Rig Veda 4.39.1: Mandala 4, Sukta 39, Mantra 1

Sukta 4.39

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for many hymns in Maṇḍala 4; this Dadhikrā praise belongs to the same family collection)

Devata: Dadhikrā with support of Uṣas (Dawns) as awakeners

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आशुं दधिक्रां तमु नु ष्टवाम दिवस्पृथिव्या उत चर्किराम । उच्छन्तीर्मामुषसः सूदयन्त्वति विश्वानि दुरितानि पर्षन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.39.1

Transliteration

āśúṃ dadhikrā́ṃ tám u nu ṣṭávāma divás pṛthivyā́ utá carkirāma | ucchántīr mām uṣásaḥ sūdayantv áti víśvāni duritā́ni parṣan ||

Translation

Den schnellen Dadhikrā—ihn wollen wir nun preisen und ihn verkünden von Himmel und von Erde. Mögen die aufsteigenden Uṣas, die Morgenröten, mich erwecken und mich über alle Not und alle schweren Übergänge hinübertragen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आशुम्: the swift (one)
• आशुम्: Karma (स्तुत्य-वस्तु/उद्देश्य-निर्देशः)
• Type: Adjective
• Root: आशु- (प्रातिपदिक)

• दधिक्राम्: Dadhikrā (the swift divine steed)
• दधिक्राम्: Karma (स्तव्यम्)
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: दधिक्रावन्-/दधिक्राः (प्रातिपदिक; अश्वदेवता)

• तम्: him
• तम्: Karma (दधिक्राम्-प्रत्यवस्थापनम्)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• उ: indeed, and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• नु: now
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• ष्टवाम: let us two praise
• ष्टवाम: Kriyā (स्तवन-कर्म)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)

• दिवः: of heaven
• दिवः: Apādāna/Adhikaraṇa (उत्पत्तिसम्बन्ध/सम्बन्ध-निर्देशः: ‘of heaven’)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: of earth
• पृथिव्याः: Apādāna/Adhikaraṇa (सम्बन्धः: ‘of earth’)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी- (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (निपात)

• चर्किराम: we have praised / we have proclaimed
• चर्किराम: Kriyā (कीर्तन/स्तवन-कर्म)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + पुनरुक्ति-आदेश (चर्किर्-)

• उच्छन्तीः: shining forth, dawning
• उच्छन्तीः: Kartā (सूदयन्तु-क्रियायाः कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle)
• Root: उद्-शम्/शा? → उच्छन्ती- (उद्+छद्/छन्द्?; वैदिक रूप: ‘उच्छन्ती’ = ‘उद्-गच्छन्ती/उद्-भासमानाः’ उषसः-विशेषणम्)

• माम्: me
• माम्: Karma (सूदयन्तु—यम्)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• उषसः: the Dawns
• उषसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस्- (प्रातिपदिक)

• सूदयन्तु: may (they) impel/rouse
• सूदयन्तु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सूदय् (धातु; causative/denominative sense ‘to set in motion, impel, rouse’)

• अति: over, beyond; completely
• अति: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• विश्वानि: all
• विश्वानि: Karma (पर्षन्—यत्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• दुरितानि: misdeeds, troubles, sins
• दुरितानि: Karma
• Type: Noun
• Root: दुरित- (प्रातिपदिक)

• पर्षन्: may (they) carry (us) across / remove
• पर्षन्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पॄ/पृ (धातु; ‘to carry across, save’)