Sukta 95
Sukta 10.95
Dialogue hymn (Purūravas & Urvāśī); devatā as the divine-human relational power (apsaras as luminous inspiration)
Triṣṭubh (predominant in RV 10.95; dialogue sections vary but largely Triṣṭubh)
RV 10.95 គឺជាការសន្ទនាដ៏សំខាន់រវាងស្តេចមនុស្សធម៌ព្រះនាមបុរូរវៈ (អៃឡៈ) និងអប្សរានាមឧរវសី ដែលស្វែងយល់ពីភាពតានតឹងរវាងបំណងមនុស្សនិងលក្ខខណ្ឌសួគ៌។ តាមរយៈការប្រាស្រ័យគ្នាដោយចំណេះ វាបង្ហាញពីសេចក្តីស្រឡាញ់ថាជាអំណាចដែលអាចលើកស្ទួយឬបំផ្លាញ ហើយបញ្ចប់ដោយកំណត់មនុស្សឲ្យនៅក្រោមសភាពនៃមរណៈ ខណៈដែលនៅតែអនុញ្ញាតឲ្យមានផ្លូវចូលរួមក្នុងសួគ៌តាមរយៈកូនចៅនិងការបូជា។
Mantras
Mantra 1
हये जाये मनसा तिष्ठ घोरे वचांसि मिश्रा कृणवावहै नु । न नौ मन्त्रा अनुदितास एते मयस्करन्परतरे चनाहन् ॥
មកចុះ ហើយឈរនៅក្នុងចិត្តក្នុងម៉ោងពិបាកនេះ នាងជាភរិយារបស់អញ ឥឡូវនេះ អញយើងនាំគ្នាធ្វើឲ្យពាក្យសម្តីរបស់យើងក្លាយជាសំនៀងដែលលាយបញ្ចូលគ្នា។ មន្ត្ររបស់យើងទាំងនេះមិនមែននៅស្ងៀមឬគ្មានគោលបំណងទេ ពួកគេនាំយកភាពផ្អែមល្ហែមមក ហើយគេចូលទៅដល់ទៅថ្ងៃក្រោយទៀតដោយអំណាចរបស់គេ។
Mantra 2
किमेता वाचा कृणवा तवाहं प्राक्रमिषमुषसामग्रियेव । पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वात इवाहमस्मि ॥
អញនឹងធ្វើអ្វីជាមួយសម្តីរបស់នាងនេះ? អញបានចេញទៅដូចជាព្រលឹមដំបូងគេ។ ហៃពុរូរវ័ស ត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់អ្នកវិញចុះ អញជាអ្នកដែលពិបាកនឹងចាប់បានដូចខ្យល់។
Mantra 3
इषुर्न श्रिय इषुधेरसना गोषाः शतसा न रंहिः । अवीरे क्रतौ वि दविद्युतन्नोरा न मायुं चितयन्त धुनयः ॥
ដូចព្រួញសម្រាប់សិរីល្អ ដូចទឹកដែលទុកក្នុងធ្នូ ដូចទ្រព្យដែលឈ្នះពីគោ ដូចល្បឿនរបស់រាប់រយ គោលបំណងរបស់យើងបានភ្លឺចាំង។ ប៉ុន្តែបើគ្មានវីរៈក្នុងឆន្ទៈ អំណាចដែលកំពុងរញ្ជួយមិនចេះស្តាប់សំឡេងទេ ហើយក៏មិនស្គាល់ការខំប្រឹងដែលមានទុក្ខ។
Mantra 4
सा वसु दधती श्वशुराय वय उषो यदि वष्ट्यन्तिगृहात् । अस्तं ननक्षे यस्मिञ्चाकन्दिवा नक्तं श्नथिता वैतसेन ॥
នាងដែលកាន់ទ្រព្យខាងក្នុង ស្វែងរកនៅពេលព្រឹកនូវការកើនឡើងសម្រាប់អំណាចចាស់ទុំ បន្ទាប់មកនាងត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ទៅកាន់គោលដៅដែលក្នុងនោះ ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ សំយាបត្រូវបានទំលុះដោយវៃតសេន។
Mantra 5
त्रिः स्म माह्नः श्नथयो वैतसेनोत स्म मेऽव्यत्यै पृणासि । पुरूरवोऽनु ते केतमायं राजा मे वीर तन्वस्तदासीः ॥
បីដងក្នុងមួយថ្ងៃ វៃតសេនទំលុះសំយាប ហើយនាងបំពេញអញសម្រាប់ការបន្តបន្ទាប់ដែលមិនដាច់។ ហៃពុរូរវ័ស អញបានមកតាមសញ្ញាពន្លឺរបស់អ្នក អ្នកជាស្តេចរបស់អញ ជាវីរៈរបស់អញ ជាកម្លាំងនៃអត្ថភាពរបស់អញ។
Mantra 6
या सुजूर्णिः श्रेणिः सुम्नआपिर्ह्रदेचक्षुर्न ग्रन्थिनी चरण्युः । ता अञ्जयोऽरुणयो न सस्रुः श्रिये गावो न धेनवोऽनवन्त ॥
ជួរដែលហូរលឿនទាំងនោះ សម្បូរដោយពរ មានចក្ខុនៅក្នុងហឫទ័យ មិនមានចំណងទេ គេធ្វើដំណើរដោយសេរី ហូរដូចថ្នាំលាងពណ៌ក្រហម ដើម្បីសិរីល្អនិងការកើនឡើង គេមកដូចគោ ដូចគោដែលឲ្យទឹកដោះមិនដែលហត់។
Mantra 7
समस्मिञ्जायमान आसत ग्ना उतेमवर्धन्नद्यः स्वगूर्ताः । महे यत्त्वा पुरूरवो रणायावर्धयन्दस्युहत्याय देवाः ॥
នៅពេលកំណើតរបស់អ្នក អំណាចដ៏ភ្លឺថ្លាៗបានមករួមគ្នា ហើយទន្លេទាំងឡាយក៏បានបង្កើនអ្នកដោយបង្ហាញផ្លូវត្រឹមត្រូវ។ ដើម្បីធ្វើការធំ ហៃពុរូរវ័ស ពួកទេវតាបានបន្តឹងអ្នកសម្រាប់សង្គ្រាម ដើម្បីសម្លាប់អ្នករំខានងងឹត។
Mantra 8
सचा यदासु जहतीष्वत्कममानुषीषु मानुषो निषेवे । अप स्म मत्तरसन्ती न भुज्युस्ता अत्रसन्रथस्पृशो नाश्वाः ॥
ប៉ុន្តែនៅពេលដែលក្នុងចំណោមចលនាដែលមិនមែនមនុស្សនោះ មនុស្សព្យាយាមរស់នៅ នៅពេលគេបោះបង់រាងកាយដែលជាសត្វមរណៈ គេមិនអាច忍受បានទេ គេភាសខ្លួនចេញពីអញដោយការភ័យខ្លាច ដូចសេះដែលកំពុងតែរត់គេចពីរថ។
Mantra 9
यदासु मर्तो अमृतासु निस्पृक्सं क्षोणीभिः क्रतुभिर्न पृङ्क्ते । ता आतयो न तन्वः शुम्भत स्वा अश्वासो न क्रीळयो दन्दशानाः ॥
នៅពេលដែលសត្វមរណៈដែលមិនត្រូវបានប៉ះពាល់ មិនលាយបញ្ចូលជាមួយអមរៈទាំងនោះដោយអំណាចដែលនៅលើដីនិងឆន្ទៈដែលមើលឃើញ នោះអំណាចចិត្តទាំងនោះមិនតុបតែងរាងកាយរបស់គេទេ ដូចសេះដែលកំពុងលេង ខាំនិងមិនស្ងៀម គេនៅជារបស់គេប៉ុន្តែមិនសមស្រប។
Mantra 10
विद्युन्न या पतन्ती दविद्योद्भरन्ती मे अप्या काम्यानि । जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः प्रोर्वशी तिरत दीर्घमायुः ॥
ដូចបន្ទុះអគ្គិសនីដែលកំពុងហោះ នាងភ្លឺចាំង នាំយកអ្វីដែលគួរឲ្យប្រាថ្នាដែលកំបាំងមកឲ្យអញ។ គេកើតមកហើយ កូនប្រុសដែលមានឫទ្ធបុរស កើតពីទឹកដោយសុក្រឹម សូមឲ្យអុរវសីនាំគាត់ឆ្លងទៅកាន់ជីវិតវែង។
Mantra 11
जज्ञिष इत्था गोपीथ्याय हि दधाथ तत्पुरूरवो म ओजः । अशासं त्वा विदुषी सस्मिन्नहन्न म आशृणोः किमभुग्वदासि ॥
អ្នកកើតមកយ៉ាងនេះ ហើយដោយហេតុនេះ អ្នកបានដាក់កម្លាំងនោះក្នុងខ្ញុំដើម្បីការពារ។ ទោះបីយ៉ាងណា ហៃពុរូរវ័ស ទោះបីខ្ញុំដឹង ខ្ញុំមិនបានបង្គាប់អ្នកនៅថ្ងៃនោះទេ។ អ្នកមិនបានស្ដាប់ខ្ញុំ។ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកនិយាយដូចជាអ្នកដែលមិនបានចែករំលែកភាពរីករាយ?
Mantra 13
प्रति ब्रवाणि वर्तयते अश्रु चक्रन्न क्रन्ददाध्ये शिवायै । प्र तत्ते हिनवा यत्ते अस्मे परेह्यस्तं नहि मूर मापः ॥
នៅពេលដែលខ្ញុំឆ្លើយតប ទឹកភ្នែកត្រឡប់ក្រោយវិញ។ គាត់យំ ប៉ុន្តែមិនមែនដើម្បីសន្តិភាពដ៏ខ្ពស់ទេ។ ខ្ញុំលើកឡើងនូវអ្វីដែលជារបស់អ្នកជាមួយយើង។ ចូរចេញទៅ ចូរទៅកាន់ទិសលិច។ អ្នកដែលងងឹតភ្នែក កុំចូលមកជិតខ្ញុំ។
Mantra 14
सुदेवो अद्य प्रपतेदनावृत्परावतं परमां गन्तवा उ । अधा शयीत निॠतेरुपस्थेऽधैनं वृका रभसासो अद्युः ॥
ថ្ងៃនេះ អ្នកដែលមានពរអាចហោះឡើង មិនត្រឡប់ក្រោយ ទៅកាន់ចម្ងាយដ៏ឆ្ងាយ ទៅកាន់សភាពដ៏ខ្ពស់បំផុត។ បន្ទាប់មក គាត់នឹងសម្រាកក្នុងក្រសែរបស់ការរំលាយ។ ហើយបន្ទាប់មក ឆ្មាព្រៃដ៏សាហាវនឹងចាប់យកគាត់។
Mantra 15
पुरूरवो मा मृथा मा प्र पप्तो मा त्वा वृकासो अशिवास उ क्षन् । न वै स्त्रैणानि सख्यानि सन्ति सालावृकाणां हृदयान्येता ॥
ហៃពុរូរវ័ស កុំវិនាស។ កុំធ្លាក់ទៅក្នុងការបំផ្លាញ។ កុំឲ្យឆ្មាព្រៃនៃអំណាចដ៏អាក្រក់ខ្ទង់អ្នក។ ដ្បិតសម្ពន្ធភាពដែលគ្រាន់តែជាធម្មជាតិខាងក្រៅមិនមានជីវិតយូរទេ។ បេះដូងរបស់អ្នកដែលហាក់ដូចជាមិត្តប៉ុន្តែក្នុងខ្លួនជាអ្នកលុកលុយគឺដូច្នេះឯង។
Mantra 16
यद्विरूपाचरं मर्त्येष्ववसं रात्रीः शरदश्चतस्रः । घृतस्य स्तोकं सकृदह्न आश्नां तादेवेदं तातृपाणा चरामि ॥
នៅពេលដែលខ្ញុំ អំណាចដែលមានរូបភាពច្រើន បានផ្លាស់ទីក្នុងចំណោមមនុស្សសត្វ និងរស់នៅតាមរយៈពេលយប់និងរដូវបួន ដោយភ្ញក់រសជាតិផ្អែមល្ហែមតែម្ដងក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយនោះតែ ដោយបរិមាណនេះ ខ្ញុំផ្លាស់ទីដោយសន្តិភាពក្នុងចិត្ត។
Mantra 17
अन्तरिक्षप्रां रजसो विमानीमुप शिक्षाम्युर्वशीं वसिष्ठः । उप त्वा रातिः सुकृतस्य तिष्ठान्नि वर्तस्व हृदयं तप्यते मे ॥
ខ្ញុំ វសិស្ឋ ស្វែងរកការបង្រៀន និងទាញយកក្រឡាយុវតី ដែលត្រាច់ចរប្រមាណលំហរកណ្ដាល និងវាស់នូវលោកីយនៃលំហ។ នំស្ករនៃការងារល្អដែលធ្វើនៅខាងក្នុងឈរជិតអ្នក។ ចូរត្រឡប់មកវិញ បេះដូងរបស់ខ្ញុំកំពុងឆេះដោយកំដៅនៃការស្វែងរក។
Mantra 18
इति त्वा देवा इम आहुरैळ यथेमेतद्भवसि मृत्युबन्धुः । प्रजा ते देवान्हविषा यजाति स्वर्ग उ त्वमपि मादयासे ॥
ដូច្នេះហើយ ពួកទេវតាទាំងនេះបាននិយាយទៅកាន់អ្នក ហៃអៃឡៈ ដូច្នេះអ្នកក្លាយជាអ្នកដែលមានមរណៈជាមិត្តរួម។ ទោះបីយ៉ាងណា កូនចៅរបស់អ្នកនឹងធ្វើបុជ្ចាទេវតាដោយនំស្ករ។ ហើយអ្នកផងដែរ ក្នុងឋានសួគ៌ដ៏រុងរឿង អាចចែករំលែកនូវភាពរីករាយដ៏ទេវតា។
Frequently Asked Questions
It is a conversation between a human king and a divine apsaras. Their love becomes a lesson about why the human world cannot hold the divine on its own terms, and how sacrifice and right order give a lawful connection to heaven.
Because it draws a clear boundary: passion cannot override the conditions of embodied life. The hymn teaches that immortality is approached through alignment with cosmic order—especially through yajña and disciplined will (kratu)—not through possession.
It suggests that inspiration and beauty (apsaras-like energies) must be met with steadiness of mind and discernment. Otherwise, impulses remain restless and unharmonized; when integrated, they ‘adorn’ life and support duty, continuity, and higher joy.
Ask anything about Sukta 95 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.