Sukta 113
Sukta 1.113
Kutsa Āṅgirasa (traditional ascription for RV 1.113 in many recensions)
Uṣas (Dawn)
Gāyatrī (RV 1.113 is predominantly Gāyatrī)
គាថានេះសរសើរឧសាដែលជាពន្លឺនៃពន្លឺទាំងឡាយ កើតថ្មីរាល់ថ្ងៃ បណ្តេញយប់ចេញ និងបង្កើតចលនាការងារនិងការគោរពបូជាដល់សត្វលោកទាំងអស់។ វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពខ្លីនៃជីវិតមនុស្ស ជំនាន់មុនបានចាកចេញទៅ ខណៈដែលព្រះអាទិត្យឡើងតែមួយត្រឡប់មកវិញ ដោយលើកទឹកចិត្តឲ្យខំប្រឹងប្រែងនិងមានបំណងត្រឹមត្រូវ។ គាថាបិទបញ្ចប់ដោយការអំពាវនាវឲ្យនូវពរលាអានុភាពដែលនាំមកដោយព្រះអាទិត្យឡើងទាំងនោះ ត្រូវបញ្ជាក់និងបង្កើនដោយមិត្រ-វរុណ និងអំណាចសកលសម្ពន្ធមិត្រ។
Mantras
Mantra 1
इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरागाच्चित्रः प्रकेतो अजनिष्ट विभ्वा । यथा प्रसूता सवितुः सवायँ एवा रात्र्युषसे योनिमारैक् ॥
ពន្លឺបំផុតនៃពន្លឺទាំងឡាយនេះបានមកដល់ អ្នកអស្ចារ្យ អ្នកមើលឃើញច្បាស់ កើតក្នុងភាពធំទូលាយរបស់នាង។ ដូចជាអ្នកដែលត្រូវបាននាំមកសម្រាប់ការជំរុញរបស់សវិត្រ យប់បានប្រគល់ផ្ទៃមាសឲ្យព្រឹក។
Mantra 2
रुशद्वत्सा रुशती श्वेत्यागादारैगु कृष्णा सदनान्यस्याः । समानबन्धू अमृते अनूची द्यावा वर्णं चरत आमिनाने ॥
ដែលមានកូនគោភ្លឺរុងរឿង នាងក៏ភ្លឺរុងរឿងដែរ អ្នកដែលភ្លឺស្រឡះបានមកដល់ហើយ ហើយអ្នកដែលងងឹតបានចាកចេញពីទីលំនៅរបស់នាង។ បងប្អូនស្រីពីរអមតៈ មានសម្ព័ន្ធភាពតែមួយ ចលនាតាមលំដាប់គ្នា ឆ្លងកាត់ពណ៌របស់ពួកនាងដោយគ្មានការបំផ្លាញ។
Mantra 3
समानो अध्वा स्वस्रोरनन्तस्तमन्यान्या चरतो देवशिष्टे । न मेथेते न तस्थतुः सुमेके नक्तोषासा समनसा विरूपे ॥
មានផ្លូវតែមួយដែលគ្មានទីបញ្ចប់សម្រាប់បងប្អូនស្រីទាំងពីរ ប៉ុន្តែនាងនីមួយៗចលនាតាមផ្លូវដដែលនោះដោយវិធីរបស់នាង ដឹកនាំដោយបទបញ្ជានៃទេវតា។ ពួកនាងមិនប៉ះទង្គិចគ្នា មិនឈប់នៅទីតែមួយ៖ យប់និងព្រឹក មានចិត្តតែមួយ ចលនាទៅមុខ ខុសគ្នាក្នុងរូបភាព ប៉ុន្តែរួមគ្នាក្នុងឆន្ទៈតែមួយ។
Mantra 4
भास्वती नेत्री सूनृतानामचेति चित्रा वि दुरो न आवः । प्रार्प्या जगद्व्यु नो रायो अख्यदुषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥
រុងរឿង ជាអ្នកដឹកនាំនៃពាក្យពិតនៃព្រលឹង នាងក្លាយជាអ្នកប្រាកដ អស្ចារ្យ នាងបានបើកទ្វារទូលាយសម្រាប់យើង។ ប៉ះនិងធ្វើឲ្យពិភពលោកចលនា នាងបានធ្វើឲ្យយើងមើលឃើញនូវភាពសម្បូរបែបនៃអត្ថិភាព៖ ព្រឹកបានរំលុះពិភពលោកទាំងអស់ឲ្យភ្ញាក់រលឹក។
Mantra 5
जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ त्वम् । दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥
ដើម្បីឲ្យអ្នកងងឹតនិងអ្នកត្រង់ទាំងអស់ចលនាត្រឹមត្រូវ អ្នកដែលមានគុណធម៌ អ្នកនាំមកនូវការសោយសុខនិងភាពសម្បូរបែបដែលគេស្វែងរក។ ចំពោះអ្នកដែលមើលឃើញតិចតួច អ្នកឲ្យនូវចក្ខុទស្សន៍ទូលាយ៖ ព្រឹកបានរំលុះពិភពលោកទាំងអស់ឲ្យភ្ញាក់រលឹក។
Mantra 7
एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि व्युच्छन्ती युवतिः शुक्रवासाः । विश्वस्येशाना पार्थिवस्य वस्व उषो अद्येह सुभगे व्युच्छ ॥
នេះគឺបុត្រីនៃស្ថានសួគ៌ មើលឃើញបែរមុខមកយើង កំពុងរះឡើង ជានាងក្រមធីយវ័យក្មេងស្លៀកពាក់ពណ៌ភ្លឺរុងរឿង។ ជាធំក្រុមនៃទ្រព្យសម្បត្តិផែនដីទាំងអស់ ព្រឹកអ្នកមានលាភយស ចូររះឡើងនៅទីនេះថ្ងៃនេះសម្រាប់យើងដោយពេញលេញ។
Mantra 8
परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां प्रथमा शश्वतीनाम् । व्युच्छन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मृतं कं चन बोधयन्ती ॥
នាងតាមដានផ្លូវរបស់អ្នកដែលចាកចេញទៅ និងទៅមុនគេក្នុងចំណោមអ្នកដែលមកដល់ ជាអ្នកនៅរហូតក្នុងលំដាប់បន្តបន្ទាប់របស់នាង។ កំពុងរះឡើង នាងលើកសត្វមានជីវិតឲ្យកើនឡើង នាងមិនបានធ្វើឲ្យសេចក្តីស្លាប់ណាមួយភ្ញាក់រលឹកទេ ប៉ុន្តែហៅកម្លាំងជីវិតឲ្យកើនឡើង។
Mantra 9
उषो यदग्निं समिधे चकर्थ वि यदावश्चक्षसा सूर्यस्य । यन्मानुषान्यक्ष्यमाणाँ अजीगस्तद्देवेषु चकृषे भद्रमप्नः ॥
ព្រឹក នៅពេលអ្នកបានធ្វើឲ្យភ្លើងត្រូវបានដុត នៅពេលអ្នកបានបើកចំហនូវការមើលឃើញនៃព្រះអាទិត្យ នៅពេលអ្នកបានរំលុះមនុស្សដែលកំពុងរៀបចំនូវការបូជា នោះអ្នកសម្រេចក្នុងចំណោមទេវតានូវការងារល្អ នូវការសម្រេចដែលមានគុណប្រយោជន៍។
Mantra 10
कियात्या यत्समया भवाति या व्यूषुर्याश्च नूनं व्युच्छान् । अनु पूर्वाः कृपते वावशाना प्रदीध्याना जोषमन्याभिरेति ॥
រយៈពេលប៉ុន្មានគឺជារង្វាស់នៃរដូវរបស់នាង នៃអ្នកដែលបានរះឡើងហើយនិងអ្នកដែលឥឡូវនេះកំពុងរះឡើង? នាងប្រាថ្នានិងចលនាដោយសហសោធន៍កម្មជាមួយអ្នកដែលមកមុន កំពុងភ្លឺរុងរឿង នាងទៅមុខជាមួយអ្នកផ្សេងទៀត ស្វែងរកការយល់ព្រមដោយចិត្តរីករាយនៃអំណាចទេវតា។
Mantra 11
ईयुष्टे ये पूर्वतरामपश्यन्व्युच्छन्तीमुषसं मर्त्यासः । अस्माभिरू नु प्रतिचक्ष्याभूदो ते यन्ति ये अपरीषु पश्यान् ॥
ពួកគេបានទៅហើយ ជាមនុស្សស្លាប់ដែលបានមើលឃើញព្រឹកដំបូងនៅពេលនាងរះឡើង។ ឥឡូវនាងក្លាយជាអ្នកមើលឃើញដល់យើងវិញជាថ្នូរ ប៉ុន្តែអ្នកទាំងនោះបន្តទៅមុខ ដែលទោះបីជាកំពុងមើលឃើញក៏នៅតែនៅក្នុងចម្ងាយឆ្ងាយ។
Mantra 12
यावयद्द्वेषा ऋतपा ऋतेजाः सुम्नावरी सूनृता ईरयन्ती । सुमङ्गलीर्बिभ्रती देववीतिमिहाद्योषः श्रेष्ठतमा व्युच्छ ॥
បណ្តេញចេញនូវសេចក្តីស្អប់ ជាអ្នកការពារនៃសច្ចធម៌និងកើតចេញពីសច្ចធម៌ នាំមកនូវស្រទាប់គ្រប់គ្រងនៃព្រះគុណ នាងធ្វើឲ្យពាក្យពិតចលនា។ ដោយកាន់នូវការរួបរួមសុខនិងផ្លូវនៃទេវតា ព្រឹកដ៏ប្រសើរបំផុត ចូររះឡើងនៅទីនេះថ្ងៃនេះ។
Mantra 13
शश्वत्पुरोषा व्युवास देव्यथो अद्येदं व्यावो मघोनी । अथो व्युच्छादुत्तराँ अनु द्यूनजरामृता चरति स्वधाभिः ॥
តាំងពីបុរាណកាល ទេវីឧষស្សដែលជាទេពធីតានៃព្រឹកព្រហាមបានរះឡើង ហើយថ្ងៃនេះផងដែរ នាងដែលមានសទ្ធាច្រើនបានបើកទឹកមុខនៃលោកីយ៍នេះ។ ហើយពេលនាងរះឡើង នាងបន្តដំណើរទៅកាន់ថ្ងៃក្រោយៗទៀត ដោយមិនចាស់ មិនស្លាប់ តាមរយៈអានុភាពដែលមានក្នុងខ្លួននាង។
Mantra 14
व्यञ्जिभिर्दिव आतास्वद्यौदप कृष्णां निर्णिजं देव्यावः । प्रबोधयन्त्यरुणेभिरश्वैरोषा याति सुयुजा रथेन ॥
ដោយមានគ្រឿងតុបតែងដ៏រន្ទះ នាងបានបន្លឺឡើងពីទីកន្លែងនៃសួគ៌លោក ទេពធីតាបានទម្លាយចេញនូវស្បែកខ្មៅ។ ដោយប្រើម៉ាឡ៍យុដ៏ក្រហមរបស់នាងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ជូលឲ្យភ្ញាក់ឡើង ឧষស្សមកដល់ដោយមានរថារបស់នាងដែលប្រកបដោយម៉ាឡ៍យុដ៏ល្អ។
Mantra 15
आवहन्ती पोष्या वार्याणि चित्रं केतुं कृणुते चेकिताना । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनां विभातीनां प्रथमोषा व्यश्वैत् ॥
នាំយកនូវសេចក្តីបីបាច់ថែរក្សា និងនូវភាពពេញលេញដ៏ប្រណីត នាងបង្កើតនូវទង់ពណ៌នៃពន្លឺដ៏អស្ចារ្យ ដោយមានស្មារតី និងការយល់ដឹង។ ឧষស្សដំបូងបានរះឡើង ជាគំរូដ៏និរន្តរ៍សម្រាប់ព្រឹកព្រហាមទាំងឡាយដែលបានមក និងនឹងមក សម្រាប់អ្នកដែលមានពន្លឺទាំងនោះ។
Mantra 16
उदीर्ध्वं जीवो असुर्न आगादप प्रागात्तम आ ज्योतिरेति । आरैक्पन्थां यातवे सूर्यायागन्म यत्र प्रतिरन्त आयुः ॥
ដកដង្ហើមរស់របស់យើងបានមកដល់ដោយត្រង់ ភាពងងឹតបានចេញទៅខាងមុខ ហើយពន្លឺកំពុងមកដល់។ ផ្លូវមួយត្រូវបានបើកសម្រាប់ព្រះសុរិយាដើម្បីធ្វើដំណើរ យើងបានទៅដល់ទីកន្លែងដែលជីវិតត្រូវបានទ្រទ្រង់ និងពង្រីក។
Mantra 17
स्यूमना वाच उदियर्ति वह्निः स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥
ដោយមានពាក្យដែលទទួលបដិសន្ធ័ពេញលេញ ភ្លើងនៃសេចក្តីប្រាថ្នារីកឡើងទៅខាងលើ ដោយសរសើរព្រឹកព្រហាមដែលមានពន្លឺដោយការច្រៀង។ ថ្ងៃនេះផងដែរ នាងដែលមានសទ្ធាច្រើន សូមរះឡើងសម្រាប់អ្នកច្រៀង សូមកំណត់ឲ្យមាំនៅក្នុងយើងនូវជីវិតដែលសម្បូរដោយកូនចៅនៃព្រលឹង។
Mantra 18
या गोमतीरुषसः सर्ववीरा व्युच्छन्ति दाशुषे मर्त्याय । वायोरिव सूनृतानामुदर्के ता अश्वदा अश्नवत्सोमसुत्वा ॥
ព្រឹកព្រហាមទាំងនោះដែលរះឡើង សម្បូរដោយពន្លឺ និងពេញដោយកម្លាំងព្រលឹង សម្រាប់មនុស្សដែលបរិច្ចាគ ដូចនឹងការនិយាយទូលំទូលាយរបស់ព្រះវាយុក្នុងការរីកឡើងរបស់វា សូមឲ្យគាត់ ដោយការច្រត់សោម ទទួលបាននូវទាំងនេះ ដែលផ្តល់នូវថាមពលនៃអានុភាពរហ័ស។
Mantra 19
माता देवानामदितेरनीकं यज्ञस्य केतुर्बृहती वि भाहि । प्रशस्तिकृद्ब्रह्मणे नो व्युच्छा नो जने जनय विश्ववारे ॥
មាតានៃទេពទាំងឡាយ ទឹកមុខនៃព្រះនាងអទិតី ទង់នៃការបូជានេះ នាងដែលមហិទ្ធិឫទ្ធិ សូមរះឡើង។ អ្នកបង្កើតនូវការសរសើរត្រឹមត្រូវសម្រាប់ពាក្យសក្តិសិទ្ធិរបស់យើង សូមរះឡើងសម្រាប់យើង សូមបង្កើតនៅក្នុងប្រជាជនរបស់យើងនូវភាពពេញលេញនៃអ្វីៗដែលជាទីប្រាថ្នា។
Mantra 20
यच्चित्रमप्न उषसो वहन्तीजानाय शशमानाय भद्रम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ដូច្តោះណាដែលជាការសម្រេចដ៏អស្ចារ្យដែលព្រឹកព្រហាមនាំយកមកជាលទ្ធផលល្អសម្រាប់អ្នកបូជាដែលខិតខំប្រឹងប្រែង សូមឲ្យព្រះមិត្រ និងព្រះវរុណបង្កើនឲ្យយើង ហើយព្រះនាងអទិតីផង ទន្លេនៃអត្ថិភាពដែលហូរ និងផែនដី និងសួគ៌លោកផង។
Frequently Asked Questions
Uṣas is the goddess of Dawn, praised as the radiant power that reveals the world, awakens beings, and restores the daily order by replacing Night with light.
Along with celebrating sunrise, the hymn reminds us that human life is brief—many who saw earlier dawns are gone—so we should wake up inwardly and use the present day well.
It is best recited at dawn facing east, with a calm mind; it can accompany a simple morning fire offering or a quiet prayer for clarity, right action, and auspicious results.
Ask anything about Sukta 113 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.