
Sukta 1.60
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 1.60)
Agni (with Mātariśvan in narrative role)
Triṣṭubh
គាថាត្រិស្តុភខ្លីនេះសរសើរព្រះអគ្នីថាជាសញ្ញាធម្មសភាដ៏រន្ធត់ និងជាអ្នកនាំសាររហ័សដែលសកម្មភាពរបស់ទ្រង់នាំឲ្យមានផលប៉ះពាល់ភ្លាមៗក្នុងពិធីបូជា។ វានឹករលឹកដំណើរទេវកថានៃការនាំយកព្រះអគ្នីមកដោយមាតរិស្វនទៅកាន់ភ្រគុទ៍ និងភ្ជាប់អំណោយបុរាណនោះទៅនឹងសកម្មភាពរបស់មនុស្សក្នុងការបដិសន្ធព្រះអគ្នីម្ដងទៀតៗពីចិត្ត និងពីទីតាំងពិធី។ គាថាបញ្ចប់ដោយការប្រកាសរបស់កវីថាព្រះអគ្នីជាម្ចាស់នៃទ្រព្យសម្បត្តិ និងក្នុងការអធិស្ឋានសម្រាប់ការមកដល់រហ័ស និងការបំភ្លឺខាងក្នុងទៅកាន់ព្រះអុស្សា។
Mantra 1
वह्निं यशसं विदथस्य केतुं सुप्राव्यं दूतं सद्योअर्थम् । द्विजन्मानं रयिमिव प्रशस्तं रातिं भरद्भृगवे मातरिश्वा ॥
មាតរិស្វាន់បាននាំយកទៅកាន់ពួកភ្រគុវនូវអំណោយមួយ គឺអ្នកនាំ ដ៏មហិច្ឆតា ជាសញ្ញានៃសភា ជាអ្នកនាំសារដែលចលនាល្អ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាបន្តបន្ទាប់ អគ្គីកើតពីរដង ត្រូវបានសរសើរដូចទ្រព្យសម្បត្តិដ៏សំបូរ។
Mantra 2
अस्य शासुरुभयासः सचन्ते हविष्मन्त उशिजो ये च मर्ताः । दिवश्चित्पूर्वो न्यसादि होतापृच्छ्यो विश्पतिर्विक्षु वेधाः ॥
ទាំងពីរប្រភេទគោរពតាមបទបញ្ជារបស់គាត់ អ្នកនាំយកនូវតង្វាយ អ្នកដាស់ត្រង់ដែលប្រាថ្នា និងមនុស្សទាំងឡាយ។ អ្នកនមស្ការដែលមានវ័យចាស់ពីស្ថានសួគ៌ បានអង្គុយលើកៅអីរបស់គាត់ ដែលអាចសួរ និងពិគ្រោះបាន ជាម្ចាស់នៃត្រកូលក្នុងចំណោមប្រជាជន ជាអ្នកចាត់ចែងដ៏ឈ្លាសវៃ។
Mantra 3
तं नव्यसी हृद आ जायमानमस्मत्सुकीर्तिर्मधुजिह्वमश्याः । यमृत्विजो वृजने मानुषासः प्रयस्वन्त आयवो जीजनन्त ॥
សូមកិត្តិយសល្អដែលថ្មីជានិច្ចរបស់យើង ស្វែងរកគាត់ដែលកើតពីចិត្ត គាត់ដែលមានអណ្តាតផ្អែមល្ហែម។ គាត់ដែលបព្វជិតមនុស្សក្នុងទីវាលទូលាយ ខំប្រឹងប្រែងដោយការងាររបស់ពួកគេ បាននាំឲ្យកើតឡើងជាច្រើនដង។
Mantra 4
उशिक्पावको वसुर्मानुषेषु वरेण्यो होताधायि विक्षु । दमूना गृहपतिर्दम आँ अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणाम् ॥
ពន្លឺដែលឆេះដោយក្តីស្រឡាញ់ ដែលបានជម្រះ និងបន្លឺឡើង ជាទ្រព្យពិតក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងឡាយ ជាអ្នកនមស្ការដែលគួរជ្រើសរើសនៃតង្វាយ ត្រូវបានតាំងនៅក្នុងត្រកូលទាំងឡាយ។ ជាអ្នកនៅក្នុងផ្ទះ ជាម្ចាស់នៃគេហដ្ឋាន អគ្គីចូលមកក្នុងសត្វលោករបស់យើង និងក្លាយជាម្ចាស់នៃទ្រព្យសម្បត្តិ ជាអ្នកថែរក្សាទ្រព្យខាងក្នុងទាំងអស់។
Mantra 5
तं त्वा वयं पतिमग्ने रयीणां प्र शंसामो मतिभिर्गोतमासः । आशुं न वाजम्भरं मर्जयन्तः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥
ហើយនាង, ម្ចាស់នៃភាពសម្បូរបែបណាមី អ្នកខ្ញុំ គោតមទាំងឡាយ សរសើរដោយគំនិតដែលបានភ្ញាក់រលឹក។ កំពុងលាងសម្អាតនូវការបូជានិងពាក្យសម្តីរបស់យើង ដូចជាអ្នកនាំយកកម្លាំងដ៏រហ័ស សូមឲ្យអ្នកដែលមានទ្រព្យដោយអំណាចនៃប្រាជ្ញា មកដល់ឆាប់ៗនៅពេលព្រឹក, នៅពេលបើកចំហដំបូងនៃការបំភ្លឺ។
Agni is introduced as a glorious, immediately effective messenger—brought as a primeval gift by Mātariśvan to the Bhṛgus.
The hymn shifts from mythic transmission to lived ritual reality: Agni is continuously re-born through human effort and priestly kindling in the open ritual ground.
Agni is celebrated as “born from the heart” and “honey-tongued,” the ever-new object of good fame and the repeatedly awakened divine presence.
The poets proclaim Agni as lord of plenitudes and pray for swift, purified approach—especially at dawn—bringing insight-rich prosperity and illumination.
dvijanmānaṃ
hṛda ā jāyamānam / madhujihvam
patiṃ agne rayīṇām
It recalls Mātariśvan bringing Agni as a divine gift to the Bhṛgus, and connects that ancient event to the daily act of kindling Agni in the ritual.
Because Agni has a cosmic birth (as divine fire/light) and a repeated human birth when priests kindle him again in the ritual fire.
It points to inner intention and inspired speech: Agni is not only a physical flame but also the awakened fire of will and insight arising from the heart during worship.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.