Bahvricha
បហ្វ្រីច (Bahvṛca) ឧបនិសដ គឺជាឧបនិសដសាក្តៈខ្លីដែលភ្ជាប់នឹងឫគ្វេទ ហើយសង្ខេបសំឡេង “ខ្ញុំ” នៃ Devī-sūkta (ឫគ្វេទ 10.125) ទៅជាភាសាទស្សនវិជ្ជាបែបឧបនិសដ។ ក្នុងមន្តតិចៗ វាបញ្ជាក់ថា ទេវីគឺ Vāc (ពាក្យសក្ការៈ) គឺ prāṇa និងជាមូលដ្ឋាននៃអំណាចទេវតាទាំងឡាយ ព្រមទាំងជាមូលហេតុខ្ពស់បំផុតនៃលោក។ អគ្គនី ឥន្ទ្រ វរុណ និងនាមទេវតាផ្សេងៗ ត្រូវបានយល់ថាជារូបមុខងារនៃ Śakti តែមួយ។ ផ្នែកទស្សនវិជ្ជា អត្ថបទនេះលើកឡើងអំពីអភេទរវាង Brahman និង Śakti ភាពភ្លឺដឹងដោយខ្លួនឯងនៃចិត្ត-អំណាច និងភាពមានទាំងក្នុងលោក និងលើសលោករបស់ទេវី។ ដោយយល់ថា Vāc ជាស្វរូបរបស់ទេវី មន្ត និង śruti ក្លាយជាវិធីសាស្ត្រទៅរកចំណេះដឹង មិនមែនត្រឹមពិធីក្រៅប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ វាជួយបញ្ជាក់ភាពមានមូលដ្ឋានវេទសម្រាប់ប្រពៃណីសាក្តៈ និងបកស្រាយគំនិត “សច្ចៈតែមួយ” របស់ឧបនិសដក្នុងភាសាដែលទេវីជាគន្លឹះ។ ការលះបង់ (mokṣa) ត្រូវបានបង្ហាញថា កើតពីការទទួលស្គាល់ថា “ទេវីគឺ Ātman” ដោយបំបាត់ភាពភាន់ច្រឡំទ្វេភាគ និងឲ្យ jñāna និង bhakti រួមជាសច្ចៈតែមួយ។
Start ReadingKey Teachings
Devī/Śakti is identified with Brahman: the ultimate reality is conscious power, self-luminous and all-pervading.
The Devī-sūkta paradigm: the Goddess speaks as the source of gods, seers, and cosmic order; Vedic deities are her functions.
Vāc (sacred speech) as metaphysics: mantra and revelation are expressions of Devī’s own being; speech is a path to knowledge.
Immanence and transcendence: Devī is both the world’s material-causal ground and the transcendent witness beyond all forms.
Non-dual recognition: liberation arises from realizing the identity of ātman and Devī/Brahman, dissolving subject–object duality.
Unity of jñāna and bhakti: contemplative insight and devotional orientation are complementary modes of approaching the same supreme.
Ritual and inner worship: external Vedic/tantric forms are validated but subordinated to inner realization of Devī as the Self.
Verses of the Bahvricha
9 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
देवी ह्येकाग्र एवासीत् । सैव जगदण्डम् असृजत् । कामकलेति विज्ञायते । शृङ्गारकलेति विज्ञायते ॥१॥
ពិតប្រាកដណាស់ នៅដើមកាល មានតែព្រះទេវីតែមួយគត់ ស្ថិតនៅដោយឯកាគ្គ និងឯកតា។ ព្រះនាងឯងបានបង្កើត “ស៊ុតចក្រវាល” (jagad-aṇḍa)។ ព្រះនាងត្រូវបានគេស្គាល់ថា “Kāmakalā” ហើយក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថា “Śṛṅgārakalā” ផងដែរ។
Śakti as Brahman (cosmic causality; manifestation from the One)Verse 2
तस्या एव ब्रह्मा अजीजनत् । विष्णुर् अजीजनत् । रुद्रोऽजीजनत् । सर्वे मरुद्गणा अजीजनत् । गन्धर्वाप्सरसः किन्नरा वादित्रवादिनः समन्ताद् अजीजनत् । भोग्यम् अजीजनत् । सर्वम् अजीजनत् । सर्वं शाक्तम् अजीजनत् ...
ពីព្រះនាងតែមួយគត់ ព្រះព្រហ្មបានកើត; ព្រះវិស្ណុបានកើត; ព្រះរុទ្រាបានកើត។ ក្រុមមារុតទាំងអស់បានកើត។ គន្ធវៈ និងអប្សរា គិន្នរ និងអ្នកប奏ឧបករណ៍តន្ត្រី បានកើតឡើងជុំវិញទិសទាំងឡាយ។ វត្ថុសម្រាប់ការសោយសុខបានកើត។ សព្វអ្វីៗបានកើត។ អ្វីៗទាំងអស់ដែលមានសភាពជាសក្តិ (Śakti) បានកើត។ អ្នកកើតពីស៊ុត ពីញើស ពីពន្លក និងពីស្បូន—សត្វមានជីវិតទាំងអស់ ទាំងស្ថិតស្ងៀម និងចល័ត រួមទាំងមនុស្ស—សុទ្ធតែកើតពីព្រះនាង។
Śakti as the material and efficient cause of the universe; emanation of deities and beingsVerse 3
सैषा परा शक्तिः । सैषा शांभवीविद्या कादिविद्येति वा हादिविद्येति वा सादिविद्येति वा । रहस्यम् । ओमों वाचि प्रतिष्ठा ॥३॥
ព្រះនាងនោះឯងគឺជា សក្តិអធិម (Śakti) ដ៏ខ្ពស់បំផុត។ ព្រះនាងនោះឯងគឺជា Śāmbhavī-vidyā—ដែលគេស្គាល់ថា Kādi-vidyā ឬ Hādi-vidyā ឬ Sādi-vidyā។ នេះជាការសម្ងាត់៖ “Om, Om” —ជាមូលដ្ឋានដែលស្ថិតនៅក្នុងពាក្យសម្តី។
Mantra-śakti; Śāmbhavī-vidyā; Om as the basis of vāk (speech)Verse 4
सैव पुरत्रयं शरीरत्रयं व्याप्य बहिरन्तरम् अवभासयन्ती देशकालवस्त्वन्तरसङ्गात् महात्रिपुरसुन्दरी वै प्रत्यक्चितिः ॥४॥
ព្រះនាងឯង ប្រែប្រួលពេញ “ទីក្រុងបី” និង “កាយបី” បំភ្លឺទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង; ដោយសមាសភាពនៃការបែងចែករវាងទីកន្លែង កាលៈ និងវត្ថុ—ព្រះនាងនោះឯងគឺ Mahātripurasundarī ជាចិត្តដឹងខាងក្នុង (pratyak-citi)។
Pratyak-caitanya (inner consciousness) as Devī; pervasion of the three bodies/worlds; nondual illuminationVerse 5
सैवात्मा ततोऽन्यम् असत्यम् अनात्मा । अत एषा ब्रह्मासंवित्तिर्भावाभावकलाविनिर्मुक्ता चिद्विद्याऽद्वितीयब्रह्मसंवित्तिः सच्चिदानन्दलहरी महात्रिपुरसुन्दरी बहिरन्तरम् अनुप्रविश्य स्वयम् एकैव विभाति । यदस्...
ព្រះនាងឯងគឺជា អាត្មា; អ្វីផ្សេងពីនោះគឺមិនពិត ជា អនាត្មា។ ដូច្នេះ នេះគឺជា សំវិទ្យា (ការយល់ដឹង) នៃ ព្រហ្មន៍—រួចផុតពីរបៀបនៃ “មាន” និង “មិនមាន”—ជាវិទ្យានៃចិត្តដឹង ជាសំវិទ្យាព្រហ្មន៍អទ្វ័យ។ Mahātripurasundarī ជារលកនៃ Sat–Cit–Ānanda ចូលទៅក្នុងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង ហើយភ្លឺរលោងដោយខ្លួនឯង ជាអង្គតែមួយ។ អ្វីដែលមាន គ្រាន់តែ Sat; អ្វីដែលភ្លឺ គ្រាន់តែ Cit; អ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់—Ānanda—នោះហើយជារូបដើមនៃ Mahātripurasundarī។ អ្នក និងខ្ញុំ និងលោកទាំងមូល ព្រះទេវតាទាំងអស់ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត—សព្វអ្វីៗគឺ Mahātripurasundarī។ សច្ចៈតែមួយ ដែលហៅថា Lalitā—នោះជាអទ្វ័យ មានន័យមិនបែកបាក់: ព្រហ្មន៍ដ៏អធិម។
Advaita (nondual Brahman) expressed as Śakti/Tripurasundarī; Sat-Cit-Ānanda; negation of anātmanVerse 6
पञ्चरूपपरित्यागाद् दर्परूपप्रहाणतः । अधिष्ठानं परं तत्त्वम् एकं सच्छिष्यते महत् ॥ इति ॥ ६ ॥
ដោយបោះបង់រូបទាំងប្រាំ និងលះបង់រូបនៃអហង្គារ/មោទនភាព (ដර්ប) នោះ តត្តវៈដ៏អធិឋានខ្ពស់បំផុត—ជាមូលដ្ឋានគាំទ្រទាំងអស់—នៅសល់ជាសច្ចៈដ៏មហិមា តែមួយ (សត)។
Brahman as adhiṣṭhāna (substratum); renunciation of nāma-rūpa and ahaṅkāraVerse 7
प्रज्ञानं ब्रह्मेति वा अहं ब्रह्मास्मीति वा भाष्यते । तत्त्वमसीत्येव संभाष्यते । अयमात्मा ब्रह्मेति वा ब्रह्मैवाहमस्मीति वा ॥ ७ ॥
មានការប្រកាសថា «ប្រជ្ញាន (ចិត្តដឹង/ស្មារតី) គឺព្រហ្ម» ឬ «ខ្ញុំគឺព្រហ្ម»; ហើយពិតប្រាកដ «អ្នកគឺនោះ» ត្រូវបាននិយាយ; ក៏ដូចជា «អាត្មានេះគឺព្រហ្ម» ឬ «ពិតៗ ខ្ញុំគឺព្រហ្ម»។
Mahāvākya teaching; identity of Ātman and Brahman; prajñāna (pure consciousness)Verse 8
योऽहमस्मीति वा सोऽहमस्मीति वा योऽसौ सोऽहमस्मीति वा या भाव्यते सैषा षोडशी श्रीविद्या पञ्चदशाक्षरी श्रीमहात्रिपुरसुन्दरी बालाम्बिकेति बगलेति वा मातङ्गीति स्वयंवरकल्याणीति भुवनेश्वरीति चामुण्डेति चण्डेति...
មិនថាសមាធិថា «ខ្ញុំគឺនាង/ព្រះនាងនោះ» ឬ «នាងនោះគឺខ្ញុំ» ឬ «អ្នកនោះដែលនៅទីនោះ—គឺខ្ញុំ» ក៏ដោយ៖ ព្រះនាងដែលត្រូវបានសមាធិដូច្នេះ គឺជា Ṣoḍaśī Śrīvidyā មន្ត្រ ១៥ ព្យាង្គ គឺ Śrī Mahātripurasundarī—ដែលក៏មាននាមថា Bālāmbikā, Bagalā, Mātaṅgī, Svayaṃvarakalyāṇī, Bhuvaneśvarī, Cāmuṇḍā, Caṇḍā, Vārāhī, Tiraskariṇī, Rājamātaṅgī, Śukaśyāmalā, Laghuśyāmalā, Aśvārūḍhā, Pratyaṅgirā, Dhūmāvatī, Sāvitrī, Gāyatrī, Sarasvatī និង Brahmānandakalikā។
Upāsanā of nondual identity (so’ham/yo’ham) integrated with Śrīvidyā/Devī as Brahman; nāma-rūpa as divine modalitiesVerse 9
ऋचो अक्षरे परमे व्योमन् । यस्मिन् देवा अधि विश्वे निषेदुः । यस्तन्न वेद किमृचा करिष्यति । य इत्तद्विदुस्त इमे समासते । इत्युपनिषत् ॥ ९ ॥
បទសូត្រ ṛc ទាំងឡាយ ស្ថិតនៅក្នុង Akṣara អមតៈ (មិនរលាយ) ក្នុងលំហដ៏ខ្ពស់បំផុត ដែលទេវតាទាំងអស់បានអង្គុយស្ថិតនៅ។ អ្នកណាមិនដឹងអំពីនោះ នឹងធ្វើអ្វីបានដោយ ṛc? ចំណែកអ្នកដែលដឹងនោះពិតប្រាកដ ពួកគេអង្គុយរួមគ្នានៅទីនោះ។ នេះហើយជាឧបនិសទ។
Akṣara Brahman; primacy of realization over mere recitation; ‘parama vyoman’ as the locus of BrahmanAsk anything about the Bahvricha Upanishad
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
