Adhyaya 9
Purva BhagaFirst QuarterAdhyaya 9149 Verses

The Greatness of the Gaṅgā (Gaṅgā-māhātmya): Saudāsa/Kalmāṣapāda’s Curse and Release

នារទៈសួរ សនកៈ អំពីបណ្តាសា និងការរំដោះរបស់ស្តេច សៅទាសៈ។ សនកៈ រៀបរាប់ថា៖ ស្តេចបានសម្លាប់ខ្លាញីមួយក្បាល (ជាយក្សិនី) ធ្វើឱ្យគូរបស់នាងសងសឹក។ ដោយក្លែងខ្លួនជា វសិដ្ឋ យក្សនោះបានបញ្ឆោតស្តេចឱ្យថ្វាយសាច់។ វសិដ្ឋ ពិតបានដាក់បណ្តាសាស្តេចឱ្យក្លាយជាយក្ស។ ដោយមានការឃាត់ពីព្រះនាង មទយន្តី ស្តេចបានទទួលយកបណ្តាសា ហើយជើងរបស់ទ្រង់បានប្រឡាក់ដោយទឹកបណ្តាសា (កល្មាសបាទ)។ បន្ទាប់ពីរងទុក្ខជាយក្ស ទ្រង់ត្រូវបានបន្សុទ្ធដោយតំណក់ទឹកគង្គាដែលនាំមកដោយព្រាហ្មណ៍ដ៏សុចរិតម្នាក់។ ទ្រង់បានយាងទៅ វារាណសី គោរពបូជា សទាសិវៈ និងបានសម្រេចមោក្សៈ តាមរយៈភក្តីភាពចំពោះព្រះហរិ។

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । शप्तः कथं वसिष्ठेन सौदासो नृपसत्तमः । गङ्गाबिन्दूभिषेकेण पुनः शुद्धोऽबवत्कथम् ॥ १ ॥

នារាទៈបានមានព្រះវាចា៖ «ព្រះសោទាសៈ—ជាព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ—ត្រូវព្រះវសិષ્ઠៈដាក់បណ្តាសាយ៉ាងដូចម្តេច? ហើយដោយការអភិសេកជាមួយចំណក់ទឹកគង្គា ព្រះអង្គបានបរិសុទ្ធឡើងវិញដូចម្តេច?»

Verse 2

सर्वमेतदशेषेण भ्रातर्मे वक्तुमर्हसि । श्रृण्वतां वदतां चैव गङ्गाख्यानं शुभावहम् ॥ २ ॥

ឱ បងប្អូនរបស់ខ្ញុំ សូមអនុគ្រោះប្រាប់រឿងទាំងអស់នេះឲ្យពេញលេញ។ ព្រោះរឿងរ៉ាវអំពីគង្គា ជាអ្នកនាំមង្គល ដល់អ្នកស្តាប់ និងអ្នកអានសូត្រផងដែរ។

Verse 3

सनक उवाच । सौदासः सर्वधर्मज्ञः सर्वज्ञो गुणवाञ्छुचिः । बुभुजे पृथिवीं सर्वां पितृवद्रञ्जयन्प्रजाः ॥ ३ ॥

សនកៈបានមានពាក្យថា៖ សោទាសៈ ជាអ្នកដឹងធម៌ទាំងអស់ ដឹងការទាំងពួង មានគុណធម៌ និងបរិសុទ្ធ បានគ្រប់គ្រងផែនដីទាំងមូល ដោយធ្វើឲ្យប្រជាជនរីករាយដូចឪពុកចិញ្ចឹមកូន។

Verse 4

सगेरण यथा पूर्वं महीयं सप्तसागरा । रक्षिता तद्वदमुना सर्वधर्माविरोधिना ॥ ४ ॥

ដូចសាគរៈនៅកាលមុន បានការពារផែនដីនេះដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយសមុទ្រទាំងប្រាំពីរ ដូច្នោះដែរ ព្រះអង្គនោះបានការពារផែនដី ដោយប្រព្រឹត្តមិនផ្ទុយនឹងធម៌ណាមួយ។

Verse 5

पुत्रपौत्रसमायुक्तः सर्वैश्वर्यसमन्वितः । त्रिंशदष्टसहस्त्राणि बुभुजे पृथिवीं युवा ॥ ५ ॥

ព្រះរាជាអង្គក្មេងនោះ មានបុត្រ និងចៅជាច្រើន ព្រមទាំងសម្បត្តិអំណាចគ្រប់យ៉ាង បានរីករាយគ្រប់គ្រងផែនដីអស់រយៈពេលសាមសិបប្រាំបីពាន់ឆ្នាំ។

Verse 6

सौदासस्त्वेकदा राजा मृगयाभिरतिर्वनम् । विवेज्ञ सबलः सम्यक् शोधितं ह्यासमन्त्रिभिः ॥ ६ ॥

ម្តងមួយ ព្រះបាទសោទាសៈ ជាព្រះរាជាដែលស្រឡាញ់ការប្រមាញ់ បានចូលទៅក្នុងព្រៃជាមួយកងពលរបស់ព្រះអង្គ បន្ទាប់ពីមន្ត្រីបានស្វែងរកព្រៃនោះយ៉ាងល្អ និងធានាសុវត្ថិភាពរួចហើយ។

Verse 7

निषादैः सहितस्तत्र विनिघ्रन्मूगसंचयम् । आससाद नदीं रेवां धर्मज्ञः स पिपासितः ॥ ७ ॥

នៅទីនោះ ព្រះអង្គបានទៅជាមួយពួកនិសាទៈ ហើយបានវាយសម្លាប់ហ្វូងក្តាន់ជាច្រើន។ ព្រះអង្គជាអ្នកដឹងធម៌ ត្រូវស្រេកទឹកខ្លាំង បានទៅដល់ទន្លេរេវា (នរមដា)។

Verse 8

सुदासतनयस्तत्र स्नात्वा कृत्वाह्निकं मुने । भुक्त्वा च मन्त्रिभिः सार्ध्दं तां निशां तत्र चावसत् ॥ ८ ॥

ឱ មុនី! នៅទីនោះ កូនប្រុសរបស់សុទាស បានងូតទឹក ហើយប្រតិបត្តិពិធីកិច្ចប្រចាំថ្ងៃ; បន្ទាប់មក បានបរិភោគអាហារជាមួយមន្ត្រីទាំងឡាយ ហើយស្នាក់នៅទីនោះមួយរាត្រីផងដែរ។

Verse 9

ततः प्रातः समुथाय कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् । बभ्राम मन्त्रिसहितो नर्मदातीरजे वने ॥ ९ ॥

បន្ទាប់មក ព្រឹកព្រលឹម គាត់បានក្រោកឡើង ហើយប្រតិបត្តិពិធីកិច្ចពេលព្រឹកមុនថ្ងៃត្រង់; រួចដើរលំហែកាយជាមួយមន្ត្រីទាំងឡាយ ក្នុងព្រៃនៅលើច្រាំងទន្លេនರ್ಮទា។

Verse 10

वनाद्वनान्तरं गच्छन्नेक एव महीपत्तिः । आकर्णकृष्टबाणः सत् कृष्णसारं समन्वगात् ॥ १० ॥

ព្រះមហាក្សត្រ ដើរតែម្នាក់ឯង ពីព្រៃមួយទៅព្រៃមួយ; ដោយទាញព្រួញត្រឡប់ដល់ត្រចៀក គាត់បានដេញតាមក្រពើខ្មៅ (ក្រឹෂ್ಣសារ)។

Verse 11

दूरसैन्योऽश्वमारूढः स राजानुव्रजन्मृगम् । व्याघ्रद्वयं गुहासंस्थमपश्थमपश्यत्सुरते रतम् ॥ ११ ॥

ដោយទុកកងទ័ពឲ្យនៅឆ្ងាយ ហើយជិះសេះ ព្រះមហាក្សត្រ បានដេញតាមសត្វម្រឹគ; នៅទីនោះ គាត់បានឃើញខ្លាពីរក្បាល ស្នាក់នៅក្នុងរូងភ្នំ ដេកសុខសាន្ត ហើយជាប់រវល់ក្នុងការរួមភេទ។

Verse 12

मृगपृष्टं परित्यज्य व्याघ्रयोः संमुखं ययौ । धनुःसंहितबाणेन तेनासौ शरशास्त्रवित् ॥ १२ ॥

បោះបង់ការដេញតាមសត្វម្រឹគ ព្រះមហាក្សត្រ បានឆ្ពោះទៅមុខប្រឈមមុខនឹងខ្លាទាំងពីរ; ដោយព្រួញបានដាក់លើខ្សែធ្នូរួចហើយ អ្នកជំនាញវិជ្ជាអាវុធព្រួញនោះ បានប្រឈមពួកវា។

Verse 13

तां व्याघ्रीं पातयामास तीक्ष्णाग्रनतपर्वणा । पतमाना तु साव्याघ्री षट्रत्रिंशद्योजनायता ॥ १३ ॥

ដោយអាវុធមុខមុត មានចំណុចសន្លាក់ៗ ព្រះអង្គបានវាយទម្លាក់នាងខ្លាធំ។ ខណៈនាងធ្លាក់ នាងខ្លាធំមានប្រវែងសាមសិបប្រាំមួយយោជន៍ បានរលំធ្លាក់បុកដីយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 14

तडित्वद्धोरनिर्घोषा राक्षसी विकृताभवत् । पतितां स्वप्रियां वीक्ष्य द्विषन्स व्याघ्रराक्षसः ॥ १४ ॥

ដោយសំឡេងគំហុកដ៏គួរឱ្យភ័យ ដូចផ្លេកបន្ទោរ នាងរាក្សសីបានប្រែរូបយ៉ាងអាក្រក់។ ឃើញនាងជាទីស្រឡាញ់រលំធ្លាក់ រាក្សសដូចខ្លា នោះក៏ពុះពារកំហឹង និងស្អប់ខ្ពើមយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 15

प्रतिक्रियां करिष्यामीत्युक्तवा चांतर्दधे तदा । राजा तु भयसंविग्नो वनेसैन्यं समेत्य च ॥ १५ ॥

គាត់និយាយថា «ខ្ញុំនឹងធ្វើការតបតវិញ» ហើយភ្លាមនោះក៏លាក់ខ្លួនបាត់ពីភ្នែក។ តែក្សត្រដែលរន្ធត់ដោយភ័យ ក៏ប្រមូលកងទ័ពព្រៃរបស់ព្រះអង្គមកជុំគ្នា។

Verse 16

तद्रृत्तं कथयन्सर्वान्स्वां पुरीं स न्यवर्त्तत । शङ्कमानस्तु तद्रक्षःकृत्या द्राजा सुदासजः ॥ १६ ॥

ព្រះអង្គបានប្រាប់រឿងរ៉ាវទាំងមូលដល់មនុស្សទាំងអស់ ហើយត្រឡប់ទៅក្រុងរបស់ព្រះអង្គវិញ។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះរាជបុត្រានៃសុដាស នៅតែព្រួយបារម្ភ សង្ស័យអំពីមន្តអាបធ្មប់របស់រាក្សស។

Verse 17

परितत्याज मृगयां ततः प्रभृति नारद । गते बहुतिथे काले हयमेधमखं नृपः ॥ १७ ॥

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ឱ នារ៉ដា ក្សត្របានបោះបង់ការប្រមាញ់សត្វទាំងស្រុង។ កាលពេលយូរបានកន្លងផុតទៅ ព្រះមហាក្សត្របានចាប់ផ្តើមពិធីយញ្ញដ៏មហិមា អស្វមេធៈ។

Verse 18

समारेभे प्रसन्नात्मा वशिष्टाद्यमुनीश्वरैः । तत्र ब्रह्मादिदेवेभ्यो हविर्दत्त्वा यथाविधि ॥ १८ ॥

ដោយចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ និងរីករាយ ព្រះអង្គបានចាប់ផ្តើមពិធីយជ្ញា ក្នុងសមាគមនៃមហាមុនីឥសីដ៏អធិការដែលមានវសិષ્ઠជាមុខ; ហើយនៅទីនោះ បានបូជាហវិរទៅកាន់ព្រះព្រហ្មា និងទេវតាផ្សេងៗ តាមវិធីដែលបានកំណត់។

Verse 19

समाप्य यज्ञनिष्क्रांतो वशिष्टः स्नातकोऽपि च । अत्रान्तरे राक्षसोऽसौ नृपहिम्सितभार्यकः । कर्तुं प्रतिक्रियां राज्ञे समायातोरुषान्वितः ॥ १९ ॥

ពេលបញ្ចប់យជ្ញា វសិષ્ઠ—ដែលបានបញ្ចប់ការងូតសុទ្ធិរបស់ស្នាតកផង—បានចាកចេញ។ នៅចន្លោះនោះ រក្សសម្នាក់ ដែលភរិយារបស់វាត្រូវបានស្តេចធ្វើបាប បានមកដល់ដោយកំហឹង ដើម្បីសងសឹកចំពោះស្តេច។

Verse 20

स राक्षसस्तस्य गुरौ प्रयाते वशिष्टवेषं तु तदैव धृत्वा । राजानमभ्येत्य जगाद भोक्ष्ये मांसं समिच्छाम्यहमित्युवाच ॥ २० ॥

ពេលគ្រូធំបានចាកចេញ រក្សសនោះបានពាក់រូបរាងវសិષ્ઠភ្លាមៗ។ វាចូលទៅជិតស្តេច ហើយនិយាយថា «ខ្ញុំនឹងបរិភោគ; ខ្ញុំប្រាថ្នាសាច់» ដូច្នេះវាបាននិយាយ។

Verse 21

भूयः समास्थाय स सूदवषं पक्त्वामिषं मानुपमस्य वादात् । स्थितश्च राजापि हरि यपात्रे धृत्वा गुरोरागमनं प्रतीक्षन् ॥ २१ ॥

បន្ទាប់មក ស្តេចបានយល់ព្រមម្តងទៀត ដោយសារចុងភៅបង្ខំទទូច ហើយបានចម្អិនសាច់។ ហើយស្តេចក៏ឈររង់ចាំការមកដល់របស់គ្រូ ដោយកាន់អាហារបូជានៅក្នុងភាជន៍សម្រាប់ថ្វាយអាហារ។

Verse 22

तन्मांसं हेमपात्रस्थं सौदासो विनयान्वितः । समागताय गुरवे ददौ तस्मै ससादरम् ॥ २२ ॥

បន្ទាប់មក សោទាស ដោយមានភាពទន់ភ្លន់ និងគោរព បានដាក់សាច់នោះក្នុងភាជន៍មាស ហើយថ្វាយជូនគ្រូដែលបានមកដល់ ដោយក្តីគោរពសាទរ។

Verse 23

तं दृष्ट्वा चिन्तयामास गुरुः किमिति विस्मितः ॥ २३ ॥

ដោយឃើញទ្រង់ដូច្នេះ គ្រូដែលពោរពេញដោយការភ្ញាក់ផ្អើល ក៏ចាប់ផ្តើមគិតពិចារណាថា៖ «តើអ្វីទៅជាហេតុផលនៃរឿងនេះ?»

Verse 24

अपश्यन्मानुषं मासं परमेण समाधिना । अहोऽस्य राज्ञो दौःशील्यमभक्ष्यं दत्तवान्मम ॥ २४ ॥

អស់រយៈពេលមួយខែរបស់មនុស្ស ខ្ញុំមិនបានដឹងខ្លួនឡើយ ដោយបានចូលក្នុងសមាធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ ឱ! ស្តេចអង្គនេះពិតជាអាក្រក់ណាស់ ទ្រង់បានប្រទាននូវអ្វីដែលមិនគួរទទួលទានដល់ខ្ញុំ។

Verse 25

इति विरमयमापन्नः प्रमन्युरभवन्मुनिः । अभोऽज्यं मद्विघाताय दत्त हि पृथिवीपते ॥ २५ ॥

ដោយបានព្យាយាមទប់ចិត្ត និងបញ្ចប់រឿងនេះ ឥសីក៏កើតក្តីក្រេវក្រោធយ៉ាងខ្លាំង៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃផែនដីអើយ ពិតណាស់វត្ថុដែលមិនគួរទទួលទានត្រូវបានផ្តល់ឱ្យដើម្បីបំផ្លាញខ្ញុំ!»

Verse 26

तस्मात्तवापि भवतु ह्येतदेव हि भोजनम् । नृमांसं रक्षसामेव भोज्यं दत्तं मम त्वया ॥ २६ ॥

«ហេតុដូច្នេះ ចូរឱ្យវត្ថុនេះក្លាយជាអាហាររបស់អ្នកផងដែរចុះ។ សាច់មនុស្សគឺជាអាហារសម្រាប់តែពួកយក្សប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកបានយកវា មកឱ្យខ្ញុំ។»

Verse 27

तद्याहि राक्षसत्वं त्वं तदाहारोचितं नृपा । इति शापं ददत्यस्मिन्सौदासो भयविह्वूलः ॥ २७ ॥

«ហេតុដូច្នេះ ឱ ព្រះរាជា ទ្រង់នឹងក្លាយជាយក្ស ដែលសាកសមនឹងអាហារប្រភេទនោះ។» ដោយមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ សៅទាសៈ ដែលពោរពេញដោយក្តីភ័យខ្លាច ក៏បានប្រកាសពាក្យបណ្តាសានេះ។

Verse 28

आज्ञत्पो भवतैवेति सकंपोऽस्म व्यजिज्ञपत् । भूश्च चिन्तयामास वशिष्टस्तेन नोदितः ॥ २८ ॥

«ខ្ញុំបានទទួលព្រះបញ្ជារបស់លោកពិតប្រាកដ» គាត់បានទូលសារភាពដោយញ័រខ្លួន។ ហើយព្រះនាងភូមិ (Bhū) ក៏ចាប់ផ្តើមពិចារណា ខណៈព្រះវសិષ્ઠ—ដោយត្រូវគាត់ជំរុញ—ក៏គិតគូររឿងនោះដែរ។

Verse 29

रक्षसा वंचितं भूपं ज्ञातवान् दिव्यचक्षुषा । राजापि जलमादाय वशिष्टं शप्तुमुद्यतः ॥ २९ ॥

ដោយទិវ្យចក្ខុរបស់គាត់ គាត់បានដឹងថាព្រះមហាក្សត្រត្រូវរាក្សសាបោកបញ្ឆោត។ ព្រះមហាក្សត្រផងដែរ កាន់ទឹកក្នុងដៃ ហៀបនឹងដាក់បណ្តាសាព្រះវសិષ્ઠ។

Verse 30

समुद्यतं गुरुं शप्तं दृष्ट्वा भूयो रुपान्वितम् । मदयंती प्रियातस्य प्रत्युवाचाथ सुव्रता ॥ ३० ॥

ឃើញព្រះគ្រូដ៏គួរគោរព ដែលបានក្រោកឡើងហើយបញ្ចេញបណ្តាសា—ម្តងទៀតមានរូបកាយច្បាស់—ព្រះនាងមទយន្តី ស្ត្រីមានវ្រតល្អ ជាទីស្រឡាញ់របស់គាត់ ក៏ឆ្លើយតប។

Verse 31

मदयंत्युवाच । भो भो क्षत्रियदायाद कोप संहर्तुमर्हसि । त्वया यत्कर्म भोक्तव्यं तत्प्रात्पं नात्र संशयः ॥ ३१ ॥

មទយន្តីបាននិយាយ៖ «ឱ ក្សត្រិយវង្សជំនាន់ក្រោយ អ្នកគួរតែទប់កំហឹង។ កម្មណាដែលអ្នកត្រូវទទួលផល—វាបានមកដល់អ្នករួចហើយ; មិនមានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 32

गुरु तुम्कृत्य हुंम्कृत्य यो वदेन्मृढधीर्नरः । अरण्ये निर्जले देश स भवेद्बुह्यराक्षसः ॥ ३२ ॥

មនុស្សមានបញ្ញាខ្សោយណា ដែលនិយាយទៅកាន់គ្រូដោយសំឡេងមើលងាយ ដូចជា «tum» និង «hum» នោះ នឹងកើតឡើងវិញជាប៊ុហ្យ-រាក្សសា រស់នៅក្នុងព្រៃដាច់ទឹក។

Verse 33

जितेन्द्रिया जितक्रोधा गुरु शुश्रूषणे रताः । प्रयान्ति ब्रह्मसदनमिति शास्त्रेषु निश्चयः ॥ ३३ ॥

អ្នកដែលឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងឡាយ បង្ក្រាបកំហឹង ហើយរីករាយក្នុងការបម្រើគ្រូដោយស្មោះស្ម័គ្រ នោះទៅដល់លំនៅព្រះព្រហ្មា—នេះជាសេចក្តីសន្និដ្ឋានដាច់ខាតក្នុងគម្ពីរ។

Verse 34

तयोक्तो भूपतिः कोपं त्यक्त्वा भार्यां ननन्द च । जलं कुत्र क्षिपामीति चिन्तयामास चात्मना ॥ ३४ ॥

ព្រះមហាក្សត្រ ត្រូវពួកគេនិយាយដូច្នោះ ក៏បោះបង់កំហឹង ហើយសប្បាយចិត្តចំពោះព្រះមហេសី; ក្នុងចិត្តទ្រង់គិតថា «ទឹកនេះ ខ្ញុំនឹងចាក់ចោលនៅទីណា?»

Verse 35

तज्जलं यत्र संसिक्तं तद्भवेद्भस्म निश्चितम् । इति मत्वा जलं तत्तु पादयोर्न्यक्षिपत्स्वयम् ॥ ३५ ॥

ទឹកនោះ បើស្រោចនៅទីណា ទីនោះប្រាកដជាក្លាយជាផេះ។ ដឹងដូច្នេះហើយ ព្រះមហាក្សត្រ ក៏ចាក់ទឹកនោះដោយខ្លួនឯងលើជើងទាំងពីររបស់ទ្រង់។

Verse 36

तज्जलस्पर्शमात्रेण पादौ कल्माषतां गतौ । कल्माषपाद इत्येवं ततः प्रभृति विस्तृतः ॥ ३६ ॥

ដោយតែប៉ះទឹកនោះប៉ុណ្ណោះ ជើងទាំងពីររបស់ទ្រង់ក៏ងងឹត និងមានស្នាមប្រឡាក់; ដូច្នេះ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទ្រង់ត្រូវបានគេស្គាល់ទូលំទូលាយថា «កល្មាសបាទ» (អ្នកមានជើងមានស្នាម)។

Verse 37

कल्माषपादो मतिमान् प्रिययाश्चासितस्तदा । मनसा सोऽतिभीतस्तु ववन्दे चरणं गुरोः ॥ ३७ ॥

នៅពេលនោះ កល្មាសបាទ ទោះមានប្រាជ្ញា ក៏ត្រូវសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះព្រះនាងបណ្ដាលឲ្យរំខាន; ក្នុងចិត្តភ័យខ្លាច គាត់បានក្រាបបង្គំចុះនៅជើងគ្រូរបស់ខ្លួន។

Verse 38

उवाच च प्रपन्नस्तं प्राञ्जलिर्नयकोविदः । क्षमस्व भगवन्सर्वं नापराधः कृतो मया ॥ ३८ ॥

បុរសប្រាជ្ញា ដែលបានសុំជ្រកព្រះអង្គ ហើយឈរដោយបត់ដៃគោរព បានទូលថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ពរ សូមអត់ទោសទាំងអស់ ខ្ញុំមិនបានប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសឡើយ»។

Verse 39

तच्छुत्वोवाच भूपालं मुनिर्निःश्वस्य दुःखितः । आत्मानं गर्हयामास ह्यविवेकपरायणम् ॥ ३९ ॥

ព្រះមុនី ស្តាប់ពាក្យនោះហើយ មានទុក្ខសោក ដកដង្ហើមធ្ងន់ៗ បានមានព្រះវាចាទៅកាន់ព្រះរាជា ហើយចាប់ផ្តើមបន្ទោសខ្លួនឯង ព្រោះបានលង់ក្នុងអវិវេក។

Verse 40

अविवेको हि सर्वेषामापदां परमं पदम् । विवेकरहितो लोके पशुरेव न संशयः ॥ ४० ॥

អវិវេក ជាមូលដ្ឋានខ្ពស់បំផុតនៃគ្រោះមហន្តរាយទាំងអស់។ អ្នកណាខ្វះការបែងចែកដឹងខុសត្រូវក្នុងលោកនេះ មិនខុសពីសត្វឡើយ។

Verse 41

राज्ञा त्वजानता नूनमेतत्कर्मोचितं कृतम् । विवेकरहितोऽज्ञोऽहं यतः पापं समाचरेत् ॥ ४१ ॥

ព្រះរាជា បានប្រព្រឹត្តអំពើនេះ ដោយមិនដឹងអ្វីដែលសមគួរឡើយ។ ខ្ញុំជាមនុស្សល្ងង់ ខ្វះវិវេក ដូច្នេះហើយបានដើរទៅប្រព្រឹត្តបាប។

Verse 42

विवेकनियतो याति यो वा को वापि निर्वृत्तिम् । इत्युक्तवा चात्मनात्मानं प्रत्युवाच मुनिर्नृपम् । नात्यन्तिंकं भवेदेतद्दादशाब्दं भविष्यति ॥ ४३ ॥

«អ្នកណាដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយវិវេក នោះទៅដល់និર્વ្រឹត្តិ (ការស្ងប់រលត់)»។ និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះមុនីបានឆ្លើយទៅព្រះរាជា ដោយនិយាយពីទស្សនៈនៃអាត្មា៖ «រឿងនេះមិនមែនជាចុងក្រោយទេ; វានឹងមានរយៈពេលដប់ពីរឆ្នាំ»។

Verse 43

गङ्गाबिन्दूभिषिक्तस्तु त्यक्त्त्वा वै राक्षसीं तनुम् । पूर्वरुपं त्वमापन्नो भोक्ष्यसे मेदिनीमिमाम् ॥ ४४ ॥

បើបានព្រះទឹកគង្គាបន្តក់ព្រួសលើអ្នក នោះអ្នកនឹងបោះបង់រាងរាក្សស។ បានទ្រង់ទ្រាយដើមវិញ អ្នកនឹងគ្រប់គ្រង និងរីករាយលើផែនដីនេះ។

Verse 44

तद्बिंदुसेकसंभूतज्ञानेन गतकल्मषः । हरिसेवापरो भूत्वा परां शान्तिं गमिष्यसि ॥ ४५ ॥

ដោយប្រាជ្ញាដែលកើតពីការព្រួសបន្តក់នោះ អំពើកខ្វក់របស់អ្នកនឹងរលាយបាត់។ ក្លាយជាអ្នកឧទ្ទិសខ្លួនក្នុងសេវាព្រះហរិ អ្នកនឹងឈានដល់សន្តិភាពដ៏លើសលប់។

Verse 45

इत्युक्त्वाथर्वविद्भूपं वशिष्टः स्वाश्रमं ययौ । राजापि दुःखसंपन्नो राक्षसीं तानुमाश्रितः ॥ ४६ ॥

ព្រះវសិષ્ઠៈ អ្នកជ្រាបអថર્વវេដៈ បាននិយាយដូច្នេះហើយ ក៏ត្រឡប់ទៅអាស្រមរបស់ព្រះអង្គ។ ចំណែកស្តេច ក៏ពោរពេញដោយទុក្ខសោក ហើយធ្លាក់ចូលសភាពដូចរាក្សសី (សភាពអារក្ស)។

Verse 46

क्षुत्पपासाविशेषार्तो नित्यं क्रोधपरायणः । कृष्णक्षपाद्युतिर्भीमो बभ्राम विजने वने ॥ ४७ ॥

គេរងទុក្ខខ្លាំងដោយឃ្លាននិងស្រេក ទៀងទាត់ជាប់ក្នុងកំហឹង។ ភីមៈ ដែលមានពណ៌ងងឹតដូចពន្លឺរាត្រីខ្មៅ បានវង្វេងដើរនៅព្រៃស្ងាត់។

Verse 47

मृगांश्च विविधांस्तत्र मानुषांश्च सरीसृपान् । विहङ्गमान्प्लवङ्गांश्च प्रशस्तांस्तानभक्षयत् ॥ ४८ ॥

នៅទីនោះ គេមិនបានបរិភោគសត្វក្តាន់ជាច្រើនប្រភេទ មនុស្ស ឬសត្វលូនវារទេ។ គេក៏បានទប់ខ្លួនមិនបរិភោគបក្សី និងស្វា—សត្វដែលគួរគោរពថែរក្សា។

Verse 48

अस्थिभिर्बहुभिर्भूयः पीतरक्तकलेवरैः । रक्तान्तप्रेतकेशैशअच चित्रासीद्भूर्भयंकरी ॥ ४९ ॥

ផែនដីមើលទៅគួរឱ្យរន្ធត់ជាថ្មីម្តងទៀត ដែលពោរពេញទៅដោយឆ្អឹងជាច្រើន សាកសពដែលមានពណ៌លឿង និងប្រឡាក់ឈាម ព្រមទាំងសក់ខ្មោចដែលប្រឡាក់ដោយឈាម បង្កើតបានជាទិដ្ឋភាពដ៏គួរឱ្យខ្លាច។

Verse 49

ऋतुत्रये स पृथिवीं शतयो जनविस्तृताम् । कृत्वातिदुःखितां पश्चाद्वनान्तरमुपागमत् ॥ ५० ॥

ក្នុងរយៈពេលបីរដូវ គាត់បានធ្វើឱ្យផែនដី ដែលលាតសន្ធឹងរាប់រយយោជន៍ និងពោរពេញទៅដោយមនុស្សជាច្រើន ទទួលរងនូវទុក្ខវេទនាយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់មកគាត់បានចូលទៅក្នុងព្រៃជ្រៅ។

Verse 50

तत्रापि कृतवान्नित्यं नरमांसाशनं सदा । जगाम नर्मदातीरं मुनिसिद्धनिषेवितम् ॥ ५१ ॥

សូម្បីតែនៅទីនោះ គាត់នៅតែបន្តស៊ីសាច់មនុស្សជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ បន្ទាប់មក គាត់បានទៅដល់ច្រាំងទន្លេ នរ្មទា (Narmada) ដែលជាកន្លែងគោរពបូជាដោយ ឥសី និងពួកសិទ្ធិ។

Verse 51

विचरन्नर्मदातीरे सर्वलोकभयंकरः । अपश्यत्कंचन मुनिं रमन्तं प्रियया सह ॥ ५२ ॥

ខណៈពេលកំពុងដើរលេងតាមច្រាំងទន្លេ នរ្មទា គាត់ដែលគួរឱ្យខ្លាចចំពោះលោកទាំងមូល បានឃើញឥសីមួយអង្គកំពុងសប្បាយរីករាយជាមួយភរិយារបស់គាត់។

Verse 52

क्षुधानलेन संतत्पस्तं मुनिं समुपाद्रवत् । जाग्राह चातिवेगेन व्याधो मृगशिशं यथा ॥ ५३ ॥

ដោយសេចក្តីឃ្លានដូចភ្លើងឆេះ គាត់បានស្ទុះទៅរកឥសី ហើយចាប់គាត់យ៉ាងលឿន ដូចជាអ្នកប្រមាញ់ចាប់កូនក្តាន់។

Verse 53

ब्राह्मणी स्वपतिं वीक्ष्य निशाचरकरस्थितम् । शिरस्यञ्जलिमाधाय प्रोवाच भयविह्वला ॥ ५४ ॥

ពេលនាងឃើញស្វាមីរបស់នាងត្រូវអារក្សដើរពេលរាត្រីចាប់កាន់ នារីព្រាហ្មណីនោះញ័រភ័យ បានដាក់ដៃបូជាជាប់គ្នាលើក្បាល ហើយនិយាយ។

Verse 54

ब्राह्मण्युवाच । भो भो नृपतिशार्दूल त्राहि मां भयविह्वलाम् । प्राणप्रिय प्रदानेन कुरु पूर्णं मनोरथम् ॥ ५५ ॥

នារីព្រាហ្មណីបាននិយាយថា៖ «អូ ព្រះរាជាសីហ៍—ខ្លាធំក្នុងចំណោមស្តេចទាំងឡាយ សូមសង្គ្រោះខ្ញុំដែលញ័រភ័យ។ ដោយប្រទានអ្វីដែលស្រឡាញ់លើសជីវិត សូមបំពេញបំណងខ្ញុំឲ្យពេញលេញ»។

Verse 55

नाम्ना मित्रसहस्त्वं हि सूर्यवंशसमुद्भवः । न राक्षसस्ततोऽनाथां पाहि मां विजने वने ॥ ५६ ॥

ពិតប្រាកដណាស់ ព្រះអង្គមាននាមថា «មិត្រ-សហ» ជាមិត្តដល់ពាន់នាក់ ហើយកើតពីវង្សសូរ្យ។ ព្រះអង្គមិនមែនជារាក្សសទេ ដូច្នេះសូមការពារខ្ញុំដែលគ្មានទីពឹង នៅក្នុងព្រៃឯកោនេះ។

Verse 56

या नारी भर्त्तृरहिता जीवत्यपि मृतोपमा । तथापि बालवैधव्यं किं वक्ष्याम्यरिमर्दन ॥ ५७ ॥

ស្ត្រីដែលគ្មានស្វាមី ទោះនៅរស់ក៏ដូចជាស្លាប់។ ទោះជាយ៉ាងនេះ ការក្លាយជាមេម៉ាយតាំងពីក្មេង ខ្ញុំនឹងនិយាយអ្វីបានទៀត អូ អ្នកបំផ្លាញសត្រូវ?

Verse 57

न मातापितरौ जाने नापि बंधुं च कंचन । पतिरेव परो बंधुः परमं जीवनं मम ॥ ५८ ॥

ខ្ញុំមិនស្គាល់ម្តាយឪពុកទេ ហើយក៏មិនមានសាច់ញាតិណាម្នាក់ឡើយ។ ស្វាមីរបស់ខ្ញុំតែមួយគត់ជាសាច់ញាតិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់—ពិតប្រាកដ គាត់ជាជីវិតរបស់ខ្ញុំ។

Verse 58

भवान्येत्त्यखिलान्धर्मान्योषितां वर्त्तनं यथा । त्रायस्व बन्धुरहितां बालापत्यां जनेश्वर ॥ ५९ ॥

ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃប្រជាជន សូមមកបង្រៀនខ្ញុំអំពីធម្មទាំងអស់ និងរបៀបប្រព្រឹត្តរបស់ស្ត្រីតាមគន្លងត្រឹមត្រូវ; សូមការពារខ្ញុំដែលគ្មានញាតិ និងកំពុងទទួលបន្ទុកកូនតូច។

Verse 59

कथं जीवामि पत्यास्मिन्हीना हि विजने वने । दुहिताहं भगवतस्त्राहि मां पतिदानतः ॥ ६० ॥

«ខ្ញុំនឹងរស់នៅដូចម្តេច ដោយខ្វះប្តី នៅក្នុងព្រៃឯកោនេះ? ខ្ញុំជាកូនស្រីរបស់ព្រះអម្ចាស់—សូមសង្គ្រោះខ្ញុំ ឱ ព្រះអង្គដ៏គួរគោរព ហើយសូមប្រទានខ្ញុំទៅកាន់ប្តីមួយ»។

Verse 60

प्रणदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति । वदन्तीति महाप्राज्ञाः प्राणदानं कुरुष्व मे ॥ ६१ ॥

អ្នកប្រាជ្ញដ៏ធំទាំងឡាយប្រកាសថា៖ «គ្មានទានណាធ្លាប់មាន ឬនឹងមាន ធំជាងទាននៃការការពារ»។ ដូច្នេះ សូមប្រទានទាននៃជីវិតដល់ខ្ញុំ—សូមសង្គ្រោះខ្ញុំ។

Verse 61

इत्युक्तावा सा पपातास्य राक्षसस्य पदाग्रतः । एवं संप्रार्थ्यमानोऽपि ब्राह्मण्या राक्षसो द्विजम् ॥ ६२ ॥

នាងនិយាយដូច្នោះហើយ ក៏ដួលក្រាបនៅចុងជើងរបស់រាក្សសនោះ។ ទោះបីនាងព្រាហ្មណីបានអង្វរយ៉ាងខ្លាំងក្តី រាក្សសនោះក៏នៅតែចាប់យកបុរសទ្វិជៈ។

Verse 62

अभक्षयकृष्णसारशिशुं व्याघ्रो यथा बलात् ॥ ६२ ॥

ដូចសត្វខ្លា ដោយកម្លាំងសុទ្ធ ស្ទក់យកកូនក្របីខ្មៅ (កូនក្រពើខ្មៅ) ដើម្បីជាអាហារ។

Verse 63

ततो विलप्य बहुधा तस्य पत्नी पतिव्रता । पूर्वशापहतं भूपमशपत्क्रोधिता पुनः ॥ ६३ ॥

បន្ទាប់ពីបាន വിലap យ៉ាងក្រៀមក្រំ ភរិយាដ៏ស្មោះត្រង់របស់គាត់ ដែលខឹងសម្បារម្តងទៀត បានដាក់បណ្តាសាដល់ស្តេច ដែលត្រូវបានវាយប្រហារដោយបណ្តាសាពីមុនរួចទៅហើយ។

Verse 64

पतिं मे सुरतासक्तं यस्माद्धिंसितवान्बलात् । तस्मात्स्त्रीसङ्गमं प्रात्पस्त्वमपि प्राप्स्यसे मृतिम् ॥ ६४ ॥

ដោយសារអ្នកបានធ្វើបាបប្តីរបស់ខ្ញុំយ៉ាងឃោរឃៅ ខណៈពេលដែលគាត់កំពុងសោយសុខក្នុងកាមគុណ ដូច្នេះហើយ នៅពេលដែលអ្នករួមរស់ជាមួយស្ត្រី អ្នកក៏នឹងជួបសេចក្តីស្លាប់ដែរ។

Verse 65

शप्त्वैवं ब्राह्मणी क्रुद्धा पुनः शापान्तरं ददौ । राक्षसत्वं ध्रुवं तेऽस्तु मत्पतिर्भक्षितो यतः ॥ ६५ ॥

បន្ទាប់ពីបានដាក់បណ្តាសាបែបនេះ ស្ត្រីព្រាហ्मणីដ៏ខឹងសម្បារបានដាក់បណ្តាសាមួយទៀតថា៖ «ដោយសារប្តីរបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេស៊ី សូមឲ្យអ្នកក្លាយជា យក្ស (Rakshasa) ជាពិតប្រាកដ»។

Verse 66

सोऽपि शापद्वयं श्रुत्वा तया दत्तं निशाचरः । प्रमन्युः प्राहि विसृजन्कोपादङ्गारसंचयम् ॥ ६६ ॥

ដោយបានឮបណ្តាសាទាំងពីរដែលនាងបានផ្តល់ឱ្យនោះ អ្នកដើរលេងពេលយប់នោះ ឈ្មោះ Pramanyu ក៏បាននិយាយឡើង ដោយបញ្ចេញនូវគំនរភ្លើងដែលកើតចេញពីកំហឹងរបស់គាត់។

Verse 67

दुष्टे कस्मात्प्रदत्तं मेवृथा शापद्वयं त्वया । एकस्यैवापराधस्य शापस्त्वेको ममोचितः ॥ ६७ ॥

«នែស្ត្រីដ៏អាក្រក់ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកដាក់បណ្តាសាពីរដងដល់ខ្ញុំដោយឥតប្រយោជន៍? សម្រាប់កំហុសតែមួយ បណ្តាសាតែមួយគត់គឺសមរម្យសម្រាប់ខ្ញុំ»។

Verse 68

यस्मात्क्षिपसि दुष्टाग्येमयि शापन्तरं ततः । पिशाचयोनिमद्यैव याहि पुत्रसमन्विता ॥ ६८ ॥

ព្រោះអញ, នារីអាក្រក់, អ្នកបានបោះពាក្យសាបមួយទៀតលើខ្ញុំ ដូច្នេះ—ជាមួយកូនរបស់អ្នក—ចូរចូលទៅកំណើតក្នុងយោនីពិសាច (ខ្មោចសាហាវ) នៅថ្ងៃនេះឯង។

Verse 69

तेनैवं ब्रह्मणी शत्पा पिशाचत्वं तदा गता । क्षुधार्ता सुस्वरं भीमारुरोदापत्यसंयुता ॥ ६९ ॥

ដូច្នេះ ដោយសារពាក្យសាបនោះ សត្បា នៅមុខព្រះព្រហ្មា ក្លាយជាពិសាចី។ ត្រូវទុក្ខឃ្លានបង្ខំ នាងមានសំឡេងខ្លាំងគួរភ័យ ហើយយំស្រែកយ៉ាងខ្លាំង ជាមួយកូនៗរបស់នាង។

Verse 70

राक्षसश्च पिशाची च क्रोशन्तौ निर्जने वने । जग्मतुर्नर्मदातीरे वनं राक्षससेवितम् ॥ ७० ॥

រាក្សសម្នាក់ និងពិសាចីម្នាក់ ស្រែកយំក្នុងព្រៃស្ងាត់ឯកោ បានទៅដល់ព្រៃមួយនៅច្រាំងទន្លេនរមទា ដែលជាទីដែលរាក្សសច្រើនមកជុំគ្នា។

Verse 71

औदासीन्यं गुरौ कृत्वा राक्षसीं तनुमाश्रितः । तत्रास्ते दुःखसंतत्पः कश्चिल्लोकविरोधकृत् ॥ ७१ ॥

ដោយបង្ហាញភាពមិនអើពើចំពោះគ្រូរបស់ខ្លួន គេបានយករាងធម្មជាតិរាក្សស។ នៅទីនោះ គេនៅស្ថិតក្នុងទុក្ខសោកជាប់ជានិច្ច—សត្វមួយដែលប្រព្រឹត្តផ្ទុយនឹងលោក និងធម៌ត្រឹមត្រូវ។

Verse 72

राक्षसं च पिशाचीं च दृष्ट्वा रववटमागतौ । उवाच क्रोधबहुलो वटस्थो ब्रह्मराक्षसः ॥ ७२ ॥

ព្រះព្រហ្មរាក្សស ដែលស្នាក់នៅលើដើមវត (ដើមពោធិ៍) នោះ ពេលឃើញរាក្សស និងពិសាចី មកដល់ក្បែរដើមវត ក៏ពោរពេញដោយកំហឹង ហើយនិយាយឡើង។

Verse 73

किमर्थमागतौ भीमौ युवां मत्स्थानमीप्सितम् । ईदृशौ केन पापेन जातौ मे ब्रुवतां ध्रुवम् ॥ ७३ ॥

«ហេតុអ្វីបានជាអ្នកទាំងពីរ ដែលមានរូបរាងគួរភ័យខ្លាច មកទីនេះ ដោយប្រាថ្នាលំនៅដ្ឋានរបស់ខ្ញុំ? ដោយបាបអ្វីបានកើតជាសភាពដូចនេះ? សូមប្រាប់ខ្ញុំដោយពិតប្រាកដ»។

Verse 74

सौदासस्तद्वचः श्रुत्वातया यच्चात्मना कृतम् । सर्वं निवेदयित्वास्मै पश्चादेतदुवाच ह ॥ ७४ ॥

សៅដាសៈ បានឮពាក្យនោះហើយ ក៏បានបង្ហាញដល់គាត់ទាំងអស់ នូវអ្វីដែលបានធ្វើ—ទាំងដោយនាង និងដោយខ្លួនគាត់—ហើយបន្ទាប់មកបាននិយាយដូចតទៅ។

Verse 75

सौदास उवाच । कस्त्वं वद महाभाग त्वया वै किं कृतं पुरा । सख्युर्ममाति स्नेहेन तत्सर्वं वक्तुमर्हसि ॥ ७५ ॥

សៅដាសៈ បាននិយាយថា៖ «ឱ មហាភាគ! សូមប្រាប់ខ្ញុំ—អ្នកជានរណា ហើយកាលពីមុនអ្នកបានធ្វើអ្វី? ដោយសេចក្តីស្នេហាជ្រាលជ្រៅចំពោះខ្ញុំ ដូចមិត្តម្នាក់ អ្នកគួរតែប្រាប់ទាំងអស់នោះ»។

Verse 76

करोति वञ्चनं मित्रे यो वा को वापि दुष्टधीः । स हि पापपालं भुंक्ते यातनास्तु युगायुतम् ॥ ७६ ॥

អ្នកណាក៏ដោយ ដែលមានចិត្តអាក្រក់ បោកបញ្ឆោតមិត្តភក្តិ នោះពិតជាទទួលផលបាប ហើយរងទណ្ឌកម្មយ៉ាងធ្ងន់អស់កាលយូររាប់ម៉ឺនយុគ។

Verse 77

जन्तूनां सर्वदुःखानि क्षीयन्ते मित्रदर्शनात् । तस्मान्मित्रेषु मतिमान्न कुर्याद्वंचनं कदा ॥ ७७ ॥

ទុក្ខទាំងអស់របស់សត្វមានជីវិត នឹងស្រកចុះពេលបានឃើញមិត្តពិត; ដូច្នេះ អ្នកមានប្រាជ្ញា មិនគួរបោកបញ្ឆោតមិត្តភក្តិ នៅពេលណាក៏ដោយ។

Verse 78

कल्माषपादेनेत्युक्तो वटस्थो ब्रह्मराक्षसः । उवाच प्रीतिमापन्नो धर्मवाक्यानि नारद ॥ ७८ ॥

ព្រះកាល់មាសបាទ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នោះ ទៅកាន់ព្រហ្មរាក្សស ដែលស្នាក់នៅលើដើមពោធិ៍ (វត)។ ព្រហ្មរាក្សសនោះមានចិត្តរីករាយ ហើយបាននិយាយពាក្យធម៌ដល់ព្រះនារ៉ដ។

Verse 79

ब्रह्मराक्षस उवाच । अहमासं पुरा विप्रो मागधो वेदपारगः । सोमदत्त इति ख्यातो नाम्ना धर्मपरायणः ॥ ७९ ॥

ព្រហ្មរាក្សសបាននិយាយថា៖ «កាលពីមុន ខ្ញុំជាព្រាហ្មណ៍មកពីមគធៈ ជាអ្នកឈានដល់ចុងវេដៈ។ ខ្ញុំមាននាមថា សោមទត្តៈ ជាអ្នកប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងធម៌»។

Verse 80

प्रमत्तोऽहं महाभाग विद्यया वयसा धनैः । औदासीन्यं गुरोः कृत्वा प्रात्पवानीदृशीं गतिम् ॥ ८० ॥

ឱ មហាបាគ្យៈ! ខ្ញុំបានប្រមាទដោយសារវិជ្ជា យុវវ័យ និងទ្រព្យសម្បត្តិ។ ដោយធ្វើចិត្តមិនអើពើចំពោះគ្រូ ខ្ញុំបានធ្លាក់មកដល់សភាពដូចនេះ។

Verse 81

नलभेऽहं सुखं किं चिज्जिताहारोऽतिदुःखितः । मया तु भक्षिता विप्राः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८१ ॥

ខ្ញុំមិនបានសុខសាន្តសោះ ទោះបីខ្ញុំបានកម្រិតអាហារហើយក៏ដោយ ខ្ញុំទុក្ខវេទនាខ្លាំង។ ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំបានលេបស៊ីព្រាហ្មណ៍រាប់រយ រហូតដល់រាប់ពាន់។

Verse 82

क्षुत्पिपासापरो नित्यमन्तस्तापेन पीडितः । जगत्रासकरो नित्यं मांसाशनपरायणः ॥ ८२ ॥

គេតែងតែត្រូវបង្ខំដោយឃ្លាន និងស្រេក រងទុក្ខដោយភ្លើងក្តៅក្នុងចិត្ត។ គេក្លាយជាមូលហេតុនៃការភ័យខ្លាចដល់លោកជានិច្ច ហើយជាប់ចិត្តក្នុងការបរិភោគសាច់។

Verse 83

गुर्ववज्ञा मनुष्याणां राक्षसत्वप्रदायिनी । मयानुभूतमेतद्धि ततः श्रीमान्न चाचरेत् ॥ ८३ ॥

ការមិនគោរពចំពោះគ្រូ (គុរុ) នាំឲ្យមនុស្សធ្លាក់ចូលសភាពអសុរ។ ខ្ញុំបានជួបប្រទះសេចក្តីពិតនេះដោយខ្លួនឯង ដូច្នេះអ្នកប្រាជ្ញ និងមានសិរីសួស្តី មិនគួរធ្វើអំពើនោះឡើយ។

Verse 84

कल्माषपाद उवाच । गुरुस्तु कीदृशः प्रोक्तः कस्त्वयाश्लाघितः पुरा । तद्वदस्व सरवे सर्वं परं कौतूहलं हि मे ॥ ८४ ॥

កល្មាសបាទបាននិយាយថា៖ «គុរុប្រភេទណាដែលបានពោលថាល្អឥតខ្ចោះ? ហើយអ្នកណាដែលអ្នកធ្លាប់សរសើរពីមុន? សូមប្រាប់ខ្ញុំទាំងអស់ឲ្យពេញលេញ ព្រោះខ្ញុំមានចិត្តចង់ដឹងយ៉ាងខ្លាំង»។

Verse 85

ब्रह्मराक्षस उवाच । गुरवः सन्ति बहवः पूज्या वन्द्याश्च सादरम् । यातानहं कथयिष्यामि श्रृणुष्वैकमनाः सरवे ॥ ८५ ॥

ព្រះព្រាហ្មណរាក្សសបាននិយាយថា៖ «គុរុមានច្រើនណាស់ ដែលគួរឲ្យគោរពបូជា និងគួរឲ្យសំពះដោយសេចក្តីកោតក្រែង។ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អំពីគុរុទាំងឡាយដែលខ្ញុំបានទៅស្វែងរក—សូមអ្នកទាំងអស់ស្តាប់ដោយចិត្តផ្តោតតែមួយ»។

Verse 86

अध्यापकश्च वेदानां वेदार्थयुतिबोधकः । शास्त्रवक्ता धर्मवक्ता नीतिशास्त्रोपदेशकः ॥ ८६ ॥

គុរុនោះជាអ្នកបង្រៀនវេទទាំងឡាយ អ្នកធ្វើឲ្យអត្ថន័យវេទយល់ច្បាស់ដោយហេតុផលត្រឹមត្រូវ; ជាអ្នកប្រកាសសាស្ត្រ ជាអ្នកនិយាយអំពីធម៌ និងជាអ្នកបង្រៀននីតិសាស្ត្រ គឺវិទ្យានៃការគ្រប់គ្រង និងសីលធម៌។

Verse 87

मन्त्रोपदेशव्याख्याख्याकृद्वेदसदंहहृत्तथा । व्रतोपदेशकश्चैव भयत्रातान्नदो हि च ॥ ८७ ॥

គុរុនោះជាអ្នកផ្តល់ការបង្រៀនមន្ត្រ និងការពន្យល់របស់វា ជាអ្នកប្រទានកេរ្តិ៍ឈ្មោះបរិសុទ្ធ; ជាអ្នកដកបាបសូម្បីតែអ្នកដែលឧទ្ទិសខ្លួនដល់វេទ; ជាអ្នកបង្រៀនវ្រត (ពិធីសច្ចវត) ជាអ្នកសង្គ្រោះពីភ័យ និងជាអ្នកប្រទានអាហារផងដែរ។

Verse 88

श्वशुरो मातुलश्चैव ज्येष्ठभ्राता पिता तथा । उपनेता निषेक्ता च संस्कर्त्ता मित्रसत्तम ॥ ८८ ॥

ឪពុកក្មេក មាតុល (ពូខាងម្តាយ) បងប្រុសច្បង និងឪពុកដែរ; ហើយអ្នកប្រគល់ពិធីឧបនយន (ពាក់ខ្សែព្រះ) អ្នកបង្កើតជីវិត និងអ្នកធ្វើសំស្ការៈបរិសុទ្ធ—ទាំងនេះជាមិត្តដ៏ប្រសើរបំផុត។

Verse 89

एते हि गुरवः प्रोक्ताः पूज्या वन्द्यश्च सादरम् ॥ ८९ ॥

ទាំងនេះហើយត្រូវបានប្រកាសថាជាគ្រូពិតប្រាកដ; គួរត្រូវបានបូជានិងគួរត្រូវបានវន្ទនាដោយការគោរពយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រ។

Verse 90

कल्माषपाद उवाच । गुरवो बहवः प्रोक्ता एतेषां कतमो वरः । तुल्याः सर्वेऽप्युत सरवे तद्यथावद्धि ब्रूहि मे ॥ ९० ॥

កល្មាសបាទបាននិយាយថា៖ «គ្រូមានច្រើនប្រភេទត្រូវបានលើកឡើង។ ក្នុងចំណោមពួកគេ អ្នកណាល្អបំផុត? ឬទាំងអស់ស្មើគ្នាមែនទេ? សូមប្រាប់ខ្ញុំឲ្យត្រឹមត្រូវ ដូចដែលវាជាការពិត»។

Verse 91

ब्रह्मराक्षस उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ यत्पृष्टं तद्वदामि ते । गुरुमाहात्म्यकथनं श्रवणं चानुमोदनम् ॥ ९१ ॥

ព្រះព្រហ្មរាក្សសបាននិយាយថា៖ «ល្អណាស់ ល្អណាស់ ឱអ្នកប្រាជ្ញដ៏ធំ! អ្វីដែលអ្នកសួរ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នក៖ ការរៀបរាប់អំពីមហិមារបស់គ្រូ ការស្តាប់វា និងការយល់ព្រមអនុមោទនាដល់វា»។

Verse 92

सर्वेषां श्रेय आधत्ते तस्माद्वक्ष्यामि सांप्रतम् । एते समानपूजार्हाः सर्वदा नात्र संशयः ॥ ९२ ॥

ព្រោះវាបង្កើតសេចក្តីប្រសើរខ្ពស់បំផុតសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់ ខ្ញុំនឹងពន្យល់ឥឡូវនេះ។ គ្រូទាំងនេះតែងតែសមគួរទទួលការបូជាស្មើគ្នា—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 93

तथापि श्रुणु वक्ष्यामि शास्त्राणां सारनिश्चयम् । अध्यापकाश्च वेदानां मन्त्रव्याख्याकृतस्तथा ॥ ९३ ॥

ទោះជាយ៉ាងណា សូមស្តាប់ចុះ៖ ខ្ញុំនឹងប្រកាសសារសំខាន់ដែលបានកំណត់រួចនៃសាស្ត្រាទាំងឡាយ—គឺគ្រូបង្រៀនវេទ និងអ្នករៀបរាប់អធិប្បាយមន្តវេទដូចគ្នា។

Verse 94

पिता च धर्मवक्ता च विशेषगुरवः स्मृताः । एतेषामपि भूपाल श्रृणुष्व प्रवरं गुरुम् ॥ ९४ ॥

ឪពុក និងអ្នកបកស្រាយធម៌ ត្រូវបានចងចាំថាជាគ្រូពិសេស។ ទោះជាយ៉ាងណា ឱ ព្រះមហាក្សត្រ សូមស្តាប់អំពីគ្រូដ៏ល្អឥតខ្ចោះ សូម្បីក្នុងចំណោមពួកនេះផង។

Verse 95

सर्वशास्त्रार्थतत्वज्ञैर्भाषितं प्रवदामि ते । यः पुराणानि वदति धर्मयुक्तानि पणडितः ॥ ९५ ॥

ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកនូវពាក្យដែលបាននិយាយដោយអ្នកដឹងពិតអំពីអត្ថន័យ និងគោលការណ៍នៃសាស្ត្រទាំងអស់៖ អ្នកប្រាជ្ញដែលអធិប្បាយពុរាណៈ ដោយសមស្របនឹងធម៌ គេហៅថា បណ្ឌិតពិតប្រាកដ។

Verse 96

संसारपाशविच्छेदकरणानि स उत्तमः । देवपूजार्हकर्माणि देवतापूजने फलम् ॥ ९६ ॥

វិន័យនោះជាអធិប្បាយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ព្រោះវាកាត់ផ្តាច់ខ្សែចងនៃសង្សារ។ ហើយកិច្ចការដែលសមរម្យសម្រាប់បូជាទេវតា នឹងទទួលផលតាមរយៈការបូជាទេវតានោះ។

Verse 97

जायते च पुराणेभ्यस्तस्मात्तानीह देवताः । सर्ववेदार्थसाराणि पुराणानीति भूपते ॥ ९७ ॥

ហើយពីពុរាណៈទាំងឡាយ ទេវតា (និងចំណេះដឹងអំពីពួកគេ) កើតឡើងពិតប្រាកដ; ដូច្នេះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ពុរាណៈនៅទីនេះ គឺជាសារសំខាន់នៃអត្ថន័យវេទទាំងមូល។

Verse 98

वदन्ति मुनयश्चैव तदूक्ता परमो गुरुः । यः संसारार्णत्वं तर्त्तुमुद्योगं कुरुते नरः ॥ ९८ ॥

ព្រះមុនីទាំងឡាយក៏ប្រកាសដូច្នេះ ហើយព្រះគ្រូដ៏អធិគុណបានបង្រៀនថា៖ អ្នកណាខិតខំដោយស្មោះត្រង់ ដើម្បីឆ្លងកាត់សមុទ្រនៃសង្សារ នោះជាអ្នកសមស្របសម្រាប់ការរំដោះ។

Verse 99

श्रुणुयात्स पुराणानि इति शास्त्रविभागकृत् । प्रोक्तवान्सर्वधर्माश्च पुराणेषु महीपते ॥ ९९ ॥

«ឲ្យគាត់ស្តាប់បុរាណៈ»—ដូច្នេះបានប្រកាសដោយអ្នករៀបចំបែងចែកនៃវិជ្ជាសាស្ត្រ; ហើយក្នុងបុរាណៈទាំងឡាយ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់បានពន្យល់ធម៌កិច្ចទាំងអស់យ៉ាងពេញលេញ។

Verse 100

तर्कस्तु वादहेतुः स्यान्नीतिस्त्वैहिकसाधनम् । पुराणानि महाबुद्धे इहामुत्र सुखाय हि ॥ १०० ॥

តក្កៈ (ការអះអាងដោយហេតុផល) ជាមូលដ្ឋាននៃការជជែកវែកញែក; នីតិ (គោលនយោបាយ/សីលធម៌ប្រតិបត្តិ) ជាមធ្យោបាយសម្រាប់ជោគជ័យក្នុងលោក។ ប៉ុន្តែបុរាណៈទាំងឡាយ ឱ អ្នកមានបញ្ញាធំ គឺសម្រាប់សុខទាំងក្នុងជីវិតនេះ និងក្រោយមរណៈ។

Verse 101

यः श्रृणोति पुराणानि सततं भक्तिसंयुतः । तस्य स्यान्निर्मला बुद्धिर्भूयो धर्मपरायणः ॥ १ ॥

អ្នកណាស្តាប់បុរាណៈទាំងឡាយជានិច្ច ដោយភ្ជាប់នឹងភក្តិ នោះបញ្ញារបស់គាត់ក្លាយជាបរិសុទ្ធថ្លា ហើយគាត់កាន់តែឧទ្ទិសខ្លួនដល់ធម៌។

Verse 102

पुराणश्रवणाद्भक्तिर्जायते श्रीपतौ शुभा । विष्णुभक्तनृणां भूप धर्मे बुद्धिः प्रवर्त्तते ॥ २ ॥

ដោយស្តាប់បុរាណៈ ភក្តិដ៏មង្គលកើតឡើងចំពោះព្រះស្រីបតិ (ព្រះអម្ចាស់នៃលក្ខ្មី)។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ចំពោះមនុស្សដែលជាវិស្ណុភក្តិ បញ្ញានឹងរុញច្រានទៅរកធម៌យ៉ាងសកម្ម។

Verse 103

धर्मात्पापानि नश्यन्ति ज्ञानं शुद्धं च जायते । धर्मार्थकाममोक्षाणां ये फलान्यभिलिप्सवः ॥ ३ ॥

ដោយធម៌ បាបទាំងឡាយរលាយបាត់ ហើយប្រាជ្ញាបរិសុទ្ធកើតឡើង។ អ្នកដែលប្រាថ្នាផលនៃធម៌ គឺ អត្ថ កាម និងមោក្សៈ គួរពឹងផ្អែកលើធម៌។

Verse 104

श्रुणुयुस्ते पुराणानि प्राहुरित्थं पुराविदः । अहं तु गौतममुनेः सर्वज्ञाद्ब्रह्यवादिनः ॥ ४ ॥

អ្នកដឹងពុរាណបាននិយាយថា ពួកគេនឹងស្តាប់ពុរាណរបស់អ្នក ដូច្នេះ។ តែខ្ញុំវិញ បានទទួលវាពីមហាមុនី គោតមៈ អ្នកដឹងគ្រប់យ៉ាង និងអ្នកបកស្រាយព្រះព្រហ្ម។

Verse 105

श्रुतवान्सर्वधर्मार्थ गङ्गातीरे मनोरमे । कदाचित्परमेशस्य पूजां कर्त्तुमहं गतः ॥ ५ ॥

ខ្ញុំបានស្តាប់ និងយល់អត្ថន័យនៃធម៌ទាំងអស់ នៅលើច្រាំងគង្គាដ៏រីករាយ។ ម្តងមួយ ខ្ញុំបានចេញដំណើរ ដើម្បីធ្វើបូជាព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតីបំផុត។

Verse 106

उपस्थितायापि तस्मै प्रणामं न ह्यकारिषम् । स तु शान्तो महाबुद्धिर्गौतमस्तेजसां निधिः ॥ ६ ॥

ទោះបីគាត់បានមកឈរនៅមុខខ្ញុំក៏ដោយ ខ្ញុំមិនបានធ្វើការកោតគោរពដោយការក្រាបទេ។ ប៉ុន្តែគោតមៈ អ្នកស្ងប់ស្ងាត់ មានប្រាជ្ញាធំ និងជាឃ្លាំងនៃពន្លឺវិញ្ញាណ បាននៅស្ងប់ស្ងាត់ដដែល។

Verse 107

मन्त्रोदितानि कर्मणि करोतीतिमुदं ययौ । यस्त्वर्चितो मया देवः शिवः सर्वजगद्गुरुः ॥ ७ ॥

គាត់មានអំណរចិត្ត ដោយគិតថា «គាត់ធ្វើពិធីការតាមដែលមន្ត្របញ្ជា»។ ព្រះដែលខ្ញុំបានបូជាគឺ ព្រះសិវៈ ជាគ្រូធំរបស់លោកទាំងមូល។

Verse 108

गुर्ववज्ञा कृतायेन राक्षसंत्वे नियुक्तवान् । ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि योऽवज्ञां कुरुते गुरोः ॥ ८ ॥

អ្នកណាដែលបានប្រមាថគ្រូ (គុរុ) ត្រូវបានកំណត់ឲ្យធ្លាក់ចូលសភាពជារាក្សស។ មិនថាដោយដឹងឬមិនដឹង ក៏អ្នកដែលបង្ហាញការមិនគោរពចំពោះគ្រូ នឹងទទួលផលធ្ងន់នេះ។

Verse 109

तस्यैवाशु प्रणश्यन्ति धीविद्यार्थात्मजक्रियाः । शुश्रूषां कुरुते यस्तु गुरुणां सादरं नरः ॥ ९ ॥

សម្រាប់មនុស្សនោះ ប្រាជ្ញា ការសិក្សា សម្បត្តិ កូនចៅ និងផលនៃកិច្ចការរបស់ខ្លួន នឹងរលាយបាត់យ៉ាងឆាប់រហ័ស—បើគាត់បម្រើគ្រូទាំងឡាយតែខាងក្រៅ ដោយការគោរពបង្ហាញប៉ុណ្ណោះ។

Verse 110

तस्य संपद्भवेद्भूप इति प्राहुर्विपश्चितः । तेन शापेन दग्धोऽहमन्तश्चैव क्षधाग्निना ॥ १० ॥

អ្នកប្រាជ្ញបាននិយាយថា «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ សម្បត្តិនឹងមកដល់គាត់»។ ប៉ុន្តែដោយសារពាក្យសាបនោះឯង ខ្ញុំត្រូវបានដុតឆេះ—ទាំងខាងក្នុងផង—ដោយភ្លើងនៃភាពឃ្លាន។

Verse 111

मोक्षं कदा प्रयास्यामि न जाने नृपसत्तम । एवं वदति विप्रेन्द्र वटस्थेऽस्मिन्निशाचरे ॥ ११ ॥

«ខ្ញុំនឹងទៅដល់មោក្សៈនៅពេលណា? ខ្ញុំមិនដឹងទេ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ»។ ដូច្នេះបាននិយាយព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម ខណៈស្នាក់នៅទីនេះក្រោមដើមពោធិ៍ (វត) ក្នុងរាត្រី។

Verse 112

धर्मशास्त्रप्रसंगेन तयोः पापं क्षयं गतम् । एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तः कश्चिद्विप्रोऽतिधार्मिकः ॥ १२ ॥

ដោយសារការពិភាក្សាអំពីធម្មសាស្ត្រ បាបរបស់មនុស្សទាំងពីរនោះបានសាបសូន្យអស់។ នៅចន្លោះពេលនោះផង មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់—មានធម៌ខ្ពស់យ៉ាងខ្លាំង—បានមកដល់។

Verse 113

कलिङ्गदेशसम्भूतो नान्म्रा गर्ग इति स्मृतः । वहन्गङ्गाजलं स्कंधे स्तुवन् विश्वेश्वरं प्रभुम् ॥ १३ ॥

កើតនៅដែនកលិង្គ គេរំលឹកថា «គರ್ಗ» មាននាម «នាន្ម្រា»។ ដាក់នាំទឹកគង្គាលើស្មា ហើយសរសើរ​ព្រះវិស្វេស្វរ ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតី។

Verse 114

गायन्नामानि तस्यैव मुदा हृष्टतनू रुहः । तमागतं मुनिं दृष्ट्वा पिशाचीराक्षसौ च तौ ॥ १४ ॥

ពួកគេបានច្រៀងនាមរបស់ព្រះអង្គនោះ ដោយសេចក្តីរីករាយ រហូតរាងកាយញ័រពេញសុខ។ ហើយពេលឃើញមុនីមកដល់ នាងពិសាចី និងរាក្សសា​ទាំងពីរ ក៏មើលទៅកាន់គាត់។

Verse 115

प्राप्तं नः पारणेत्युक्त्वा प्राद्ववन्नूर्ध्वबाहवः । तेन कीर्तितनामानि श्रुत्वा दूरे व्यवस्थिताः । अशक्तास्तं धर्षयितुमिदमूचुश्च राक्षसाः ॥ १५ ॥

ពួកគេហៅថា «យើងបានទទួលពារណា​ហើយ!» ហើយរត់មកមុខ ដោយលើកដៃឡើង។ តែពេលបានឮនាមដែលគាត់កំពុងកីર્તន៍ ពួកគេឈរឆ្ងាយ។ មិនអាចវាយប្រហារគាត់បាន រាក្សសាទាំងនោះក៏និយាយពាក្យនេះ។

Verse 116

अहो विप्र महाभाग नमस्तुभ्यं महात्मने । नामकीर्तनमाहात्म्याद्राक्षसा दूरगावयम् ॥ १६ ॥

អូ វិប្រ​ដ៏មានភាគល្អ សូមគោរពចំពោះអ្នក មហાત્મា។ ដោយអានុភាព និងមហិមា​នៃការកីર્તន៍នាមទេវៈ ពួកយើងរាក្សសាត្រូវនៅឆ្ងាយ។

Verse 117

अस्माभिर्भक्षिताः पूर्वं विप्राः कोटिसहस्रशः । नामप्रावरणं विप्र रक्षति त्वां महाभयात् ॥ १७ ॥

កាលពីមុន ពួកយើងបានលេបបរិភោគព្រះវិប្រ​ជាច្រើន ដល់រាប់ម៉ឺនកោដិ។ ប៉ុន្តែ អូ វិប្រ ការគ្របដណ្តប់ដោយនាមទេវៈ ការពារអ្នកពីភ័យធំ។

Verse 118

नामश्रवणमात्रेण राक्षसा अपि भो वयम् । परां शान्तिं समापन्ना महिम्ना ह्यच्युतस्य वै ॥ १८ ॥

ឱ ព្រះឥសី! សូម្បីតែយើង—ជារាក្សស—ដោយតែស្តាប់ព្រះនាមប៉ុណ្ណោះ ក៏បានឈានដល់សន្តិភាពដ៏អតិបរមា ដោយសារមហិមារបស់អច្យុត (ព្រះអម្ចាស់មិនរអាក់រអួល)។

Verse 119

सर्वथा त्वं महाभाग रागादिरुहितोह्यसि । गंगाजलाभिषेकेण पाह्यस्मात्पातकोच्चयात् ॥ १९ ॥

ឱ មហាភាគ! អ្នកគ្រប់យ៉ាងពិតជាបានលះបង់រាគៈ និងអារម្មណ៍ដូចនោះហើយ។ ទោះយ៉ាងណា សូមដោយការស្រោចទឹកគង្គា ជួយការពារយើងពីកំនរបាបដែលបានសន្សំ។

Verse 120

हरिसे वापरो भूत्वा यश्चात्मानं तु तारयेत् । स तारयेज्जगत्सर्वमिति शंसन्ति सूरयः ॥ २० ॥

ព្រះឥសីទាំងឡាយប្រកាសថា៖ អ្នកណាដែលក្លាយជាអ្នកស្រឡាញ់ហរិយ៉ាងពេញលេញ ហើយដោយហេតុនោះសង្គ្រោះខ្លួនឯង—គាត់នោះហើយអាចសង្គ្រោះលោកទាំងមូលបាន។

Verse 121

अवहाय हरेर्नाम घोरसंसारभेषजम् । केनोपायेन लभ्येत मुक्तिः सर्वत्र दुर्लभा ॥ २१ ॥

បើបោះបង់ព្រះនាមហរិ—ថ្នាំព្យាបាលជំងឺដ៏សាហាវនៃសង្សារ—នោះដោយមធ្យោបាយអ្វីទៀត ទើបអាចទទួលបានមោក្សៈ ដែលកម្ររកបានគ្រប់ទីកន្លែង?

Verse 122

लोहोडुपेन प्रतरन्निमजत्युदके यथा । ततैवाकृतपुण्यास्तु तारयन्ति कथं परान् ॥ २२ ॥

ដូចមនុស្សឆ្លងទឹកដោយទូកដែក ហើយលិចក្នុងទឹកយ៉ាងណា អ្នកដែលមិនបានសន្សំបុណ្យកុសល ក៏ដូច្នោះដែរ—តើអាចនាំអ្នកដទៃឆ្លងផុតបានដូចម្តេច?

Verse 123

अहो चरित्रं महतां सर्वलोकसुखा वहम् । यथा हि सर्वलोकानामानन्दाय कलानिधिः ॥ २३ ॥

អហោ! ចរិតរបស់មហាបុរស ពិតជាអស្ចារ្យ—នាំសុខដល់លោកទាំងអស់ ដូចព្រះចន្ទ ដែលជាគ خزានា នៃកាំរស្មីដូចអម្រឹត សម្រាប់អំណរ​របស់សត្វទាំងឡាយ។

Verse 124

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पवित्राणि द्विजोत्तम् । तानि सर्वाणि गङ्गायाः कणस्यापि समानि न ॥ २४ ॥

ឱ ទ្វិជោត្តម! ទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធទាំងឡាយលើផែនដី ដែលបន្សុទ្ធបាប ក៏មិនស្មើសូម្បីតែធូលីមួយភាគនៃទន្លេគង្គា។

Verse 125

तुलसीदलप्रदलसंम्मिश्रमपि सर्षपमात्रकम् । गङ्गाजलं पुनात्येव कुलानामेकविंशतिम् ॥ २५ ॥

សូម្បីតែទឹកគង្គាបរិមាណតូចដូចគ្រាប់សណ្ដែកស៊ីណាប ដែលលាយជាមួយស្លឹក និងក្រដាសផ្កាទុលសី ក៏បន្សុទ្ធវង្សត្រកូលបានម្ភៃមួយជំនាន់។

Verse 126

तस्माद्विप्र महाभाग सर्वशास्त्रार्थकोविद । गङ्गाजलप्रदानेन पाह्मस्मान्पापकर्मिणः ॥ २६ ॥

ដូច្នេះ ឱ ព្រាហ្មណ៍មានភាគ្យល្អ អ្នកជាអ្នកដឹងន័យនៃសាស្ត្រទាំងអស់ សូមដោយការបរិច្ចាគទឹកគង្គា ការពារយើងខ្ញុំ ដែលកំពុងប្រព្រឹត្តអំពើបាប។

Verse 127

इत्याख्यातं राक्षसैस्तैर्गङ्गामाहात्म्यमुत्तमम् । निशम्य विस्मया विष्टो बभूव द्विजसतमः ॥ २७ ॥

ដូច្នេះ រឿងមហិមាដ៏ឧត្តមនៃគង្គា ត្រូវបានរាក្សសទាំងនោះនិយាយប្រាប់។ ពេលទ្វិជសតមៈបានស្តាប់ ក៏ពោរពេញដោយការភ្ញាក់ផ្អើលអស្ចារ្យ។

Verse 128

एषामपीद्दशी भक्तिर्गङ्गायां लोकमातरि । किमु ज्ञानप्रभावाणां महतां पुण्यशालिनाम् ॥ २८ ॥

បើសូម្បីតែមនុស្សទាំងនេះក៏មានភក្តីដ៏បរិសុទ្ធបែបនេះចំពោះព្រះគង្គា មាតានៃលោកទាំងឡាយ តើត្រូវនិយាយអ្វីទៀតអំពីមហាបុរសមានបុណ្យធម៌ និងអំណាចកើតពីចំណេះដឹងវិញ្ញាណ?

Verse 129

अथासौ मनसा धर्मं विनिश्चित्य द्विजोत्तमः । सर्वपूतहितो भक्तः प्राप्नोतीति परं पदम् ॥ २९ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះទ្វិជោត្តមៈ បានកំណត់ធម៌យ៉ាងមាំមួនក្នុងចិត្ត ហើយក្លាយជាអ្នកភក្តីដែលបម្រើប្រយោជន៍សត្វលោកទាំងអស់—ដូច្នេះបានឈានដល់ស្ថានដ៏អធិឋានខ្ពស់បំផុត។

Verse 130

ततो विप्रः कृपाविष्टो गङ्गाजलप्रनुत्तममम् । तुलसीदलसंमिश्रं तेषु रक्षःस्वसेचयत् ॥ ३० ॥

បន្ទាប់មក ព្រះវិប្រនោះ ត្រូវបានមេត្តាករុណាចូលគ្រប់ ហើយបានព្រួសទឹកគង្គាដ៏ប្រសើរបំផុត លាយជាមួយស្លឹកទុលសី លើពួករាក្សសទាំងនោះ។

Verse 131

राक्षसास्तेन सिक्तास्तु सर्षपोपमबिंदुना । विमृज्य राक्षसं भावमभवन्देवतोपमाः ॥ ३१ ॥

ពួករាក្សសទាំងនោះ ត្រូវបានព្រួសដោយចំណុចទឹកតូចដូចគ្រាប់សណ្តែកស្ពៃ ហើយបានលុបបំបាត់អារម្មណ៍រាក្សសចេញ ក្លាយជាស្រដៀងទេវតា។

Verse 132

ब्राह्मणी पुत्र सम्यक्ते जग्मुर्हस्तथैव च । कोटिसूर्यप्रतीकाशा बभूवुर्विवुधर्पभाः ॥ ३२ ॥

នារីប្រាហ្មណី និងកូនប្រុសរបស់នាង ក៏ចាកចេញភ្លាមៗ។ ពន្លឺដ៏រុងរឿងដូចព្រះអាទិត្យរាប់កោដិ បានបង្ហាញឡើងជុំវិញ ដោយសោភ័ណភាពរបស់ពួកទេវតា។

Verse 133

शंखचक्रगदाचिह्ना हरिसारुप्यमागताः । स्तुवंतो ब्राह्मणं सम्यक्ते जग्मुर्हरिमन्दिरम् ॥ ३३ ॥

មានសញ្ញាស័ង្ខ ចក្រ និងគដា លើកាយ ពួកគេបានទទួលសារូប្យជាព្រះហរិ ហើយសរសើរព្រះព្រាហ្មណ៍នោះដោយត្រឹមត្រូវ រួចទៅកាន់វិហារព្រះហរិ។

Verse 134

राजा कल्माषपादस्तु निजरुपं समास्थितः । जगाम महतीं चिन्तां दृष्ट्वा तान्मुक्तिगानधान् ॥ ३४ ॥

តែព្រះរាជា កល្មាសបាទ បានត្រឡប់មកស្ថិតក្នុងរូបពិតរបស់ព្រះអង្គវិញ ហើយមានក្តីព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ពេលឃើញពួកមុនីទាំងនោះផ្តោតចិត្តលើបទចម្រៀងនៃមោក្សៈ។

Verse 135

तस्मिन् राज्ञि सुदुःखार्ते गूढरुपा सरस्वती । धर्ममूलं महावाक्यं बभाषेऽगाधया गिरा ॥ ३५ ॥

នៅពេលព្រះរាជានោះរងទុក្ខសោកសៅយ៉ាងខ្លាំង សរស្វតី ដែលលាក់រូប បានពោលពាក្យធំជាមូលដ្ឋាននៃធម៌ ដោយសំឡេងជ្រាលជ្រៅមិនអាចវាស់បាន។

Verse 136

भो भो राजन्महाभाग न दुःखं गन्तुमर्हसि । राजस्तवापि भोगान्ते महच्छ्रेयो भविष्यति ॥ ३६ ॥

ឱ ព្រះរាជាអ្នកមានភាគ្យធំ កុំចូលទៅក្នុងទុក្ខសោកឡើយ។ សូម្បីតែព្រះអង្គផងដែរ ពេលការសោយសុខលោកិយៈដល់ទីបញ្ចប់ នឹងកើតមានសេចក្តីល្អធំ—សុខុមាលពិតប្រាកដ។

Verse 137

सत्कर्मधूतपापा ये हरिभक्तिपरायणाः । प्रयान्ति नात्र संदेहस्तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ३७ ॥

អ្នកដែលបាបត្រូវបានលាងសម្អាតដោយកុសលកម្ម ហើយឧទ្ទិសខ្លួនទាំងស្រុងក្នុងភក្តិដល់ព្រះហរិ—គ្មានសង្ស័យឡើយ—នឹងទៅដល់បរមបទរបស់ព្រះវិෂ្ណុ។

Verse 138

सर्वभूतदयायुक्ता धर्ममार्गप्रवर्तिनः । प्रयान्ति परमं स्थानं गुरुपूजापरायणाः ॥ ३८ ॥

អ្នកដែលពោរពេញដោយមេត្តាករុណាចំពោះសត្វទាំងអស់ ជំរុញអ្នកដទៃឲ្យដើរតាមមាគ៌ាធម៌ ហើយឧទ្ទិសខ្លួនក្នុងការគោរពបូជាគ្រូ—នោះនឹងទៅដល់ទីដ៏អធិឋានខ្ពស់បំផុត។

Verse 139

इतीरितं समाकर्ण्य भारत्या नृपसतमः । मनसा निर्वृत्तिं प्राप्यसस्मार च गुरोर्वचः ॥ ३९ ॥

ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរបំផុត បានស្តាប់ពាក្យដែលភារតីបានថ្លែងដូច្នេះហើយ ចិត្តបានស្ងប់សុខក្នុងមនសិការ ហើយបន្ទាប់មកបាននឹកចាំព្រះវាចារបស់គ្រូ។

Verse 140

स्तुवन्गुरुं च तं विग्नं हरिं चैवातिहर्षितः । पीर्ववृत्तं च विप्राय सर्वं तस्मै न्यवेदयत् ॥ ४० ॥

ដោយអំណរខ្លាំង ព្រះអង្គបានសរសើរគ្រូរបស់ព្រះអង្គ និងព្រះហរិ—អ្នកបំបាត់ឧបសគ្គ—ហើយបន្ទាប់មកបានរាយការណ៍ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍អំពីអ្វីៗទាំងអស់ដែលបានកើតឡើងមុននេះ។

Verse 141

ततो नृपस्तु कालिंगं प्रणम्य विधिर्वमुने । नामानि व्याहरन्विष्णोः सद्यो वाराणसीं ययौ ॥ ४१ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះមហាក្សត្រ—កាលិង្គ—បានក្រាបថ្វាយបង្គំដល់ឥសីវិធិរវមុនិ ហើយពោលនាមព្រះវិṣṇុ ទ្រង់បានចេញដំណើរទៅកាន់វារាណសីភ្លាមៗ។

Verse 142

षण्मासं तत्र गङ्गायां स्नात्वा दृष्ट्वा सदाशिवम् । ब्राह्मणीदत्तश पात्तु मुक्तो मित्रसहोऽभवत् ॥ ४२ ॥

នៅទីនោះ ព្រះអង្គបានងូតទឹកក្នុងទន្លេគង្គា អស់រយៈពេលប្រាំមួយខែ ហើយបានឃើញសទាសិវៈ; ព្រះអង្គបានរួចផុតពីពន្ធនាគារ។ ដោយការការពារពីអំណោយដែលព្រាហ្មណីបានប្រគល់ ព្រះអង្គក្លាយជាអ្នកមានមិត្តរួមដំណើរ។

Verse 143

ततस्तु स्वपुरीं प्राप्तो वसिष्ठेन महात्मना । अभिषिक्तो मुनुश्रेष्ट स्वकं राज्यमपालयत् ॥ ४३ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះមហាមុនីដ៏ប្រសើរ បានត្រឡប់ទៅរាជធានីរបស់ព្រះអង្គ ជាមួយវសិષ્ઠមហាត្មា ហើយត្រូវបានអភិសេក តាំងជាព្រះរាជា រួចថែរក្សា និងគ្រប់គ្រងនគររបស់ព្រះអង្គ។

Verse 144

पालयित्वा महीं कृत्स्त्रां भुक्त्वा भोगान्स्त्रियं विना । वशिष्टात्प्राप्य सन्तानं गतो मोक्षं नृपोत्तमः ॥ ४४ ॥

ដោយបានថែរក្សាផែនដីទាំងមូល ហើយរីករាយនឹងសុខសម្បត្តិរាជ្យ ដោយគ្មានការចងចិត្តលើស្ត្រី ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ—ក្រោយទទួលបានពូជពង្សតាមរយៈវសិષ્ઠ—បានឈានដល់មោក្សៈ។

Verse 145

नैतच्चित्रं द्विजश्रेष्ट विष्णोर्वाराणसीगुणान् । गृणञ्छृण्वन्स्मरन्गङ्गां पीत्वा मुक्तो भवेन्नरः ॥ ४५ ॥

ឥតមែនជារឿងចម្លែកទេ ឱ ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ៖ មនុស្សម្នាក់អាចបានមុក្តិ ដោយសរសើរ ស្តាប់ និងរំលឹកគុណធម៌របស់ព្រះវិṣṇុ នៅវារាណសី ហើយដោយផឹកទឹកគង្គា។

Verse 146

तस्मान्माहिम्ने विप्रेन्द्र गङ्गायाः शक्यते नहि । पारं गन्तुं सुराधीशैर्ब्रह्मविष्णुशिवरपि ॥ ४६ ॥

ដូច្នេះ ឱ វិប្រេន្ទ្រៈ គុណមហិមារបស់ទន្លេគង្គា មិនអាចឈានដល់ចុងក្រោយ ឬយល់ដឹងបានទាំងស្រុងទេ—even ដោយព្រះអធិរាជទេវតា ហើយសូម្បីតែដោយព្រះប្រ�hma ព្រះវិṣṇុ និងព្រះśiva។

Verse 147

यन्नामस्मरणादेव महापातककोटिभिः । विमुक्तो ब्रह्मसदनं नरो याति न संशयः ॥ ४७ ॥

ដោយគ្រាន់តែរំលឹកនាមរបស់ព្រះនាង (គង្គា) ប៉ុណ្ណោះ មនុស្សម្នាក់ត្រូវបានដោះលែងពីអំពើបាបធំៗរាប់កោដិ ហើយទៅដល់ស្ថានព្រះប្រ�hma—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 148

गङ्गा गङ्गेति यन्नाम सकृदप्युच्यते यदा । तदैव पापनिमुक्तो ब्रह्मलोके महीयते ॥ ४८ ॥

ពេលណាដែលគេបញ្ចេញនាម «គង្គា គង្គា» សូម្បីតែម្តង ក៏នៅពេលនោះឯង គេរួចផុតពីបាប ហើយត្រូវបានគោរពលើកតម្កើងនៅលោកព្រះព្រហ្ម។

Verse 149

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गा माहात्म्ये नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥

ដូច្នេះ ក្នុងព្រះបុរាណ «ព្រះនារាទីយបុរាណធំ» ភាគបូរវៈ បាទទីមួយ ក្នុងជំពូកទី៩ «មហិមារបស់គង្គា» បានបញ្ចប់។

Frequently Asked Questions

Gaṅgā-jala functions as a śāstric prāyaścitta and a bhakti-saturated purifier: even a mustard-seed-sized drop (with tulasī) reverses rākṣasa/piśāca identity, exhausts accumulated pāpa, and reorients the redeemed toward Hari. The narrative frames Gaṅgā not merely as a river but as a salvific medium that operationalizes mokṣa-dharma.

Guru-apacāra is presented as a root cause of spiritual and social collapse: it precipitates demonic rebirth (brahmarākṣasa state), destroys learning and prosperity, and distorts discernment. Conversely, guru-sevā and restraint of anger are shown as stabilizing forces that preserve dharma and enable purification.

The king’s restoration culminates in Vārāṇasī and Gaṅgā practice: bathing, remembrance/praise of Viṣṇu, and darśana of Sadāśiva are treated as convergent liberative acts. The text thus aligns tīrtha-yātrā with bhakti and inner purification as a complete mokṣa-dharma pathway.