Atharva Veda 5.21.8: Kanda 5, Anuvaka 3, Sukta 21, Mantra 8

Sukta 21

Sanskrit (Devanagari)

यैरिन्द्रः॑ प्र॒क्रीड॑ते पद्घो॒षैश्छा॒यया॑ स॒ह। तैर॒मित्रा॑स्त्रसन्तु नो॒ऽमी ये यन्त्य॑नीक॒शः

Recitation with translationAtharva Veda 5.21.8

IAST Transliteration

yáir índraḥ prakrī́ḍate padghṓṣaiś chāyáyā sahá | táir amítrās trasantu no ’mī́ yé yánty anīkáśaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

By those wherewith Indra sports—by the din of marching feet, together with his shadow—by those same let the foes tremble for us, those yonder who advance in ordered ranks.

Translation

જેનાથી ઇન્દ્ર રમે છે—પગલાંના ગર્જનાસમાન ઘોષથી, અને તેની છાયા સાથે—એ જ બળથી અમારા માટે શત્રુઓ કંપે; એ દૂરનાં, જે દળબંધ રીતે આગળ વધે છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यैः: by/with which (things)
• यैः: करण (सह/यैः = ‘with/by which’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• प्रक्रीडते: plays/sports, disports
• प्रक्रीडते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √क्रीड् (क्रीड्) + प्र-

• पद्घोषैः: with foot-sounds/footsteps
• पद्घोषैः: करण
• Type: Noun
• Root: पद्घोष (प्रातिपदिक; पद् ‘foot’ + घोष ‘sound’)

• छायया: with (his) shadow
• छायया: करण
• Type: Noun
• Root: छाया (प्रातिपदिक)

• सह: together with
• सह: (सह-सम्बन्ध; करण-समर्थक)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• तैः: with those (same)
• तैः: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त-

• अमित्राः: enemies
• अमित्राः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अमित्र (प्रातिपदिक)

• त्रसन्तु: let (them) tremble/be frightened
• त्रसन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √त्रस् (त्रस्) अथवा √त्रस (भय/कम्प)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (हितार्थ ‘for us’) / सम्बन्ध (gen.)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अमी: those (yonder)
• अमी: कर्तृ (अमित्राणां विशेषण/संदर्शन)
• Type: Pronoun
• Root: अदस् (सर्वनाम) → अमु-

• ये: who
• ये: कर्तृ (य-सम्बन्धी उपवाक्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम) → य-

• यन्ति: go/advance
• यन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (या)

• अनीकशः: in troops/array-wise, in battle-formations
• अनीकशः: (क्रियाविशेषण; manner)
• Type: Indeclinable (adverb)
• Root: अनीकशस् (अव्ययीभाव/तद्धित; अनीक ‘front/army’ + -शस् ‘by, in groups’)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Indra (with the dundubhi as practical vehicle)

Chandas: Anuṣṭubh (approximate)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: raudra