Adhyaya 16
Dharma of Non-Injury, Non-Stealing, Purity, and Avoidance of Hypocrisy (Ācāra and Saṅkarya-Nivṛtti)
ជំពូកនេះបន្តការបង្រៀនធម៌របស់វ្យាសក្នុងឧត្តរភាគ ដោយសង្ខេបអាចារៈ៖ អហിംសា សត្យៈ និងអស្តេយៈ ត្រូវបានកំណត់ជាមួយករណីព្រំដែន ដូចជាការលួចស្មៅ ទឹក ឬដី ហើយបញ្ជាក់ភាពធ្ងន់ធ្ងរពិសេសនៃការយកទ្រព្យព្រះ និងទ្រព្យព្រាហ្មណ៍ ព្រមទាំងការអនុញ្ញាតកម្រសម្រាប់អ្នកដំណើរដែលកំពុងទុក្ខលំបាក។ បន្ទាប់មកវាប្រែទៅធម៌ខាងក្នុង ដោយទោសការធ្វើវ្រតដើម្បីលាក់បាប ការលាក់ពុតដូចឆ្មារបស់អ្នកបោះបង់ក្លែងក្លាយ និងការបាត់បង់វិញ្ញាណដោយប្រមាថវេដៈ ទេវៈ និងគ្រូ។ គោលលទ្ធិសង្គర్య (ការច្របូកច្របល់ដោយការលាយមិនត្រឹមត្រូវ) បញ្ជាក់ការហាមឃាត់ទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ការញ៉ាំរួម និងតួនាទីពិធីរួម ហើយផ្តល់វិធីបំបែកជួរញ៉ាំ។ ផ្នែកក្រោយបង្កើនបទបញ្ជាសុចរិត និងសុទ្ធភាព៖ អ្វីគួរមើល និយាយ ប៉ះ ញ៉ាំ ទីកន្លែងស្នាក់នៅ និងអាកប្បកិរិយាជិតភ្លើង ទឹក វិហារ សញ្ញាអមង្គល និងពេលមិនសុទ្ធ (សូតក/ឧច្ឆិಷ್ಟ)។ ដំណើររឿងផ្លាស់ពីសីលធម៌សកលទៅការការពារពិធីសង្គម ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់ការយោគ និងវេដាន្តដ៏ខ្ពស់។
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चदशो ऽध्यायः व्यास उवाच न हिंस्यात् सर्वभूतानिनानृतं वावदेत् क्वचित् / नाहितं नाप्रियं वाक्यं न स्तेनः स्याद् कदाचन
ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីកូರ್ಮបុរាណ» សំហិតា៦ពាន់ស្លោក ក្នុងផ្នែកខាងក្រោយ អធ្យាយទីដប់ប្រាំបានបញ្ចប់។ វ្យាសៈបានមានពាក្យថា៖ «កុំបង្ករបួសដល់សត្វលោកណាមួយ; កុំប្រាប់ពាក្យមិនពិតឡើយ។ កុំបញ្ចេញពាក្យដែលបង្កអន្តរាយ ឬពាក្យដែលផ្អែមតែប៉ុណ្ណោះដើម្បីឲ្យគេពេញចិត្ត; ហើយកុំក្លាយជាចោរឡើយ»។
Verse 2
तृणं वा यदि वा शाकं मृदं वा जलमेव वा / परस्यापहरञ्जन्तुर्नरकं प्रतिपद्यते
មិនថាជាស្មៅមួយសន្លឹក ឬបន្លែ ឬដុំដី ឬសូម្បីតែទឹកក៏ដោយ—សត្វណាដែលលួចយករបស់អ្នកដទៃ នោះនឹងធ្លាក់ទៅនរក។
Verse 3
न राज्ञः प्रतिगृह्णीयान्न शूद्रपतितादपि / न चान्यस्मादशक्तश्च निन्दितान् वर्जयेद् बुधः
អ្នកប្រាជ្ញមិនគួរទទួលអំណោយពីព្រះរាជា មិនពីសូទ្រៈ និងមិនពីអ្នកដែលធ្លាក់ចេញពីធម៌ល្អ។ ក៏មិនគួរទទួលពីអ្នកឧបត្ថម្ភផ្សេងទៀតដែលមិនអាចឧបត្ថម្ភដោយត្រឹមត្រូវ។ អ្នកមានវិចារណញ្ញាណគួរជៀសវាងអំណោយពីអ្នកដែលគួរត្រូវស្តីបន្ទោស។
Verse 4
नित्यं याचनको न स्यात् पुनस्तं नैव याचयेत् / प्राणानपहरत्येवं याचकस्तस्य दुर्मतिः
មិនគួរជាមនុស្សសុំទានជានិច្ចទេ ហើយក៏មិនគួរសុំម្តងហើយម្តងទៀតពីមនុស្សដដែលឡើយ។ ព្រោះដោយរបៀបនេះ អ្នកសុំដែលមានចិត្តអាក្រក់ ដូចជាលួចយកដង្ហើមជីវិតរបស់គេ ដោយការពឹងផ្អែក និងរំខានមិនឈប់។
Verse 5
न देवद्रव्यहारी स्याद् विशेषेण द्विजोत्तमः / ब्रह्मस्वं वा नापहरेदापद्यपि कदाचन
ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរបំផុត មិនត្រូវជាចោរលួចទ្រព្យដែលបានឧទ្ទិសដល់ទេវតាទេ ជាពិសេស។ ហើយក៏មិនត្រូវយកទ្រព្យរបស់ព្រាហ្មណ៍ឡើយ ទោះស្ថិតក្នុងគ្រាអាសន្នក្តី។
Verse 6
न विषं विषमित्याहुर्ब्रह्मस्वं विषमुच्यते / देवस्वं चापि यत्नेन सदा परिहरेत् ततः
គេនិយាយថា ពុលធម្មតាមិនមែនជាពុលអាក្រក់បំផុតទេ; ពុលដ៏សាហាវបំផុតគឺទ្រព្យរបស់ព្រាហ្មណ៍ (ពេលយកដោយមិនត្រឹមត្រូវ)។ ដូច្នេះ ដោយការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ គួរជៀសវាងជានិច្ច ការយកទ្រព្យរបស់ទេវតាផងដែរ។
Verse 7
पुष्पे शाक्रोदके काष्ठे तथा मूले फले तृणे / अदत्तादानमस्तेयं मनुः प्राह प्रजापतिः
ចំពោះផ្កា បន្លែ ទឹក ឈើ ក៏ដូចជាឫស ផ្លែ និងស្មៅ—មនុ (Manu) ព្រាជាបតិ (Prajāpati) បានប្រកាសថា ការយកអ្វីដែលមិនបានផ្តល់ គឺជាចោរកម្ម; អស្តេយ (asteya) គឺវិន័យនៃការមិនលួច ដោយទប់ស្កាត់ការយកដោយមិនបានអនុញ្ញាត។
Verse 8
ग्रहीतव्यानि पुष्पाणि देवार्चनविधौ द्विजाः / नैकस्मादेव नियतमननुज्ञाय केवलम्
ឱ ទ្វិជៈទាំងឡាយ ក្នុងវិធីបូជាទេវតា គួរប្រមូលផ្កាតាមច្បាប់នៃការអារចនា។ មិនគួរយកផ្កាជាប់ជានិច្ចពីកន្លែងតែមួយប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនសុំការអនុញ្ញាតជាមុនឡើយ។
Verse 9
तृणं काष्ठं फलं पुष्पं प्रकाशं वै हरेद् बुधः / धर्मार्थं केवलं विप्रा ह्यन्यथा पतितो भवेत्
បណ្ឌិតអាចយកត្រឹមស្មៅ ឈើឆេះ ផ្លែឈើ ផ្កា និងពន្លឺតិចតួច តែសម្រាប់ធម៌ប៉ុណ្ណោះ; ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ បើធ្វើដោយចេតនាផ្សេង នោះក្លាយជាអ្នកធ្លាក់ចុះ។
Verse 10
तिलमुद्गयवादीनां मुष्टिर्ग्राह्या पथि स्थितैः / क्षुधार्तैर्नान्यथा विप्रा धर्मविद्भिरिति स्थितिः
អ្នកដំណើរដែលឈឺចាប់ដោយឃ្លាននៅលើផ្លូវ អាចយកតែម្ហូបមួយក្តាប់ដៃនៃល្ង មូដ្គ (សណ្តែកបៃតង) យវ (ស្រូវបារ្លី) និងអ្វីៗដូច្នោះ ប៉ុណ្ណោះ—មិនលើសពីនេះទេ។ នេះជាច្បាប់ដែលបានដាក់តាំង ឱ ព្រាហ្មណ៍ ដូចដែលអ្នកដឹងធម៌បានដឹង។
Verse 11
न धर्मस्यापदेशेन पापं कृत्वा व्रतं चरेत् / व्रतेन पापं प्रच्छाद्य कुर्वन् स्त्रीशूद्रदम्भनम्
មិនគួរធ្វើបាបដោយយក “ធម៌” ជាលេស ហើយបន្ទាប់មកទៅប្រតិបត្តិវ្រត។ ក៏មិនគួរ នៅពេលប្រតិបត្តិវ្រត បិទបាំងអំពើខុស និងធ្វើការលួចលាក់បោកបញ្ឆោតដោយភាពក្លែងក្លាយ—ជាពិសេសបង្ហាញភាពសុចរិតចំពោះស្ត្រី និងសូទ្រ។
Verse 12
प्रेत्येह चेदृशो विप्रो गर्ह्यते ब्रह्मवादिभिः / छद्मनाचरितं यच्च व्रतं रक्षांसि गच्छति
ព្រាហ្មណ៍ប្រភេទនេះ ទាំងក្រោយស្លាប់ និងសូម្បីនៅក្នុងជីវិតនេះផង ត្រូវបានអ្នកប្រកាសព្រះព្រហ្ម (ព្រះសច្ចៈ) ស្តីបន្ទោស; ហើយវ្រតណាដែលគេប្រតិបត្តិដោយល្បិចក្លែងក្លាយ នោះទៅដល់រាក្សស—ផ្តល់ផលអារក្ស មិនមែនបុណ្យសក្ការៈទេ។
Verse 13
अलिङ्गी लिङ्गिवेषेण यो वृत्तिमुपजीवति / स लिङ्गिनां हरेदेनस्तिर्यग्योनौ च जायते
អ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកបោះបង់ពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែរស់ដោយពាក់សម្លៀកបំពាក់នៃអ្នកបោះបង់—គេប្លន់យកបុណ្យរបស់សមណៈពិត; ដោយអំពើបាបនោះ គេកើតក្នុងកំណើតសត្វផងដែរ។
Verse 14
बैडालव्रतिनः पापा लोके धर्मविनाशकाः / सद्यः पतन्ति पापेषु कर्मणस्तस्य तत् फलम्
មនុស្សបាបដែលប្រតិបត្តិ «វ្រតសត្វឆ្មា» ដោយលាក់ពុត បំផ្លាញធម៌ក្នុងលោក នោះធ្លាក់ចូលបាបភ្លាមៗ; នេះជាផលនៃកម្មប្រភេទនោះ។
Verse 15
पाषण्डिनो विकर्मस्थान् वामाचारांस्तथैव च / पञ्चरात्रान् पाशुपतान् वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत्
មិនគួរគោរព—even ដោយពាក្យប៉ុណ្ណោះ—ចំពោះពួកបែកសាសនា និងពួកបដិសេធធម៌ អ្នកឈរលើអំពើហាមឃាត់ និងអ្នកដើរតាមមាគ៌ាខាងឆ្វេង; ហើយក្នុងបរិបទនៃពិធីបូជានេះ ក៏មិនគួរថ្វាយការគោរពដល់អ្នកតាមបញ្ចរាត្រ ឬបាសុបតផងដែរ។
Verse 16
वेदनिन्दारतान् मर्त्यान् देवनिन्दारतांस्तथा / द्विजनिन्दारतांश्चैव मनसापि न चिन्तयेत्
មិនគួរនឹកគិត—even ក្នុងចិត្ត—អំពីមនុស្សស្លាប់ដែលរីករាយក្នុងការប្រមាថវេទៈ រីករាយក្នុងការប្រមាថទេវតា ហើយរីករាយក្នុងការប្រមាថពួកទ្វិជ (អ្នកកើតពីរដង) ផងដែរ។
Verse 17
याजनं योनिसंबन्धं सहवासं च भाषणम् / कुर्वाणः पतते जन्तुस्तस्माद् यत्नेन वर्जयेत्
អ្នកណាធ្វើការជាព្រះសាស្ត្រាចារ្យបូជាយញ្ញាដោយមិនសមរម្យ មានទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទ/ស្បូន មានការរស់នៅជិតស្និទ្ធ និងការសន្ទនាខាងក្នុងជាមួយអ្នកមិនសម នោះធ្លាក់ចេញពីធម៌; ដូច្នេះគួរប្រុងប្រយ័ត្នជៀសវាងដោយខិតខំ។
Verse 18
देवद्रोहाद् गुरुद्रोहः कोटिकोटिगुणाधिकः / ज्ञानापवादो नास्तिक्यं तस्मात् कोटिगुणाधिकम्
បើប្រៀបធៀបនឹងការប្រឆាំងទេវតា ការក្បត់គ្រូ (គុរុ) ធ្ងន់ធ្ងរជាងរាប់លានលានដង។ ហើយការបង្ខូចចំណេះដឹងពិត—គឺការបដិសេធដោយអនាស្តិក្យ—ធ្ងន់ធ្ងរជាងនោះរាប់លានលានដងទៀត។
Verse 19
गोभिश्च दैवतैर्विप्रैः कृष्या राजोपसेवया / कुलान्यकुलतां यान्ति यानि हीनानि धर्मतः
ដោយការចិញ្ចឹមគោ ការបម្រើពិធីដល់ទេវតា ការស្និទ្ធស្នាលនឹងព្រះព្រាហ្មណ៍ កសិកម្ម និងការបម្រើព្រះរាជា សូម្បីតែគ្រួសារដែលខ្វះធម៌ ក៏អាចធ្លាក់ចេញពីកិត្តិយសវង្សត្រកូល ទៅជាស្ថានភាព «អកុល» (គ្មានវង្ស)។
Verse 20
कुविवाहैः क्रियालोपैर्वेदानध्ययनेन च / कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च
ដោយអាពាហ៍ពិពាហ៍មិនសមរម្យ ដោយបោះបង់ពិធីកិច្ចដែលបានកំណត់ ដោយមិនសិក្សាវេទ និងដោយរំលោភលើព្រះព្រាហ្មណ៍ គ្រួសារនានាធ្លាក់ពីវង្សត្រកូលថ្លៃថ្នូរ ទៅជាស្ថានភាពទាបថោក។
Verse 21
अनृतात् पारदार्याच्च तथाभक्ष्यस्य भक्षणात् / अश्रौतधर्माचरणात् क्षिप्रं नश्यति वै कुलम्
ដោយពាក្យកុហក ដោយអំពើផិតក្បត់ ដោយបរិភោគអ្វីដែលហាមឃាត់ និងដោយអនុវត្តធម៌និងពិធីដែលវេទាមិនអនុញ្ញាត វង្សត្រកូលមួយពិតជាវិនាសយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
Verse 22
अश्रोत्रियेषु वै दानाद् वृषलेषु तथैव च / विहिताचारहीनेषु क्षिप्रं नश्यति वै कुलम्
ដោយទានដល់អ្នកមិនបានបណ្តុះបណ្តាលវេទ (អស្រូត្រីយ) ដល់មនុស្សទាបថោកឬមិនសម (វೃಷល) និងដល់អ្នកខ្វះអាចារ្យប្រពៃណីដែលបានកំណត់ វង្សត្រកូលមួយពិតជាវិនាសយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
Verse 23
नाधार्मिकैर्वृते ग्रामे न व्याधिबहुले भृशम् / न शूद्रराज्ये निवसेन्न पाषण्डजनैर्वृते
មិនគួរស្នាក់នៅក្នុងភូមិដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយអ្នកអធម៌ មិនគួរស្នាក់នៅកន្លែងដែលជំងឺរាលដាលខ្លាំង មិនគួរស្នាក់នៅក្នុងអាណាចក្រដែលស៊ូទ្រាជាអ្នកគ្រប់គ្រង ហើយក៏មិនគួរស្នាក់នៅកន្លែងដែលពោរពេញដោយពួកបាសណ្ឌ (និកាយប្រឆាំងវេទ) ដែរ។
Verse 24
हिमवद्विन्ध्ययोर्मध्ये पूर्वपश्चिमयोः शुभम् / मुक्त्वा समुद्रयोर्देशं नान्यत्र निवसेद् द्विजः
ព្រះពុទ្ធជន (ទ្វិជៈ) គួរស្នាក់នៅក្នុងដែនដ៏មង្គល រវាងភ្នំហិមាល័យ និងវិន្ធ្យា ពីកើតទៅលិច; លះបង់ដែនឆ្នេរសមុទ្រទាំងពីរ ហើយមិនគួរស្នាក់នៅទីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 25
कृष्णो वा यत्र चरति मृगो नित्यं स्वभावतः / पुण्याश्च विश्रुता नद्यस्तत्र वा निवसेद् द्विजः
ទ្វិជៈគួរស្នាក់នៅកន្លែងដែលក្តាន់ពណ៌ខ្មៅដើរលេងជានិច្ចតាមធម្មជាតិ ឬកន្លែងដែលទន្លេបរិសុទ្ធល្បីល្បាញហូរឆ្លងកាត់។
Verse 26
अर्धक्रोशान्नदीकूलं वर्जयित्वा द्विजोत्तमः / नान्यत्र निवसेत् पुण्यं नान्त्यजग्रामसन्निधौ
ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរគួរជៀសវាងការស្នាក់នៅជិតច្រាំងទន្លេក្នុងចម្ងាយកន្លះក្រូស; ហើយក៏មិនគួរស្នាក់នៅទីផ្សេងទៀតដែរ ប្រសិនបើទីនោះទោះត្រូវគេថាមង្គល ក៏នៅជិតភូមិរបស់អន្ត្យជៈ (អ្នកក្រៅវណ្ណៈ)។
Verse 27
न संवसेच्च पतितैर्न चण्डालैर्न पुक्कसैः / न मूर्खैर्नावलिप्तैश्च नान्त्यैर्नान्त्यावसायिभिः
មិនគួរស្នាក់នៅជិតស្និទ្ធជាមួយអ្នកធ្លាក់ចុះ (បតិតៈ) ឬជាមួយចណ្ឌាល និងពុកកស; ក៏មិនគួរជាមួយមនុស្សល្ងង់ ឬអ្នកអួតអាង; ហើយក៏មិនគួរជាមួយអ្នកដែលគេរាប់ថា «ក្រៅវណ្ណៈ» ឬអ្នករស់ដោយមុខរបររបស់ក្រៅវណ្ណៈ។
Verse 28
एकशय्यासनं पङ्क्तिर्भाण्डपक्वान्नमिश्रणम् / याजनाध्यापने योनिस्तथैव सहभोजनम्
ការចែករំលែកគ្រែឬកៅអីដូចគ្នា ការអង្គុយជួរបរិភោគរួមគ្នា ការលាយបញ្ចូលអាហារឆ្អិន និងភាជនៈ; ការធ្វើយាជក (បូជាចារ្យ) ឬបង្រៀនឆ្លងកាត់ព្រំដែនដែលហាម; ហើយការបរិភោគរួមគ្នា—ទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមូលហេតុនៃការលាយឡំមិនសមគួរ។
Verse 29
सहाध्यायस्तु दशमः सहयाजनमेव च / एकादश समुद्दिष्टा दोषाः साङ्कर्यसंज्ञिताः
កំហុសទីដប់គឺ «អានសូត្ររួម» ដោយលាយមេរៀនមិនត្រឹមត្រូវ ហើយ «បូជាកម្មរួម» ដោយលាយតួនាទីយាជ្ញៈ។ កំហុសទាំងដប់មួយនេះត្រូវបានរាប់បញ្ជី ហៅរួមថា «សង្គរយៈ (saṅkarya)» គឺភាពច្របូកច្របល់ដោយការលាយបញ្ចូល។
Verse 30
समीपे वा व्यवस्थानात् पापं संक्रमते नृणाम् / तस्मात् सर्वप्रयत्नेन साङ्कर्यं परिवर्जयेत्
ដោយតែឈរ ឬរស់នៅជិតគ្នា បាបអាចឆ្លងទៅមនុស្សដូចជាជំងឺឆ្លង។ ដូច្នេះ គួរប្រឹងប្រែងគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីជៀសវាង «សង្គរ (saṅkara)» គឺការលាយបញ្ចូលដែលនាំទៅកាន់ភាពច្របូកច្របល់នៃធម៌។
Verse 31
एकपङ्क्त्युपविष्टा ये न स्पृशन्ति परस्परम् / भस्मना कृतमर्यादा न तेषां संकरो भवेत्
អ្នកដែលអង្គុយជាជួរតែមួយ ប៉ុន្តែមិនប៉ះគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយកំណត់ព្រំដែនដោយសញ្ញាផេះបរិសុទ្ធ (ភស្ម) — ក្នុងចំណោមពួកគេ មិនមាន «សង្គរ» ការលាយបញ្ចូលឡើយ។
Verse 32
अग्निना भस्मना चैव सलिलेनावसेकतः / द्वारेण स्तम्भमार्गेण षड्भिः पङ्क्तिर्विभिद्यते
ដោយភ្លើង ដោយផេះបរិសុទ្ធ និងដោយព្រួសទឹក; ហើយដោយទ្វារ និងដោយផ្លូវដែលស្របតាមសសរ — ដោយវិធីទាំងប្រាំមួយនេះ ជួរពិធីត្រូវបានកំណត់ និងបំបែកឲ្យច្បាស់។
Verse 33
न कुर्याच्छुष्कवैराणि विवादं च न पैशुनम् / परक्षेत्रे गां धयन्तीं न चाचक्षीत कस्यचित् / न संवदेत् सूतके च न कञ्चिन्मर्मणि स्पृशेत्
មិនគួរបង្កសត្រូវភាពឥតប្រយោជន៍ មិនគួរឈ្លោះប្រកែក ឬនិយាយបង្កាច់បង្ខូច។ មិនគួរប្រាប់អ្នកណាអំពីគោដែលកំពុងបំបៅកូន នៅក្នុងស្រែរបស់អ្នកដទៃ។ មិនគួរនិយាយក្នុងពេលសូតក (sūtaka) នៃអសុចិត្ដពិធី ហើយមិនគួរប៉ះអ្នកណាត្រង់កន្លែងងាយរងរបួស ឬកន្លែងសម្ងាត់។
Verse 34
न सूर्यपरिवेषं वा नेन्द्रचापं शवाग्निकम् / परस्मै कथयेद् विद्वान् शशिनं वा कदाचन
បណ្ឌិតមិនគួរប្រាប់អ្នកដទៃឡើយ នៅពេលណាក៏ដោយ អំពីនិមិត្តអាក្រក់ ដូចជា រង្វង់ពន្លឺជុំវិញព្រះអាទិត្យ ឥន្ទ្រធនូ ភ្លើងសព (ភ្លើងបូជាសព) ឬសូម្បីតែព្រះចន្ទ។
Verse 35
न कुर्याद् बहुभिः सार्धं विरोधं बन्धुभिस्तथा / आत्मनः प्रतिकूलानि परेषां न समाचरेत्
មិនគួរចូលរួមជម្លោះជាមួយមនុស្សជាច្រើនទេ ហើយក៏មិនគួរជម្លោះសូម្បីតែជាមួយសាច់ញាតិរបស់ខ្លួន។ ហើយមិនគួរធ្វើដល់អ្នកដទៃនូវអ្វីដែលខ្លួនឯងមិនពេញចិត្ត។
Verse 36
तिथिं पक्षस्य न ब्रूयात् न नक्षत्राणि निर्दिशेत् / नोदक्यामभिभाषेत नाशुचिं वा द्विजोत्तमः
ទ្វិជជាន់ខ្ពស់មិនគួរប្រកាសថ្ងៃចន្ទគតិ (តិថិ) ឬពាក់កណ្តាលខែទេ ហើយក៏មិនគួរចង្អុលបង្ហាញនក្ខត្រ។ មិនគួរនិយាយជាមួយស្ត្រីមានរដូវ ឬអ្នកមិនបរិសុទ្ធឡើយ។
Verse 37
न देवगुरुविप्राणां दीयमानं तु वारयेत् / न चात्मानं प्रशंसेद् वा परनिन्दां च वर्जयेत् / वेदनिन्दां देवनिन्दां प्रयत्नेन विवर्जयेत्
មិនគួររារាំងអំណោយដែលកំពុងត្រូវបានប្រគេនដល់ទេវតា ដល់គ្រូ ឬដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ឡើយ។ ក៏មិនគួរសរសើរខ្លួនឯងទេ ហើយគួរជៀសវាងការរិះគន់អ្នកដទៃ។ ត្រូវខិតខំជៀសវាងការប្រមាថវេដ និងការប្រមាថទេវតា។
Verse 38
यस्तु देवानृषीन् विप्रान्वेदान् वा निन्दति द्विजः / न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा शास्त्रेष्विह मुनीश्वराः
ប៉ុន្តែទ្វិជណាដែលប្រមាថទេវតា ព្រះឥសី ព្រះព្រាហ្មណ៍មហាមុនី ឬវេដ—ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ—ក្នុងសាស្ត្រនេះ មិនឃើញមានការប្រាយសំណង (ការសម្អាតបាប) សម្រាប់គាត់ឡើយ។
Verse 39
निन्दयेद् वै गुरुं देवं वेदं वा सोपबृंहणम् / कल्पकोटिशतं साग्रं रौरवे पच्यते नरः
ពិតប្រាកដ អ្នកណាដែលប្រមាថគ្រូ (គុរុ) ព្រះទេវតា ឬវេដៈជាមួយនឹងអង្គបន្ថែម និងសេចក្តីពន្យល់អធិប្បាយ នោះបុគ្គលនោះត្រូវរងទុក្ខដូចត្រូវដុតក្នុងនរក រោរវៈ អស់រយកោដិកល្ប និងលើសទៀត។
Verse 40
तूष्णीमासीत निन्दायां न ब्रूयात् किञ्चिदुत्तरम् / कर्णौ पिधाय गन्तव्यं न चैतानवलोकयेत्
ពេលជួបការប្រមាថ ឲ្យអង្គុយស្ងៀម មិនត្រូវឆ្លើយតបអ្វីទាំងអស់។ បិទត្រចៀកហើយចាកចេញទៅ ហើយកុំសូម្បីតែមើលមនុស្សទាំងនោះ។
Verse 41
वर्जयेद् वै रहस्यानि परेषां गूहयेद् बुधः / विवादं स्वजनैः सार्धं न कुर्याद् वै कदाचन
បណ្ឌិតគួរជៀសវាងការបង្ហាញអាថ៌កំបាំង ហើយគួររក្សាការសម្ងាត់របស់អ្នកដទៃឲ្យលាក់បាំង។ មិនគួរធ្លាប់ធ្វើជម្លោះជាមួយសាច់ញាតិរបស់ខ្លួនឡើយ។
Verse 42
न पापं पापिनां ब्रूयादपापं वा द्विजात्तमाः / सतेनतुल्यदोषः स्यान्मिथ्या द्विर्देषवान् भवेत्
ឱ ព្រះទ្វិជជាតល្អបំផុត! មិនគួរប្រកាសអំពើបាបរបស់អ្នកមានបាប ឬប្រកាសថាអ្នកគ្មានបាបជាមនុស្សមានបាបឡើយ។ ការធ្វើដូច្នេះមានទោសស្មើនឹងការលួច; បើនិយាយមិនពិត ទោសនឹងកើនទ្វេដង។
Verse 43
यानि मिथ्याभिशस्तानां पतन्त्यश्रूणि रोदनात् / तानिपुत्रान् पशून्घ्निन्ति तेषां मिथ्याभिशंसिनाम्
ទឹកភ្នែកដែលធ្លាក់ចុះពីអ្នកដែលត្រូវចោទប្រកាន់ដោយមិនពិត ខណៈពួកគេយំសោក នោះទឹកភ្នែកទាំងនោះក្លាយជាអ្នកបំផ្លាញកូនប្រុស និងសត្វគោ-សត្វចិញ្ចឹមរបស់អ្នកចោទប្រកាន់ដោយមិនពិត។
Verse 44
ब्रिह्महत्यासुरापाने स्तेयगुर्वङ्गनागमे / दृष्टं विशोधनं वृद्धैर्नास्ति मिथ्याभिशंसने
សម្រាប់អំពើសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ ការផឹកស្រាមេរា ការលួច និងការចូលទៅកាន់ភរិយាគ្រូ អ្នកចាស់ទុំបានទទួលស្គាល់ពិធីសំអាតបាបដែលបរិសុទ្ធ។ តែសម្រាប់ការចោទប្រកាន់ក្លែងក្លាយ (បង្ខូចកេរ្តិ៍) ពួកគេមិនឃើញការសំអាតណាមួយឡើយ។
Verse 45
नेक्षेतोद्यन्तमादित्यं शशिनं चानिमित्ततः / नास्तं यान्तं न वारिस्थं नोपसृष्टं न मघ्यगम् / तिरोहितं वाससा वा नादर्शान्तरगामिनम्
មិនគួរមើលព្រះអាទិត្យកំពុងរះ ឬព្រះចន្ទដោយគ្មានហេតុសមរម្យ; មិនគួរមើលព្រះអាទិត្យកំពុងលិច ឬព្រះអាទិត្យដែលឆ្លុះក្នុងទឹក ឬពេលគ្រាស ឬពេលឈរនៅកណ្ដាលថ្ងៃ; ក៏មិនគួរមើលពេលត្រូវគ្របដោយក្រណាត់ ឬឃើញតាមកញ្ចក់ និងផ្ទៃឆ្លុះឡើយ។
Verse 46
न नग्नां स्त्रियमीक्षेत पुरुषं वा कदाचन / न च मूत्रं पुरीषं वा न च संस्पृष्टमैथुनम् / नाशुचिः सूर्यसोमादीन् ग्रहानालोकयेद् बुधः
មិនគួរមើលស្ត្រីអាក្រាត ឬបុរសអាក្រាតនៅពេលណាក៏ដោយ។ មិនគួរមើលទឹកនោម ឬអាចម៍ និងមិនគួរមើលការរួមភេទដែលកំពុងប្រព្រឹត្ត។ អ្នកប្រាជ្ញ នៅពេលមិនបរិសុទ្ធ មិនគួរមើលព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ និងគ្រាហៈដទៃទៀត (ពន្លឺមេឃ)។
Verse 47
पतितव्यङ्गचण्डालानुच्छिष्टान् नावलोकयेत् / नाभिभाषेत च परमुच्छिष्टो वावगुण्ठितः
មិនគួរមើលសូម្បីតែអ្នកធ្លាក់ចុះ អ្នកពិការ ឬចណ្ឌាល នៅពេលពួកគេស្ថិតក្នុងសភាពអុច្ឆិષ્ટ (មិនបរិសុទ្ធពីអាហារសល់)។ ក៏មិនគួរនិយាយជាមួយពួកគេឡើយ ជាពិសេសនៅពេលខ្លួនឯងមានមហាអុច្ឆិષ્ટ ឬនៅពេលគ្របមុខ/គ្របខ្លួនតាមពិធីមិនបរិសុទ្ធ។
Verse 48
न पश्येत् प्रेतसंस्पर्शं न क्रुद्धस्य गुरोर्मुखम् / न तैलोदकयोश्छायां न पत्नीं भोजने सति / नामुक्तबन्धनाङ्गां वा नोन्मत्तं मत्तमेव वा
មិនគួរមើលអ្នកដែលមានមលិនដោយការប៉ះពាល់សព; មិនគួរមើលមុខគ្រូនៅពេលគាត់ខឹង; មិនគួរមើលរូបឆ្លុះក្នុងប្រេង ឬក្នុងទឹក; មិនគួរមើលភរិយា ខណៈពេលកំពុងបរិភោគ; មិនគួរមើលអ្នកដែលអវយវៈនៅតែចងជាប់ (មិនទាន់ដោះចេញ) ឬអ្នកឆ្កួត ឬអ្នកស្រវឹង។
Verse 49
नाश्नीयात् भार्यया सार्धंनैनामीक्षेत चाश्नतीम् / क्षुवन्तीं जृम्भमाणां वा नासनस्थां यथासुखम्
មិនគួរបរិភោគអាហារជាមួយភរិយាទេ ហើយកុំមើលនាងពេលនាងកំពុងបរិភោគ; កុំមើលពេលនាងកំពុងកណ្ដាស់ ឬកំពុងអណ្ដែតមាត់ (យ៉ាវ) ឬអង្គុយដោយស្រួលតាមចិត្ត។
Verse 50
नोदके चात्मनो रूपं न कूलं श्वभ्रमेव वा / न लङ्घयेच्च मूत्रं वा नाधितिष्ठेत् कदाचन
មិនគួរមើលរូបឆ្លុះរបស់ខ្លួនក្នុងទឹកទេ; ក៏មិនគួរជាន់លើច្រាំងទន្លេ ឬគែមរណ្តៅដែរ។ មិនគួរលោតកាត់លើទឹកនោម ហើយមិនគួរឈរលើវាឡើយ។
Verse 51
न शूद्राय मतिं दद्यात् कृशरं पायसं दधि / नोच्छिष्टं वा मधु घृतं न च कृष्णाजिनं हविः
មិនគួរផ្តល់អនុសាសន៍សក្ការៈ ឬសេចក្តីណែនាំសម្ងាត់ដល់សូទ្រៈទេ; ក៏មិនគួរផ្តល់ម្ហូបក្រឹសរៈ បាយទឹកដោះ (បាយាស) ឬទឹកដោះជូរ។ ក៏មិនគួរផ្តល់អាហារសល់ មិនគួរផ្តល់ទឹកឃ្មុំ ឬគី (ghee) ហើយមិនគួរផ្តល់ស្បែកក្តាន់ខ្មៅ ឬហាវិស (បូជាអាហារ) ដែរ។
Verse 52
न चैवास्मै व्रतं दद्यान्न च धर्मं वदेद् बुधः / न च क्रोधवशं गच्छेद् द्वेषं रागं च वर्जयेत्
បណ្ឌិតមិនគួរផ្តល់វ្រត (ពិធីសច្ចៈ) ដល់មនុស្សដូច្នោះទេ ហើយក៏មិនគួរប្រាប់អំពីធម៌កាតព្វកិច្ចសក្ការៈដែរ។ ក៏មិនគួរធ្វើតាមអំណាចកំហឹងឡើយ; គួរលះបង់ទាំងការស្អប់ និងការចងចិត្ត។
Verse 53
लोभं दम्भं तथा यत्नादसूयां ज्ञानकुत्सनम् / ईर्ष्यां मदं तथा शोकं मोहं च परिवर्जयेत्
គួរខិតខំដោយចេតនា លះបង់លោភៈ និងការលាក់ពុត; លះបង់ការច្រណែនព្យាបាទ និងការបង្អាប់ប្រាជ្ញាពិត។ ហើយដូចគ្នានេះ លះបង់ការច្រណែន អំនួត ទុក្ខសោក និងមោហៈ។
Verse 54
न कुर्यात् कस्यचित् पीडां सुतं शिष्यं च ताडयेत् / न हीनानुपसेवेत न च तीक्ष्णमतीन् क्वचित्
កុំបង្កទុក្ខដល់អ្នកណាម្នាក់ឡើយ។ ទោះបីបង្រៀនកូន ឬសិស្ស ក៏កុំវាយឲ្យក្លាយជាការឃោរឃៅ។ កុំសេពគប់មនុស្សចិត្តទាប ហើយកុំស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកមានបញ្ញាមុតស្រួចប៉ះពាល់ចិត្ត។
Verse 55
नात्मानं चावमन्येत दैन्यं यत्नेन वर्जयेत् / न विशिष्टानसत्कुर्यात् नात्मानं वा शपेद् बुधः
កុំមើលងាយខ្លួនឯងឡើយ; ចូរខិតខំជៀសវាងអារម្មណ៍ទុក្ខទាបនិងអស់សង្ឃឹម។ អ្នកប្រាជ្ញមិនគួរមិនគោរពអ្នកលើសខ្លួនទេ ហើយកុំដាក់ពាក្យបណ្តាសាខ្លួនឯង។
Verse 56
न नखैर्विलिखेद् भूमिं गां च संवेशयेन्न हि / न नदीषु नदीं ब्रूयात् पर्वतेषु च पर्वतान्
កុំកោសឬគូសដីដោយក្រចកឡើយ ហើយកុំចាប់គោបង្ខំឲ្យជាប់ក្នុងទ្រុង។ កុំហៅឈ្មោះទន្លេនៅពេលឈរនៅក្នុងទន្លេ ហើយកុំលើកពាក្យអំពីភ្នំនៅពេលស្ថិតក្នុងភ្នំ។
Verse 57
आवासे भोजने वापि न त्यजेत् हसयायिनम् / नावगाहेदपो नग्नो वह्निं नातिव्रजेत् पदा
នៅកន្លែងស្នាក់ ឬពេលបរិភោគអាហារ កុំបោះបង់មិត្តរួមដែលស្នាក់ក្រោមការការពាររបស់ខ្លួន។ កុំចូលទឹកដោយអាក្រាត ហើយកុំជាន់ឆ្លងភ្លើង ឬឆ្លងលើអគ្គីដោយជើង។
Verse 58
शिरो ऽभ्यङ्गावशिष्टेन तैलेनाङ्गं न लेपयेत् / न सर्पशस्त्रैः क्रीडेत स्वानि खानि न संस्पृशेत् / रोमाणि च रहस्यानि नाशिष्टेन सह व्रजेत्
កុំយកប្រេងដែលនៅសល់ពីការលាបក្បាលទៅលាបលើរាងកាយទៀតឡើយ។ កុំលេងល្បែងជាមួយអាវុធ ឬឧបករណ៍សម្លាប់; កុំប៉ះពាល់រន្ធរាងកាយរបស់ខ្លួន។ កុំដើរទៅមកជាមួយសំណល់អាហារមិនបរិសុទ្ធ ហើយកុំធ្វើអំពើសម្ងាត់ដូចជាដករោមរាងកាយដោយមិនស្អាត។
Verse 59
न पाणिपादवाङ्नेत्रचापल्यं समुपाश्रयेत् / न शिश्नोदरचापल्यं न च श्रवणयोः क्वचित्
មិនគួរលះបង់ចិត្តឲ្យរវល់រវាយដោយដៃ ជើង ពាក្យសម្តី ឬភ្នែកឡើយ; ក៏មិនគួរឲ្យភាពរអិលរអួតនៃអង្គភេទ ឬពោះគ្រប់គ្រង; ហើយកុំឲ្យត្រចៀកវង្វេងទៅណាក៏ដោយ។
Verse 60
न चाङ्गनखवादं वै कुर्यान्नाञ्जलिना पिबेत् / नाभिहन्याज्जलं पद्भ्यां पाणिना वा कदाचन
មិនគួរច្របាច់កាយ ឬកោសក្រចកឡើយ; ក៏មិនគួរផឹកទឹកដោយដៃបូកជាអញ្ជលិ។ មិនគួរទាត់ឬបោកទឹកដោយជើង ឬដោយដៃនៅពេលណាមួយឡើយ។
Verse 61
न शातयेदिष्टकाभिः फलानि न फलेन च / न म्लेच्छभाषां शिक्षेत नाकर्षेच्च पदासनम्
មិនគួរបោះឥដ្ឋដើម្បីទម្លាក់ផ្លែឈើឡើយ ហើយក៏មិនគួរបោះផ្លែឈើមួយដើម្បីទម្លាក់ផ្លែឈើមួយទៀតដែរ។ មិនគួររៀនភាសាម្លេច្ឆៈឡើយ ហើយកុំអូសកៅអីជើង ឬកន្លែងអង្គុយទៅមក។
Verse 62
न भेदनमवस्फोटं छेदनं वा विलेखनम् / कुर्याद् विमर्दनं धीमान् नाकस्मादेव निष्फलम्
អ្នកមានប្រាជ្ញាមិនគួរបំបែក បុក កាត់ ឬកោសវត្ថុនោះឡើយ; ក៏មិនគួរខាត់ឬខូតយ៉ាងរឹងរ៉ៃ។ កុំប្រព្រឹត្តដោយចិត្តប្រញាប់ប្រញាល់ ដល់ធ្វើឲ្យពិធីកិច្ចក្លាយជាឥតផល។
Verse 63
नोत्सङ्गेभक्षयेद् भक्ष्यं वृथा चेष्टां च नाचरेत् / न नृत्येदथवा गायेन्न वादित्राणि वादयेत्
មិនគួរញ៉ាំអាហារដោយដាក់លើភ្លៅឡើយ ហើយកុំប្រព្រឹត្តចលនាឥតប្រយោជន៍។ មិនគួររាំ ឬច្រៀង ហើយក៏មិនគួរលេងឧបករណ៍តន្ត្រីដោយភាពលេងសើចឥតវិន័យ។
Verse 64
न संहताभ्यां पाणिभ्यां कण्डूयेदात्मनः शिरः / न लौकिकैः स्तवैर्देवांस्तोषयेद् बाह्यजैरपि
មិនគួរខ្ចីក្បាលខ្លួនដោយបាតដៃទាំងពីរដែលបិតជាប់គ្នា; ហើយក៏មិនគួរព្យាយាមបំពេញព្រះទេវតាដោយសរសើរលោកិយ ឬដោយអំពើខាងក្រៅតែប៉ុណ្ណោះ។
Verse 65
नाक्षैः क्रीडेन्न धावेत नाप्सु विण्मूत्रमाचरेत् / नोच्छिष्टः संविशेन्नित्यं न नग्नः स्नानमाचरेत्
មិនគួរលេងល្បែងស៊ីសងដោយគ្រាប់ឆ្កាង ឬរត់រំខាន; មិនគួរធ្វើអសុចិទឹកដោយបន្ទោរបង់ឬនោមក្នុងទឹក។ មិនគួរដេកទេ ខណៈនៅមានអំពៅអាហារនៅមាត់; ហើយមិនគួរងូតទឹកដោយអាក្រាត។
Verse 66
न गच्छेन्न पठेद् वापि न चैव स्वशिरः स्पृशेत् / न दन्तैर्नखरोमाणि छिन्द्यात् सुप्तं न बोधयेत्
មិនគួរដើរទៅមក ឬសូត្រព្រះវេទក្នុងស្ថានភាពមិនសមរម្យ; ហើយមិនគួរប៉ះក្បាលខ្លួនឯងដោយអសក្ការៈ។ មិនគួរខាំកាត់ក្រចក ឬរោមសក់ដោយធ្មេញ; ហើយមិនគួរដាស់អ្នកកំពុងដេក។
Verse 67
न बालातपमासेवेत् प्रेतधूमं विवर्जयेत् / नैकः सुप्याच्छून्यगृहे स्वयं नोपानहौ हरेत्
មិនគួរប៉ះពាល់ខ្លួនទៅនឹងថ្ងៃក្តៅខ្លាំង; គួរជៀសវាងផ្សែងពីចេតិយភ្លើងសព។ មិនគួរដេកតែម្នាក់ឯងក្នុងផ្ទះទទេ; ហើយមិនគួរដោះស្បែកជើងរបស់ខ្លួនដោយខ្លួនឯង។
Verse 68
नाकारणाद् वा निष्ठीवेन्न बाहुभ्यां नदीं तरेत् / न पादक्षालनं कुर्यात् पादेनैव कदाचन
មិនគួរទឹកមាត់ចេញដោយគ្មានហេតុផល; មិនគួរឆ្លងទន្លេដោយហែលប្រើដៃ។ មិនគួរលាងជើងមួយដោយប្រើជើងមួយទៀតឡើយ។
Verse 69
नाग्नौ प्रतापयेत् पादौ न कांस्ये धावयेद् बुधः / नाभिप्रासरयेद् देवं ब्राह्मणान् गामथापि वा / वाय्वग्निगुरुविप्रान् वा सूर्यं वा शशिनं प्रति
បណ្ឌិតមិនគួរអុជកំដៅជើងនៅក្បែរភ្លើង ឬលាងជើងក្នុងភាជន៍សំរិទ្ធឡើយ។ មិនគួរលាតជើងទៅរកព្រះទេវតា ទៅរកព្រះព្រាហ្មណ៍ ឬសត្វគោទេ—ក៏មិនទៅរកខ្យល់ ភ្លើង គ្រូ អ្នកប្រាជ្ញព្រាហ្មណ៍ ព្រះអាទិត្យ ឬព្រះចន្ទដែរ។
Verse 70
अशुद्धः शयनं यानं स्वाध्यायं स्नानवाहनम् / बहिर्निष्क्रमणं चैव न कुर्वोत कथञ्चन
នៅពេលមិនសុទ្ធ មិនគួរដេកលើគ្រែ ធ្វើដំណើរជិះយាន ធ្វើស្វាធ្យាយ (សូត្រវេដ) ងូតទឹក ឡើងយាន ឬសូម្បីតែចេញទៅក្រៅឡើយ មិនថាករណីណាក៏ដោយ។
Verse 71
स्वप्नमध्ययनं स्नानमुद्वर्तं भोजनं गतिम् / उभयोः संध्ययोर्नित्यं मध्याह्ने चैव वर्जयेत्
គួរជៀសវាងជានិច្ច ការដេក ការសិក្សា ការងូតទឹក ការលាបឬខាត់រាងកាយ ការបរិភោគ និងការដើរទៅមកដោយមិនចាំបាច់—នៅពេលសន្ធ្យាទាំងពីរ (ព្រឹក និងល្ងាច) ហើយក៏នៅពេលថ្ងៃត្រង់ផងដែរ។
Verse 72
न स्पृशेत् पाणिनोच्छिष्टो विप्रोगोब्राह्मणानलान् / न चासनं पदा वापि न देवप्रतिमां स्पृशेत्
ព្រាហ្មណ៍ដែលដៃប្រឡាក់ដោយសំណល់អាហារ មិនគួរប៉ះសត្វគោ ព្រាហ្មណ៍ផ្សេង ឬភ្លើងឡើយ។ ក៏មិនគួរប៉ះកៅអីដោយជើង ហើយមិនគួរប៉ះរូបបដិមាព្រះដែរ។
Verse 73
नाशुद्धो ऽग्निं परिचरेन्न देवान् कीर्तयेदृषीन् / नावगाहेदगाधाम्बु धारयेन्नानिमित्ततः
នៅពេលមិនសុទ្ធ មិនគួរថែរក្សាភ្លើងបរិសុទ្ធ មិនគួរធ្វើបូជាទេវតា មិនគួរសូត្រឈ្មោះឥសីទេ។ ក៏មិនគួរចុះលុយក្នុងទឹកជ្រៅ ហើយមិនគួរធ្វើអាហារអត់ដោយគ្មានហេតុសមរម្យឡើយ។
Verse 74
न वामहस्तेनोद्धत्य पिबेद् वक्त्रेण वा जलम् / नोत्तरेदनुपस्पृश्य नाप्सु रेतः समुत्सृजेत्
មិនគួរលើកទឹកដោយដៃឆ្វេងហើយផឹកទេ ហើយក៏មិនគួរផឹកដោយដាក់មាត់ប៉ះទឹកដោយផ្ទាល់ដែរ។ មិនគួរបន្ទោរបង់ដោយមិនបានប៉ះទឹកសម្រាប់សុទ្ធិកម្មជាមុន ហើយមិនគួរបញ្ចេញវីర్యចូលក្នុងទឹកឡើយ។
Verse 75
अमेध्यलिप्तमन्यद् वा लोहितं वा विषाणि वा / व्यतिक्रमेन्न स्त्रवन्तीं नाप्सु मैथुनमाचरेत् / चैत्यं वृक्षं न वै छिन्द्यान्नाप्सु ष्ठीवनमाचरेत्
មិនគួរជាន់ឆ្លងលើវត្ថុណាដែលលាបដោយអសុចិ ឬលើឈាម ឬលើស្នែងឡើយ។ មិនគួរជាន់ឆ្លងលើស្ត្រីកំពុងមានរដូវ ហើយមិនគួរធ្វើមេថុនក្នុងទឹក។ មិនគួរកាប់ដើមឈើដែលជាកម្មសិទ្ធិនៃចៃត្យ (ទីសក្ការៈ) ហើយមិនគួរទឹកមាត់ចូលក្នុងទឹកឡើយ។
Verse 76
नास्थिभस्मकपालानि न केशान्न च कण्टकान् / तुषाङ्गारकरीषं वा नाधितिष्ठेत् कदाचन
មិនគួរជាន់លើឆ្អឹង ផេះ ឬក្បាលឆ្អឹងឡើយ; មិនគួរជាន់លើសក់ ឬមែកបន្លា; ហើយក៏មិនគួរជាន់លើសំបកស្រូវ អង្គារក្តៅ ឬលាមកទេ នៅពេលណាក៏ដោយ។
Verse 77
न चाग्निं लङ्घयेद् धीमान् नोपदध्यादधः क्वचित् / न चैनं पादतः कुर्यान्मुखेन न धमेद् बुधः
អ្នកប្រាជ្ញមិនគួរជាន់ឆ្លងលើភ្លើងបូជាសក្ការៈទេ ហើយក៏មិនគួរដាក់អ្វីនៅក្រោមវានៅពេលណាក៏ដោយ។ មិនគួរប្រព្រឹត្តចំពោះវាដោយជើងឡើយ; អ្នកមានវិវेकមិនគួរផ្លុំភ្លើងដោយមាត់ទេ។
Verse 78
न कूपमवरोहेत नावेक्षेताशुचिः क्वचित् / अग्नौ न च क्षिपेदग्निं नाद्भिः प्रशमयेत् तथा
មិនគួរចុះទៅក្នុងអណ្តូងទេ ហើយអ្នកមិនសុចរិត (អសុចិ) មិនគួរមើលចូលអណ្តូងនៅពេលណាក៏ដោយ។ មិនគួរបោះអ្វីចូលក្នុងភ្លើង ហើយក៏មិនគួរពន្លត់ភ្លើងដោយទឹកតាមរបៀបនោះដែរ។
Verse 79
सुहृन्मरणमार्तिं वा न स्वयं श्रावयेत् परान् / अपण्यं कूटपण्यं वा विक्रये न प्रयोजयेत्
មិនគួរឲ្យខ្លួនឯងប្រកាសដល់អ្នកដទៃអំពីមរណភាព ឬទុក្ខវេទនារបស់មិត្តស្និទ្ធឡើយ។ ក៏មិនគួរធ្វើពាណិជ្ជកម្មលក់វត្ថុដែលមិនគួរលក់ ឬលក់ទំនិញក្លែងក្លាយដោយល្បិចបោកបញ្ឆោត។
Verse 80
न वह्निं मुखनिश्वासैर् ज्वालयेन्नाशुचिर्बुधः / पुण्यस्थानोदकस्थाने सीमान्तं वा कृषेन्न तु
បុគ្គលប្រាជ្ញាដែលមិនបរិសុទ្ធ មិនគួរបញ្ឆេះភ្លើងដោយផ្លុំខ្យល់ពីមាត់ឡើយ។ ក៏មិនគួរភ្ជួរដីនៅទីបរិសុទ្ធ នៅកន្លែងប្រភពទឹកនៃស្ថានបុណ្យ ឬតាមបន្ទាត់ព្រំដែនដែរ។
Verse 81
न भिन्द्यात् पूर्वसमयमभ्युपेतं कदाचन / परस्परं पशून् व्यालान् पक्षिणो नावबोधयेत्
មិនគួរបំពានលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានទទួលយកពីមុនឡើយ។ ក៏មិនគួរញុះញង់ឲ្យសត្វ—គោ សត្វព្រៃ ឬបក្សី—ប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្នាទេ។
Verse 82
परबाधं न कुर्वोत जलवातातपादिभिः / कारयित्वा स्वकर्माणि कारून् पश्चान्न वञ्चयेत् / सायंप्रातर् गृहद्वारान् भिक्षार्थं नावघट्टयेत्
មិនគួរធ្វើបាបអ្នកដទៃដោយការប្រើទឹក ខ្យល់ កម្ដៅ ពន្លឺថ្ងៃ និងអ្វីៗដូច្នេះដោយខុសគន្លងឡើយ។ បន្ទាប់ពីឲ្យសិប្បករធ្វើការងារដែលត្រូវធ្វើរួច មិនគួរបោកបញ្ឆោតពួកគេក្រោយមកទេ។ ហើយមិនគួរដើរទៅល្ងាច និងព្រឹក ដើម្បីសុំទានដោយគោះទ្វារផ្ទះអ្នកដទៃឡើយ។
Verse 83
बहिर्माल्यं बहिर्गन्धं भार्यया सह भोजनम् / विगृह्य वादं कुद्वारप्रवेशं च विवर्जयेत्
គួរជៀសវាងការពាក់កម្រងផ្កា និងលាបក្លិនក្រអូបដើម្បីបង្ហាញខ្លួនក្រៅផ្ទះ; ការញ៉ាំអាហារជាមួយភរិយាក្នុងរបៀបដែលនាំឲ្យមានភាពមិនសមរម្យ; ការឈ្លោះប្រកែកដោយពាក្យវាទ; និងការចូលតាមទ្វារមិនត្រឹមត្រូវ ឬផ្លូវលាក់លៀម។
Verse 84
न खादन्ब्राह्मणस्तिष्ठेन्न जल्पेद् वा हसन् बुधः / स्वमग्निं नैव हस्तेन स्पृशेन्नाप्सु चिरं वसेत्
ព្រះព្រាហ្មណ៍មិនគួរឈរខណៈកំពុងបរិភោគទេ; អ្នកប្រាជ្ញមិនគួរនិយាយច្រើន ឬសើចលេងក្នុងពេលនោះ។ មិនគួរប៉ះភ្លើងបូជារបស់ខ្លួនដោយដៃ ហើយមិនគួរស្នាក់នៅក្នុងទឹកយូរពេក។
Verse 85
न पक्षकेणोपधमेन्न शूर्पेण न पाणिना / मुखे नैव धमेदग्निं मुखादग्निरजायत
មិនគួរផ្លុំឲ្យភ្លើងឆេះដោយស្លាប មិនដោយកន្ត្រករែងស្រូវ មិនដោយដៃ។ ក៏មិនគួរផ្លុំភ្លើងដោយមាត់ដែរ ព្រោះភ្លើងត្រូវបាននិយាយថាកើតពីមាត់។
Verse 86
परस्त्रियं न भाषेत नायाज्यं याजयेद् द्विजः / नैकश्चरेत् सभां विप्रः समवायं च वर्जयेत्
អ្នកទ្វិជៈមិនគួរនិយាយជាមួយភរិយារបស់អ្នកដទៃ; ព្រាហ្មណ៍ក៏មិនគួរធ្វើពិធីយជ្ញៈជំនួសឲ្យអ្នកមិនសមគួរទទួលយជ្ញៈ។ ព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញមិនគួរចូលសភាតែម្នាក់ឯង ហើយគួរជៀសវាងក្រុមបែងបាក់ និងការរួមគំនិតលាក់លៀម។
Verse 87
न देवायतनं गच्छेत् कदाचिद् वाप्रदक्षिणम् / न वीजयेद् वा वस्त्रेण न देवायतने स्वपेत्
មិនគួរដើរប្រទក្សិណជុំវិញវិហារព្រះដោយរបៀបមិនសមគួរឡើយ; ក៏មិនគួរយកក្រណាត់មកផ្លុំខ្យល់ (បក់) ទេ; ហើយមិនគួរគេងនៅក្នុងបរិវេណវិហារព្រះ។
Verse 88
नैको ऽध्वानं प्रपद्येत नाधार्मिकजनैः सह / न व्याधिदूषितैर्वापि न शूद्रैः पतितेन वा
មិនគួរចេញដំណើរតែម្នាក់ឯងទេ ហើយក៏មិនគួរធ្វើដំណើរជាមួយមនុស្សអធម្ម។ ក៏មិនគួរជាមួយអ្នកដែលជំងឺបានបំពុល ឬជាមួយសូទ្រៈដែលបានធ្លាក់ចេញពីវណ្ណៈ (បាតិត) ដែរ។
Verse 89
नोपानद्वर्जितो वाथ जलादिरहितस्तथा / न रात्रौ नारिणा सार्धं न विना च कमण्डलुम् / नाग्निगोब्राह्मणादीनामन्तरेण व्रजेत् क्वचित्
មិនគួរដើរទៅដោយគ្មានស្បែកជើង ឬគ្មានទឹក និងវត្ថុចាំបាច់ដទៃទៀត។ មិនគួរធ្វើដំណើរពេលយប់ មិនគួរទៅជាមួយស្ត្រី និងមិនគួរខ្វះកមណ្ឌលុ (ប៉ាន់ទឹកសក្ការៈ)។ កុំទៅទីណាដោយមើលរំលងភ្លើង គោ ព្រះព្រាហ្មណ៍ និងសត្វ/អង្គដែលគួរគោរពផ្សេងៗ។
Verse 90
न वत्सतन्त्रीं विततामतिक्रामेत् क्वचिद् द्विजः / न निन्देद् योगिनः सिद्धान् व्रतिनो वायतींस्तथा
ទ្វិជៈមិនគួរឆ្លងកាត់ខ្សែដែលពង្រីកទុកជាសញ្ញាព្រំដែនឡើយ។ ហើយកុំបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះយោគី អ្នកសិទ្ធៈ (អ្នកសម្រេច) អ្នកកាន់វ្រត និងអ្នកបោះបង់លោក (យតី) ដែរ។
Verse 91
देवतायतनं प्राज्ञो देवानां चैव सत्रिणाम् / नाक्रामेत् कामतश्छायां ब्राह्मणानां च गोरपि
អ្នកប្រាជ្ញមិនគួរបង្អាប់ទីស្ថានទេវតា (វិហារព្រះ) ឬបរិវេណបូជាសក្ការៈរបស់ទេវតា និងអ្នកកំពុងប្រតិបត្តិយជ្ញៈឡើយ។ ហើយកុំដោយចិត្តលេងល្បែង ឈានលើស្រមោលរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ឬស្រមោលរបស់គោផងដែរ។
Verse 92
स्वां तु नाक्रमयेच्छायां पतिताद्यैर्न रोगिभिः / नाङ्गारभस्मकेशादिष्वधितिष्ठेत् कदाचन
មិនគួរឲ្យអ្នកធ្លាក់ចុះ (បាតិត) និងអ្នកដូច្នោះ ឬអ្នកជំងឺ ឈានលើស្រមោលរបស់ខ្លួនឡើយ។ ហើយកុំឈរលើអង្ការ (អំបែងភ្លើង) ផេះ សក់ និងសំណល់មិនបរិសុទ្ធដូច្នោះទៀត នៅពេលណាក៏ដោយ។
Verse 93
वर्जयेन्मार्जनीरेणुं स्नानवस्त्रघचोदकम् / न भक्षयेदभक्ष्याणि नापेयं च पिबेद् द्विजः
ទ្វិជៈគួរជៀសវាងធូលីដែលកើតពីការបោសសម្អាត និងទឹកដែលបានប្រើសម្រាប់ងូត និងលាងសម្លៀកបំពាក់។ គាត់មិនគួរញ៉ាំអ្វីដែលហាមឃាត់ឲ្យញ៉ាំ ហើយក៏មិនគួរផឹកអ្វីដែលហាមឃាត់ឲ្យផឹកដែរ។
Frequently Asked Questions
It defines theft broadly as taking anything not given—even grass, water, roots, fruit, flowers, or earth—while framing asteya as disciplined restraint from all ungiven taking, with only narrowly delimited exceptions for dharma or dire traveler-need.
It condemns using vows to conceal sin, performing vratas as social display, and living by the outward marks of renunciation without inner renunciation—calling such conduct a theft of ascetics’ merit and a destroyer of dharma.
Saṅkarya is ‘confusion by mixing’—a set of enumerated faults arising from prohibited commensality, intimacy, shared ritual roles, and close association; it is treated as morally contagious and thus to be avoided or ritually demarcated.
Because it frames śāstra, guru, and deva as the pillars of dharma-knowledge and worship; undermining them destroys the very means of purification, hence it declares extreme consequences and, in places, the absence of expiation.