
Adhyaya 23: श्वेत-लोहित-पीत-कृष्ण-विश्व-कल्पेषु रुद्रस्वरूप-गायत्री-तत्त्ववर्णनम्
សូត្រាបានពោលអំពីព្រះសិវៈញញឹមបង្រៀនព្រះព្រហ្មា៖ ក្នុងកល្បៈជាបន្តបន្ទាប់ ព្រះសិវៈបង្ហាញរូបពណ៌ផ្សេងៗ—ស្វេត (ស), លោហិត (ក្រហម), ពីត (លឿង), ក្រឹෂ್ಣ (ខ្មៅ)—ហើយគាយត្រី/សាវិត្រីក៏បង្ហាញសម្របសម្រួលជាព្រះព្រហ្មាសំជ្ញិតា។ ដោយតបស្យា និងការទទួលស្គាល់យោគៈ ព្រះសិវៈត្រូវបានដឹងថាជា សದ್ಯោជាត; បន្ទាប់មកតាមទ្រឹស្តី “ខាងឆ្វេង” និងការប្រែពណ៌ ជា វាមទេវ; ហើយក្រោយមក ជា តត្បុរុષ។ ព្រះសិវៈបង្ហាញអង្គៈឃោរ និងសន្យា អឃោរ-សាន្តិ ដល់អ្នកដឹងពិត ហើយបញ្ចប់ដោយ វិស្វរូបៈ ដែលគាយត្រីក្លាយជា វិស្វរូបា និងសរវរូបា។ ជំពូកនេះពង្រីកទៅគំរូចក្រវាឡបួនផ្នែក—ចតុរយុគ, ធម្មបាទបួន, អាស្រាមបួន, និងការបែងចែកវេទ/វេដ្យបួន—ហើយរាយលោកៈចាប់ពី ភូរ ឡើងទៅ ដោយលើកឡើង វិស្ណុលោក និង រុទ្រលោក ជាគោលដៅកម្រដែលមិនត្រឡប់ សម្រាប់ទ្វិជៈមានវិន័យ ឥតអហങ്കារ កាម និងកំហឹង។ ព្រះព្រហ្មាកោតបូជា និងសុំស្ថានខ្ពស់បំផុតសម្រាប់អ្នកដឹងមហេស្វរៈតាមគាយត្រី; ព្រះសិវៈយល់ព្រមថា ចំណេះដឹងនេះនាំទៅ ប្រាហ្ម-សាយុជ្យ។
Verse 1
सूत उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणो भगवान् भवः ब्रह्मरूपी प्रबोधार्थं ब्रह्माणं प्राह सस्मितम्
សូត្រ បាននិយាយថា៖ ពេលព្រះភវៈ (សិវៈ) ដ៏មានព្រះភាគ បានឮពាក្យនោះរបស់ប្រាហ្មា ទ្រង់បានទទួលរូបប្រាហ្មា ដើម្បីបំភ្លឺឲ្យភ្ញាក់ដឹង ហើយទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ប្រាហ្មា ដោយញញឹមស្រាល។
Verse 2
श्वेतकल्पो यदा ह्यासीद् अहमेव तदाभवम् श्वेतोष्णीषः श्वेतमाल्यः श्वेतांबरधरः सितः
នៅពេលកាលបៈ «ស្វេតកល្ប» បានកើតឡើង ខ្ញុំតែមួយបានបង្ហាញខ្លួននៅពេលនោះ—ពាក់ក្បាលពណ៌ស ពាក់មាលាពណ៌ស ស្លៀកព្រះវស្ត្រពណ៌ស រលោងភ្លឺបរិសុទ្ធ។
Verse 3
श्वेतास्थिः श्वेतरोमा च श्वेतासृक् श्वेतलोहितः तेन नाम्ना च विख्यातः श्वेतकल्पस्तदा ह्यसौ
ឆ្អឹងរបស់ព្រះអង្គពណ៌ស រោមកាយក៏ពណ៌ស; ឈាមក៏ពណ៌ស ហើយសូម្បីធាតុក្រហមនៃសាច់ក៏ហាក់ដូចពណ៌ស។ ដូច្នេះ ព្រះអង្គបានល្បីតាមនាមនោះ ហើយយុគនោះត្រូវបានគេហៅថា «ស្វេតកល្ប»។
Verse 4
मत्प्रसूता च देवेशी श्वेताङ्गा श्वेतलोहिता श्वेतवर्णा तदा ह्यासीद् गायत्री ब्रह्मसंज्ञिता
«ព្រះនាង—ម្ចាស់អធិរាជនៃទេវតា—កើតចេញពីខ្ញុំ។ អវយវៈពណ៌ស មានស្រមោលក្រហមស្រាល និងពណ៌សភ្លឺរលោង—ដូច្នេះនាងបានបង្ហាញខ្លួននៅពេលនោះ ជា «គាយត្រី» ដែលល្បីថា ជាសក្តិរបស់ព្រះព្រហ្ម»។
Verse 5
तस्मादहं च देवेश त्वया गुह्येन वै पुनः विज्ञातः स्वेन तपसा सद्योजातत्वमागतः
ដូច្នេះ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ខ្ញុំក៏ត្រូវបានព្រះអង្គធ្វើឲ្យគេស្គាល់ឡើងវិញ តាមវិធីសម្ងាត់ដ៏អេសូទេរិក; ហើយដោយតបស្យារបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានឈានដល់សភាព «សទ្យោជាត»—អស្ចារ្យជាទម្រង់បង្ហាញភ្លាមៗរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 6
सद्योजातेति ब्रह्मैतद् गुह्यं चैतत्प्रकीर्तितम् तस्माद्गुह्यत्वमापन्नं ये वेत्स्यन्ति द्विजातयः
មន្ត្រដែលចាប់ផ្តើមដោយ «សទ្យោជាត» នេះ ជាព្រះព្រហ្ម (ព្រះប្រហ្មន៍) ដោយពិត ហើយត្រូវបានប្រកាសថា ជារឿងសម្ងាត់។ ដូច្នេះ វានៅជាសម្ងាត់—គេស្គាល់តែអ្នកទ្វិជាត (កើតពីរដង) ដែលយល់ដឹងពិតប្រាកដប៉ុណ្ណោះ។
Verse 7
मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् यदा चैव पुनस्त्वासील् लोहितो नाम नामतः
ពួកគេនឹងមកដល់ជិតខ្ញុំផ្ទាល់—ទីដែលការត្រឡប់ទៅកំណើតលោកិយវិញពិបាករកបាន។ ហើយពេលដែលអ្នកមានសភាពឡើងវិញ អ្នកត្រូវបានហៅតាមនាមថា «លោហិត»។
Verse 8
मत्कृतेन च वर्णेन कल्पो वै लोहितः स्मृतः तदा लोहितमांसास्थिलोहितक्षीरसंभवा
ដោយពណ៌ដែលកើតឡើងដោយសារខ្ញុំ កាលបៈនោះត្រូវបានចងចាំថា «កាលបៈក្រហម» (លោហិត)។ នៅពេលនោះ សត្វលោកបានកើតចេញជារូបរាងពាក់ព័ន្ធនឹងឈាមក្រហម សាច់ ឆ្អឹង និងទឹកដោះក្រហម—កើតឡើងតាមពណ៌នោះ។
Verse 9
लोहिताक्षी स्तनवती गायत्री गौः प्रकीर्तिता ततो ऽस्या लोहितत्वेन वर्णस्य च विपर्ययात्
គាយត្រី ត្រូវបានសរសើរថាជា «គោ»—មានភ្នែកក្រហម និងទ្រូងពេញទឹកដោះ; ហើយដោយសារភាពក្រហមរបស់នាង ក៏មានការប្រែប្រួលក្នុងការពិពណ៌នាពណ៌របស់នាងផងដែរ។
Verse 10
वामत्वाच्चैव देवस्य वामदेवत्वमागतः तत्रापि च महासत्त्व त्वयाहं नियतात्मना
ហើយដោយសារភាពឆ្វេង (វាមា) របស់ព្រះអម្ចាស់ ព្រះអង្គបានឈានដល់សភាព «វាមទេវ»។ ទោះនៅទីនោះផងដែរ ឱ មហាសត្វវន្ត ខ្ញុំនៅតែរួមជាមួយអ្នក ដោយចិត្តត្រូវបានគ្រប់គ្រងក្នុងវិន័យ។
Verse 11
विज्ञातः स्वेन योगेन तस्मिन्वर्णान्तरे स्थितः ततश् च वामदेवेति ख्यातिं यातो ऽस्मि भूतले
ដោយអំណាចយោគៈរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ ខ្ញុំត្រូវបានស្គាល់ ហើយបានស្ថិតនៅក្នុងសភាពបង្ហាញផ្សេងមួយនោះ។ ដោយហេតុនោះ នៅលើផែនដី ខ្ញុំបានល្បីល្បាញដោយនាម «វាមទេវ»។
Verse 12
ये चापि वामदेव त्वां ज्ञास्यन्तीह द्विजातयः रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
ហើយអ្នកទាំងឡាយដែលជាទ្វិជាត (អ្នកកើតពីរដង) នៅទីនេះ ដែលបានដឹងព្រះអង្គយ៉ាងពិតថាជា វាមទេវៈ នឹងទៅដល់លោករុទ្រៈ ដែលការត្រឡប់មកកំណើតជាថ្មីៗវិញ គឺកម្រណាស់។
Verse 13
यदाहं पुनरेवेह पीतवर्णो युगक्रमात् मत्कृतेन च नाम्ना वै पीतकल्पो ऽभवत्तदा
នៅពេលលំដាប់យុគៈបន្តទៅ ខ្ញុំបានបង្ហាញខ្លួនឡើងវិញនៅទីនេះដោយពណ៌លឿង; ដោយឈ្មោះដែលខ្ញុំបានកំណត់ នោះកាល្បៈនោះត្រូវបានហៅថា «ពីតកាល្បៈ»។
Verse 14
मत्प्रसूता च देवेशी पीताङ्गी पीतलोहिता पीतवर्णा तदा ह्यासीद् गायत्री ब्रह्मसंज्ञिता
«ព្រះនាងទេវី ដែលកើតពីខ្ញុំ ជាម្ចាស់នារីនៃទេវតាទាំងឡាយ—មានអង្គកាយពណ៌លឿង ពណ៌លឿងចម្រុះក្រហម និងពណ៌មាស—នៅពេលនោះគឺ កាយត្រី ដែលល្បីថា ‘ព្រហ្ម’ គឺអំណាចព្រហ្ម (Brahman-śakti)»។
Verse 15
तत्रापि च महासत्त्व योगयुक्तेन चेतसा यस्मादहं तैर्विज्ञातो योगतत्परमानसैः
ហើយនៅទីនោះផងដែរ ឱ មហាសត្វ! ព្រោះសភាពពិតរបស់ខ្ញុំ ត្រូវបានអ្នកដែលមានចិត្តផ្តោតលើយោគៈទាំងស្រុង ដឹងច្បាស់ ដោយចិត្តដែលបានភ្ជាប់ជាមួយយោគៈ ខ្ញុំត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងពិតថាជាព្រះម្ចាស់ (បតិ)។
Verse 16
तत्र तत्पुरुषत्वेन विज्ञातो ऽहं त्वया पुनः तस्मात्तत्पुरुषत्वं वै ममैतत्कनकाण्डज
នៅទីនោះ អ្នកបានទទួលស្គាល់ខ្ញុំម្ដងទៀតថាជា តត្បុរុសៈ។ ដូច្នេះ ឱ អ្នកកើតពីមាស! សភាពតត្បុរុសៈនេះ ជារបស់ខ្ញុំដោយពិត។
Verse 17
ये मां रुद्रं च रुद्राणीं गायत्रीं वेदमातरम् वेत्स्यन्ति तपसा युक्ता विमला ब्रह्मसंगताः
អ្នកណាដែលបានបណ្តុះបណ្តាលដោយតបស្យា ហើយដឹងច្បាស់អំពីខ្ញុំជា រុទ្រៈ និង រុទ្រាណី ព្រមទាំង គាយត្រី—មាតានៃវេដៈ—ពួកគេនឹងក្លាយជាបរិសុទ្ធ ស្អាតស្អំ ហើយរួមសមាធិជាមួយ ព្រហ្មន៍ ទទួលសាមគ្គីជាមួយ ពតិ (អម្ចាស់លើសគ្រប់បាសៈ)។
Verse 18
रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् यदाहं पुनरेवासं कृष्णवर्णो भयानकः
ពួកគេនឹងទៅដល់លោករបស់ រុទ្រៈ ដែលកម្រណាស់នឹងត្រឡប់មកវិញបានម្ដងទៀត នៅពេលដែលខ្ញុំបង្ហាញខ្លួនឡើងវិញ មានពណ៌ងងឹត និងគួរឲ្យកោតខ្លាចចំពោះព្រលឹងដែលត្រូវចងបាសៈ។
Verse 19
मत्कृतेन च वर्णेन संकल्पः कृष्ण उच्यते तत्राहं कालसंकाशः कालो लोकप्रकालकः
ដោយអក្សរ និងសំឡេង-រូបដែលខ្ញុំបញ្ចេញ ចេតនាកំណត់ត្រូវបានហៅថា «ក្រឹෂ್ಣ»។ នៅទីនោះ ខ្ញុំមានរូបដូចកាលៈ; ខ្ញុំគឺកាលៈផ្ទាល់ ជាអ្នកកំណត់វាស់ និងជំរុញលោកទាំងឡាយឲ្យដំណើរទៅមុខ។
Verse 20
विज्ञातो ऽहं त्वया ब्रह्मन् घोरो घोरपराक्रमः मत्प्रसूता च गायत्री कृष्णाङ्गी कृष्णलोहिता
ឱ ព្រហ្មន៍ (ព្រហ្មា) អ្នកបានស្គាល់ខ្ញុំហើយ—ដ៏សាហាវ មានកម្លាំងវីរភាពគួរឲ្យភ័យ។ ហើយពីខ្ញុំ គាយត្រី បានកើតឡើង មានអវយវៈងងឹត និងពណ៌ក្រហមងងឹត។
Verse 21
कृष्णरूपा च देवेश तदासीद्ब्रह्मसंज्ञिता तस्माद् घोरत्वमापन्नं ये मां वेत्स्यन्ति भूतले
ឱ អម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ នៅពេលនោះ ខ្ញុំមានរូបងងឹត ហើយត្រូវបានហៅថា «ព្រហ្មន៍»។ ដូច្នេះ ខ្ញុំបានទទួលយករូបសាហាវ—ចំពោះអ្នកដែលនៅលើផែនដី ហើយគិតថាពួកគេ «ដឹង» ខ្ញុំជាក់ស្តែង។
Verse 22
तेषामघोरः शान्तश् च भविष्याम्यहमव्ययः पुनश् च विश्वरूपत्वं यदा ब्रह्मन्ममाभवत्
សម្រាប់ពួកគេ ខ្ញុំនឹងក្លាយជា អឃោរៈ—មិនគួរភ័យ— និង សាន្តៈ—សុខសាន្ត— ខ្ញុំដែលមិនរលាយ។ ហើយម្ដងទៀត ឱ ព្រះព្រហ្មា ពេលសភាពជារូបសកល (វិશ્વរូប) របស់ខ្ញុំបានបង្ហាញ។
Verse 23
तदाप्यहं त्वया ज्ञातः परमेण समाधिना विश्वरूपा च संवृत्ता गायत्री लोकधारिणी
ទោះជាយ៉ាងនោះក៏ដោយ ខ្ញុំត្រូវបានអ្នកដឹងច្បាស់ដោយសមាធិដ៏អធិម (បរមសមាធិ)។ ហើយ កាយត្រី ក្លាយជារូបសកល បានបង្ហាញខ្លួនជា អ្នកទ្រទ្រង់ និងថែរក្សាពិភពលោកទាំងឡាយ។
Verse 24
तस्मिन् विश्वत्वम् आपन्नं ये मां वेत्स्यन्ति भूतले तेषां शिवश् च सौम्यश् च भविष्यामि सदैव हि
អ្នកណាក៏ដោយលើផែនដីនេះ ដែលនឹងដឹងខ្ញុំថា ជាព្រះអង្គនោះដែលបានចូលទៅក្នុងសកលភាព (ក្លាយជាទាំងអស់) សម្រាប់ពួកគេ ខ្ញុំនឹងជានិច្ចទាំងជា សិវៈ—ព្រះអង្គមង្គល អ្នកដោះលែង (បតិ)— និង សោម្យៈ—ព្រះអង្គទន់ភ្លន់ ប្រទានព្រះគុណ។
Verse 25
यस्माच्च विश्वरूपो वै कल्पो ऽयं समुदाहृतः विश्वरूपा तथा चेयं सावित्री समुदाहृता
ហើយព្រោះកល្បៈ (កាលវដ្ត) នេះ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាវិશ્વរូប—រូបសកល— ដូច្នេះ សាវិត្រី នេះផងដែរ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាវិશ્વរូបដូចគ្នា។
Verse 26
सर्वरूपा तथा चेमे संवृत्ता मम पुत्रकाः चत्वारस्ते मया ख्याताः पुत्र वै लोकसंमताः
ដូច្នេះ សត្វទាំងនេះបានក្លាយជាមានរូបទាំងអស់; ពួកគេជាកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំ។ កូនទាំងបួននោះ ត្រូវបានខ្ញុំប្រកាសថា ជាកូនពិតប្រាកដ ដែលពិភពលោកទាំងឡាយទទួលស្គាល់។
Verse 27
यस्माच्च सर्ववर्णत्वं प्रजानां च भविष्यति सर्वभक्षा च मेध्या च वर्णतश् च भविष्यति
ដោយហេតុនេះ ប្រជាជននឹងធ្លាក់ចូលស្ថានភាពវណ្ណៈចម្រុះ; នឹងក្លាយជាអ្នកបរិភោគគ្រប់យ៉ាងដោយមិនរើស; ហើយទោះអះអាងភាពបរិសុទ្ធ និងសុចរិត ក៏នៅតែអសុចរិតក្នុងអាកប្បកិរិយា និងទាបថោកតាមវណ្ណៈ។
Verse 28
मोक्षो धर्मस्तथार्थश् च कामश्चेति चतुष्टयम् यस्माद्वेदाश् च वेद्यं च चतुर्धा वै भविष्यति
មោក្ខៈ ធម្មៈ អត្ថៈ និងកាមៈ—ជាសំណុំបួននេះកើតឡើង; ហើយដោយហេតុនេះ ទាំងវេដៈ និងអ្វីដែលត្រូវដឹងតាមវេដៈ ក៏ក្លាយជាបួនផ្នែកដែរ។
Verse 29
भूतग्रामाश् च चत्वार आश्रमाश् च तथैव च धर्मस्य पादाश्चत्वारश् चत्वारो मम पुत्रकाः
ក្រុមភូតៈបួនប្រភេទ និងអាស្រាមៈបួនដូចគ្នា ហើយជើងបួននៃធម្មៈ—សំណុំបួនទាំងនេះ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាបុត្ររបស់ខ្ញុំ។
Verse 30
तस्माच्चतुर्युगावस्थं जगद्वै सचराचरम् चतुर्धावस्थितश्चैव चतुष्पादो भविष्यति
ដូច្នេះ ពិភពលោកទាំងមូល—ទាំងចល និងអចល—ស្ថិតនៅក្នុងសភាពនៃយុគៈបួន។ ដោយតាំងនៅក្នុងលំដាប់បួនផ្នែក វានឹងបង្ហាញជារចនាសម្ព័ន្ធមានជើងបួន (ធម្មៈពេញលេញបួនផ្នែក) ដែលត្រូវបានគាំទ្រដោយព្រះអម្ចាស់ (បតិ) អ្នកគ្រប់គ្រងច្បាប់កោស्मिक។
Verse 31
भूर्लोको ऽथ भुवर्लोकः स्वर्लोकश् च महस् तथा जनस्तपश् च सत्यं च विष्णुलोकस्ततः परम्
មានភូរលោក បន្ទាប់មកភុវរលោក និងស្វರ್ಗ; ដូចគ្នានេះមានមហរលោក ជនលោក តបលោក និងសត្យលោក។ លើសពីទាំងនេះ គឺវិષ્ણុលោក; ប៉ុន្តែសូម្បីតែអាណាចក្រនោះ ក៏នៅក្រោមព្រះអម្ចាស់អតីតលោក—បតិដ៏លើសលប់ ព្រះសិវៈ ដែលលើសពីពិភពទាំងអស់។
Verse 32
अष्टाक्षरस्थितो लोकः स्थाने स्थाने तदक्षरम् भूर्भुवः स्वर्महश्चैव पादाश्चत्वार एव च
លោកទាំងឡាយត្រូវបានបង្កើតឲ្យឈរមាំក្នុងមន្ត្រាអក្សរ៨; នៅក្នុងទីកន្លែងនីមួយៗ មានអក្សរអមតៈនោះស្ថិតនៅ។ ភូះ ប៊ូវះ ស្វះ និង មហះ—ទាំងនេះជាចំណែកបួន (បាទ) របស់វា។
Verse 33
भूर्लोकः प्रथमः पादो भुवर्लोकस्ततः परम् स्वर्लोको वै तृतीयश् च चतुर्थस्तु महस् तथा
ភូរលោកជាបាទទីមួយ; លើសពីនោះគឺ ប៊ូវរលោក។ ស្វរលោក (ស្វರ್ಗ) ជាបាទទីបី ហើយ មហរលោកជាបាទទីបួនដូចគ្នា—ដូច្នេះលោកទាំងឡាយត្រូវបានរៀបចំជាចំណែកកោសល្យ។
Verse 34
पञ्चमस्तु जनस्तत्र षष्ठश् च तप उच्यते सत्यं तु सप्तमो लोको ह्य् अपुनर्भवगामिनाम्
នៅទីនោះ បាទទីប្រាំហៅថា ជនលೋಕ; បាទទីប្រាំមួយត្រូវបានប្រកាសថា តបលោក។ បាទទីប្រាំពីរគឺ សត្យលೋಕ—ជាភូមិរបស់អ្នកដែលដំណើរទៅរកការមិនត្រឡប់មកវិញ ដោយព្រះគុណព្រះសិវៈ ព្រះបតិ ដែលកាត់ផាសៈ (ចំណង) ចេញពីបសុ (ព្រលឹង)។
Verse 35
विष्णुलोकः स्मृतं स्थानं पुनरावृत्तिदुर्लभम् स्कान्दमौमं तथा स्थानं सर्वसिद्धिसमन्वितम्
វិષ્ણុលោកត្រូវបានចងចាំថាជាទីស្ថាន ដែលការត្រឡប់មកវិញទៅកាន់ការកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀតពិបាកកើតមាន។ ដូចគ្នានេះ ទីស្ថានស្កន្ទ និងទីស្ថានអោម ក៏ជាភូមិពោរពេញដោយសិទ្ធិទាំងអស់—តែតាមទស្សនៈសៃវៈ សិទ្ធិទាំងនោះទុំជាមុក្ខៈពិត តែពេលបសុត្រូវបាននាំឲ្យលើសលោកទាំងអស់ ដោយព្រះគុណព្រះសិវៈ ព្រះបតិ។
Verse 36
रुद्रलोकः स्मृतस्तस्मात् पदं तद्योगिनां शुभम् निर्ममा निरहङ्काराः कामक्रोधविवर्जिताः
ដូច្នេះ លោកនោះត្រូវបានចងចាំថា រុទ្រលោក—ជាទីស្ថានដ៏មង្គលរបស់យោគីទាំងឡាយ ដែលគ្មានការកាន់កាប់ គ្មានអហង្គារ ហើយឆ្ងាយពីកាម និងក្រិធ។
Verse 37
द्रक्ष्यन्ति तद्द्विजा युक्ता ध्यानतत्परमानसाः यस्माच्चतुष्पदा ह्येषा त्वया दृष्टा सरस्वती
ព្រះឥសីព្រហ្មណ៍ទាំងនោះ ដែលមានវិន័យ និងចិត្តជាប់ជានិច្ចក្នុងសមាធិ នឹងបានឃើញទស្សនៈនោះដូចគ្នា។ ដោយហេតុនេះ សរស្វតីត្រូវបានអ្នកឃើញជាមានជើងបួន គឺបង្ហាញខ្លួនជាទម្រង់បួនដល់ចិត្តអ្នកសមាធិ។
Verse 38
पादान्तं विष्णुलोकं वै कौमारं शान्तमुत्तमम् औमं माहेश्वरं चैव तस्माद्दृष्टा चतुष्पदा
នៅចុងបញ្ចប់នៃ «បាទ» (Pāda) នោះ មានពិភពវិṣṇu ពិតប្រាកដ; លើសពីនោះមានតំបន់កៅមារ (Kaumāra) ដែលស្ងប់ស្ងាត់ ឧត្តម និងល្អឥតខ្ចោះ។ បន្ទាប់មកមានដែនអោម (Oṃ) ហើយក៏មានស្វ័យមាហេស្វរ (Māheśvara) នៃព្រះសិវៈ—ដូច្នេះ «បាទ» បួនផ្នែកត្រូវបានបង្រៀនថាបានឃើញ។
Verse 39
तस्मात्तु पशवः सर्वे भविष्यन्ति चतुष्पदाः ततश्चैषां भविष्यन्ति चत्वारस्ते पयोधराः
ដូច្នេះ សត្វទាំងអស់ (paśu) នឹងក្លាយជាមានជើងបួន; ហើយបន្ទាប់មក សម្រាប់សត្វទាំងនោះ នឹងកើតមានសុដន់បួន ជាអ្នកផ្ទុកទឹកដោះ ដើម្បីឲ្យជីវិតមានរាងកាយត្រូវបានចិញ្ចឹមនៅក្នុងលំដាប់សೃષ્ટិ។
Verse 40
सोमश् च मन्त्रसंयुक्तो यस्मान्मम मुखाच्च्युतः जीवः प्राणभृतां ब्रह्मन् पुनः पीतस्तनाः स्मृताः
ហើយសោម (Soma) ផងដែរ ដែលភ្ជាប់ជាមួយមន្ត្រ បានហូរចេញពីមាត់របស់ខ្ញុំ។ ឱ ព្រហ្មណ៍, សារធាតុជីវិត (jīva) នៃសត្វមានដង្ហើមទាំងឡាយ នោះត្រូវបានចងចាំថា ជាអ្វីដែលត្រូវបានផឹកឡើងវិញជាទឹកដោះពីសុដន់—ជាអាហារបំប៉នសម្រាប់ព្រលឹងមានរាងកាយ។
Verse 41
तस्मात्सोममयं चैव अमृतं जीवसंज्ञितम् चतुष्पादा भविष्यन्ति श्वेतत्वं चास्य तेन तत्
ដូច្នេះ អ្វីដែលមានសោមជាសារធាតុ (somamaya) នោះពិតជាអម្រឹត និងត្រូវបានហៅថា «ជីវ» (jīva)។ ពីវា សត្វមានជើងបួនកើតមានឡើង ហើយដោយសភាពសោមនោះឯង ភាពស (ស្វេត) របស់ពួកវាក៏កើតឡើង។
Verse 42
यस्माच्चैव क्रिया भूत्वा द्विपदा च महेश्वरी दृष्टा पुनस्तथैवैषा सावित्री लोकभाविनी
ពីព្រះអង្គ នាងបានក្លាយជាក្រីយា-សក្តិ (អំណាចនៃកិច្ចបូជាសក្ការៈ) ហើយព្រះមហាទេវីបានបង្ហាញខ្លួនជារូបរាងមនុស្សពីរជើង។ បានឃើញម្ដងទៀតដូចគ្នានោះ នាងគឺសាវិត្រី—អ្នកបង្កើត និងថែរក្សាពិភពលោកទាំងឡាយ។
Verse 43
तस्माच्च द्विपदाः सर्वे द्विस्तनाश् च नराः शुभाः तस्माच्चेयमजा भूत्वा सर्ववर्णा महेश्वरी
ដូច្នេះ សត្វទាំងអស់បានក្លាយជាពីរជើង ហើយបុរសទាំងឡាយក៏ក្លាយជាមង្គល មានទ្រូងពីរ។ ដូច្នេះ ព្រះមហេស្វរី អ្នកមិនកើត (អជា) បានបង្ហាញខ្លួនជាមូលដ្ឋាននៃវណ្ណៈទាំងអស់ បង្កើតភាពខុសគ្នានានាក្នុងសೃષ્ટិ។
Verse 44
या वै दृष्टा महासत्त्वा सर्वभूतधरा त्वया तस्माच्च विश्वरूपत्वं प्रजानां वै भविष्यति
អំណាចដ៏មហិមា ដែលអ្នកបានឃើញ—មានសារសំខាន់ខ្លាំង និងជាគ្រឹះទ្រទ្រង់សត្វទាំងអស់—ដោយហេតុនោះ កូនចៅទាំងឡាយនឹងមានរូបរាងចម្រុះជាច្រើន (វិશ્વរូបត្វ) ពិតប្រាកដ។
Verse 45
अजश्चैव महातेजा विश्वरूपो भविष्यति अमोघरेताः सर्वत्र मुखे चास्य हुताशनः
ព្រះអង្គពិតជាមិនកើត (អជា) មានពន្លឺតេជៈដ៏មហិមា ហើយនឹងក្លាយជាព្រះមានរូបសកល (វិશ્વរូប)។ ព្រះវីរភាពបង្កកំណើតរបស់ព្រះអង្គមិនខាន; ហើយគ្រប់ទិសទាំងឡាយ ក្នុងមាត់ទាំងអស់របស់ព្រះអង្គ មានហុតាសនៈ—ព្រះអគ្គិ—ស្ថិតនៅ បង្ហាញថាព្រះអម្ចាស់ជាពតិ អ្នកលេបបំផ្លាញ និងបម្លែងទាំងអស់ ដោយភ្លើងបូជាសក្ការៈថែរក្សាសૃષ્ટិ។
Verse 46
तस्मात्सर्वगतो मेध्यः पशुरूपी हुताशनः तपसा भावितात्मानो ये मां द्रक्ष्यन्ति वै द्विजाः
ដូច្នេះ ខ្ញុំសព្វទីកន្លែង និងបរិសុទ្ធ—ហុតាសនៈ ព្រះអគ្គិ នៃយញ្ញ—បង្ហាញខ្លួនជារូបនៃបសុ (ការបូជាដែលបានបរិសុទ្ធ)។ ពួកទ្វិជៈ ដែលបានបំភ្លឺខ្លួនក្នុងដោយតបសៈ នឹងឃើញខ្ញុំដោយពិត។
Verse 47
ईशित्वे च वशित्वे च सर्वगं सर्वतः स्थितम् रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तास् त्यक्त्वा मानुष्यकं वपुः
បានស្ថិតនៅក្នុងអធិការភាពដ៏អម្ចាស់ (īśitva) និងអំណាចគ្រប់គ្រងដ៏ពេញលេញ (vaśitva) ជាអ្នកពេញលើគ្រប់ទីកន្លែង និងស្ថិតនៅគ្រប់ទិសទាំងអស់ ពួកគេ—ដែលបានរួចផុតពីរាជស និងតមស—បានបោះបង់រាងកាយមនុស្សធម្មតា។
Verse 48
मत्समीपमुपेष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् इत्येवमुक्तो भगवान् ब्रह्मा रुद्रेण वै द्विजाः
«ពួកគេនឹងមកជិតខ្ញុំ—ឈានដល់ស្ថានភាពដែលការត្រឡប់មកកំណើតឡើងវិញគឺកម្រខ្លាំង»។ ដូច្នេះហើយ ឱ ពួកទ្វិជៈ ទ្រង់ព្រះព្រហ្មាដ៏មានព្រះភាគ ត្រូវបានរុទ្រៈមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ។
Verse 49
प्रणम्य प्रयतो भूत्वा पुनराह पितामहः य एवं भगवान् विद्वान् गायत्र्या वै महेश्वरम्
ព្រះបិតាមហៈ (ព្រះព្រហ្មា) បានក្រាបបង្គំ ហើយធ្វើចិត្តឲ្យស្ងប់ស្ងាត់រួច ទើបមានព្រះបន្ទូលម្ដងទៀតថា៖ «អ្នកប្រាជ្ញអ្នកភក្តិ ដែលសរសើរព្រះមហេស្វរៈតាមរបៀបនេះ ដោយគាយត្រី—គាត់ពិតជាចូលទៅជិតព្រះអម្ចាស់ (បតិ) ដោយចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ»។
Verse 50
विश्वात्मानं हि सर्वं त्वां गायत्र्यास्तव चेश्वर तस्य देहि परं स्थानं तथास्त्विति च सो ऽब्रवीत्
«ព្រះអម្ចាស់អើយ ព្រះអង្គជាព្រលឹងនៃសកលលោក ព្រះអង្គជាទាំងអស់នេះ។ ដោយស្តវៈគាយត្រី សូមប្រទានស្ថានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតដល់គាត់»។ ពេលត្រូវបានទូលដូច្នេះ ទ្រង់បានឆ្លើយថា «ដូច្នោះហើយ»។
Verse 51
तस्माद्विद्वान् हि विश्वत्वम् अस्याश्चास्य महात्मनः स याति ब्रह्मसायुज्यं वचनाद् ब्रह्मणः प्रभोः
ដូច្នេះ អ្នកប្រាជ្ញដែលយល់ដឹងពិតប្រាកដអំពីភាពពេញលើគ្រប់ទីកន្លែង—ទាំងនៃលោកបង្ហាញនេះ និងនៃព្រះអម្ចាស់មហាត្មា (បតិ)—នឹងឈានដល់ការរួមជាមួយព្រហ្ម (brahma-sāyujya) ដោយព្រះវាចនៈមានអំណាចរបស់ព្រះព្រហ្មា ព្រះអម្ចាស់។
The color-kalpa sequence encodes cosmic cycles and doctrinal recognition: Shiva’s self-disclosure adapts across yuga/kalpa conditions, while Gayatri mirrors these states, teaching that the same Supreme manifests diversely yet remains one reality known through yoga and tapas.
The text states that dvijas who realize these aspects through disciplined knowledge and meditation attain Rudraloka and rare non-return states; Brahma’s concluding request and Shiva’s assent extend this to Brahma-sāyujya for the true knower of Maheshvara through Gayatri.
It supplies the metaphysical and yogic foundation behind Linga-upāsanā: the Linga signifies Shiva’s all-form/all-color transcendence and immanence, while Gayatri and the loka-map articulate how contemplative recognition of Shiva’s reality culminates in moksha.