Rig Veda 9.1.2: Mandala 9, Sukta 1, Mantra 2
Sukta 9.1
Rishi: Madhucchandas (traditional; see Anukramaṇī)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
रक्षोहा विश्वचर्षणिरभि योनिमयोहतम् । द्रुणा सधस्थमासदत् ॥
Transliteration
rakṣó-hā viśvá-carṣaṇir abhí yónim áyo-hatam | druṇā́ sadha-sthám ā́ asadat ||
Translation
អ្នកសម្លាប់អ្នកលេបគ្រប់យ៉ាងងងឹត ជារបស់ប្រជាជនទាំងឡាយ គាត់អង្គុយលើផ្ទៃមាស ដែលមាំដូចគេដាក់ក្នុងដែក លើគ្រឹះរួមគ្នា គឺជាមូលដ្ឋានដ៏មាំដែលភាពរីករាយដ៏បរិសុទ្ធអាចធ្វើការបានដោយគ្មានការរារាំង។
Word by Word
रक्षोहाthe slayer of demons (Rakṣas)
रक्षोहा:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootरक्षस्- (प्रातिपदिक) + हन् (धातु ‘हन्’ = हनने) → बहुव्रीहि/उपपद-समास ‘रक्षः-हन्’
विश्वचर्षणिःbelonging to/acting for all peoples; all-men’s (protector)
विश्वचर्षणिः:
कर्तृ (समनाधिकरण-विशेषणम् रक्षोहा) অথবা विशेषण
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक) + चर्षणि- (प्रातिपदिक ‘चर्षणि’ = जन/मनुष्य/प्रजा) → कर्मधारय/तत्पुरुष समास
अभिtowards, unto
अभि:
(क्रियाविशेषण) गत्यर्थ-सम्बन्धः
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
योनिम्womb; source; seat; abode
योनिम्:
कर्म (अभि-गमनस्य लक्ष्यः)
TypeNoun
Rootयोनि- (प्रातिपदिक)
अयोहतम्iron-smitten/iron-struck; (i.e., armed with iron, or smiting with iron)
अयोहतम्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (kṛdanta-based, used as epithet)
Rootअयस्- (प्रातिपदिक ‘iron’) + हत (कृदन्त, √हन् ‘to strike/kill’) → बहुव्रीहि ‘अयः-हत’
द्रुणाwith a wooden (vessel/implement); by means of wood
द्रुणा:
करण
TypeNoun (instrumental)
Rootद्रु- (प्रातिपदिक; ‘wood, tree’) → द्रुणा (करण-तृतीया एकवचन; ‘with/through a wooden (vessel/implement)’)
सधस्थम्the common seat; the assembly-place; the ritual seat
सधस्थम्:
कर्म (आसदत्—प्राप्तव्यं स्थानम्)
TypeNoun
Rootसध- (प्रातिपदिक ‘together’) + स्थ (प्रातिपदिक ‘standing/place’) → सधस्थ- (प्रातिपदिक ‘common seat/assembly-place’)
आसदत्he sat down; he approached and took his seat
आसदत्:
क्रिया (कर्तृ: रक्षोहा/विश्वचर्षणिः)
TypeVerb
Root√सद् (सीदति/सद् ‘to sit, settle, approach’) with उपसर्ग आ-
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
