
Sukta 1.39
Kaṇva (Kāṇva lineage; traditional attribution)
Maruts
Trishtubh (probable; needs verse-scan confirmation)
આ સ્તુતિમાં મરુતોને આહ્વાન કરવામાં આવે છે કે તેઓ દૂરનાં લોકોથી જ્વલંત તેજ સાથે ઉમટી આવે છે; અને પૂછવામાં આવે છે કે કયા પ્રેરણાથી તેઓ ગતિ કરે છે, તથા કોને સહાય કરવા કે કોને આઘાત કરવા તેઓ ઇચ્છે છે. તેમાં તેમના ગર્જનારા રથો, ધરતી કંપાવતો આગમન અને અપ્રતિરોધ્ય બળનું જીવંત ચિત્રણ છે; તેમજ શત્રુ શક્તિઓ સામે—વિશેષ કરીને ઋષિની પ્રેરિત દૃષ્ટિ (ઋષિ-દર્શન)ને વિરોધ કરનારાઓ સામે—તેમની રક્ષા માગવામાં આવે છે.
Mantra 1
प्र यदित्था परावतः शोचिर्न मानमस्यथ । कस्य क्रत्वा मरुतः कस्य वर्पसा कं याथ कं ह धूतयः ॥
જ્યારે તમે આ રીતે દૂરનાં વિસ્તારોમાંથી વેગે આગળ વધો છો, ત્યારે જ્વાળાની જેમ તમારું તેજ અને પરાક્રમ પ્રગટ કરો છો. હે મરુતો, કોના ક્રતુથી (ઇચ્છા-શક્તિથી), કોના વર્પસાથી (દીપ્ત સ્વરૂપથી) તમે ગમન કરો છો? હે ધૂતયો (જગતને ધ્રુજાવનારા), તમે કોને શોધવા જાઓ છો?
Mantra 2
स्थिरा वः सन्त्वायुधा पराणुदे वीळू उत प्रतिष्कभे । युष्माकमस्तु तविषी पनीयसी मा मर्त्यस्य मायिनः ॥
તમારા આયુધો સ્થિર રહો—દૂર હાંકી દેવા માટે અને કઠોર આક્રમણકર્તાને અટકાવી રાખવા માટે. તમારી તવિષી (બળ) અમારું થાઓ, અતિ ઇચ્છનીય; જેથી માયિન (છલકપટી) મનવાળો કોઈ મર્ત્ય અમારે પર જીત ન મેળવે.
Mantra 3
परा ह यत्स्थिरं हथ नरो वर्तयथा गुरु । वि याथन वनिनः पृथिव्या व्याशाः पर्वतानाम् ॥
હા, જ્યારે તમે સ્થિરને પણ આઘાતથી ઢાળી નાખો છો, હે નરો (વીરો), અને ભારે ભારને ગતિમાં ફેરવો છો, ત્યારે પૃથ્વીના વનિનઃ (વન-વૃદ્ધિ)ને તમે વિખેરી નાખો છો; પર્વતોની વ્યાશાઃ—વિસ્તૃત દિશાઓ—તમે ખુલ્લી કરો છો.
Mantra 4
नहि वः शत्रुर्विविदे अधि द्यवि न भूम्यां रिशादसः । युष्माकमस्तु तविषी तना युजा रुद्रासो नू चिदाधृषे ॥
હે રિશાદસો (હાનિકારકને નાશ કરનારાઓ), તમારો કોઈ શત્રુ તમને શોધી શક્યો નથી—ન તો દ્યૌમાં, ન તો ભૂમિ પર. તમારી તવિષી (પરાક્રમશક્તિ) યોગમાં, અમારા તનમાં (અસ્તિત્વમાં) અમારી સાથે જોડાય; હે રુદ્રો, અત્યારે પણ અમે અધીર્ષ્ય—અપરાજેય રહીએ.
Mantra 5
प्र वेपयन्ति पर्वतान्वि विञ्चन्ति वनस्पतीन् । प्रो आरत मरुतो दुर्मदा इव देवासः सर्वया विशा ॥
તેઓ પર્વતોને કંપાવે છે; વનસ્પતિઓના અધિપતિઓને ચીરી નાખે છે. હે મરુતો, દુર્મદ જેવા—શક્તિથી મત્ત દેવો સમા—તમે આગળ ધસી આવો, સર્વ વિશામાં (દરેક કુળ/સમુદાયમાં) વ્યાપતા.
Mantra 6
उपो रथेषु पृषतीरयुग्ध्वं प्रष्टिर्वहति रोहितः । आ वो यामाय पृथिवी चिदश्रोदबीभयन्त मानुषाः ॥
તમે તમારા રથોમાં ચિતરાં (પૃષતી)ને જોડ્યા છે; લાલવર્ણ (રોહિત) ધુરા/દંડ વહન કરે છે. તમારા આગમન-યાત્રાએ પૃથ્વી પણ સાંભળી—અને માનવો પોતાના માનુષ ચેતનમાં ભયથી કંપ્યા.
Mantra 7
आ वो मक्षू तनाय कं रुद्रा अवो वृणीमहे । गन्ता नूनं नोऽवसा यथा पुरेत्था कण्वाय बिभ्युषे ॥
હે રુદ્રો, અમે ત્વરિતપણે અમારા તનય—સંતાન અને સ્વ-વિકાસ માટે તમારું અવ (રક્ષણ) પસંદ કરીએ છીએ. હવે જ અમારી પાસે તમારી આશ્રય-શક્તિ સાથે આવો, જેમ પહેલાં એ જ રીતે ભયભીત કણ્વ માટે તમે આવ્યા હતા.
Mantra 8
युष्मेषितो मरुतो मर्त्येषित आ यो नो अभ्व ईषते । वि तं युयोत शवसा व्योजसा वि युष्माकाभिरूतिभिः ॥
હે મરુતો, તમે પ્રેરિત કરો કે કોઈ મર્ત્ય પ્રેરે—જે કોઈ વિશાળ શત્રુબળથી અમ પર ચઢી આવે, તેને અમારી પાસેથી અલગ કરો: તમારી શક્તિથી, તમારી ઓજસથી, અને તમારી પોતાની ઊતિઓ (ઉદ્ધારક સહાય) વડે.
Mantra 9
असामि हि प्रयज्यवः कण्वं दद प्रचेतसः । असामिभिर्मरुत आ न ऊतिभिर्गन्ता वृष्टिं न विद्युतः ॥
કારણ કે તમે અશ્રાંત છો, હે યજ્ઞપ્રિય, હે પ્રચેતસ (પ્રબુદ્ધ) મરુતો—તમે કણ્વને દાન આપ્યું છે. હે મરુતો, તમારી અશ્રાંત ઊતિઓ સાથે અમારી પાસે આવો—વર્ષા સમ, અને વિદ્યુતના મુક્તિ-પ્રકાશ સમ.
Mantra 10
असाम्योजो बिभृथा सुदानवोऽसामि धूतयः शवः । ऋषिद्विषे मरुतः परिमन्यव इषुं न सृजत द्विषम् ॥
હે મરુતો, સુદાનવો (ઉદાર દાતાઓ), તમે અપરિમિત બળ અને અપરિમિત ધક્કાદાર શક્તિ ધારણ કરો છો. ઋષિદ્વેષી શત્રુ સામે, ક્રોધમાં પરિભ્રમણ કરતાં, તમે દ્વેષી શક્તિને બાણની જેમ છોડો છો—દર્શનના વિરોધીને હંકારી પાછો ઠેલો છો.
The Maruts are a troop of youthful storm-deities—winds and thunder-powers—who ride in chariots, roar loudly, and bring both fearsome force and generous aid.
It highlights a Vedic concern with divine agency: the poet wonders what higher intention or order directs the Maruts’ sudden movement—whether they come to help, to test, or to strike enemies.
It refers to hostile forces—human or non-human—that oppose inspired vision, sacred speech, and the seer’s insight; the hymn asks the Maruts to drive such opposition away.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.