Rig Veda 7.91.4: Mandala 7, Sukta 91, Mantra 4

Sukta 7.91

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Vāyu

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यावत्तरस्तन्वो यावदोजो यावन्नरश्चक्षसा दीध्यानाः । शुचिं सोमं शुचिपा पातमस्मे इन्द्रवायू सदतं बर्हिरेदम् ॥

Transliteration

yā́vattáras tanvò yā́vad ójo yā́van náras cákṣasā dīdhyā́nāḥ | śúciṃ sómaṃ śucipā pātam asmè índravāyū sádatam bárhir idám ||

Translation

As far as the body can reach, as far as the force can extend, as far as the seekers can kindle by vision—drink here the pure Soma, O pure-drinkers. O Indra–Vāyu, sit down upon this seat of offering within us.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यावत्: as far as, as long as
• यावत्: Adhikaraṇa (परिमाण-सीमा) / सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (प्रातिपदिक/अव्यय) < यावत्

• तरः: stronger, more surpassing
• तरः: Kartā (वाक्य-कर्तृ/विशेष्य) (सम्बन्ध: ‘तरः’ = ‘श्रेष्ठतरः/अधिकतरः’)
• Type: Adjective
• Root: तर (प्रातिपदिक) < √तॄ/√तॄ (तरणे) (तुलनात्मक-प्रत्यय -र)

• तन्वः: of the body, of the person
• तन्वः: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक) < तनू

• यावत्: as far as, as much as
• यावत्: Adhikaraṇa (परिमाण-सीमा)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत्

• ओजः: strength, vigor
• ओजः: Kartā/karma (सन्दर्भानुसार: ‘strength’)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• यावत्: as far as, as much as
• यावत्: Adhikaraṇa (परिमाण-सीमा)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत्

• नरः: men, heroes
• नरः: Kartā (कर्तृ-समूह) / सम्बोधन-सम्बन्ध (देवद्वय-प्रति)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• चक्षसा: with (their) sight/eye, by vision
• चक्षसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: चक्षस् (प्रातिपदिक)

• दीध्यानाः: meditating, intent, contemplating
• दीध्यानाः: Kartā (विशेषणरूपेण ‘नरः’ प्रति)
• Type: Verb (Participle)
• Root: √ध्यै (चिन्तायाम्/ध्यान) → दीध्याना (वेदिक-प्रेसेंट पार्टिसिपल, आत्मनेपद)

• शुचिम्: pure, bright
• शुचिम्: Karma (विशेषण: सोमम्)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the pressed sacred drink)
• सोमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• शुचिपाः: pure-drinkers (drinkers of the pure Soma)
• शुचिपाः: Kartā (इन्द्रवायू) / सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: शुचि + पा (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष: ‘शुचिं पिबन्ति’/‘शुचिं पाति’)

• पातम्: drink (you two)!
• पातम्: क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √पा (पाने) → पातम् (लोट्/आज्ञार्थे: 2nd du. परस्मैपद; वैदिक)

• अस्मे: for us, in our case
• अस्मे: Sampradāna/Adhikaraṇa (for us / among us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इन्द्रवायू: Indra and Vāyu
• इन्द्रवायू: Kartā / सम्बोधन
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: इन्द्र + वायु (द्वन्द्व-समास)

• सदतम्: always, continually
• सदतम्: Adhikaraṇa (काल-निरूपण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदत्/सदतम् (अव्यय) < सदा + तम् (नित्यत्वे)

• बर्हिः: the sacred grass (barhis), ritual seat
• बर्हिः: Adhikaraṇa/karma (यज्ञ-आसन/स्तरण)
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: विशेषण/निर्देशक (बर्हिः प्रति)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)