Rig Veda 4.7.2: Mandala 4, Sukta 7, Mantra 2
Sukta 4.7
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable due to shorter pādas; verify in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने कदा त आनुषग्भुवद्देवस्य चेतनम् । अधा हि त्वा जगृभ्रिरे मर्तासो विक्ष्वीड्यम् ॥
Transliteration
agné kadā́ ta ānuṣág bhúvad devásya cétanam | ádhā hí tvā jagṛbhriré mártāso víkṣv ī́ḍyam ||
Translation
ហៃអគ្គី! ពេលណានឹងមានការភ្ញាក់រលឹកជាប់ជានិច្ចនៃអាទិទេពភាពសម្រាប់អ្នក? ដ្បិតនៅពេលនោះពួកមនុស្សសត្វនឹងចាប់យកអ្នក ហើយកាន់កាប់អ្នកឱ្យស្ថិតស្ថេរ ជាអ្នកដែលគប្បីត្រូវបានគោរពនៅក្នុងពួកក្រុមគ្រួសារទាំងឡាយ។
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
कदाwhen?
कदा:
Adhikaraṇa (काल) / प्रश्न
TypeIndeclinable
Rootकदा (अव्यय)
तof you / your
त:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद्/युष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एन्क्लिटिक)
आनुषक्in due order; successively; along
आनुषक्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआनुषक् (अव्यय; ‘अनु’ + -षक्)
भुवत्may it be / may it become
भुवत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
चेतनम्the awareness; the perceiving mind/intent
चेतनम्:
कर्म (यदि ‘जगृभ्रिरे’ से) / विधेय (यदि ‘भुवत्’ से)
TypeNoun/Adjective
Rootचेतन- (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/notice’ से)
अधाthen; thereafter
अधा:
सम्बन्ध/क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअधा (अव्यय)
हिfor; indeed
हि:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद्/युष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जगृभ्रिरेthey have grasped/held
जगृभ्रिरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु; √ग्रह् ‘to seize, take’)
मर्तासःmortals
मर्तासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमर्त- (प्रातिपदिक)
विक्षुamong the clans/settlements
विक्षु:
अधिकरण (स्थान)
TypeNoun (locative used adverbially)
Rootवि + क्षु (अव्यय/सप्तमी-बहुवचन रूप; ‘क्षु’ = ‘क्षु/क्षु’ ‘dwelling/settlement’ वेदिक)
ईड्यम्praiseworthy; worthy of praise
ईड्यम्:
कर्म-विशेषण (त्वा)
TypeAdjective
Rootईड्य- (प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘to praise’ से)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
