
Sukta 10.149
Savitṛ
គាថាខ្លីៗនេះជាការសរសើរដល់ទេពសវិត្រ (អ្នកបញ្ជូនដ៏ទេវៈ) ដែលសរសើរពីអំណាចក្នុងការតម្រឹមរបស់ទ្រង់ ដែលធ្វើឱ្យផែនដីនិងស្ថានសួគ៌ឋិតនៅក្នុងលំដាប់ត្រឹមត្រូវ ហើយទីវ៉ាំងនិងមហាសមុទ្រត្រូវបានកំណត់ដោយច្បាប់ដែលមិនអាចរំលោភបាន។ ក្រោយមកសំដៅលើនិមិត្តសញ្ញាសត្វបក្សីរបស់ទេពសវិត្រ (គរុត្មាន) ដែលប្រតិបត្តិតាមធម៌ និងបញ្ចប់ដោយការភ្ញាក់រលឹកនិងការប្រព្រឹត្តិភាពដ៏ស្មោះស្ម័គ្ររបស់កវី ដែលរង់ចាំការជំរុញឱ្យសកម្មរបស់ទេពសវិត្រ ដូចជាការមើលរកកាំរស្មីដ៏ពន្លឺរបស់សោម។
Mantra 1
सविता यन्त्रैः पृथिवीमरम्णादस्कम्भने सविता द्यामदृंहत् । अश्वमिवाधुक्षद्धुनिमन्तरिक्षमतूर्ते बद्धं सविता समुद्रम् ॥
ព្រះសវិត្រដោយអំណាចនៃការរៀបចំរបស់ព្រះអង្គបានតម្រឹមផែនដីនៅក្នុងគន្លងដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់វា។ នៅក្នុងការគាំទ្រ ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យស្ថានសួគ៌មាំ។ ដូចសេះ ព្រះអង្គបានរំលឹកចេញនូវលំហកណ្តាលដែលហូរសន្សប់។ ព្រះសវិត្របានចងមហាសមុទ្រនៅក្នុងស្ថានដែលមិនអាចវាយប្រហារបាន ដោយបង្កើតចង្វាក់នៃការតម្រឹមនៃការមាន។
Mantra 2
यत्रा समुद्रः स्कभितो व्यौनदपां नपात्सविता तस्य वेद । अतो भूरत आ उत्थितं रजोऽतो द्यावापृथिवी अप्रथेताम् ॥
នៅទីដែលមហាសមុទ្រ ដែលត្រូវបានគាំទ្រ បានរីកធំ ព្រះសវិត្រ ដែលជាទីកូននៃទឹក យល់ដឹងពីរឿងនោះ។ ពីទីនោះផែនដីកើតឡើង។ ពីទីនោះទំហំត្រូវបានលើកឡើង។ ពីទីនោះស្ថានសួគ៌ និងផែនដីត្រូវបានពង្រីក ដូច្នេះពិភពលោកដែលត្រូវបានតម្រឹមបានមកកាន់ការបង្ហាញ។
Mantra 3
पश्चेदमन्यदभवद्यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना । सुपर्णो अङ्ग सवितुर्गरुत्मान्पूर्वो जातः स उ अस्यानु धर्म ॥
ក្រោយមកលំដាប់ពិភពលោកផ្សេងទៀតនេះបានកើតឡើង ដែលគួរបូជា នៅក្នុងភាពធំទូលាយនៃការមានដែលមិនស្លាប់។ គ្រុតម៉ានដែលមានស្លាបដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ព្រះសវិត្របានកើតមុនគេ។ ព្រះអង្គផ្លាស់ទៅតាមច្បាប់នៃលំដាប់និរន្តរភាពនោះ ដោយទទួលយកអារម្មណ៍នៃសច្ចធម៌ក្នុងការហោះហើររបស់ព្រះអង្គ។
Mantra 4
गाव इव ग्रामं यूयुधिरिवाश्वान्वाश्रेव वत्सं सुमना दुहाना । पतिरिव जायामभि नो न्येतु धर्ता दिवः सविता विश्ववारः ॥
ដូចគោចូលទៅកាន់ទីលំនៅរបស់វា ដូចសេះដែលប្រាថ្នាចូលទៅមុខ ដូចម្រឹងក្រាស់ដែលប្រគល់ទឹកដោះដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ទៅកាន់កូនក្ងានរបស់វា ដូច្នេះសូមឲ្យសវិតា ដែលជាអ្នកទ្រទ្រាយស្ថានសួគ៌ ដែលមានពរជ័យគ្រប់យ៉ាង ចុះមកកាន់យើងដូចប្ដីទៅកាន់ប្រពន្ធ ដើម្បីស្ថាបនាក្នុងយើងនូវចលនាដ៏ត្រឹមត្រូវនិងភាពពេញលេញ។
Mantra 5
हिरण्यस्तूपः सवितर्यथा त्वाङ्गिरसो जुह्वे वाजे अस्मिन् । एवा त्वार्चन्नवसे वन्दमानः सोमस्येवांशुं प्रति जागराहम् ॥
ហៃសវិតាដែលមានកំពូលដ៏រះថ្លៃ ដូចពួកអង្គិរសៈបានអញ្ជើញអ្នកក្នុងភាពពេញលេញនៃអំណាចនេះ ដូច្នោះខ្ញុំក៏ដែរ ដែលច្រៀនដល់អ្នកដើម្បីសុំជំនួយនិងគោរពបូជា រក្សាការភ្ញាក់រលឹកទៅរកអ្នក ដូចអ្នកដែលរង់ចាំរស្មីរបស់សោម រហូតដល់ការជំរុញរបស់អ្នកក្លាយជាសកម្មក្នុងយើង។
Savitṛ is the divine Impeller—identified with the sun’s awakening power—who sets beings in motion and keeps the worlds moving in right order.
It says Savitṛ ‘harnesses’ the cosmos: he makes Earth steady, Heaven firm, energizes the midspace, and bounds the ocean within an unbreakable law of order (ṛta/dharma).
Garutmān symbolizes swift movement that still follows dharma, while the Soma-ray simile expresses the worshipper’s alert, expectant devotion—waiting for Savitṛ’s activating impulse within.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.