយបានឮពាក្យរបស់វិវស្វត ឱស្រីស្រស់ស្អាត ខ្ញុំក៏ពេញចិត្ត។ ដោយចិត្តបរិសុទ្ធ ខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់គាត់ ឱស្រីស្រស់ស្អាត។
Verse 157
राजपुत्री विशालाक्षी श्यामा सर्वाङ्गसुन्दरी ॥ गुणवद्रूपसम्पन्ना चतुःषष्टिकलान्विता
ព្រះរាជកុមារីនោះមានភ្នែកធំ សម្បុរខ្មៅស្រស់ស្អាត ស្រស់ស្អាតគ្រប់អវយវៈ; ពេញលេញដោយគុណធម៌ និងរូបសម្រស់ ហើយជំនាញក្នុងសិល្បៈ៦៤ប្រភេទ។
Verse 158
सुखे हि वर्तसे नित्यं महाराजोऽसि सुन्दरः ॥ बह्व्यो मत्सदृशा भार्या स्तिष्ठन्त्यन्तःपुरे तव
ព្រះองค์រស់នៅក្នុងសុខសាន្តជានិច្ច; ព្រះองค์ជាមហារាជមានរូបសម្រស់។ ភរិយាជាច្រើនដូចខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងអន្តៈបុរៈរបស់ព្រះองค์។
Verse 159
यमश्च यमुना चैव मिथुनं जनयिष्यतः ॥ एवं तस्य वरं दत्त्वा आदित्यस्य वसुन्धरे
យម និងយមុនា ពិតប្រាកដនឹងកើតជាគូភ្លោះ។ ដូច្នេះហើយ ឱ វសុន្ធរា (ផែនដី) ក្រោយបានប្រទានពរនោះដល់អាទិត្យ…
Verse 160
प्राश्नासि पिशितान्नं च प्रावारान्भूषणानि च ॥ आच्छादयसि यानैश्च हस्त्यश्व-रथपृष्ठगः
អ្នកទទួលទានម្ហូបសាច់ ហើយទទួលបានសម្លៀកបំពាក់គ្រប និងគ្រឿងអលង្ការ; ហើយត្រូវបានដឹកជញ្ជូនដោយយានយន្ត ដោយជិះលើដំរី សេះ និងរថ។
Verse 161
आत्मयोगप्रभावेण तत्रैवान्तरहितोऽभवम् ॥ आदित्योऽपि गतो भद्रे वेश्म स्वं च महाधनम्
ដោយអานุភាពនៃអាត្មយោគរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានលាក់ខ្លួនបាត់ទៅនៅទីនោះឯង។ ឱ នាងអ្នកមានសិរីមង្គល អាទិត្យក៏បានចាកទៅកាន់លំនៅរបស់ខ្លួន និងទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មហាសាល។
Verse 162
अहो तीर्थप्रभावो वै त्वया प्रोक्तो महान्मम ॥ यस्य देव प्रभावेण तिर्यग्योनित्वमागतौ ॥ गृध्रश्चैव सृगाली च प्राप्तौ वै मानुषीं तनुम् ॥
អហោ! អานุភាពនៃទីរថៈបរិសុទ្ធដែលអ្នកបានពន្យល់ដល់ខ្ញុំ គឺមហិមាខ្លាំងណាស់។ ដោយឥទ្ធិពលទេវភាពនៃទីសក្ការៈនេះ សត្វត្មាតមួយ និងសត្វចចកស្រីមួយ ដែលធ្លាក់ក្នុងកំណើតសត្វ បានទទួលរាងកាយមនុស្ស។
Verse 163
बिभर्षि स्वेच्छया राजन्न मां सम्प्रष्टुमर्हसि ॥ त्वं मे देवो गुरुः साक्षाद्भर्त्ता यज्ञः सनातनः ॥
ឱ ព្រះរាជា! អ្នកបានអភិរក្សខ្ញុំដោយសេចក្តីប្រាថ្នារបស់អ្នកផ្ទាល់ ដូច្នេះខ្ញុំសមគួរនឹងសួរអ្នក។ សម្រាប់ខ្ញុំ អ្នកគឺជាទេវតាផ្ទាល់ ជាគ្រូ ជាអ្នកអភិរក្ស និងជាគោលការណ៍យជ្ញៈដ៏សនាតន។
Verse 164
दशवर्षसहस्राणि सूर्यलोके महीयते ॥ अथवा तत्र सुष्रोणि म्रियते पुण्यवान्नरः ॥
អស់រយៈពេលដប់ពាន់ឆ្នាំ មនុស្សម្នាក់ត្រូវបានគោរពនៅក្នុងសូរ្យលោក។ ឬមិនដូច្នោះទេ ឱ សុស្រោណី (នារីមានចង្កេះស្រស់) បុរសមានបុណ្យម្នាក់ស្លាប់នៅទីនោះ។
Verse 165
स्नानेन तत्र तीर्थे च मरणाद्वा जनार्दन ॥ कां गतिं वै प्रपद्यन्ते तन्ममाचक्ष्व केशव ॥
ដោយការងូតទឹកនៅទីរថៈនោះ ឬដោយស្លាប់នៅទីនោះ ឱ ជនារទន (Janārdana) ពួកគេបានទៅដល់គតិអ្វី? សូមប្រាប់ខ្ញុំផង ឱ កេសវ (Keśava)។
Verse 166
यमलोकं न गच्छेत्तु तीर्थस्यास्य प्रभावतः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे स्नानस्य मरणस्य च ॥
ដោយអานุភាពនៃទីរថៈនេះ មនុស្សមិនទៅកាន់យមលោកទេ។ ឱ នារីដ៏ប្រសើរ (bhadre) ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នករួចហើយ អំពីការងូតទឹក និងអំពីការស្លាប់នៅទីនោះផងដែរ។
Verse 167
चिह्नं च कीदृशं तेषां जायन्ते येन ते तथा ॥ अकामावपि तौ क्षेत्रे प्राप्तौ नु परमां गतिम् ॥
ហើយសញ្ញាបែងចែកប្រភេទណាដែលកើតមានក្នុងពួកគេ ដោយសារតែសញ្ញានោះគេអាចស្គាល់ថាពួកគេជាដូច្នោះ? ហើយមនុស្សទាំងពីរនោះ—ទោះគ្មានចេតនា—បានឈានដល់គតិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតក្នុងក្សេត្រពិសិដ្ឋនោះឬ?
Verse 168
पतिव्रतानां सर्वासामेष धर्मः सनातनः ॥ न संशये नियोक्तव्यः सुखस्थो हि पतिः स्त्रिया ॥
សម្រាប់ស្ត្រីទាំងអស់ដែលជាបតិវ្រតា នេះជាធម៌ដ៏អចិន្ត្រៃយ៍៖ មិនគួរបង្ខំឬចងក្រងប្តីដោយសេចក្តីសង្ស័យឡើយ; ព្រោះសម្រាប់ស្ត្រី ប្តីគួរត្រូវបានរក្សាឲ្យសុខសាន្ត។
Verse 169
फलं चैव यथावृत्तं तीर्थे सौकरवे मम ॥ आख्यानानां महाख्यानं क्रियाणां च महाक्रिया ॥
ហើយផលក៏បានកើតឡើងតាមដែលបានប្រព្រឹត្តពិតប្រាកដ នៅទីរត្ថ (tīrtha) សៅការវៈ (Saukarava) របស់ខ្ញុំ; នេះជាមហាអាខ្យានក្នុងចំណោមអាខ្យានទាំងឡាយ និងជាមហាកិរិយាក្នុងចំណោមកិរិយាទាំងឡាយ។
Verse 170
ततो महीवचः श्रुत्वा विष्णुर्धर्मविदां वरः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामो वसुन्धराम् ॥
បន្ទាប់មក ព្រះវិṣṇu ដែលជាអ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកដឹងធម៌ បានស្តាប់ពាក្យរបស់ព្រះធរណី ហើយបាននិយាយពាក្យផ្អែមល្ហែមទៅកាន់វសុន្ធរា ដោយមានចិត្តមុតមាំលើធម៌។
Verse 171
एतन्निश्चित्य मे पीडां न प्रष्टुं त्वमिहार्हसि ॥ ततो भार्यावचः श्रुत्वा कलिङ्गानां जनाधिपः ॥
ដោយបានដឹងច្បាស់អំពីទុក្ខវេទនារបស់ខ្ញុំហើយ អ្នកមិនគួរសួរខ្ញុំនៅទីនេះទេ។ បន្ទាប់មក ព្រះអធិបតីនៃជនកលិង្គា បានស្តាប់ពាក្យរបស់ភរិយា ហើយ (បានឆ្លើយ/បានប្រព្រឹត្ត)។
Verse 172
एष जप्यः प्रमाणं च सन्ध्योपासनमेव च ॥ एष तेजश्च मन्त्रश्च सर्वभागवतप्रियम्
នេះគឺជាអ្វីដែលគួរច្រៀងជប; នេះជាមាត្រដ្ឋានដ៏មានអធិការភាព ហើយជាការអនុវត្តនៃសន្ធ្យា-ឧបាសនា។ នេះជាតេជៈ (ពន្លឺវិញ្ញាណ) ហើយនេះជាមន្ត្រ—ជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកភក្តិទាំងអស់ក្នុងមាគ៌ាភាគវត។
Verse 173
शृणु तत्त्वेन मे भूमे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ उभौ तौ कारणाद्यस्मात्प्राप्तौ वै मानुषीं गतिम्
ឱ ព្រះធរណី (ភូមិ) សូមស្តាប់តាមសច្ចៈនៃអ្វីដែលអ្នកសួរខ្ញុំ។ ព្រោះដោយមូលហេតុមួយជាមូលដ្ឋាន កាលណោះទាំងពីរនោះបានឈានដល់ស្ថានភាពជាមនុស្សដោយពិត។
Verse 174
धर्मश्चार्थश्च कामश्च यशः स्वर्गश्च मानद ॥ पृष्टया मे सदा वाच्यं सर्वं सत्यं प्रियं तव
ធម៌ អត្ថ កាម យស និងសួគ៌ផងដែរ ឱ អ្នកប្រទានកិត្តិយស! ពេលអ្នកសួរខ្ញុំ ខ្ញុំគួរតែប្រាប់គ្រប់យ៉ាងជានិច្ច—ទាំងអ្វីដែលពិត និងអ្វីដែលជាទីពេញចិត្តរបស់អ្នក។
Verse 175
उवाच मधुरं वाक्यं भार्यापीडाभिपीडितः ॥ शृणु तत्त्वेन मे भद्रे शुभं वा यदि वाशुभम्
ដោយរងទុក្ខពីការឈឺចាប់ដែលបណ្តាលដោយភរិយា គាត់បាននិយាយពាក្យផ្អែមល្ហែមថា៖ «ឱ ស្ត្រីដ៏ប្រសើរ សូមស្តាប់តាមសច្ចៈពីខ្ញុំ—មិនថាជាសុភមង្គល ឬអសុភមង្គលក៏ដោយ»។
Verse 176
अवश्यमेव वक्तव्यं पृष्टया पतिना ध्रुवम् ॥ यानि गुह्यान्यगुह्यानि स्त्रियो धर्मपथे स्थिताः
ពិតប្រាកដណាស់ ពេលស្វាមីសួរ ត្រូវតែប្រាប់ដោយច្បាស់។ មិនថាជារឿងសម្ងាត់ ឬមិនសម្ងាត់—ស្ត្រីដែលឈរលើមាគ៌ាធម៌ (ក្នុងទីនេះ) ត្រូវបានពណ៌នាដូច្នេះ។
Verse 177
पिशुनाय न दातव्यं मूर्खे भागवते न तु ॥ न च वैश्याय शूद्राय येन जानन्ति मां परम्
ព្រះបន្ទូលដ៏សក្ការៈនេះ មិនគួរផ្តល់ដល់អ្នកនិយាយបង្កាច់បង្ខូចទេ; ក៏មិនគួរផ្តល់ដល់មនុស្សល្ងង់ផងដែរ ទោះបីគេហៅថា ‘ភាគវត’ ក៏ដោយ។ ហើយក៏មិនគួរផ្តល់ដល់វៃស្យ ឬ សូទ្រ ដែលដោយហេតុនោះពួកគេនឹងស្គាល់ខ្ញុំថាជាព្រះអធិបតីបរម។
Verse 178
तस्मिन्काले ह्यतिक्रान्ते मम कर्मविनिश्चयात् ॥ त्रेतायुगे ह्युपक्रान्ते ज्ञाते च युगसंस्थितौ
កាលនោះកន្លងផុតទៅ តាមការវិនិច្ឆ័យរបស់ខ្ញុំអំពីកម្ម; ហើយពេលត្រេតាយុគបានចាប់ផ្តើម និងលំដាប់របៀបនៃយុគក៏បានក្លាយជាដែលគេដឹងច្បាស់…
Verse 179
पण्डितानां सभामध्ये ये च भागवता भुवि ॥ मठे ब्राह्मणमध्ये तु ये च वेदविदां वराः
នៅកណ្ដាលសភានៃបណ្ឌិតទាំងឡាយ និងក្នុងចំណោមអ្នកភក្តិ ‘ភាគវត’ លើផែនដី; ហើយនៅក្នុងមឋៈទាំងឡាយ ក្នុងចំណោមព្រះព្រាហ្មណ៍—អ្នកដែលលេចធ្លោក្នុងចំណោមអ្នកដឹងវេទ…
Verse 180
तत्र राजा महाभागः स्वधर्मकृतनिश्चयः ॥ ब्रह्मदत्तेति विख्यातः पुरं काम्पिल्लमास्थितः
នៅទីនោះ មានព្រះមហាក្សត្រដ៏មានភាគធំ មាំមួនក្នុងការសម្រេចចិត្តប្រតិបត្តិធម៌របស់ខ្លួន; ព្រះអង្គល្បីឈ្មោះថា ព្រះព្រហ្មទត្ត ហើយស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុង កាំពិល្ល។
Verse 181
भर्त्तारं च समासाद्य रहस्तां गोपयन्ति न ॥ कृत्वा सुदुष्करं कर्म रागलोभप्रमोहिता
ហើយក្រោយពីចូលទៅជួបស្វាមី នាងមិនបានលាក់បាំងអាថ៌កំបាំងនោះទេ។ ក្រោយពីបានប្រព្រឹត្តកម្មដ៏លំបាកខ្លាំង (ឬធ្ងន់ធ្ងរ) នាងត្រូវបានបំភាន់ដោយរាគៈ និងលោភៈ។
Verse 182
दीक्षिताय च दातव्यं ये च शास्त्राणि जानते ॥ एतत्ते कथितं भद्रे पुण्यं सौकरवे महत्
គួរផ្តល់ដល់អ្នកដែលបានទទួលទិក្សា (dīkṣā) ត្រឹមត្រូវ និងដល់អ្នកដែលស្គាល់សាស្ត្រ (śāstra) បរិសុទ្ធ។ ឱ នារីដ៏ប្រសើរ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកអំពីកិច្ចការបុណ្យដ៏មហិមា ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រពៃណីវរាហៈ (Varāha)។
Verse 183
तस्य पुत्रो महाभागः सर्वधर्मेषु निष्ठितः ॥ सोमदत्तेति विख्यातः कुमारः शुभलक्षणः
កូនប្រុសរបស់គាត់ជាមហាភាគៈ មានសំណាងធំ និងតាំងចិត្តមាំមួនក្នុងធម៌ទាំងអស់។ យុវកនោះល្បីឈ្មោះថា សោមទត្ត (Somadatta) មានលក្ខណៈមង្គល។
Verse 184
या सुगोपायते गुह्यं सती सा नोच्यते बुधैः ॥ एवं चिन्त्य महाभागे ब्रूहि सत्यं यशस्विनि
នារីសតីដែលថែរក្សាសម្ងាត់ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន មិនត្រូវបានបណ្ឌិតទាំងឡាយបន្ទោសឡើយ។ ដូច្នេះ ក្រោយពិចារណាហើយ ឱ មហាភាគៈ ឱ អ្នកមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ សូមនិយាយសេចក្តីពិត។
Verse 185
य एतत्पठते सुभ्रु कल्य उत्थाय मानवः ॥ तेन द्वादशवर्षाणि चिन्तितोऽहं न संशयः
ឱ នារីមានចិញ្ចើមស្រស់ អ្នកណាដែលភ្ញាក់ឡើងពេលព្រលឹមហើយសូត្របទនេះ ខ្ញុំនឹងចងចាំគាត់រយៈពេលដប់ពីរឆ្នាំ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 186
पित्रर्थे मृगयां यातो मृगलिप्सुर्वने तदा ॥ अरण्ये स तदा गत्वा व्याघ्रसिंहनिषेविते
ដើម្បីកិច្ចការរបស់បិតា គាត់បានចេញទៅប្រមាញ់នៅពេលនោះ ដោយប្រាថ្នាសត្វព្រៃក្នុងព្រៃ។ បន្ទាប់មក គាត់បានចូលទៅក្នុងអរញ្ញ ដែលមានខ្លា និងសីហៈចេញចូលជាញឹកញាប់ ហើយបន្តដំណើរទៅមុខ។
Verse 187
अधर्मस्ते न भविता गुह्यार्थकथने मम ॥ ततो भर्तृवचः श्रुत्वा सा देवी परमप्रिया
នឹងមិនមានអធម្មសម្រាប់អ្នកក្នុងការនិយាយរឿងសម្ងាត់របស់ខ្ញុំទេ ។ បន្ទាប់ពីបានឮពាក្យរបស់ស្វាមីហើយ ស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់បំផុតនោះក៏បន្តទៀត ។
Verse 188
न स जायेत गर्भेषु मुक्तिमाप्नोति शाश्वतीम् ॥ यः पठेदेकमध्यायं तारयेत्स कुलान्दश
គាត់នឹងមិនកើតឡើងវិញក្នុងផ្ទៃទេ គាត់ទទួលបាននូវការរួចរំដោះដ៏អនេកកាល ។ អ្នកណាដែលអានជំពូកតែមួយ អាចជួយសង្គ្រោះដល់ដប់ជំនាន់នៃគ្រួសាររបស់គាត់ ។
Verse 189
अङ्गमध्ये तु विद्धा सा स्फुरन्ती सर्वमङ्गला ॥ तथा सा बाणसन्तप्ता व्यथया च परिप्लुता
ទោះបីជាត្រូវបានរបួសនៅកណ្តាលរាងកាយក៏ដោយ នាងក៏រន្ធត់រញ្ជួត ទោះបីជានាងជាអ្នកមានមង្គលទាំងស្រុងក៏ដោយ ។ ត្រូវបានវាយនិងដុតដោយព្រួញ នាងមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង ។
Verse 190
अवश्यमेव वक्तव्यमेष धर्मः सनातनः ॥ यदि गुह्यं न मे कार्यं श्रूयतां राजसत्तम
ត្រូវតែនិយាយជាក់ជាមិនខាន នេះគឺជាច្បាប់នៃធម៌ដ៏អនេកកាល ។ បើគ្មានការចាំបាច់ត្រូវលាក់បាំងពីខ្ញុំទេ សូមឱ្យបានឮ ហៃព្រះរាជាដ៏ប្រសើរបំផុត ។
Verse 191
पीत्वा सा सलिलं तत्र वृक्षं शाकोटकङ्गता ॥ आतपेन परिक्लान्ता बाणविद्धातुरा भृशम्
បន្ទាប់ពីផឹកទឹកនៅទីនោះហើយ នាងបានទៅកាន់ដើមឈើសាកោតកៈ ។ នាងអស់កម្លាំងដោយសារកំដៅ ហើយទុក្ខវេទនាយ៉ាងខ្លាំងដោយសារត្រូវបានចាក់ដោយព្រួញ នាងទទួលទុក្ខយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។
Verse 192
अभिषिञ्चस्व राज्ये स्वे ज्येष्ठं पुत्रं कुलोचितम्॥ एहि नाथ मया सार्द्धं क्षेत्रं सौकरवं प्रति॥
សូមអភិសេកព្រះរាជ្យក្នុងនគររបស់ព្រះអង្គ ដល់ព្រះរាជបុត្រច្បងដែលសមស្របតាមវង្សត្រកូល។ ឱ ព្រះនាថ សូមទៅជាមួយខ្ញុំ ទៅកាន់ក្សេត្រពិសិដ្ឋឈ្មោះ សៅការវ។
Verse 193
अकामाऽ मुञ्चती प्राणान् तीर्थं सोमात्मकं प्रति॥ एतस्मिन्नन्तरे भद्रे राजपुत्रः क्षुधार्दितः॥
ទោះមិនចង់ក៏ដោយ នាងកំពុងបោះបង់ដង្ហើមជីវិត ដោយបែរមុខទៅកាន់ទីរថៈដែលមានសភាពជាសោម។ ក្នុងពេលនោះ ឱ ភទ្រេ ព្រះរាជបុត្រត្រូវទុក្ខដោយសេចក្តីឃ្លាន។
Verse 194
ततो भार्यावचः श्रुत्वा कलिङ्गानां जनाधिपः॥ बाढमित्येव वाक्येन छन्दयामास तां प्रियाम्॥
បន្ទាប់មក ព្រះអធិបតីនៃជនកលិង្គា បានស្តាប់ពាក្យភរិយា ហើយបានយល់ព្រមចំពោះនាងជាទីស្រឡាញ់ ដោយនិយាយតែពាក្យខ្លីថា «បាឌម—ដូច្នោះហើយ»។
Verse 195
प्राप्तो गृध्रवटं तीर्थं विश्रामं तत्र चाकरोट्॥ अथ पश्यति गृध्रं स वटशाखां समाश्रितम्॥
ពេលទៅដល់ទីរថៈឈ្មោះ គ្រឹធ្រវដៈ គាត់បានសម្រាកនៅទីនោះ។ បន្ទាប់មក គាត់បានឃើញសត្វក្រពើ (អក្សរៈ៖ គ្រឹធ្រ—សត្វអក្សរ) មួយកំពុងអង្គុយលើមែកដើមពោធិ៍ (បណ្យាន)។
Verse 196
दास्यामि राज्यं पुत्राय वचनात्तव सुन्दरि॥ यथा पूर्वं मया लब्धं स्वपितुर्यद्यथाक्रमम्॥
ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត តាមពាក្យរបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងប្រគល់រាជ្យឲ្យព្រះរាជបុត្រា—ដូចដែលមុននេះ ខ្ញុំបានទទួលពីព្រះបិតារបស់ខ្ញុំតាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ។
Verse 197
एकेन स तु बाणेन तया गृध्रो निपातितः॥ स तत्र पतितो गृध्रो वटमूले यशस्विनि॥
ដោយព្រួញតែមួយ នាងបានបាញ់ឲ្យសត្វត្មាតនោះធ្លាក់ចុះ។ ឱ អ្នកមានកិត្តិយស សត្វត្មាតនោះបានធ្លាក់នៅទីនោះ ក្រោមគល់ដើមពោធិ៍ជ្រៃ។
Verse 198
इत्युक्त्वा तौ महाभागौ युक्तं चैव परस्परम्॥ राजा च राजपुत्री च निष्क्रान्तौ तद्गृहात्ततः॥
ក្រោយពោលដូច្នេះ អ្នកមានភាគល្អទាំងពីរ បានសម្របសម្រួលគ្នា—ព្រះរាជា និងព្រះរាជកុមារី—ហើយចេញពីគេហដ្ឋាននោះ។
Verse 199
गतासुर्नष्टसंज्ञो वै बाणभिन्नस्तथा हृदि॥ तं दृष्ट्वा पतितं गृध्रं राजपुत्रस्तुतोष ह॥
ជីវិតវាបានផុត ស្មារតីក៏បាត់ ហើយព្រួញបានចាក់បេះដូងវា។ ព្រះរាជបុត្រឃើញសត្វត្មាតធ្លាក់ដួល ក៏ពេញព្រះហឫទ័យ។
Verse 200
ततः कञ्चुकिनं दृष्ट्वा प्रोवाचोच्चस्वरेण च॥ अपसारय सर्वं वै जनमावृत्य तिष्ठति॥
បន្ទាប់មក ព្រះអង្គឃើញមន្ត្រីកាន់អាវ (កញ្ចុកិន) ក៏មានព្រះបន្ទូលដោយសំឡេងខ្លាំងថា៖ «ចូរបណ្តេញមនុស្សទាំងអស់ឲ្យថយចេញ ហើយឈរបិទផ្លូវនៅទីនេះ»។
Pṛthivī questions Varāha about the unsurpassed sanctity of his own kṣetra—Saukarava—asking specifically about the fruits of entering it, bathing in its tīrthas, and dying within its bounds.
Varāha maps and praises the tīrthas of Saukarava (Cakratīrtha, Somatīrtha, Gṛdhra-vaṭa, Ākhoṭaka, Vaivasvata-tīrtha, etc.), explains their soteriological efficacy (including Śvetadvīpa/Vaiṣṇava post-mortem imagery), and anchors practice in calendrics (notably Vaiśākha śukla-dvādaśī at Cakratīrtha). He then narrates Soma’s tapas to introduce Somatīrtha and its distinctive sign.
The ethical-karmic exemplum peaks with the tale of the vulture and the she-jackal: though killed “unintentionally” in the kṣetra, the place’s potency catalyzes their karmic reconfiguration—rebirth as royal spouses (Kaliṅga king and Kāñcī princess), recovery of memory, and eventual renunciation—demonstrating how tīrtha-contact can accelerate purification while human agency completes liberation-oriented change.
A controlled-transmission injunction: the teaching is to be disclosed only to qualified recipients (dīkṣitas/paṇḍitas/fit audiences), alongside a reiteration that access to tīrthas and rebirth-outcomes follow karmic mechanisms; dying/bathing in Saukarava yields exalted states culminating in Vaiṣṇava destinations (Śvetadvīpa-like).
Saukarava-kṣetra; Kokāmukha (Kokāmukha-sthāna); Kubjāmraka; Bhāgīrathī Gaṅgā (river system reference); Cakratīrtha; Somatīrtha; Gṛdhra-vaṭa / Gṛdhra-vaṭa-tīrtha; Ākhoṭaka-tīrtha; Vaivasvata-tīrtha; Śvetadvīpa; Nandana (svarga-garden motif); Kāpilla (Kāmpilla) (royal city); Kaliṅga; Kāñcī (regional polity reference).
The text frames sacred geography as a moral-ecological pedagogy: Varāha teaches that actions (karma), intention (kāmya/akāma), and place-based disciplines (tīrtha-snānā, vrata, controlled conduct) shape outcomes across lifetimes. The narrative uses the gṛdhra–śṛgālī case to argue that even unintended death at a ritually charged landscape can catalyze karmic reconfiguration, while later human agency (renunciation, dharma-aligned choices) completes the transformation. A secondary ethical layer appears as rājadharma counsel—non-violence toward protected groups, restraint regarding others’ spouses and property, and governance through prudent advisors—presented as social stabilizers within a dharma ecology.
The chapter repeatedly marks observances on Vaiśākha (Vaiśākha-māsa), specifically śukla-pakṣa dvādaśī, for practices at Cakratīrtha and for identifying Somatīrtha’s sign (a described nocturnal/low-visibility condition where lunar radiance is perceived without the moon’s disc). It also references amāvasyā in connection with Soma’s condition (kṣīṇa) and the performance of piṇḍa/pitṛ-kriyā. A trirātra upavāsa (three-night fast) is described as preparatory discipline before disclosure of a personal ‘secret’ and subsequent action.
By staging the instruction as Varāha–Pṛthivī dialogue, the chapter treats Earth (Pṛthivī) as an interlocutor whose questions authorize a landscape-centered ethics. The kṣetra is portrayed as a restorative terrestrial system where pollution (aparādha/pāpa) can be attenuated through regulated interaction—travel, bathing, fasting, and disciplined death/renunciation—suggesting an early model of ‘place-based moral ecology.’ The repeated mapping of tīrthas (groves/trees like vaṭa, waters, and named sites) implicitly elevates conservation of sacred micro-ecologies as part of dharma practice, since the salvific mechanism depends on the integrity and continued accessibility of these terrestrial features.
The narrative names royal figures and polities to situate the exemplum historically: King Brahmadatta of Kāmpilla; his son Somadatta (who shoots the animals); later rebirths as a Kaliṅga king (linked to the gṛdhra) and a Kāñcī princess (linked to the śṛgālī). Celestial/administrative figures include Soma (Candra) as a graha-lord and Vivasvat (Sūrya/Āditya, son of Kaśyapa) in the Vaivasvata-tīrtha account. The chapter also references institutional actors—brāhmaṇas, dīkṣitas, paṇḍitas, and sabhā settings—as authorized transmitters/recipients of the teaching.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.