Adhyaya 49
Purva BhagaAdhyaya 4969 Verses

Adhyaya 49

Adhyaya 49: जम्बूद्वीप-मेर्वादि-वर्षपर्वत-वन-सरः-रुद्रक्षेत्र-वर्णनम्

សូត្រ​ពណ៌នាអំពីទំហំជម្ពូទ្វីប និងទំនាក់ទំនងនៃសប្តទ្វីប ព្រមទាំងស្រទាប់លោកាលោក។ ព្រះមេរុត្រូវបានដាក់ជាកណ្ដាលមធ្យមប្រទេស ហើយរៀបរាប់ទីតាំងតាមទិស ទំហំ និងវិសាលភាពនៃភ្នំវರ್ಷបರ್ವត (នីល ស្វេត ស្រឹង្គី ហិមវាន ហេមកូត និષធ ម៉ាល្យវាន គន្ធមादन) និងឈ្មោះវರ್ಷៈ (ភារត កിംបុរុષ ហរិវರ್ಷ អិលាវૃત រំយក ហិរណ្មយ កុរុ)។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាភ្នំសសរនៅជើងមេរុ និងដើមឈើធំៗ (កដំប ជម្ពូ អશ્વត្ថ ន្យಗ್ರោធ) ជាសញ្ញា «ទ្វីបកេតុ»។ មានព្រៃទេវតាទាំងបួនទិស សញ្ញានៃឥશ્વរ​ក്ഷេត្រ និងស្រះអរុណោទ មានស សិតោទ មហាភទ្រ។ ក៏រៀបរាប់ទីលំនៅរបស់ទេវ ឥសី សិទ្ធ នាគ វិદ્યាធរ និងការតាំង «រុទ្រក്ഷេត្រ» ទូទាំងដែន ដើម្បីបង្កើនទស្សនៈទីរថសៃវៈ និងភ្ជាប់ទៅធម៌ទីរថ-ឧបាសនា។

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ऽष्टचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच शतमेकं सहस्राणां योजनानां स तु स्मृतः अनु द्वीपं सहस्राणां द्विगुणं द्विगुणोत्तरम्

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីលិង្គមហាបុរាណ» ផ្នែកបុរ្វភាគ ជំពូកទី៤៨ សូតាបាននិយាយថា៖ «វាត្រូវបានចងចាំថា មានប្រវែងមួយសែនមួយពាន់យោជនៈ; ហើយសម្រាប់ទ្វីបនីមួយៗបន្ទាប់ ទំហំកើនឡើង—ទ្វេដង ហើយទ្វេដងទៀត តាមលំដាប់ខ្ពស់ឡើង»។

Verse 2

पञ्चाशत्कोटिविस्तीर्णा ससमुद्रा धरा स्मृता द्वीपैश् च सप्तभिर् युक्ता लोकालोकावृता शुभा

ផែនដី ត្រូវបានចងចាំថា មានទំហំលាតសន្ធឹងហាសិបកោដិ ព្រមទាំងសមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញ។ វាប្រកបដោយទ្វីប៧ ជាសុភមង្គល ហើយត្រូវបានកំណត់ដោយជួរភ្នំលោកាលោកៈ ដែលជាព្រំដែនរវាងលោកបង្ហាញ និងអន្ធការមិនបង្ហាញ ដោយស្ថិតក្រោមព្រះអម្ចាស់ (បតិ) រក្សាលំដាប់កោស្មូស។

Verse 3

नीलस्तथोत्तरे मेरोः श्वेतस्तस्योत्तरे पुनः शृङ्गी तस्योत्तरे विप्रास् त्रयस्ते वर्षपर्वताः

ឱ ព្រាហ្មណៈទាំងឡាយ! ខាងជើងភ្នំមេរុ មានភ្នំនីលៈ; ខាងជើងនីលៈ ទៀតមានភ្នំស្វេតៈ; ហើយខាងជើងស្វេតៈ មានភ្នំស្រឹង្គី។ ភ្នំទាំងបីនេះ ត្រូវបានគេហៅថា «ភ្នំវർഷៈ» ដែលសម្គាល់ និងគាំទ្រការបែងចែកនៃតំបន់បរិសុទ្ធលើផែនដី។

Verse 4

जठरो देवकूटश् च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ निषधो दक्षिणे मेरोस् तस्य दक्षिणतो गिरिः हेमकूट इति ख्यातो हिमवांस्तस्य दक्षिणे

នៅទិសខាងកើត មានភ្នំពីរ គឺ ជឋរ និង ទេវកូដ។ ខាងត្បូងនៃភ្នំមេរុ មាននិសធ; ហើយខាងត្បូងនៃនិសធ មានភ្នំដែលល្បីថា ហេមកូដ។ ខាងត្បូងនៃហេមកូដ គឺ ហិមវាន (ហិមាល័យ)។

Verse 5

मेरोः पश्चिमतश्चैव पर्वतौ द्वौ धराधरौ माल्यवान्गन्धमादश् च द्वावेतावुदगायतौ

ខាងលិចនៃភ្នំមេរុ មានភ្នំពីរ ដែលគាំទ្រផែនដី គឺ ម៉ាល្យវាន និង គន្ធមាដន។ ភ្នំពីរនេះ លាតសន្ធឹងទៅទិសជើង ដើម្បីទ្រទ្រង់របៀបរយនៃលោក។

Verse 6

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः तेषाम् अन्तरविष्कम्भो नवसाहस्रमेकशः

ភ្នំរាជទាំងនេះ ត្រូវបានសិទ្ធ និង ចារណ បម្រើ និងគោរព។ ចន្លោះរវាងភ្នំនីមួយៗ មានទទឹងមួយៗ ចំនួន៩ពាន់ យោជនៈ។

Verse 7

इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम् हेमकूटं परं तस्मान् नाम्ना किंपुरुषं स्मृतम्

ដែនហិមវតនេះ ល្បីឈ្មោះថា ភារតវರ್ಷ។ លើសពីនោះ មានហេមកូដ; ហើយតំបន់ដែលហៅថា កិំពុរុષ ត្រូវបានចងចាំថា ស្ថិតនៅឆ្ងាយទៅទៀត។

Verse 8

नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते हरिवर्षात्परं चैव मेरोः शुभमिलावृतम्

ខាងជើងនៃនិសធ មានហេមកូដ; លើសពីហេមកូដ តំបន់នោះហៅថា ហរិវർഷ។ ហើយលើសពីហរិវർഷ ជាប់នឹងមេរុដ៏មង្គល មានអីឡាវ្រឹត—ភ្លឺរលោង និងពោរពេញដោយពរ។

Verse 9

इलावृतात्परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् रम्यात्परतरं श्वेतं विख्यातं तद्धिरण्मयम्

លើសពីអិលាវ្រឹត មានដែនដីល្បីឈ្មោះ នីលា ដែលគេហៅថា រាម្យក។ លើសពីរាម្យា ទៀត មានស្វេតា ដ៏ល្អឥតខ្ចោះជាងមុន ដែលល្បីថា ហិរណ្មយៈ (ដែនមាស)។

Verse 10

हिरण्मयात्परं चापि शृङ्गी चैव कुरुः स्मृतः धनुःसंस्थे तु विज्ञेये द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे

លើសពីហិរណ្មយៈ ក៏មានស្រីង្គី ដែលត្រូវបានរំលឹក; ហើយក៏មានគុរុ ដូចគ្នា។ នៅក្នុងដែនដីមានរាងដូចធ្នូ (ធនុស) គួរដឹងថាមានវರ್ಷៈពីរ—មួយខាងត្បូង និងមួយខាងជើង។

Verse 11

दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यतस्तदिलावृतम् मेरोः पश्चिमपूर्वेण द्वे तु दीर्घेतरे स्मृते

នៅទីនោះ គេពិពណ៌នាថាមានដែនដីវែងបួន; នៅកណ្ដាលបំផុតគឺអិលាវ្រឹត។ ហើយនៅខាងលិច និងខាងកើតនៃមេរុ ក៏មានដែនវែងពីរផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានរំលឹក។

Verse 12

अर्वाक्तु निषधस्याथ वेद्यर्धं चोत्तरं स्मृतम् वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे

នៅខាងត្បូងនៃនិសធៈ គេប្រកាសថាជាពាក់កណ្ដាលខាងជើងនៃទីធ្លាព្រះវេទី (vedi) ដ៏បរិសុទ្ធ។ ក្នុងតំបន់វេទីនោះ មានវర్షៈបីខាងត្បូង និងវర్షៈបីខាងជើង—ដែនដីត្រូវបានរៀបចំតាមទិសដៅសក្ការៈសម្រាប់ពិធី។

Verse 13

तयोर्मध्ये च विज्ञेयं मेरुमध्यमिलावृतम् दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु

គួរដឹងថា អិលាវ្រឹត ស្ថិតនៅចន្លោះពួកវា ដោយមានភ្នំមេរុនៅកណ្ដាល—ស្ថិតខាងជើងនៃនិសធៈ និងខាងត្បូងនៃនីលា។ ក្នុងចក្រវាឡដែលរៀបរយនេះ ព្រលឹង (paśu) គួរទទួលស្គាល់ព្រះអម្ចាស់ (Pati) ជាអ័ក្សពិត ដូចមេរុជាអ័ក្សនៃអិលាវ្រឹត។

Verse 14

उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः योजनानां सहस्रे द्वे उपरिष्टात्तु विस्तृतः

ទៅទិសជើង មានភ្នំធំមហាសិលា ឈ្មោះ ម៉ាល្យវាន; នៅកំពូលវាលាតសន្ធឹងទូលាយដល់ពីរពាន់យោជន។

Verse 15

आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्राणि प्रकीर्तितः तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः

ប្រវែងរបស់វាត្រូវបានប្រកាសថា សាមសិបបួនពាន់យោជន។ ខាងលិចរបស់វា គួរដឹងថាមានភ្នំឈ្មោះ គន្ធមាទន។

Verse 16

आयामतः स विज्ञेयो माल्यवानिव विस्तृतः जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः

ប្រវែងរបស់វាគួរយល់ថាលាតសន្ធឹងដូចភ្នំ ម៉ាល្យវាន; ហើយដោយស្មើគ្នាពីវិសាលភាពនៃ ជម្ពូទ្វីប វាលាតទៅគ្រប់ទិសទាំងអស់។

Verse 17

प्रागायताः सुपर्वाणः षडेते वर्षपर्वताः अवगाढाश्चोभयतः समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ

ភ្នំល្អឥតខ្ចោះទាំងប្រាំមួយនេះ ដែលជាភ្នំកំណត់តំបន់ មានសន្លាក់រឹងមាំ លាតទៅទិសកើត; ហើយពីទាំងពីរខាង វាចុះជ្រៅចូលសមុទ្រ—សមុទ្រខាងកើត និងសមុទ្រខាងលិច។

Verse 18

हिमप्रायस्तु हिमवान् हेमकूटस्तु हेमवान् तरुणादित्यसंकाशो हैरण्यो निषधः स्मृतः

ហិមវាន ត្រូវបាននិយាយថាគ្របដណ្តប់ដោយព្រិលជាច្រើន; ហេមកូត ត្រូវបានប្រកាសថារលោងដូចមាស; និង និសធ ដែលមានពណ៌មាស ភ្លឺដូចព្រះអាទិត្យទើបរះ ត្រូវបានចងចាំដូច្នេះ។

Verse 19

चतुर्वर्णः ससौवर्णो मेरुश्चोर्ध्वायतः स्मृतः वृत्ताकृतिपरीणाहश् चतुरस्रः समुत्थितः

ភ្នំមេរុ ត្រូវបានចងចាំថា លេចឡើងខ្ពស់ឡើងទៅលើ ដោយមានពណ៌បួនប្រភេទ និងភ្លឺរលោងដូចមាស។ ទោះមានរង្វង់ជុំវិញក៏ដោយ វាឈរឡើងជារូបរាងបួនជ្រុង មានសមាមាត្រល្អ។

Verse 20

नीलश् च वैडूर्यमयः श्वेतः शुक्लो हिरण्मयः मयूरबर्हवर्णस्तु शातकुंभस् त्रिशृङ्गवान्

វាត្រូវបានពិពណ៌នាថា មានពណ៌ខៀវ បង្កើតពីកែវវៃឌូរ្យ; មានពណ៌សភ្លឺរលោង; មានពណ៌មាស; មានពណ៌ដូចស្លាបកន្ទុយក្ងោក; បង្កើតពីមាសសាតកុម្ភ; ហើយមានកំពូលបី—ដូច្នេះហើយជារូបលក្ខណៈមង្គលនៃលិង្គរបស់បតិ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 21

एवं संक्षेपतः प्रोक्ताः पुनः शृणु गिरीश्वरान् मन्दरो देवकूटश् च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ

ដូច្នេះ បាននិយាយដោយសង្ខេបរួចហើយ; ឥឡូវ ចូរស្តាប់ម្ដងទៀតអំពីភ្នំអធិរាជ។ នៅទិសខាងកើត មានកំពូលពីរ—មន្ទរ និងទេវកូដ។

Verse 22

कैलासो गन्धमादश् च हेमवांश्चैव पर्वतौ पूर्वतश् चायतावेताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

នៅខាងកើត មានភ្នំពង្រីកពីរ—កៃលាស និងគន្ធមាទន—ហើយដូចគ្នានេះផងដែរ ហេមវាន។ ពួកវាត្រូវបានដាក់ស្ថិតនៅក្នុងសមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញ ហើយស្ថិតជាគ្រឹះបរិសុទ្ធនៃលំដាប់លោក ដ៏ល្បីថាជាទីអាសនៈនៃព្រះសិវៈ។

Verse 23

निषधः पारियात्रश् च द्वावेतौ वरपर्वतौ यथा पूर्वौ तथा याम्याव् एतौ पश्चिमतः श्रितौ

និសធ និងបារិយាត្រ—ភ្នំពីរនេះជាជួរភ្នំដ៏ប្រសើរ។ ដូចជាគូដំបូងស្ថិតនៅខាងកើត ដូច្នេះដែរ គូនេះដែលជារបស់ទិសខាងត្បូង ស្ថិតទៅខាងលិច។

Verse 24

त्रिशृङ्गो जारुचिश्चैव उत्तरौ वरपर्वतौ पूर्वतश् चायतावेताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

នៅទិសជើង មានភ្នំដ៏ប្រសើរ ត្រីស្រឹង្គ និង ជារុចិ; នៅទិសកើត ភ្នំទាំងពីរនេះវែងលាតសន្ធឹង ស្ថិតនៅក្នុងសមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញ—ជាសញ្ញាព្រំដែនរបៀបរយនៃលោក ដែលព្រះបតិ (ព្រះសិវៈ) បានបង្កើត។

Verse 25

मर्यादापर्वतान् एतान् अष्टावाहुर्मनीषिणः यो ऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रांशुः कनकपर्वतः

ព្រះមហាឥសីទាំងឡាយប្រកាសថា ភ្នំទាំងនេះជាភ្នំព្រំដែនទាំងប្រាំបី។ ហើយភ្នំមេរុ—ឱ ព្រះទ្វិជជនដ៏ប្រសើរ—ជាភ្នំមាសខ្ពស់ស្រស់បំព្រង។

Verse 26

तस्य पादास्तु चत्वारश् चतुर्दिक्षु नगोत्तमाः यैर्विष्टब्धा न चलति सप्तद्वीपवती मही

ជើងទាំងបួនរបស់ព្រះអង្គ ស្ថិតជាភ្នំអធិរាជនៅទិសទាំងបួន; ដោយការគាំទ្ររបស់វា ផែនដីដែលមានទ្វីបទាំងប្រាំពីរ មិនរញ្ជួយ មិនផ្លាស់ទីឡើយ។

Verse 27

दशयोजनसाहस्रम् आयामस् तेषु पठ्यते पूर्वे तु मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः

គេបានអានថា ប្រវែងរបស់ភ្នំទាំងនោះមានមួយម៉ឺនយោជនៈ។ នៅទិសកើត មានភ្នំឈ្មោះ មន្ទរ; នៅទិសត្បូង មាន គន្ធមាទន។

Verse 28

विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः महावृक्षाः समुत्पन्नाश् चत्वारो द्वीपकेतवः

វិពុល ត្រូវបានចងចាំថា ស្ថិតនៅខាងលិច; សុបារិស្វ ស្ថិតនៅខាងជើង។ ហើយបានកើតមានដើមឈើធំៗបួន ដូចជាទង់សញ្ញានៃទ្វីបទាំងឡាយ—ជាសញ្ញាចក្រវាលក្នុងសೃષ્ટិដែលព្រះសិវៈរៀបចំ។

Verse 29

मन्दरस्य गिरेः शृङ्गे महावृक्षः सकेतुराट् प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश् चैत्यपादपः

នៅលើកំពូលភ្នំមន្ទរា មានដើមកដំបធំមហិមា ដូចទង់ជ័យមានសញ្ញា កំពូលពោរពេញដោយមែកវែងលាតសន្ធឹង ហើយត្រូវគេគោរពជាដើមឈើសក្ការៈដូចស្ថានបូជា។

Verse 30

दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविता जम्बूः सदा पुण्यफला सदा माल्योपशोभिता

នៅលើកំពូលភ្នំខាងត្បូង មានដើមជាំបូ ដែលទេវតាទាំងឡាយសក្ការៈជានិច្ច ផ្លែរបស់វាបរិសុទ្ធមានបុណ្យជានិច្ច ហើយតែងតែតុបតែងដោយកម្រងផ្កា—បង្ហាញដែនបរិសុទ្ធ ដែលភក្តីចំពោះបតិ (ព្រះសិវៈ) ធ្វើឲ្យផ្លែធម៌ទុំ និងបន្ធូរខ្សែបាសៈដែលចងបាសុ (ព្រលឹង)។

Verse 31

सकेतुर् दक्षिणे द्वीपे जम्बूर्लोकेषु विश्रुता विपुलस्यापि शैलस्य पश्चिमे च महात्मनः

នៅក្នុងផ្នែកខាងត្បូងនៃជាំបូទ្វីប មានទីក្រុង/ដែនដីឈ្មោះ សកេតុ ដែលល្បីល្បាញទូទាំងលោក; វាស្ថិតនៅខាងលិចនៃភ្នំវិពុលដ៏ធំខ្ពស់ អធិរាជភ្នំដ៏មានគុណធម៌។

Verse 32

संजातः शिखरे ऽश्वत्थः स महान् चैत्यपादपः सुपार्श्वस्योत्तरस्यापि शृङ्गे जातो महाद्रुमः

នៅលើកំពូលភ្នំ បានកើតមានដើមអស្វត្ថៈ (ដើមពោធិ) ដ៏ធំ ដែលគេគោរពជាដើមឈើសក្ការៈដូចស្ថានបូជា; ហើយលើកំពូលខាងជើងនៃភ្នំសុបារស្វៈ ក៏បានកើតមានដើមឈើមហាធំមួយដែរ។

Verse 33

न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो ऽनेकयोजनमण्डलः तेषां चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम्

ន្យគ្រោធ (ដើមន្យគ្រោធ/ប៉ាន្យាន) មានដើមទ្រូងទូលាយ និងលាតសន្ធឹងជាវង់ជុំវិញជាច្រើនយោជនៈ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាតាមលំដាប់អំពីអធិរាជភ្នំទាំងបួននោះ។

Verse 34

अमानुष्याणि रम्याणि सर्वकालर्तुकानि च मनोहराणि चत्वारि देवक्रीडनकानि च

មានទីលានកម្សាន្តទេវៈចំនួនបួន ដែលមិនមែនជារបស់មនុស្ស ឆើតឆាយ និងគួរឱ្យចិត្តរីករាយ; នៅទីនោះ រដូវទាំងអស់ និងកាលទាំងអស់ មានពេញលេញ ជានិច្ចសមស្របសម្រាប់ល្បែងសេឡេស្ទ្យ។

Verse 35

वनानि वै चतुर्दिक्षु नामतस्तु निबोधत पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम्

សូមស្តាប់ឥឡូវនេះ អំពីព្រៃដែលមាននាម តាំងនៅទិសទាំងបួន៖ ទិសកើតមានព្រៃឈ្មោះ ចៃត្ររថ (Caitraratha) និងទិសត្បូងមាន កន្ធមាឌន (Gandhamādana)។

Verse 36

वैभ्राजं पश्चिमे विद्याद् उत्तरे सवितुर्वनम् मित्रेश्वरं तु पूर्वे तु षष्ठेश्वरम् अतः परम्

សូមដឹងថា វៃភ្រាជ (Vaibhrāja) ស្ថិតនៅទិសលិច; ទិសជើងមានព្រៃរបស់ សវិត្រ (Savitṛ)។ ទិសកើតមាន មិត្រេស្វរ (Mitreśvara) ហើយលើសពីនោះមាន សෂ្ឋេស្វរ (Ṣaṣṭheśvara)។ ដូច្នេះ ទីស្ថានបរិសុទ្ធរបស់ បតិ (ព្រះសិវៈ) ត្រូវបានបង្ហាញតាមទិស ដើម្បីឲ្យភក្តិធ្វើបូជាបានត្រឹមត្រូវ។

Verse 37

वर्येश्वरं पश्चिमे तु उत्तरे चाम्रकेश्वरम् महासरांसि च तथा चत्वारि मुनिपुङ्गवाः

ឱ មុនិដ៏ប្រសើរ, ទិសលិចមាន វរយេស្វរ (Varyeśvara) និងទិសជើងមាន អាម្រកេស្វរ (Āmrakeśvara)។ ដូចគ្នានេះផងដែរ មានបឹងបរិសុទ្ធធំៗចំនួនបួន ដែលគេគោរពថាជាអាស្រ័យសម្រាប់ព្រះគុណ (អនុគ្រោះ) របស់ព្រះសិវៈ លើសត្វបាសុដែលត្រូវចងពាក់។

Verse 38

यत्र क्रीडन्ति मुनयः पर्वतेषु वनेषु च अरुणोदं सरः पूर्वं दक्षिणं मानसं स्मृतम्

នៅទីនោះ—កន្លែងដែលមុនិទាំងឡាយលេងកម្សាន្ត និងដើរលំហែតាមភ្នំ និងព្រៃ—បឹងឈ្មោះ អរុណោទ (Aruṇoda) ត្រូវបានចងចាំថាស្ថិតនៅទិសកើត ខណៈដែល ម៉ានស (Mānasa) ត្រូវបានដឹងថាស្ថិតនៅទិសត្បូង។

Verse 39

सितोदं पश्चिमसरो महाभद्रं तथोत्तरम् शाखस्य दक्षिणे क्षेत्रं विशाखस्य च पश्चिमे

សិតោដា​ជា​បឹង​នៅ​ទិស​ខាងលិច; មហាភទ្រា​ស្ថិត​នៅ​ទិស​ខាងជើង។ ក្សេត្រ​បរិសុទ្ធ​ស្ថិត​ខាងត្បូង​នៃ​សាខា និង​ខាងលិច​នៃ​វិសាខា—ដូច្នេះ​ទិសដៅ​នៃ​ទីសក្ការៈ​ទាំងនេះ ត្រូវបាន​បង្កើត​សម្រាប់​បូជា​ព្រះបតិ​តាម​រយៈ​លិង្គ។

Verse 40

उत्तरे नैगमेयस्य कुमारस्य च पूर्वतः अरुणोदस्य पूर्वेण शैलेन्द्रा नामतः स्मृताः

នៅ​ទិស​ខាងជើង​នៃ​នៃគមេយៈ​កុមារ និង​នៅ​ទិស​ខាងកើត—លើស​ពី​អរុណោដា—មាន​ភ្នំ​អធិរាជ ដែល​គេ​ចងចាំ​ថា​មាន​នាម «សៃលេន្ទ្រា»។

Verse 41

तांस्तु संक्षेपतो वक्ष्ये न शक्यं विस्तरेण तु सितान्तश् च कुरण्डश् च कुररश्चाचलोत्तमः

ភ្នំ និង​ទីរថៈ​បរិសុទ្ធ​ទាំងនោះ ខ្ញុំ​នឹង​ពោល​តែ​ដោយ​សង្ខេប ព្រោះ​មិន​អាច​ពណ៌នា​លម្អិត​បានទេ—ដូចជា សិតាន្ត កុរណ្ឌ កុររ និង​ភ្នំ​អចល​ដ៏ឧត្តម។

Verse 42

विकरो मणिशैलश् च वृक्षवांश्चाचलोत्तमः महानीलो ऽथ रुचकः सबिन्दुर्दर्दुरस् तथा

វិករ—ព្រះអង្គ​ដែល​បង្ហាញ​ការ​ប្រែប្រួល; មណិឝೈល—ជាជម្រក​ដូច​ភ្នំ​ពេជ្រ; វೃក្សវាន—ព្រះអង្គ​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង និង​ជា​ព្រៃបរិសុទ្ធ; អចលោត្តម—សច្ចៈ​អចល​ដ៏ឧត្តម។ ព្រះអង្គ​ជា​មហានីល—ពណ៌ខៀវងងឹត​ដ៏ធំ; រុចក—ពន្លឺ​រុងរឿង; សបិន្ទុ—ព្រះអង្គ​មាន​បិន្ទុ​គ្រាប់ពូជ​ដែល​កំណើត​ការ​បង្ហាញ; និង​ដර්ទុរ—ជាគ្រឹះ​មាំមួន មិនរអិល។

Verse 43

वेणुमांश् च समेघश् च निषधो देवपर्वतः इत्येते पर्वतवरा ह्य् अन्ये च गिरयस् तथा

វេណុមាន្ស សមេឃ និសធ និង​ទេវបರ್ವត—ទាំងនេះ​គឺ​ជា​ភ្នំ​ដ៏ប្រសើរ​បំផុត; ហើយ​មាន​ភ្នំ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដូចគ្នា។ ដោយ​រំលឹក​ដល់​កំពូល​បរិសុទ្ធ​ទាំងនេះ ចិត្ត​អ្នកធម៌​ត្រូវបាន​ទាញ​ទៅរក​ធម្មៈ និង​ទៅរក​ព្រះបតិ មហាទេវ ដែល​ពេញលេញ​គ្រប់​ទិសទាំងអស់។

Verse 44

पूर्वेण मन्दरस्यैते सिद्धावासा उदाहृताः तेषु तेषु गिरीन्द्रेषु गुहासु च वनेषु च

នៅខាងកើតភ្នំមន្ទរា គេបានប្រកាសថា មានទីស្នាក់នៅរបស់សិទ្ធៈទាំងនេះ—ស្ថិតលើភ្នំជាម្ចាស់ទាំងឡាយ ហើយនៅក្នុងរូងភ្នំ និងព្រៃជាទីបូជាផងដែរ។

Verse 45

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि विष्णोर्नारायणस्य च सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः

ទីបរិសុទ្ធដ៏ទេវភាពនៃរុទ្រៈ និងនៃវិષ્ણុ នារាយណៈ ក៏មាននៅទីនេះដែរ៖ ខាងត្បូងបឹងមានសរោវរា មានភ្នំធំៗ (មហាចល) ដែលល្បីថាជាទីអាសនៈបរិសុទ្ធ។

Verse 46

ये कीर्त्यमानास्तान्सर्वान् संक्षिप्य प्रवदाम्यहम् शैलश् च विशिराश्चैव शिखरश्चाचलोत्तमः

ឈ្មោះទាំងអស់នោះដែលកំពុងត្រូវសរសើរ—ខ្ញុំនឹងនិយាយសង្ខេបឥឡូវនេះ៖ សៃលៈ វិសិរា និងសិខរៈ ព្រមទាំងអចលោត្តមៈ ជាអធិបតីនៃភ្នំអចល។

Verse 47

एकशृङ्गो महाशूलो गजशैलः पिशाचकः पञ्चशैलो ऽथ कैलासो हिमवांश्चाचलोत्तमः

ឯកសೃង្គៈ មហាសូលៈ គជសៃលៈ ពិសាចកៈ បញ្ចសៃលៈ ហើយក៏មាន កៃលាសៈ—ហិមវាន ជាអចលោត្តមៈ។

Verse 48

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः तेषु तेषु च सर्वेषु पर्वतेषु वनेषु च

ដូច្នេះ ភ្នំដ៏ខ្លាំងក្លា និងល្អឥតខ្ចោះទាំងនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីស្នាក់ និងទីសម្រាកបរិសុទ្ធរបស់ទេវតា។ ហើយលើភ្នំទាំងអស់នោះ និងក្នុងព្រៃរបស់វា គួរតែសមាធិដល់វត្តមានរបស់ព្រះអម្ចាស់ (បតិ) ជាអ្នកបរិសុទ្ធលាក់កំបាំង។

Verse 49

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि स्थापितानि सुरोत्तमैः दिग्भागे दक्षिणे प्रोक्ताः पश्चिमे च वदामि वः

រុទ្រក្សេត្រ​ដ៏ទេវីយៈ ដែលបានស្ថាបនាដោយទេវតាអធិឋានជាន់ខ្ពស់ ត្រូវបានប្រកាសនៅទិសខាងត្បូង ហើយឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកទាំងឡាយអំពីរុទ្រក្សេត្រ​នៅទិសខាងលិចផងដែរ។

Verse 50

अपरेण सितोदश् च सुरपश् च महाबलः कुमुदो मधुमांश्चैव ह्य् अञ्जनो मुकुटस् तथा

ហើយបន្ថែមទៀត៖ សិតោទស សុរប មហាបលាដ៏មានកម្លាំងធំ កុមុទ មធុមាន្ស អញ្ជន និងមុកុត—ទាំងនេះផងដែរ ជាអ្នកបម្រើក្នុងព្រះសេវាកម្មនៃព្រះសិវៈ។

Verse 51

कृष्णश् च पाण्डुरश्चैव सहस्रशिखरश् च यः पारिजातश् च शैलेन्द्रः श्रीशृङ्गश्चाचलोत्तमः

ព្រះអង្គជាក្រឹෂ್ಣៈ (អ្នកមានពណ៌ងងឹត) និងបណ្ឌុរៈ (អ្នកសភ្លឺស) ព្រះអង្គជាសហស្រសិខរៈ អ្នកមានកំពូលពាន់; ព្រះអង្គជាបារិជាត អ្នកបំពេញបំណង; ជាសៃលេន្រ្ទ្រ ព្រះអម្ចាស់ភ្នំ; ជាស្រីសೃઙ្គ កំពូលមង្គល; និងអចលោត្តមៈ អធិឋានខ្ពស់បំផុតក្នុងអចល—ជាព្រះបតិដ៏មាំមួន គាំទ្រពិភពទាំងឡាយ។

Verse 52

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः सर्वे पश्चिमदिग्भागे रुद्रक्षेत्रसमन्विताः

ដូច្នេះ ភ្នំដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងគួរឱ្យកោតខ្លាចទាំងនេះ ដែលបានបរិសុទ្ធដោយព្រះកិច្ច និងស្ថិតិរបស់ទេវតា ទាំងអស់ស្ថិតនៅទិសខាងលិច ហើយមួយៗមានរុទ្រក្សេត្រ ជាដែនបរិសុទ្ធនៃព្រះរុទ្រ ដែលព្រះសិវៈប្រទានព្រះគុណឲ្យងាយស្រួល ដើម្បីដោះលែងបាសុ (ព្រលឹងចង) ពីបាស (ចំណង)។

Verse 53

महाभद्रस्य सरसश् चोत्तरे च महाबलाः ये स्थिताः कीर्त्यमानांस्तान् संक्षिप्येह निबोधत

ឥឡូវនេះ សូមស្តាប់ដោយសង្ខេប អំពីអ្នកមានកម្លាំងធំទាំងឡាយ ដែលស្ថិតនៅខាងជើងនៃបឹងឈ្មោះ មហាភទ្រ—អ្នកដែលឈ្មោះរបស់ពួកគេកំពុងត្រូវបានប្រកាសនៅទីនេះ។

Verse 54

शङ्खकूटो महाशैलो वृषभो हंसपर्वतः नागश् च कपिलश्चैव इन्द्रशैलश् च सानुमान्

ភ្នំសង្ខកូត មហាសៃល វ្រឹសភ ហំសបរវត នាគ កបិល និងឥន្ទ្រសៃល ជាមួយជួរខ្នងខ្ពស់ៗ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថាជាភ្នំល្បីល្បាញ គេគោរពថាជាសសរគាំទ្រពិភពលោក និងជាទីស្ថានបរិសុទ្ធ សមស្របសម្រាប់បូជាព្រះបតិ ព្រះសិវៈ។

Verse 55

नीलः कण्टकशृङ्गश् च शतशृङ्गश् च पर्वतः पुष्पकोशः प्रशैलश् च विरजश्चाचलोत्तमः

នីល កណ្ដកស្រឹង្គ និងសតស្រឹង្គ—ភ្នំ; ពុស្សបកោស ប្រាសៃល និងវិរាជ ជាភ្នំអចលដ៏ប្រសើរបំផុត—ក៏ត្រូវបានល្បីល្បាញដូចគ្នា (ជាភ្នំបរិសុទ្ធ)។

Verse 56

वराहपर्वतश्चैव मयूरश्चाचलोत्तमः जारुधिश्चैव शैलेन्द्र एत उत्तरसंस्थिताः

ភ្នំវរាហ និងមយូរ—កំពូលដ៏ល្អឥតខ្ចោះ—រួមទាំងជារុធិ និងសៃលេន្រៈ; ទាំងនេះស្ថិតនៅតំបន់ខាងជើង (ឧត្តរទេស)។

Verse 57

तेषु शैलेषु दिव्येषु देवदेवस्य शूलिनः असंख्यातानि दिव्यानि विमानानि सहस्रशः

លើភ្នំទេវ្យទាំងនោះ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទេវទេវៈ ព្រះអម្ចាស់កាន់ត្រីសូល មានវិមានទេវ្យរាប់មិនអស់ ជាពាន់ៗ។

Verse 58

एतेषां शैलमुख्यानाम् अन्तरेषु यथाक्रमम् सन्ति चैवान्तरद्रोण्यः सरांस्युपवनानि च

នៅចន្លោះភ្នំប្រសើរទាំងនេះ តាមលំដាប់ដូចគ្នា មានជ្រលងខាងក្នុងផងដែរ រួមទាំងបឹងទឹក និងព្រៃឧទ្យានបរិសុទ្ធ។

Verse 59

वसन्ति देवा मुनयः सिद्धाश् च शिवभाविताः कृतवासाः सपत्नीकाः प्रसादात्परमेष्ठिनः

ដោយព្រះគុណនៃព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតី (បរមេស្ឋិន) ទេវតា មុនី និងសិទ្ធៈ—ចិត្តពោរពេញដោយភាវៈព្រះសិវៈ—បានស្នាក់នៅទីនោះ ដោយបានតាំងលំនៅ ជាមួយភរិយារបស់ពួកគេ។

Verse 60

लक्ष्म्याद्यानां बिल्ववने ककुभे कश्यपादयः तथा तालवने प्रोक्तम् इन्द्रोपेन्द्रोरगात्मनाम्

នៅក្នុងព្រៃបិល្វ (Bilva-vana) ត្រង់កកុភ (Kakubha) គេបានពោលអំពីក្រុមដែលចាប់ផ្តើមដោយលក្ខ្មី; ហើយដូចគ្នានេះ នៅក្នុងព្រៃតាល (Tāla-vana) គេបានប្រកាសអំពីវង្សសាយដែលចាប់ផ្តើមដោយកശ്യប—រួមទាំងពួកដែលពាក់ព័ន្ធនឹងឥន្ទ្រ, ឧបេន្ទ្រ (វិṣṇុ) និងសត្វមានសភាពនាគ។

Verse 61

उदुंबरे कर्दमस्य तथान्येषां महात्मनाम् विद्याधराणां सिद्धानां पुण्ये त्वाम्रवने शुभे

នៅក្នុងព្រៃឧទុម្ពរ (udumbara) ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ករទម (Kardama) និងមហાત્મាផ្សេងៗទៀត ហើយនៅក្នុងព្រៃស្វាយដ៏បរិសុទ្ធ និងមង្គល (āmra-vana) វិទ្យាធរ និងសិទ្ធៈក៏ស្នាក់នៅ និងអនុវត្តតបស្យាដើម្បីបរិសុទ្ធផងដែរ។

Verse 62

नागानां सिद्धसंघानां तथा निंबवने स्थितिः सूर्यस्य किंशुकवने तथा रुद्रगणस्य च

លំនៅរបស់ពួកនាគ និងក្រុមសិទ្ធៈ ក៏ស្ថិតនៅក្នុងព្រៃនឹមប (Nimba-vana) ដូចគ្នា; នៅក្នុងព្រៃកിംសុក (Kiṁśuka-vana) ជាទីតាំងរបស់ព្រះសូរ្យ និងក្រុមរុទ្រគណ (Rudra-gaṇa) ផងដែរ។

Verse 63

बीजपूरवने पुण्ये देवाचार्यो व्यवस्थितः कौमुदे तु वने विष्णुप्रमुखानां महात्मनाम्

នៅក្នុងព្រៃបុណ្យបីជបូរ (Bījapūra-vana) គ្រូបង្រៀនរបស់ទេវតា (ទេវាចារ្យ) ត្រូវបានតាំងស្ថិតយ៉ាងសមគួរ; ហើយនៅក្នុងព្រៃកៅមុទ (Kaumuda-vana) មហાત્મាដ៏អស្ចារ្យ—មានព្រះវិṣṇុជាមុខ—ត្រូវបានបង្កើតឲ្យស្ថិតក្នុងការអនុវត្តធម៌បរិសុទ្ធ។

Verse 64

स्थलपद्मवनान्तस्थन्यग्रोधे ऽशेषभोगिनः शेषस्त्वशेषजगतां पतिरास्ते ऽतिगर्वितः

នៅក្នុងដើមន្យក្រូធ (ដើមប៉េងប៉ោះ) ដែលឈរនៅក្នុងព្រៃខាងក្នុងនៃព្រៃផ្កាឈូកលើផែនដី នាគសេសៈ អ្នកមានរង្វង់អស់កល្បជានិច្ច ស្នាក់នៅ ដោយអួតអាងខ្លាំង គិតថាខ្លួនជាពតិ (ម្ចាស់) នៃលោកទាំងអស់។

Verse 65

स एव जगतां कालः पाताले च व्यवस्थितः विष्णोर्विश्वगुरोर्मूर्तिर् दिव्यः साक्षाद्धलायुधः

គាត់តែម្នាក់ឯងជាកាលៈ (ពេលវេលា) នៃលោកទាំងអស់ ហើយស្ថិតនៅសូម្បីតែក្នុងបាតាលៈ។ គាត់ជារូបកាយទេវីយៈដែលបង្ហាញផ្ទាល់នៃវិષ્ણុ—គ្រូនៃសកលលោក—បង្ហាញជាហលាយុធ (បលរាម) អ្នកកាន់នង្គ័ល។

Verse 66

शयनं देवदेवस्य स हरेः कङ्कणं विभोः वने पनसवृक्षाणां सशुक्रा दानवादयः

នៅក្នុងព្រៃនោះ កន្លែងសម្រាកគឺជារបស់ទេវទេវៈ; ហើយវាក៏ជាកងដៃ (កង្កណ) នៃហរិដ៏មានអំណាចផងដែរ។ ដើមខ្នុរ​នៅទីនោះ ដូចជាទម្រង់នៃទៃត្យ និងដានវៈ រួមទាំងសុក្រចារ្យ—ជារូបដែលបង្ហាញនៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធរបស់ព្រះអម្ចាស់។

Verse 67

किन्नरैरुरगाश्चैव विशाखकवने स्थिताः मनोहरवने वृक्षाः सर्वकोटिसमन्विताः

នៅក្នុងព្រៃវិសាខកៈ មានកិន្នរ និងសត្វនាគស្នាក់នៅ; ហើយនៅក្នុងព្រៃដ៏មនោរម្យ មានដើមឈើជាច្រើនអស្ចារ្យ ពេញដោយគុណល្អគ្រប់យ៉ាងរាប់មិនអស់—បង្ហាញភាពរុងរឿងមានរបៀបរបប ដែលកើតឡើងនៅទីដែលព្រះបតិ ត្រូវបានបូជានិងគេនឹកគិតដល់ព្រះអង្គ។

Verse 68

नन्दीश्वरो गणवरैः स्तूयमानो व्यवस्थितः संतानकस्थलीमध्ये साक्षाद्देवी सरस्वती

នន្ទីឥશ્વរ ស្ថិតយ៉ាងមាំមួន ខណៈដែលត្រូវបានសរសើរដោយគណៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះនៃព្រះសិវៈ; ហើយនៅកណ្ដាលព្រៃសន្តានកៈ មានព្រះនាងសរស្វតី ស្ថិតនៅដោយផ្ទាល់ជារូបកាយបង្ហាញ។

Verse 69

एवं संक्षेपतः प्रोक्ता वनेषु वनवासिनः असंख्याता मयाप्यत्र वक्तुं नो विस्तरेण तु

ដូច្នេះ ខ្ញុំបានពណ៌នាដោយសង្ខេបអំពីព្រះសង្ឃសាធុអ្នកស្នាក់នៅព្រៃនានា។ ពួកគេមានចំនួនមិនអាចរាប់បាន ទោះខ្ញុំផ្ទាល់ក៏មិនអាចរៀបរាប់នៅទីនេះដោយលម្អិតទាំងស្រុងបានឡើយ។

Frequently Asked Questions

The chapter names and sequences the regions as Bharata, Kimpurusha, Harivarsha, Ilavrita (Meru-madhya), Ramyaka, Hiranmaya, and Kuru—organized through the boundary mountains and Meru’s centrality.

It repeatedly frames mountains, forests, and lakes as Rudra-kshetras—spaces sanctified by Shiva’s presence—thereby turning cosmography into a devotional and contemplative support for Shiva-smriti and Linga-oriented sacred orientation.

Arunoda (east), Manasa (south), Sitoda (west), and Mahabhadra (north) are described as divine saras where sages and celestial beings sport; they anchor the cosmological map in sacred, ritual-imaginal landscapes associated with Shiva’s kshetra-bhava.