Rig Veda 3.44.3: Mandala 3, Sukta 44, Mantra 3

Sukta 3.44

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

द्यामिन्द्रो हरिधायसं पृथिवीं हरिवर्पसम् । अधारयद्धरितोर्भूरि भोजनं ययोरन्तर्हरिश्चरत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.44.3

Transliteration

dyā́m índro háridhāyasaṃ pṛthivī́ṃ hárivarpsam | ádhārayad háritor bhū́ri bhójanaṃ yáyor antár háriś cárat ||

Translation

Indra upheld the Heaven full of tawny brilliance, and the Earth rich with tawny forms. He established abundant nourishment for the two tawny powers—between whom the luminous Energy moves and works.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• द्याम्: heaven (as object)
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक) / दिव् (प्रकाशे)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• हरिधायसम्: having tawny/greenish ‘dhāyas’ (i.e., possessing tawny strength/impulse)
• हरिधायसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: हरि-धायस (प्रातिपदिक; हरि + धायस)

• पृथिवीम्: earth (as object)
• पृथिवीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• हरिवर्पसम्: of tawny/bright appearance
• हरिवर्पसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: हरि-वर्पस् (प्रातिपदिक; हरि + वर्पस्)

• अधारयत्: he upheld / supported
• अधारयत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृ (धारणे)

• हरितोः: of the two tawny (mares/steeds)
• हरितोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: हरित् (प्रातिपदिक)

• भूरि: much, abundant
• भूरि: विशेषण (परिमाण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)

• भोजनम्: nourishment, food, enjoyment
• भोजनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भोजन (प्रातिपदिक; √भुज्/भुज् ‘to enjoy/partake’ से भाव/कर्मनाम)

• ययोः: of which two
• ययोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अन्तः: within, in between
• अन्तः: अधिकरण (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर् (अव्यय)

• हरिः: the tawny one (steed)
• हरिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• चरत्: moving, roaming
• चरत्: कर्तृ (कृदन्तेन)
• Type: Verb
• Root: चर् (गत्यर्थे)