Sukta 3
Sukta 9.3
Soma Pavamāna (the self-purifying Soma)
គាថាទេវតាសូមាបវមាននេះ សរសើរដល់សូមាដែលបានគាបជាអំណាចអមតៈមានស្លាប ប្រញាប់ប្រញ៉ាលទៅកាន់ធ្យូងនិងទីតាំង រួចលិចចូលទឹកដើម្បីជម្រះ។ នៅពេលសូមាហូរជាធ្លាយស្រេច គាបបូជាដោយសរសើរថាជាអ្នកបង្កើតកម្លាំងជំរុញ និងចែកចាយនូវទ្រព្យសម្បត្តិដល់អ្នកធ្វើយញ្ញ ដោយភ្ជាប់ភាពបរិសុទ្ធផ្នែកពិធីបូជាជាមួយនឹងសេចក្តីសុខសម្បត្តិនិងថាមពលជំរុញ។
Mantras
Mantra 1
एष देवो अमर्त्यः पर्णवीरिव दीयति । अभि द्रोणान्यासदम् ॥
នេះជាទេវៈ ជាអំណាចអមតៈ: ដូចជាអ្នកមានស្លាប គាត់ប្រញ៉ានទៅមុខ; គាត់បន្តទៅកាន់ធុង ទៅកាន់ទីកន្លែងតាំងទី។
Mantra 2
एष देवो विपा कृतोऽति ह्वरांसि धावति । पवमानो अदाभ्यः ॥
ទេវៈនេះ ដែលបានធ្វើឲ្យមានប្រាជ្ញាក្នុងការសម្គាល់ រត់ឆ្លងកាត់នូវភាពកោងក្ងិចទាំងឡាយ; ដោយស្អាតបរិសុទ្ធខ្លួនឯង គាត់មិនអាចត្រូវបានវាយប្រហារបានឡើយ។
Mantra 3
एष देवो विपन्युभिः पवमान ऋतायुभिः । हरिर्वाजाय मृज्यते ॥
ទេវៈនេះ ដោយស្អាតបរិសុទ្ធខ្លួនឯង ត្រូវបានជម្រះដោយអ្នកដែលទទួលបដិហារីយភាព និងដោយអ្នកស្វែងរកសេចក្តីសុចរិត; អ្នកដែលមានពណ៌លឿងត្រូវបានសំអាតសម្រាប់ភាពពេញលេញនៃកម្លាំង។
Mantra 4
एष विश्वानि वार्या शूरो यन्निव सत्वभिः । पवमानः सिषासति ॥
វីរបុរសនេះ ដោយស្អាតបរិសុទ្ធខ្លួនឯង ខិតខំរំលឹកទៅកាន់នូវទ្រព្យសម្បត្តិដែលចង់បានទាំងអស់ ដូចជាបើកំពុងបរទៅមុខដោយអំណាចនៃការគ្រប់គ្រងរបស់គាត់។
Mantra 5
एष देवो रथर्यति पवमानो दशस्यति । आविष्कृणोति वग्वनुम् ॥
ទេវៈនេះ ដោយស្អាតបរិសុទ្ធខ្លួនឯង ចលនាដូចជានៅលើរថ និងទទួលបាននូវការគោរព; គាត់ធ្វើឲ្យប្រាកដនូវអ្នកច្រៀងដែលទទួលបដិហារីយភាព។
Mantra 6
एष विप्रैरभिष्टुतोऽपो देवो वि गाहते । दधद्रत्नानि दाशुषे ॥
ទេវៈនេះ ដែលត្រូវបានសរសើរដោយអ្នកសម្រេចដឹង លោតចូលទៅក្នុងទឹក; ដោយកាន់យកនូវទ្រព្យសម្បត្តិ គាត់ប្រគល់វាទៅឲ្យអ្នកដែលជាអ្នកប្រគល់។
Mantra 7
एष दिवं वि धावति तिरो रजांसि धारया । पवमानः कनिक्रदत् ॥
អ្នកដែលស្អាតបរិសុទ្ធខ្លួនឯងនេះ រត់ចេញទៅកាន់ស្ថានសួគ៌ ឆ្លងកាត់តំបន់កណ្តាលក្នុងស្ទ្រីមរបស់គាត់; គាត់ស្រែកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការប្រញ៉ានទៅមុខរបស់គាត់។
Mantra 8
एष दिवं व्यासरत्तिरो रजांस्यस्पृतः । पवमानः स्वध्वरः ॥
អ្នកដែលស្អាតបរិសុទ្ធខ្លួនឯងនេះ បានហូរចេញទៅកាន់ស្ថានសួគ៌ ឆ្លងកាត់តំបន់ដែលមិនត្រូវបានប៉ះពាល់; គាត់ជាអ្នកនៃការបូជាពិតប្រាកដ និងចលនាដោយខ្លួនឯង។
Mantra 9
एष प्रत्नेन जन्मना देवो देवेभ्यः सुतः । हरिः पवित्रे अर्षति ॥
ទេវៈនេះ ដោយកំណើតដ៏ចាស់ជរារបស់គាត់ ត្រូវបានគេរំលឹកសម្រាប់ទេវៈទាំងឡាយ អ្នកដែលមានពណ៌លឿងហូរក្នុងអ្នកធ្វើឲ្យស្អាតបរិសុទ្ធ។
Mantra 10
एष उ स्य पुरुव्रतो जज्ञानो जनयन्निषः । धारया पवते सुतः ॥
នេះពិតជាអ្នកមានសកម្មភាពច្រើន កើតឡើងហើយ នាំឱ្យកើតមានកម្លាំងជំរុញ ត្រូវបានគេរួបរួមហើយ គាត់ហូរច្រោះដោយខ្សែស្រឡាយ ធ្វើឱ្យខ្លួនឯងបរិសុទ្ធ។
Inside Sukta 3
How it unfolds
- Where it opens
Soma is pointed out as ‘this’ immortal god, rushing like a winged power toward the vats and the settling-place (RV 9.3.1).
- Development
The hymn tracks Soma’s ritual journey—movement, entry into waters, purification—while emphasizing that praise by seers empowers his beneficence and his gifting of treasures to the sacrificer (RV 9.3.6).
- Climax
Soma, ‘of many workings,’ is born through pressing and generates invigorating impulses (iṣaḥ) as he flows in a continuous stream—ritual action becomes cosmic generativity (RV 9.3.10).
- Where it settles
The flow stabilizes as purified Soma: the rite culminates in clarified potency ready for offering and for bestowing wealth, strength, and inspired energy.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaDescribed as a god and immortal power who speeds like a winged being toward the vats, enters the waters, and flows purified in a stream after pressing and straining.
- Cosmic functionMediator of vitality and inspiration: Soma’s purified flow sustains the gods, strengthens Indra and other deities, and channels abundance (ratna) into the human-sacrificial sphere.
- Inner significanceSymbol of the mind/heart’s clarified essence—when ‘pressed’ by discipline and ‘strained’ through discernment, it becomes luminous inspiration, energetic drive (iṣ), and inner purity.
Famous verses
eṣa devo amartyaḥ
dadhad ratnāni dāśuṣe
janayan iṣaḥ
Attributes of the deity
- Self-purifying (pavamāna)
- Immortal, divine power (amartya deva)
- Swift, winged motion imagery
- Moves toward vats/settling-place (droṇa, āsada)
- Plunges into waters for purification
- Bestower of treasures to the giver (dāśuṣe ratnāni)
- Generative of impulses/energies (janayan iṣaḥ)
Also by this seer
- Mandala 9 is a dedicated collection of Soma Pavamāna hymns used in Soma rites; individual authorship is frequently composite or uncertain.
- The hymn participates in the broader Pavamāna style: repeated ‘eṣa’ (“this one”) demonstratives, vivid motion imagery, and ritual-directional language (vats, settling-place, waters).
The rite, step by step
- Press Soma stalks to express the juice (suta).
- Mix/guide the expressed Soma with water for purification (apo).
- Strain through the woolen filter (pavitra) into vessels/vats (droṇa).
- Let Soma ‘settle’/clarify at the settling-place (āsada).
- Offer purified Soma as libation to the gods; distribute portions to priests and patron according to rite.
- Recite/chant Pavamāna hymns to accompany and sacralize each movement of the flowing Soma.
Offerings
- Pressed Soma juice (soma rasa)
- Purifying waters (āpaḥ)
- Libations into the sacred fire (agni)
- Associated oblations per Soma rite (e.g., ghee alongside offerings, depending on śrauta procedure)
Frequently Asked Questions
It describes Soma after pressing: he rushes to the vats, is purified through water and straining, and then becomes a powerful, clarified flow fit for offering and blessing the sacrificer.
Because water is part of Soma’s purification process in the ritual. Symbolically, it also represents cleansing and clarification before Soma’s power is offered and received.
The hymn says Soma bears and grants “treasures” (ratnāni) to the giver (the patron/sacrificer) and also generates inner energies or impulses (iṣaḥ), linked with strength and inspiration.
Ask anything about Sukta 3 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
