Sukta 27
Sukta 8.27
Agni (with Maruts, Brahmaṇaspati, and the Viśve Devāḥ as invoked powers)
આ સૂક્ત યજ્ઞમાં અગ્નિને સર્વોપરી યાજ્ઞિક પુરોહિત-શક્તિ તરીકે સ્થાપિત કરીને શરૂ થાય છે; પછી રક્ષણ અને સફળ હવિર્પ્રદાન માટે મરુત, બ્રહ્મણસ્પતિ અને વિશ્વે દેવાઃને સહાયક દૈવી શક્તિઓ તરીકે આહ્વાન કરે છે. મધ્યભાગમાં સવિતૃની ઉન્નત કરનાર ઉષઃપ્રેરણાનો વળાંક આવે છે, જે સર્વ જીવોને હેતુપૂર્ણ ગતિમાં પ્રવર્તાવે છે; કોસ્મિક ઋતનો ક્રમ દૈનિક પુનર્જાગરણ સમાન દર્શાવવામાં આવ્યો છે. અંતે, પુત્ર જેમ બળવાન રક્ષક પસંદ કરે તેમ સમૂહરૂપે દૈવી સહાય પસંદ કરીને, યોગ્ય રીતે ઢોળેલી આહુતિઓ દ્વારા “શ્રેષ્ઠ” (વસુ/વસીયસ)ની પ્રાપ્તિ માટે પ્રાર્થના કરીને સૂક્ત પૂર્ણ થાય છે.
Mantras
Mantra 1
अग्निरुक्थे पुरोहितो ग्रावाणो बर्हिरध्वरे । ऋचा यामि मरुतो ब्रह्मणस्पतिं देवाँ अवो वरेण्यम् ॥
ઉક્થ (સ્તુતિ-ગાન)માં અગ્રે અગ્નિ સ્થાપિત છે; અધ્વર યજ્ઞમાં ગ્રાવાણ (સોમપિષણ-પથ્થરો) અને બર્હિ (પવિત્ર આસન) છે. ઋચાથી હું મરુતો તરફ, બ્રહ્મણસ્પતિ તરફ, અને દેવો તરફ ગમન કરું છું—તેમની અવ (સહાય)ને સર્વોત્તમ વર તરીકે વરીને.
Mantra 2
आ पशुं गासि पृथिवीं वनस्पतीनुषासा नक्तमोषधीः । विश्वे च नो वसवो विश्ववेदसो धीनां भूत प्रावितारः ॥
આ, પશુ (જીવંત શક્તિ) તરફ આવો; વિશાળ પૃથ્વી તરફ, વનસ્પતિઓના અધિપતિઓ તરફ; ઉષા અને નક્ત (પ્રભાત અને રાત્રિ) તરફ; અને ઔષધિઓ (ચિકિત્સક વનસ્પતિઓ) તરફ. અને તમે સર્વે વસુઓ, વિશ્વવેદસો (સર્વજ્ઞ)—અમારી ધી (પ્રેરિત બુદ્ધિ/વિચાર) માટે પ્રાવિતાર (રક્ષક અને આગળ ધપાવનાર) બનો.
Mantra 3
प्र सू न एत्वध्वरोऽग्ना देवेषु पूर्व्यः । आदित्येषु प्र वरुणे धृतव्रते मरुत्सु विश्वभानुषु ॥
અગ્નિ દ્વારા નેતૃત્વ પામતો અમારો અધ્વર યજ્ઞ આગળ વધે—દેવોમાં પ્રાચીન એવા અગ્નિ સાથે. આદિત્યોમાં આગળ, ધૃતવ્રત (સ્થિર વ્રત/નિયમ) ધરાવતા વરુણ તરફ આગળ, અને વિશ્વભાનુ (સર્વપ્રકાશમાન) મરુતોમાં આગળ.
Mantra 4
विश्वे हि ष्मा मनवे विश्ववेदसो भुवन्वृधे रिशादसः । अरिष्टेभिः पायुभिर्विश्ववेदसो यन्ता नोऽवृकं छर्दिः ॥
હે વિશ્વવેદસો (સર્વજ્ઞ દેવો), નિશ્ચયે મનુ—માનવ સાધક—માટે તમે સર્વભુવનના વૃદ્ધિકારક અને હાનિકારકનો નાશ કરનાર છો. અખંડિત રક્ષાશક્તિઓ—પાયુઓ—સાથે, હે સર્વજ્ઞો, અમને વરુણવિહિન (વૃક-રહિત) આશ્રય આપો—અભેદ્ય શરણ, શાંતિનું અખંડ આવરણ.
Mantra 5
आ नो अद्य समनसो गन्ता विश्वे सजोषसः । ऋचा गिरा मरुतो देव्यदिते सदने पस्त्ये महि ॥
આજે એકમન થઈ, સંમતિભર્યા સૌહાર્દ સાથે, હે સર્વે, અમારી પાસે આવો. ઋચા અને ગિરા—સ્તુતિગાન અને પ્રેરિત વાણી—સાથે, હે મરુતો; હે દિવ્ય અદિતિ, આસન અને નિવાસમાં મહાન, અહીં અમારા સદનમાં, અમારા પસ્ત્યે, ઉપસ્થિત રહો.
Mantra 6
अभि प्रिया मरुतो या वो अश्व्या हव्या मित्र प्रयाथन । आ बर्हिरिन्द्रो वरुणस्तुरा नर आदित्यासः सदन्तु नः ॥
હે મરુતો, તમારા પ્રિય હવ્યો તરફ અભિમુખ થાઓ—જે અશ્વસમાન વેગવાળા છે; હે મિત્ર, જેને તમે આગળ ધપાવો છો. પાથરેલા બર્હિ પર ઇન્દ્ર અને વરુણ આવો; હે આદિત્યો, તુરા નરો—બળવાન વીરશક્તિઓ—અમારી સાથે અહીં બેસો.
Mantra 7
वयं वो वृक्तबर्हिषो हितप्रयस आनुषक् । सुतसोमासो वरुण हवामहे मनुष्वदिद्धाग्नयः ॥
અમે—બર્હિસ પાથરેલા અને હવિઃ યોગ્ય રીતે સ્થાપિત કરેલા—માનવ પરંપરામાં, હે વરુણ, તમને આવાહન કરીએ છીએ. અમે સુતસોમા (સોમ પિરસનાર) છીએ; મનુની રીત પ્રમાણે અમારા અગ્નિઓ પ્રજ્વલિત છે—તમારો વિશાળ ઋત (નિયમ) અમને રક્ષે અને સુસંગત રાખે.
Mantra 8
आ प्र यात मरुतो विष्णो अश्विना पूषन्माकीनया धिया । इन्द्र आ यातु प्रथमः सनिष्युभिर्वृषा यो वृत्रहा गृणे ॥
આગળ આવો—હે મરુતો, હે વિષ્ણુ, હે અશ્વિનો, હે પૂષન—અખંડ, અચોર (અનપહરણ) ધિયા સાથે. અને ઇન્દ્ર પ્રથમ આવે વિજય-શોધકો સાથે—વૃષભ, જે અવરોધક વૃત્રને હણે—અમારા સ્તોત્રથી સ્તુત થવા.
Mantra 9
वि नो देवासो अद्रुहोऽच्छिद्रं शर्म यच्छत । न यद्दूराद्वसवो नू चिदन्तितो वरूथमादधर्षति ॥
હે દેવો, અદ્રુહ (અવિશ્વાસઘાતી નહિ) એવા, અમારા માટે અછિદ્ર શર્મ—અખંડ શાંતિ અને આશ્રય—વિસ્તારો. કારણ કે તમે સ્થાપિત કરેલું રક્ષણ-વૃત્ત (વરૂથમ) કોઈ આક્રમણથી—ન દૂરથી, ન તો હવે નજીકથી પણ—પરાજિત થતું નથી.
Mantra 10
अस्ति हि वः सजात्यं रिशादसो देवासो अस्त्याप्यम् । प्र णः पूर्वस्मै सुविताय वोचत मक्षू सुम्नाय नव्यसे ॥
હે હાનિ-વિનાશકો, તમારામાં નિશ્ચયે એક જ જાતીય બંધુત્વ છે; હે દેવો, તમારું પરસ્પરનું સહભાગિત્વ પણ છે. અમારા માટે પ્રાચીન સુપથ—સુવિદિત કલ્યાણમાર્ગ—વિશે ઉચ્ચારો; અને ક્ષણમાં અમને નવીન સુમ્ન (કૃપા) અને મંગળ તરફ દોરી જાઓ.
Mantra 11
इदा हि व उपस्तुतिमिदा वामस्य भक्तये । उप वो विश्ववेदसो नमस्युराँ असृक्ष्यन्यामिव ॥
હવે જ ખરેખર તમારી માટે અમારી સ્તુતિનો સમય છે; હવે જ તમારા આનંદના ભાગ માટેનો સમય છે. હે વિશ્વવેદસો, તમારી પાસે ઉપાસક નમસ્કાર સાથે નજીક વહેતો આવ્યો છે—જેમ એક ધારા બીજી ધારામાં મળી જાય તેમ.
Mantra 12
उदु ष्य वः सविता सुप्रणीतयोऽस्थादूर्ध्वो वरेण्यः । नि द्विपादश्चतुष्पादो अर्थिनोऽविश्रन्पतयिष्णवः ॥
તમારા માટે સવિતા—વરેण्य, સુપ્રણીત—ઉર્ધ્વ ઊભા થયા છે, સારા માર્ગે દોરાયેલા લોકોને ઊંચે ઉઠાવતા. ત્યાર પછી દ્વિપાદ અને ચતુષ્પાદ, પોતાના હેતુને શોધતા, અવિશ્રાંત રહે છે; દરેક પોતપોતાના કાર્ય તરફ ગતિમાન અને ઉડાન માટે ઉત્સુક બને છે.
Mantra 13
देवंदेवं वोऽवसे देवंदेवमभिष्टये । देवंदेवं हुवेम वाजसातये गृणन्तो देव्या धिया ॥
દેવને દેવ—તમને સહાય માટે, દેવને દેવ—પરમ કલ્યાણ માટે અમે આહ્વાન કરીએ છીએ. દેવને દેવ—વાજ (શક્તિ-સમૃદ્ધિ)ના વિજય માટે અમે હૂંકારીએ છીએ, દેવ્ય ધી (દિવ્ય પ્રેરિત બુદ્ધિ)થી સ્તુતિ ગાતા.
Mantra 14
देवासो हि ष्मा मनवे समन्यवो विश्वे साकं सरातयः । ते नो अद्य ते अपरं तुचे तु नो भवन्तु वरिवोविदः ॥
કારણ કે દેવો—માનવ માટે—એક મન, એક ભાવમાં એકત્રિત, સર્વે સાથે, સદા ઉપકારક છે. તેઓ આજે અને પછી પણ અમારા માટે ‘વરિવો-વિદ’—વિસ્તૃત અવકાશના શોધક—બનો; અમારે માટે જગ્યા અને સ્વતંત્રતા ખોલો.
Mantra 15
प्र वः शंसाम्यद्रुहः संस्थ उपस्तुतीनाम् । न तं धूर्तिर्वरुण मित्र मर्त्यं यो वो धामभ्योऽविधत् ॥
હે અદ્રુહ (અકપટી) દેવો, ઉપસ્તુતિઓના આસનમાં સ્થિર રહેલા તમારો હું પ્રચાર કરું છું. હે વરુણ અને મિત્ર, જે નર તમારા ધામો અને નિયમોને અર્પિત થઈ સેવા કરે છે, તેને કોઈ વાંકિયો મર્ત્ય ધૂર્તતા વડે હાનિ કરી શકતો નથી.
Mantra 16
प्र स क्षयं तिरते वि महीरिषो यो वो वराय दाशति । प्र प्रजाभिर्जायते धर्मणस्पर्यरिष्टः सर्व एधते ॥
જે તમને વર-ચયન (સત્ય પસંદગી) માટે અર્પણ કરે છે, તે અભાવને પાર કરી સુરક્ષિત નિવાસમાં પ્રવેશે છે; તે વિશાળ અને મહાન ઇષઃ (બળની પ્રેરણાઓ) પ્રાપ્ત કરે છે. તે પ્રજાઓ સાથે આગળ જન્મે છે, ધર્મ દ્વારા પરિરક્ષિત; સર્વત્ર અરીષ્ટ (અક્ષત) રહી, સમગ્ર અસ્તિત્વમાં વૃદ્ધિ પામે છે.
Mantra 17
ऋते स विन्दते युधः सुगेभिर्यात्यध्वनः । अर्यमा मित्रो वरुणः सरातयो यं त्रायन्ते सजोषसः ॥
ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા) દ્વારા તે યુદ્ધો અને તેમની જીત પ્રાપ્ત કરે છે; સુગ (સારા ગમન) દ્વારા માર્ગે યાત્રા કરે છે. અર્યમા, મિત્ર અને વરુણ—દાનમાં એકરૂપ—જેનને રક્ષવા ઇચ્છે છે તેને એકમતથી રક્ષે છે.
Mantra 18
अज्रे चिदस्मै कृणुथा न्यञ्चनं दुर्गे चिदा सुसरणम् । एषा चिदस्मादशनिः परो नु सास्रेधन्ती वि नश्यतु ॥
અજ્ર (અપથ્ય વિસ્તરણ)માં પણ તેના માટે નિશ્ચિત માર્ગદર્શન રચો; દુર્ગ (કઠિન પસાર)માં પણ સુસરાણ (સુગમ ગતિ) બનાવો. આ અશનિ (વિનાશક પ્રહાર) અમારાથી પરે દૂર હંકારાઈ જાય; અવિરત વિનાશશક્તિ ક્ષીણ થઈ વિલીન થઈ જાય.
Mantra 19
यदद्य सूर्य उद्यति प्रियक्षत्रा ऋतं दध । यन्निम्रुचि प्रबुधि विश्ववेदसो यद्वा मध्यंदिने दिवः ॥
આજે જ્યારે સૂર્ય ઉદયે છે ત્યારે તમે પ્રિય ક્ષત્ર—ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા) સ્થાપો; અથવા નિમ્રુચિ—સાંજના અસ્ત-અંધકારમાં; અથવા પ્રબુધિ—જાગૃતિના ક્ષણે, હે વિશ્વવેદસો; અથવા દ્યૌના મધ્યંદિને—આકાશના મધ્યાહ્ને—સમયના દરેક વળાંકે અમામાં ઋતનો યોગ્ય ક્રમ સ્થાપિત કરો.
Mantra 20
यद्वाभिपित्वे असुरा ऋतं यते छर्दिर्येम वि दाशुषे । वयं तद्वो वसवो विश्ववेदस उप स्थेयाम मध्य आ ॥
અથવા, હે અસુરો, જ્યારે તમે ઋતમાં ગતિ કરો અને દાશુષે—દાન કરનાર માટે રક્ષાકવચ સમ આશ્રય-છાદર વિસ્તારો, ત્યારે અમે—હે વસવો, વિશ્વવેદસ—તમારી રક્ષિત રક્ષા-પરિસરમાં, મધ્યમાં, તમારી પાસે ઊભા રહીએ.
Mantra 21
यदद्य सूर उदिते यन्मध्यंदिन आतुचि । वामं धत्थ मनवे विश्ववेदसो जुह्वानाय प्रचेतसे ॥
આજે સૂર્ય ઉદિતે હોય ત્યારે કે મધ્યંદિનના તાપ-દબાણમાં, હે વિશ્વવેદસો, મનુષ્ય માટે વામં—ઇચ્છનીય કલ્યાણ સ્થાપો; જુહ્વાનાય—જુહૂથી આહુતિ આપનાર, પ્રચેતસે—સ્પષ્ટ અને અગ્રગામી ચેતનાવાળા માટે.
Mantra 22
वयं तद्वः सम्राज आ वृणीमहे पुत्रो न बहुपाय्यम् । अश्याम तदादित्या जुह्वतो हविर्येन वस्योऽनशामहै ॥
હે સમ્રાટ્ શક્તિઓ, અમે તમામાંથી તે જ પસંદ કરીએ છીએ—જેમ પુત્ર બહુ-રક્ષક સહાય પસંદ કરે. હે આદિત્યો, અમે જુહ્વાથી હવિ અર્પણ કરતાં તે પ્રાપ્ત કરીએ; જેના દ્વારા અમે વધુ ઉત્તમ અને વધુ તેજસ્વી કલ્યાણમાં ભાગીદાર બનીએ.
Frequently Asked Questions
It teaches that when Agni is स्थापित (placed) as the leading priest in the sacrifice, the worshipper can call in wider divine help—force (Maruts), right sacred speech (Brahmaṇaspati), and universal support—so the offering leads to protection and better fortune.
Savitṛ represents the dawn-like impulse that lifts and sets all beings into motion. The hymn uses that image to show that a well-timed, well-led ritual participates in the same cosmic ‘rising’ and right direction of life.
It is a simple human comparison: just as a child naturally chooses a strong protector, the worshippers deliberately choose the gods’ safeguarding power. They ask to gain the “better good” through the oblation they pour into the fire.
Ask anything about Sukta 27 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
