Prakarana 12

Verse 230 (दोहा/सोरठा)

तुरत भयउँ मैं काग तब पुनि मुनि पद सिरु नाइ। सुमिरि राम रघुबंस मनि हरषित चलेउँ उड़ाइ।।112(क)।। उमा जे राम चरन रत बिगत काम मद क्रोध।। निज प्रभुमय देखहिं जगत केहि सन करहिं बिरोध।।112(ख)।।

turata bhayuṁ maiṁ kāga taba puni muni pada siru nāi | sumiri rāma raghubaṃsa mani haraṣita caleuṁ uṛāi ||112(ka)|| umā je rāma carana rata bigata kāma mada krodha | nija prabhumaya dekhahiṁ jagata kehi sana karahiṁ birodha ||112(kha)||

Sogleich wurde ich zur Krähe; dann neigte ich wieder mein Haupt zu den Füßen des Weisen. Rāma gedenkend, dem Juwel des Raghu-Geschlechts, flog ich froh davon. O Umā! Wer den Füßen Rāmas ergeben ist—frei von Lust, Stolz und Zorn—erblickt die ganze Welt als erfüllt vom eigenen Herrn; mit wem könnte er Streit haben?

Verse 231 (चौपाई)

सुनु खगेस नहिं कछु रिषि दूषन। उर प्रेरक रघुबंस बिभूषन।। कृपासिंधु मुनि मति करि भोरी। लीन्हि प्रेम परिच्छा मोरी। मन बच क्रम मोहि निज जन जाना। मुनि मति पुनि फेरी भगवाना। रिषि मम महत सीलता देखी। राम चरन बिस्वास बिसेषी। अति बिसमय पुनि पुनि पछिताई। सादर मुनि मोहि लीन्ह बोलाई। मम परितोष बिबिध बिधि कीन्हा। हरषित राममंत्र तब दीन्हा। बालकरूप राम कर ध्याना। कहेउ मोहि मुनि कृपानिधाना। सुंदर सुखद मिहि अति भावा। सो प्रथमहिं मैं तुम्हहि सुनावा। मुनि मोहि कछुक काल तहँ राखा। रामचरितमानस तब भाषा। सादर मोहि यह कथा सुनाई। पुनि बोले मुनि गिरा सुहाई। रामचरित सर गुप्त सुहावा। संभु प्रसाद तात मैं पावा। तोहि निज भगत राम कर जानी। ताते मैं सब कहेउँ बखानी। राम भगति जिन्ह कें उर नाहीं। कबहुँ न तात कहिअ तिन्ह पाहीं। मुनि मोहि बिबिध भाँति समुझावा। मैं सप्रेम मुनि पद सिरु नावा। निज कर कमल परसि मम सीसा। हरषित आसिष दीन्ह मुनीसा। राम भगति अबिरल उर तोरें। बसिहि सदा प्रसाद अब मोरें।।

sunu khagesa nahiṁ kachu ṛṣi dūṣana | ura preraka raghubaṃsa bibhūṣana || kṛpāsiṃdhu muni mati kari bhorī | līnhi prema parichchhā morī || mana baca krama mohi nija jana jānā | muni mati puni pherī bhagavānā || ṛṣi mama mahata sīlatā dekhī | rāma carana bisvāsa biseṣī || ati bisamaya puni puni pachitāī | sādara muni mohi līnha bolāī || mama paritoṣa bibidha bidhi kīnhā | haraṣita rāma-mantra taba dīnhā || bālaka-rūpa rāma kara dhyānā | kaheu mohi muni kṛpānidhānā || suṃdara sukhada mihi ati bhāvā | so prathamahĩ maiṁ tumhahi sunāvā || muni mohi kachuka kāla tahaṁ rākhā | rāmacaritamānasa taba bhāṣā || sādara mohi yaha kathā sunāī | puni bole muni girā suhāī || rāmacarita sara gupta suhāvā | saṃbhu prasāda tāta maiṁ pāvā || tohi nija bhagata rāma kara jānī | tāte maiṁ saba kaheuṁ bakhānī || rāma bhagati jinha keṁ ura nāhīṁ | kabahuṁ na tāta kahi-a tinh pāhīṁ || muni mohi bibidha bhāṁti samujhāvā | maiṁ saprema muni pada siru nāvā || nija kara kamala parasi mama sīsā | haraṣita āsiṣ dīnh munīsā || rāma bhagati abirala ura torẽ | basihi sadā prasāda aba morẽ ||

Höre mich, König der Vögel: keine Schuld lag beim Weisen; der innere Lenker war Rāma, der Schmuck der Raghu-Linie. Der Weise, ein Ozean des Erbarmens, ließ seinen Geist streng erscheinen und stellte meine Liebe auf die Probe. In Denken, Wort und Tat kannte er mich als den Seinen; dann wandte der Herr den Sinn des Weisen wieder. Der Ṛṣi sah meine große Fügsamkeit und mein besonderes Vertrauen in Rāmas Lotosfüße. In Staunen bereute er es immer wieder; ehrerbietig rief er mich zu sich. Auf vielerlei Weise stellte er mich zufrieden und gab mir dann freudig das Rāma-Mantra. Er lehrte mich die Meditation auf Rāma in seiner Kindgestalt—dieser Schatz des Erbarmens. Es war mir schön und selig; das berichte ich dir zuerst. Eine Zeitlang hielt mich der Weise dort; dann sprach er den Rāmcaritmānas. In Ehrfurcht trug er mir diese Geschichte vor; dann sprach der Weise süße Worte: „Diesen lieblichen, verborgenen See von Rāmas Taten empfing ich, Geliebter, durch Śivas Gnade. Da ich dich als Rāmas eigenen Bhakta erkannt habe, darum habe ich alles erzählt. Denen, in deren Herzen Rāma-bhakti nicht wohnt, soll man es niemals, Geliebter, sagen.“ Auf vielerlei Weise unterwies mich der Weise; in Liebe verneigte ich mich zu seinen Füßen. Mit seiner lotosgleichen Hand mein Haupt berührend, spendete der Weise froh seinen Segen: „Ungebrochene Hingabe an Rāma wohne in deinem Herzen; und meine Gnade sei stets mit dir.“

Verse 232 (दोहा/सोरठा)

-सदा राम प्रिय होहु तुम्ह सुभ गुन भवन अमान। कामरूप इच्धामरन ग्यान बिराग निधान।।113(क)।। जेंहिं आश्रम तुम्ह बसब पुनि सुमिरत श्रीभगवंत। ब्यापिहि तहँ न अबिद्या जोजन एक प्रजंत।।113(ख)।।

sadā rāma priya hohu tumha subha guna bhavana amāna | kāmarūpa icchā-marana gyāna birāga nidhāna ||113(ka)|| jẽhi āśrama tumha basaba puni sumirata śrībhagavaṃta | byāpihi tahaṁ na abidyā jojana eka prajaṃta ||113(kha)||

„Sei Rāma stets lieb—eine Stätte heilvoller Tugenden, frei von Stolz; ein Schatz an Erkenntnis und Entsagung, begabt mit Kräften wie willkürlicher Gestaltannahme und willkürlichem Sterben. In welcher Einsiedelei du auch weilst: gedenkst du des seligen Herrn, wird dort Unwissenheit nicht um sich greifen—nicht einmal in einem Umkreis von einer Yojana.“

Verse 233 (चौपाई)

काल कर्म गुन दोष सुभाऊ। कछु दुख तुम्हहि न ब्यापिहि काऊ।। राम रहस्य ललित बिधि नाना। गुप्त प्रगट इतिहास पुराना।। बिनु श्रम तुम्ह जानब सब सोऊ। नित नव नेह राम पद होऊ।। जो इच्छा करिहहु मन माहीं। हरि प्रसाद कछु दुर्लभ नाहीं।। सुनि मुनि आसिष सुनु मतिधीरा। ब्रह्मगिरा भइ गगन गँभीरा।। एवमस्तु तव बच मुनि ग्यानी। यह मम भगत कर्म मन बानी।। सुनि नभगिरा हरष मोहि भयऊ। प्रेम मगन सब संसय गयऊ।। करि बिनती मुनि आयसु पाई। पद सरोज पुनि पुनि सिरु नाई।। हरष सहित एहिं आश्रम आयउँ। प्रभु प्रसाद दुर्लभ बर पायउँ।। इहाँ बसत मोहि सुनु खग ईसा। बीते कलप सात अरु बीसा।। करउँ सदा रघुपति गुन गाना। सादर सुनहिं बिहंग सुजाना।। जब जब अवधपुरीं रघुबीरा। धरहिं भगत हित मनुज सरीरा।। तब तब जाइ राम पुर रहऊँ। सिसुलीला बिलोकि सुख लहऊँ।। पुनि उर राखि राम सिसुरूपा। निज आश्रम आवउँ खगभूपा।। कथा सकल मैं तुम्हहि सुनाई। काग देह जेहिं कारन पाई।। कहिउँ तात सब प्रस्न तुम्हारी। राम भगति महिमा अति भारी।।

kāla karma guna doṣa subhāū | kachu dukha tumhahi na byāpihi kāū || rāma rahasya lalita bidhi nānā | gupta pragaṭa itihāsa purānā || binu śrama tumha jānaba saba soū | nita nava neha rāma pada hoū || jo icchā karihahu mana māhīṁ | hari prasāda kachu durlabha nāhīṁ || suni muni āsiṣa sunu mati-dhīrā | brahma-girā bhai gagana gaṁbhīrā || evam-astu tava baca muni gyānī | yaha mama bhagata karma mana bānī || suni nabha-girā haraṣa mohi bhayū | prema magana saba saṁsaya gayū || kari binatī muni āyasu pāī | pada saroja puni puni siru nāī || haraṣa sahita ehiṁ āśrama āyuṁ | prabhu prasāda durlabha bara pāyuṁ || ihāṁ basata mohi sunu khaga īsā | bīte kalapa sāta aru bīsā || karauṁ sadā raghupati guna gānā | sādara sunahiṁ bihaṅga sujānā || jaba jaba avadhapurīṁ raghubīrā | dharahiṁ bhagata hita manuja sarīrā || taba taba jāi rāma pura rahauṁ | śisu-līlā biloki sukha lahauṁ || puni ura rākhi rāma śisu-rūpā | nija āśrama āvauṁ khaga-bhūpā || kathā sakala maiṁ tumhahi sunāī | kāga deha jehiṁ kārana pāī || kahiūṁ tāta saba prasna tumhārī | rāma bhagati mahimā ati bhārī ||

Zeit, Karma, die Gunas, Fehler und die eigene Natur: keiner von diesen kann dir irgendein Leid zufügen. Das Geheimnis Ramas ist erhaben und vielfältig: eine alte Chronik, zugleich verborgen und offenbart. Ohne Mühe wirst du alles erkennen; und möge deine Liebe zu Ramas Lotosfüßen immer neu sein. Welcher Wunsch auch immer in deinem Herzen entsteht: durch Haris Gnade ist nichts schwer zu erlangen. Als der Weise den Segen vernahm, o Standhafter im Geist, sprach eine tiefe, himmelserschütternde Stimme Brahmas: „So sei es: dein Wort, o weiser Weise. Dieser ist mein Geweihter in Tat, in Geist und in Sprache.“ Als ich jene himmlische Verkündung hörte, erfreute ich mich; durchtränkt von Liebe schwand aller Zweifel. Nachdem ich gebeten und den Befehl des Weisen empfangen hatte, verneigte ich mich immer wieder vor den Lotosfüßen. Mit Freude kehrte ich zu dieser Einsiedelei zurück; durch die Gnade des Herrn erlangte ich eine seltene Gabe. Hier habe ich gewohnt: höre, o König der Vögel, für siebenundzwanzig Kalpas. Ich singe immer die Tugenden des Herrn von Raghu; die weisen Vögel hören mit Ehrfurcht zu. Wann immer der Held von Raghu, um seiner Geweihten willen, einen menschlichen Körper in Ayodhya annimmt, dann gehe ich und weile in Ramas Stadt, und indem ich seine Kindheitsspiele schaue, erlange ich Freude. Dann, indem ich Ramas Kindheitsform in meinem Herzen trage, kehre ich zu meiner eigenen Einsiedelei zurück, o König der Vögel. Ich habe dir die ganze Erzählung erzählt: wie ich zu einem Krähenkörper kam. So, mein Lieber, habe ich alle deine Fragen beantwortet: überaus gewichtig ist der Ruhm der Hingabe zu Rama.

Verse 234 (दोहा/सोरठा)

ताते यह तन मोहि प्रिय भयउ राम पद नेह। निज प्रभु दरसन पायउँ गए सकल संदेह।।114(क)।। भगति पच्छ हठ करि रहेउँ दीन्हि महारिषि साप। मुनि दुर्लभ बर पायउँ देखहु भजन प्रताप।।114(ख)।।

tāte yaha tana mohi priya bhayau rāma pada neha | nija prabhu darasana pāyuṁ gaye sakala saṁdeha ||114(ka)|| bhagati paccha haṭha kari raheūṁ dīnhī mahāriṣi sāpa | muni durlabha bara pāyuṁ dekhahu bhajana pratāpa ||114(kha)||

Darum wurde mir dieser Leib lieb—denn in ihm erwachte die Liebe zu Rāmas Lotosfüßen. Ich erlangte das Darśan meines eigenen Herrn, und alle Zweifel wichen. (114a) Hartnäckig an der Seite der Bhakti festhaltend, ertrug ich den Fluch des großen Ṛṣi; doch gewann ich eine Gabe, die selbst Weisen selten zuteilwird—sieh die Macht des Bhajan. (114b)

Verse 235 (चौपाई)

जे असि भगति जानि परिहरहीं। केवल ग्यान हेतु श्रम करहीं।। ते जड़ कामधेनु गृहँ त्यागी। खोजत आकु फिरहिं पय लागी।। सुनु खगेस हरि भगति बिहाई। जे सुख चाहहिं आन उपाई।। ते सठ महासिंधु बिनु तरनी। पैरि पार चाहहिं जड़ करनी।। सुनि भसुंडि के बचन भवानी। बोलेउ गरुड़ हरषि मृदु बानी।। तव प्रसाद प्रभु मम उर माहीं। संसय सोक मोह भ्रम नाहीं।। सुनेउँ पुनीत राम गुन ग्रामा। तुम्हरी कृपाँ लहेउँ बिश्रामा।। एक बात प्रभु पूँछउँ तोही। कहहु बुझाइ कृपानिधि मोही।। कहहिं संत मुनि बेद पुराना। नहिं कछु दुर्लभ ग्यान समाना।। सोइ मुनि तुम्ह सन कहेउ गोसाईं। नहिं आदरेहु भगति की नाईं।। ग्यानहि भगतिहि अंतर केता। सकल कहहु प्रभु कृपा निकेता।। सुनि उरगारि बचन सुख माना। सादर बोलेउ काग सुजाना।। भगतिहि ग्यानहि नहिं कछु भेदा। उभय हरहिं भव संभव खेदा।। नाथ मुनीस कहहिं कछु अंतर। सावधान सोउ सुनु बिहंगबर।। ग्यान बिराग जोग बिग्याना। ए सब पुरुष सुनहु हरिजाना।। पुरुष प्रताप प्रबल सब भाँती। अबला अबल सहज जड़ जाती।।

je asi bhagati jāni pariharahīṁ | kevala gyāna hetu śrama karahīṁ || te jaṛa kāmadhenu gṛhaṁ tyāgī | khojata āku phirahīṁ paya lāgī || sunu khagesa hari bhagati bihāī | je sukha cāhahīṁ āna upāī || te saṭha mahāsiṁdhu binu taranī | pairi pāra cāhahīṁ jaṛa karanī || suni bhasuṁḍi ke bacana bhavānī | boleu garuṛa haraṣi mṛdu bānī || tava prasāda prabhu mama ura māhīṁ | saṁsaya soka moha bhrama nāhīṁ || suneuṁ punīta rāma guna grāmā | tumharī kṛpāँ laheuṁ biśrāmā || eka bāta prabhu pūँchauṁ tohī | kahahu bujhāi kṛpānidhi mohī || kahahiṁ santa muni beda purānā | nahiṁ kachu durlabha gyāna samānā || soi muni tumha sana kaheu gosāīṁ | nahiṁ ādarehu bhagati kī nāīṁ || gyānahi bhagatihi antara ketā | sakala kahahu prabhu kṛpā niketā || suni uragāri bacana sukha mānā | sādara boleu kāga sujānā || bhagatihi gyānahi nahiṁ kachu bhedā | ubhaya harahiṁ bhava saṁbhava khedā || nātha munīsa kahahiṁ kachu antara | sāvadhāna soū sunu bihaṅgabara || gyāna birāga joga bigyānā | e saba puruṣa sunahu harijanā || puruṣa pratāpa prabala saba bhāṁtī | abalā abala sahaja jaṛa jātī ||

Diejenigen, die solche Hingabe kennen und sie dennoch aufgeben und nur um des bloßen Wissens willen sich abmühen: jene Toren verlassen die Wunscherfüllende Kuh zu Hause und wandern suchend umher, nach bitterem Unkraut, während sie auf Milch aus sind. Höre, o König der Vögel: wer Haris Hingabe aufgibt und Glück durch andere Mittel sucht: jene Narren wollen den großen Ozean ohne Boot überqueren und versuchen, durch bloße Dummheit hindurchzuwaten. Als Garuda Bhushundis Worte hörte, sprach er in Freude, mit sanften Worten: „Durch deine Gnade, Herr, gibt es in meinem Herzen keinen Zweifel, keinen Kummer, keine Täuschung, keine Verwirrung. Ich habe den reinen Kranz von Ramas Tugenden gehört; durch deine Güte habe ich Ruhe gefunden. Eine Sache, Herr, frage ich dich: erkläre sie mir, o Schatz des Erbarmens. Heilige, Weise, Veda und Purana sagen: nichts ist so schwer zu erlangen wie Wissen. Doch derselbe Weise sagte dir, Herr, und du ehrtest das Wissen nicht so wie die Hingabe. Wie groß ist der Unterschied zwischen Wissen und Hingabe? Sag mir alles, o Wohnsitz der Gnade.“ Als er die Worte des Schlangenfeindes hörte, antwortete der weise Rabe mit Ehrfurcht: „Zwischen Hingabe und Wissen gibt es keinen wirklichen Unterschied; beide beseitigen die Erschöpfung, die aus dem weltlichen Werden entsteht. Doch, o Meister, die Weisen sprechen von einer gewissen Unterscheidung: beachte sie, o bester der Vögel. Wissen, Leidenschaftslosigkeit, Yoga und verwirklichte Einsicht: dies alles sind ‚männliche‘ Kräfte, höre mich, o Diener Haris. Die Kraft des Männlichen ist auf jede Weise stark; das Weibliche ist von Natur aus schwächer, einfach und träge von Art.“

Verse 236 (दोहा/सोरठा)

पुरुष त्यागि सक नारिहि जो बिरक्त मति धीर।। न तु कामी बिषयाबस बिमुख जो पद रघुबीर।।115(क)।। सोउ मुनि ग्याननिधान मृगनयनी बिधु मुख निरखि। बिबस होइ हरिजान नारि बिष्नु माया प्रगट।।115(ख)।।

puruṣa tyāgi saka nārihi jo birakta mati dhīra | na tu kāmī biṣayābasa bimukha jo pada raghubīra ||115(ka)|| soū muni gyāna-nidhāna mṛga-nayanī bidhu-mukha nirakhi | bibasa hoi harijān nāri biṣṇu māyā pragaṭa ||115(kha)||

Ein standhafter Mensch mit gelöstem Sinn vermag selbst Frauen zu entsagen; doch nicht der Begierige—an Sinnesobjekte gekettet, vom heldenhaften Herrn der Raghu abgewandt. (115a) Selbst jener Ṛṣi, ein wahrer Schatz der Erkenntnis, wird beim Anblick einer hirschäugigen, mondgesichtigen Schönen hilflos—wisse dies, o Diener Haris: In der Frau tritt Viṣṇus Māyā offenbar hervor. (115b)

Verse 237 (चौपाई)

इहाँ न पच्छपात कछु राखउँ। बेद पुरान संत मत भाषउँ।। मोह न नारि नारि कें रूपा। पन्नगारि यह रीति अनूपा।। माया भगति सुनहु तुम्ह दोऊ। नारि बर्ग जानइ सब कोऊ।। पुनि रघुबीरहि भगति पिआरी। माया खलु नर्तकी बिचारी।। भगतिहि सानुकूल रघुराया। ताते तेहि डरपति अति माया।। राम भगति निरुपम निरुपाधी। बसइ जासु उर सदा अबाधी।। तेहि बिलोकि माया सकुचाई। करि न सकइ कछु निज प्रभुताई।। अस बिचारि जे मुनि बिग्यानी। जाचहीं भगति सकल सुख खानी।।

ihāṁ na pacchapāta kachu rākhaūँ | beda purāna santa mata bhāṣaūँ || moha na nāri nāri keṁ rūpā | pannagāri yaha rīti anūpā || māyā bhagati sunahu tumha doū | nāri barga jānai saba koū || puni raghubīrahi bhagati piārī | māyā khalu nartakī bicārī || bhagatihi sānakūla raghurāyā | tāte tehi ḍarapati ati māyā || rāma bhagati nirupama nirupādhī | basai jāsu ura sadā abādhī || tehi biloki māyā sakucāī | kari na sakai kachu nija prabhutāī || asa bicāri je muni bigyānī | jācahīṁ bhagati sakala sukha khānī ||

Hier hege ich keine Voreingenommenheit; ich spreche das Urteil von Veda, Purana und der Heiligen. Es ist nicht so, dass ich von der Frau verblendet bin, noch von der Schönheit einer Frau: o Schlangenfeind, dieser Weg ist einzigartig. Hört zu, ihr beide: Maya und Bhakti: jeder weiß, dass sie zur Kategorie ‚Frau‘ gezählt werden. Und die Hingabe an den Helden von Raghu ist teuer; Maya ist in Wahrheit nur eine arme Tänzerin. Der König von Raghu ist der Hingabe geneigt; daher fürchtet Maya sie sehr. Rama-Bhakti ist unvergleichlich, ohne Zusätze; sie wohnt in wessen Herz, immer ungehindert. Wenn Maya das sieht, wird sie schüchtern und kann ihre eigene Herrschaft nicht ausüben. In dieser Weise erwägend erbitten die einsichtsvollen Weisen die Hingabe, die Quelle allen Glücks.

Verse 238 (दोहा/सोरठा)

यह रहस्य रघुनाथ कर बेगि न जानइ कोइ। जो जानइ रघुपति कृपाँ सपनेहुँ मोह न होइ।।116(क)।। औरउ ग्यान भगति कर भेद सुनहु सुप्रबीन। जो सुनि होइ राम पद प्रीति सदा अबिछीन।।116(ख)।।

yaha rahasya raghunātha kara begi na jānai koi | jo jānai raghupati kṛpā̃ sapanehũ moha na hoi ||116(ka)|| auru gyāna bhagati kara bheda sunahu suprabīna | jo suni hoi rāma pada prīti sadā abichīna ||116(kha)||

Niemand vermag dieses verborgene Geheimnis des Herrn der Raghu schnell zu erfassen. Wer es jedoch durch Raghupatis Gnade erkennt, ist frei von Verblendung—selbst im Traum. Weiter höre (o höchst Einsichtiger) den Unterschied zwischen Jñāna und Bhakti: Wer ihn vernimmt und von Liebe zu Rāmas Lotosfüßen erfüllt wird, dessen Liebe bleibt auf ewig ungebrochen.

Verse 239 (चौपाई)

सुनहु तात यह अकथ कहानी। समुझत बनइ न जाइ बखानी।। ईस्वर अंस जीव अबिनासी। चेतन अमल सहज सुख रासी।। सो मायाबस भयउ गोसाईं। बँध्यो कीर मरकट की नाई।। जड़ चेतनहि ग्रंथि परि गई। जदपि मृषा छूटत कठिनई।। तब ते जीव भयउ संसारी। छूट न ग्रंथि न होइ सुखारी।। श्रुति पुरान बहु कहेउ उपाई। छूट न अधिक अधिक अरुझाई।। जीव हृदयँ तम मोह बिसेषी। ग्रंथि छूट किमि परइ न देखी।। अस संजोग ईस जब करई। तबहुँ कदाचित सो निरुअरई।। सात्त्विक श्रद्धा धेनु सुहाई। जौं हरि कृपाँ हृदयँ बस आई।। जप तप ब्रत जम नियम अपारा। जे श्रुति कह सुभ धर्म अचारा।। तेइ तृन हरित चरै जब गाई। भाव बच्छ सिसु पाइ पेन्हाई।। नोइ निबृत्ति पात्र बिस्वासा। निर्मल मन अहीर निज दासा।। परम धर्ममय पय दुहि भाई। अवटै अनल अकाम बनाई।। तोष मरुत तब छमाँ जुड़ावै। धृति सम जावनु देइ जमावै।। मुदिताँ मथैं बिचार मथानी। दम अधार रजु सत्य सुबानी।। तब मथि काढ़ि लेइ नवनीता। बिमल बिराग सुभग सुपुनीता।।

sunahu tāta yaha akatha kahānī | samujhata banai na jāi bakhānī || īśvara aṁsa jīva abināsī | cetana amala sahaja sukha rāsī || so māyābasa bhayu gosāī | bãdhyo kīra marakaṭa kī nāī || jaṛa cetanahi graṁthi pari gaī | jadapi mṛṣā chūṭata kaṭhinaī || taba te jīva bhayu saṁsārī | chūṭa na graṁthi na hoi sukhārī || śruti purāna bahu kaheu upāī | chūṭa na adhika adhika arujhāī || jīva hṛdayã tama moha biseṣī | graṁthi chūṭa kimi parai na dekhī || asa saṁjoga īsa jaba karaī | tabahũ kadācita so niruarāī || sāttvika śraddhā dhenu suhāī | jau hari kṛpā̃ hṛdayã basa āī || japa tapa brata jama niyama apārā | je śruti kaha subha dharma acārā || tei tṛna harita carai jaba gāī | bhāva baccha sisu pāi penhāī || noi nibṛtti pātra bisvāsā | nirmala mana ahīra nija dāsā || parama dharmamaya pay duhi bhāī | avaṭai anala akāma banāī || toṣa maruta taba chamā juṛāvai | dhṛti sama jāvanु dei jamāvai || muditā̃ mathaĩ bicāra mathānī | dama adhāra raju satya subānī || taba mathi kāṛhi lei navanītā | bimala birāga subhaga supunītā ||

Höre, Geliebter, diese unaussprechliche Begebenheit—man kann sie verstehen, doch nicht völlig erzählen. Die Seele (jīva) ist ein unvergänglicher Anteil des Herrn—bewusst, makellos und von Natur ein Vorrat angeborener Seligkeit. Doch unter Māyās Gewalt wird sie gebunden wie ein abgerichteter Papagei oder ein Affe. Ein Knoten entsteht zwischen dem Unbewussten und dem Bewussten; obwohl unwahr, ist er schwer zu lösen. Von da an wird die Seele weltlich; der Knoten rutscht nicht, und sie findet kein Glück. Veden und Purāṇas verordnen viele Heilmittel, doch der Knoten bricht nicht leicht—vielmehr verstrickt man sich noch mehr. Im Herzen des Wesens sind Finsternis und Verblendung mächtig; wie soll der Knoten fallen, wenn man ihn nicht einmal sieht? Nur wenn der Herr eine solche Fügung bewirkt, löst er sich bisweilen. Wenn durch Haris Gnade sattviger Glaube—die schöne Kuh—im Herzen Wohnung nimmt, dann werden japa, tapas, Gelübde, Zügelung und das glückverheißende, von der Schrift gelehrte Verhalten ihr grünes Futter. Wenn die Kuh weidet, setzt man ihr das Kalb des bhāva an, und man melkt die Milch des höchsten Dharma. Vertrauen wird zum Gefäß, Zurückgezogenheit zum Sich-Niederbeugen; der reine Geist, sein eigener Diener, ist der Melker. Man setzt die Milch auf das Feuer der Wunschlosigkeit; Zufriedenheit ist die Brise, Vergebung kühlt sie, und Standhaftigkeit gibt das Lab der Gleichmut. Mit Freude quirlt man sie, mit Nachsinnen als Quirlstab, Selbstbeherrschung als Unterlage und Wahrheit als Seil der Rede—bis die Butter gewonnen ist: reine, glückverheißende, höchst heilige Leidenschaftslosigkeit (vairāgya).

Verse 240 (दोहा/सोरठा)

जोग अगिनि करि प्रगट तब कर्म सुभासुभ लाइ। बुद्धि सिरावैं ग्यान घृत ममता मल जरि जाइ।।117(क)।। तब बिग्यानरूपिनि बुद्धि बिसद घृत पाइ। चित्त दिआ भरि धरै दृढ़ समता दिअटि बनाइ।।117(ख)।। तीनि अवस्था तीनि गुन तेहि कपास तें काढ़ि। तूल तुरीय सँवारि पुनि बाती करै सुगाढ़ि।।117(ग)।। एहि बिधि लेसै दीप तेज रासि बिग्यानमय।। जातहिं जासु समीप जरहिं मदादिक सलभ सब।।117(घ)।।

joga agini kari pragaṭa taba karma subhāsubha lāi | buddhi sirāvaĩ gyāna ghṛta mamatā mala jari jāi ||117(ka)|| taba bigyānarūpinī buddhi bisada ghṛta pāi | citta diā bhari dharai dṛṛha samatā di'aṭi banāi ||117(kha)|| tīni avasthā tīni guna tehi kapāsa tẽ kāṛhi | tūla turīya sãvāri puni bātī karai sugāṛhi ||117(ga)|| ehi bidhi lesai dīpa teja rāsī bigyānamaya | jātahĩ jāsu samīpa jarahĩ madādika salabha saba ||117(gha)||

Wenn das Feuer des Yoga entfacht ist, zieht es die Rückstände guter und böser Taten an sich; der Verstand wird geläutert, und mit dem Ghee der Erkenntnis wird der Schmutz des Besitzanspruchs verbrannt. Dann empfängt der Verstand, nun in Gestalt verwirklichter Unterscheidungskraft, klares Ghee; er füllt die Lampe des Geistes und stellt sie fest auf den Ständer unbeirrbaren Gleichmuts. Aus der Baumwolle der drei Zustände und der drei guṇas zieht er die Faser; formt daraus die „vierte“ Reinheit und dreht einen starken Docht. So wird die Lampe entzündet—angesammelter Glanz des vijñāna; und wer sich ihr nähert, dessen mottenhafte Laster wie Stolz werden versengt.

Verse 241 (चौपाई)

सोहमस्मि इति बृत्ति अखंडा। दीप सिखा सोइ परम प्रचंडा।। आतम अनुभव सुख सुप्रकासा। तब भव मूल भेद भ्रम नासा।। प्रबल अबिद्या कर परिवारा। मोह आदि तम मिटइ अपारा।। तब सोइ बुद्धि पाइ उँजिआरा। उर गृहँ बैठि ग्रंथि निरुआरा।। छोरन ग्रंथि पाव जौं सोई। तब यह जीव कृतारथ होई।। छोरत ग्रंथि जानि खगराया। बिघ्न अनेक करइ तब माया।। रिद्धि सिद्धि प्रेरइ बहु भाई। बुद्धहि लोभ दिखावहिं आई।। कल बल छल करि जाहिं समीपा। अंचल बात बुझावहिं दीपा।। होइ बुद्धि जौं परम सयानी। तिन्ह तन चितव न अनहित जानी।। जौं तेहि बिघ्न बुद्धि नहिं बाधी। तौ बहोरि सुर करहिं उपाधी।। इंद्रीं द्वार झरोखा नाना। तहँ तहँ सुर बैठे करि थाना।। आवत देखहिं बिषय बयारी। ते हठि देही कपाट उघारी।। जब सो प्रभंजन उर गृहँ जाई। तबहिं दीप बिग्यान बुझाई।। ग्रंथि न छूटि मिटा सो प्रकासा। बुद्धि बिकल भइ बिषय बतासा।। इंद्रिन्ह सुरन्ह न ग्यान सोहाई। बिषय भोग पर प्रीति सदाई।। बिषय समीर बुद्धि कृत भोरी। तेहि बिधि दीप को बार बहोरी।।

so'hamasmi iti bṛtti akhaṇḍā | dīpa sikhā soi parama pracaṇḍā || ātama anubhava sukha suprakāsā | taba bhava mūla bheda bhrama nāsā || prabala abidyā kara parivārā | moha ādi tama miṭai apārā || taba soi buddhi pāi ũjiyārā | ura gṛhã baiṭhi graṁthi niruarā || chorana graṁthi pāva jaũ soī | taba yaha jīva kṛtāratha hoī || chorata graṁthi jāni khagarāyā | bighna aneka karaī taba māyā || aṛddhi siddhi prerai bahu bhāī | buddhahi lobha dikhāvahĩ āī || kal bala chala kari jāhĩ samīpā | ãcala bāta bujhāvahĩ dīpā || hoi buddhi jaũ parama sayānī | tinh tana citava na anhita jānī || yaũ tehi bighna buddhi nahĩ bādhī | tau bahori sur karahĩ upādhī || iṁdrī̃ dvāra jharokhā nānā | tahã-tahã sur baiṭhe kari thānā || āvata dekhahĩ biṣaya bayārī | te haṭhi dehī kapāṭa ughārī || jaba so prabhañjana ura gṛhã jāī | tabahĩ dīpa bigyāna bujhāī || graṁthi na chūṭi miṭā so prakāsā | buddhi bikal bhai biṣaya batāsā || iṁdrinh suranh na gyāna sohāī | biṣaya bhoga para prīti sadāī || biṣaya samīra buddhi kṛta bhorī | tehi bidhi dīpa ko bāra bahorī ||

Der ununterbrochene Gedanke „So’ham asmi—Ich bin Er“ wird zur Flamme der Lampe, überaus mächtig. Die Wonne unmittelbarer Selbsterfahrung leuchtet auf; dann wird die Wurzel des weltlichen Werdens—Spaltung und verblendender Irrtum—vernichtet. Der mächtige Haushalt der Unwissenheit und die Finsternis der Täuschung und alles Übrige verschwinden. Jener Verstand selbst, vom Licht erfüllt, sitzt im Herzenshaus und beginnt, den Knoten zu lockern. Gewinnt er die Kraft, den Knoten zu durchschneiden, dann ist diese Seele erfüllt. Doch sobald Māyā merkt, dass der Knoten geschnitten wird, o König der Vögel, schafft sie viele Hindernisse. Sie sendet Wohlstand und okkulte Kräfte als Lockmittel; sie kommen und zeigen dem Verstand die Gier. Mit List, Gewalt und Trug treten sie heran und versuchen, mit dem bloßen Hauch ihres Gewandes die Lampe zu löschen. Ist der Verstand höchst weise, sieht er in ihnen keinen Nutzen. Und wenn selbst dann der Verstand nicht gehemmt wird, legen die „Götter“ erneut begrenzende Upādhis auf. An den vielen Fenstern der Sinne beziehen sie Stellung; sehen sie den Wind der Sinnesobjekte herankommen, reißen sie gewaltsam die Türen des Leibes auf. Dringt jener Sturm ins Herzenshaus, löscht er die Lampe verwirklichter Erkenntnis. Der Knoten lockert sich nicht und das Licht geht verloren; der Verstand wird wankend—bloße Böen sinnlicher Lust. Die Sinneskräfte und ihre „Gottheiten“ lieben Erkenntnis nicht; ihre Liebe gilt stets dem Genuss. Der Wind der Objekte lässt den Verstand umherschweifen—so wird die Lampe immer wieder ausgelöscht.

Verse 242 (दोहा/सोरठा)

तब फिरि जीव बिबिध बिधि पावइ संसृति क्लेस। हरि माया अति दुस्तर तरि न जाइ बिहगेस।।118(क)।। कहत कठिन समुझत कठिन साधन कठिन बिबेक। होइ घुनाच्छर न्याय जौं पुनि प्रत्यूह अनेक।।118(ख)।।

taba phiri jīva bibidha bidhi pāvai saṁsṛti klesa | hari māyā ati dustara tari na jāi bihagesa ||118(ka)|| kahata kaṭhina samujhata kaṭhina sādhana kaṭhina bibeka | hoi ghunācchara nyāya jaũ puni pratyūha aneka ||118(kha)||

Dann begegnet die Seele erneut auf vielerlei Weise den Leiden des Kreislaufs der Wiedergeburten; die Māyā des Herrn ist überaus schwer zu überschreiten—man kann sie nicht hinter sich lassen, o Herr der Vögel. Schwer zu sagen, schwer zu verstehen sind die Übungen, und schwer die Unterscheidungskraft; und selbst wenn durch das zufällige „wurmzerfressene Buchstabenglück“ etwas zu gelingen scheint—erheben sich doch Hindernisse in Menge.

Verse 243 (दोहा/सोरठा)

एक ब्याधि बस नर मरहिं ए असाधि बहु ब्याधि। पीड़हिं संतत जीव कहुँ सो किमि लहै समाधि।।121(क)।। नेम धर्म आचार तप ग्यान जग्य जप दान। भेषज पुनि कोटिन्ह नहिं रोग जाहिं हरिजान।।121(ख)।।

eka byādhi basa nara marahiṁ e asādhi bahu byādhi | pīṛahiṁ santata jīva kahuṁ so kimi lahai samādhi ||121(ka)|| nema dharma ācāra tapa gyāna jagya japa dāna | bheṣaja puni koṭiniha nahiṁ roga jāhiṁ harijān ||121(kha)||

Menschen sterben schon, wenn eine einzige Krankheit sie beherrscht; dies aber ist ein unheilbares Leiden, das sich in viele vermehrt. Unablässig wird die Seele gequält—wie könnte sie da wahre gesammelte Ruhe (samādhi) erlangen? Gelübde, Dharma, gute Lebensführung, Askese, Erkenntnis, Opfer, Wiederholung heiliger Mantras und Gabe—so zahlreich wie Arzneien—vermögen die Krankheit dennoch nicht zu vertreiben, solange man nicht zur Erkenntnis Haris gelangt.

Verse 244 (चौपाई)

एहि बिधि सकल जीव जग रोगी। सोक हरष भय प्रीति बियोगी।। मानक रोग कछुक मैं गाए। हहिं सब कें लखि बिरलेन्ह पाए।। जाने ते छीजहिं कछु पापी। नास न पावहिं जन परितापी।। बिषय कुपथ्य पाइ अंकुरे। मुनिहु हृदयँ का नर बापुरे।। राम कृपाँ नासहि सब रोगा। जौं एहि भाँति बनै संयोगा।। सदगुर बैद बचन बिस्वासा। संजम यह न बिषय कै आसा।। रघुपति भगति सजीवन मूरी। अनूपान श्रद्धा मति पूरी।। एहि बिधि भलेहिं सो रोग नसाहीं। नाहिं त जतन कोटि नहिं जाहीं।। जानिअ तब मन बिरुज गोसाँई। जब उर बल बिराग अधिकाई।। सुमति छुधा बाढ़इ नित नई। बिषय आस दुर्बलता गई।। बिमल ग्यान जल जब सो नहाई। तब रह राम भगति उर छाई।। सिव अज सुक सनकादिक नारद। जे मुनि ब्रह्म बिचार बिसारद।। सब कर मत खगनायक एहा। करिअ राम पद पंकज नेहा।। श्रुति पुरान सब ग्रंथ कहाहीं। रघुपति भगति बिना सुख नाहीं।। कमठ पीठ जामहिं बरु बारा। बंध्या सुत बरु काहुहि मारा।। फूलहिं नभ बरु बहुबिधि फूला। जीव न लह सुख हरि प्रतिकूला।। तृषा जाइ बरु मृगजल पाना। बरु जामहिं सस सीस बिषाना।। अंधकारु बरु रबिहि नसावै। राम बिमुख न जीव सुख पावै।। हिम ते अनल प्रगट बरु होई। बिमुख राम सुख पाव न कोई।।

ehi bidhi sakala jīva jaga rogī | soka haraṣa bhaya prīti biyogī || mānaka roga kachuka maiṁ gāe | hahiṁ saba keṁ lakhi biralenha pāe || jāne te chījahiṁ kachu pāpī | nāsa na pāvahiṁ jana paritāpī || biṣaya kupathya pāi aṅkure | munihu hṛdayaँ kā nara bāpure || rāma kṛpāँ nāsahi saba rogā | jauṁ ehi bhāँti banai saṁyogā || sadaguru baida bacana bisvāsā | saṁjama yaha na biṣaya kai āsā || raghupati bhagati sajīvana mūrī | anūpāna śraddhā mati pūrī || ehi bidhi bhalēhi so roga nasāhīṁ | nāhiṁ ta jatana koṭi nahiṁ jāhīṁ || jāni-a taba mana biruja gosāṁī | jaba ura-bala birāga adhikāī || sumati chudhā bāṛhai nita naī | biṣaya āsa durbalatā gaī || bimala gyāna jala jaba so nahāī | taba raha rāma bhagati ura chāī || śiva aja suka sanakādika nārada | je muni brahma bicāra bisārada || saba kara mata khaganāyaka ehā | kari-a rāma pada paṅkaja nehā || śruti purāna saba graṁtha kahāhīṁ | raghupati bhagati binā sukha nāhīṁ || kamaṭha pīṭha jāmahiṁ baru bārā | baṁdhyā suta baru kāhuhi mārā || phūlahiṁ nabha baru bahubidhi phūlā | jīva na laha sukha hari pratikūlā || tṛṣā jāi baru mṛgajala pānā | baru jāmahiṁ sasa sīsa biṣānā || aṁdhakāru baru rabihi nasāvai | rāma bimukha na jīva sukha pāvai || hima te anala pragaṭa baru hoī | bimukha rāma sukha pāva na koī ||

So sind alle Geschöpfe in der Welt krank—hin- und hergeworfen zwischen Kummer und Freude, Furcht und Anhaftung, und dem Schmerz der Trennung. Nur einige der führenden Leiden habe ich benannt; alle erdulden sie, doch nur ein seltener erkennt die Diagnose. Manche Sünden werden, sobald man sie durchschaut, abgetragen; doch die quälenden Gebrechen hören nicht auf. Wenn die unheilsame „Nahrung“ der Sinnesobjekte aufgenommen wird, sprießen die Samen der Krankheit—selbst im Herzen eines Weisen; was erst von einem armen gewöhnlichen Menschen! Durch Rāmas Gnade werden alle Krankheiten vernichtet—wenn sich diese Verbindung bildet: Glaube an die Worte des wahren Guru-Arztes und die Zügelung, nicht nach Sinnengenüssen zu begehren. Bhakti zu Raghupati ist die lebenspendende Wurzel; voller Glaube und ein standhafter Geist sind ihr Heilmittel. So wird die Krankheit gewiss geheilt; sonst vermögen selbst zehn Millionen Anstrengungen sie nicht zu entfernen. Wisse denn, o Herr, dass der Geist wahrhaft krank ist, wenn innere Kraft und Vairāgya (Weltentsagung) zunehmen; guter Rat wird Tag für Tag zu neuem Hunger, und die Schwäche weltlicher Begierde weicht. Wenn man im klaren Wasser der Erkenntnis badet, bleibt Rāmas Bhakti im Herzen ausgebreitet. Śiva, Brahmā, Śuka, Sanaka und die übrigen, und Nārada—Weise, kundig in der Brahman-Erforschung—stimmen darin überein, o König der Vögel: richte deine Liebe auf Rāmas Lotosfüße. Die Veden, Purāṇas und alle Schriften verkünden: ohne Bhakti zu Raghupati gibt es kein Glück. Mag eine Schildkröte einen Berg erklimmen, mag eine unfruchtbare Frau einen Sohn gebären, mag der Himmel in vielen Blumen erblühen—doch eine Seele, die Hari entgegensteht, findet keine Freude. Mag der Durst durch eine Fata Morgana gestillt werden, mag ein Hase Hörner bekommen; mag die Finsternis ohne Sonne vergehen; mag Feuer aus Eis entstehen—dennoch findet, wer sich von Rāma abwendet, kein Glück.

Verse 245 (दोहा/सोरठा)

उबारि मथें घृत होइ बरु सिकता ते बरु तेल। बिनु हरि भजन न भव तरिअ यह सिद्धांत अपेल।।122(क)।। मसकहि करइ बिंरंचि प्रभु अजहि मसक ते हीन। अस बिचारि तजि संसय रामहि भजहिं प्रबीन।।122(ख)।।

ubāri matheṁ ghṛta hoi baru sikatā te baru tela | binu hari bhajana na bhava tari-a yaha siddhānta apela ||122(ka)|| masakahi karai biṁrañci prabhu ajahi masaka te hīna | asa bicāri taji saṁsaya rāmahi bhajahiṁ prabīna ||122(kha)||

Eher könnte man wässrigen Bodensatz quirlen und Ghee gewinnen, oder Öl aus Sand pressen; doch ohne Haris Verehrung kann man den Ozean des Werdens (Saṁsāra) nicht überschreiten—diese Lehre steht über jeden Einspruch. Der Herr kann selbst eine Mücke zu Brahmā machen und Brahmā geringer als eine Mücke. Dies erwägend, lassen die Weisen den Zweifel fahren und verehren Rāma.

Verse 246 (श्लोक)

विनिच्श्रितं वदामि ते न अन्यथा वचांसि मे। हरिं नरा भजन्ति येऽतिदुस्तरं तरन्ति ते।।122(ग)।।

viniścchritaṁ vadāmi te na anyathā vacāṁsi me | hariṁ narā bhajanti ye'tidustaraṁ taranti te ||122(ga)||

Mit fester Gewissheit erkläre ich es dir—meine Worte sind nicht anders: Jene Menschen, die Hari verehren, sie überschreiten den überaus schwer zu durchquerenden Übergang.

Verse 247 (चौपाई)

कहेउँ नाथ हरि चरित अनूपा। ब्यास समास स्वमति अनुरुपा।। श्रुति सिद्धांत इहइ उरगारी। राम भजिअ सब काज बिसारी।। प्रभु रघुपति तजि सेइअ काही। मोहि से सठ पर ममता जाही।। तुम्ह बिग्यानरूप नहिं मोहा। नाथ कीन्हि मो पर अति छोहा।। पूछिहुँ राम कथा अति पावनि। सुक सनकादि संभु मन भावनि।। सत संगति दुर्लभ संसारा। निमिष दंड भरि एकउ बारा।। देखु गरुड़ निज हृदयँ बिचारी। मैं रघुबीर भजन अधिकारी।। सकुनाधम सब भाँति अपावन। प्रभु मोहि कीन्ह बिदित जग पावन।।

kaheuṁ nātha hari carita anūpā | byāsa samāsa svamati anurūpā || śruti siddhānta ihai uragārī | rāma bhaji-a saba kāja bisārī || prabhu raghupati taji sei-a kāhī | mohi se saṭha para mamatā jāhī || tumha bigyānarūpa nahiṁ mohā | nātha kīnhi mo para ati chohā || pūchihuṁ rāma kathā ati pāvani | suka sanakādi saṁbhu mana bhāvani || sata saṅgati durlabha saṁsārā | nimiṣa daṁḍa bhari eka-u bārā || dekhu garuṛa nija hṛdayaँ bicārī | maiṁ raghubīra bhajana adhikārī || sakunādhama saba bhāँti apāvana | prabhu mohi kīnha bidita jaga pāvana ||

„Herr, ich habe Haris unvergleichliche Taten geschildert—kurz, wie in einer Vyāsa-gleichen Zusammenfassung, nach meinem eigenen Verständnis. Dies ist die von den Veden bestätigte Schlusslehre, o Schlangenfeind: verehre Rāma und vergiss alle anderen Anliegen. Wenn man Herrn Raghupati verlässt—wem sonst sollte man dienen? Und doch entsteht selbst zu einem Toren wie mir, der an kleinen Anhaftungen klebt, Zuneigung. Du bist die Gestalt der Unterscheidungskraft und nicht verblendet; Meister, du hast mir große Güte erwiesen. Ich will nach der höchst reinigenden Geschichte Rāmas fragen—teuer Śuka, Sanaka und den übrigen, und Śiva. Heilige Gemeinschaft ist in der Welt selten—selbst für den Augenblick eines Moments. Sieh, Garuḍa, und erwäge in deinem Herzen: Ich bin geeignet zur Verehrung Raghubīrs. Obwohl ich der niedrigste der Vögel bin und in jeder Hinsicht unrein, hat der Herr mich als einen Reiniger der Welt bekannt gemacht.“

Verse 248 (दोहा/सोरठा)

आजु धन्य मैं धन्य अति जद्यपि सब बिधि हीन। निज जन जानि राम मोहि संत समागम दीन।।123(क)।। नाथ जथामति भाषेउँ राखेउँ नहिं कछु गोइ। चरित सिंधु रघुनायक थाह कि पावइ कोइ।।123।।

āju dhanya maiṁ dhanya ati jadyapi saba bidhi hīna | nija jana jāni rāma mohi santa samāgama dīna ||123(ka)|| nātha jathāmati bhāṣeuṁ rākhēuṁ nahiṁ kachu goi | carita siṁdhu raghunāyaka thāha ki pāvai koi ||123||

Heute bin ich gesegnet—unermesslich gesegnet—obwohl mir jedes Verdienst fehlt. Rāma hat mich als den Seinen angenommen und mir die Gemeinschaft der Heiligen gewährt. O Meister, ich habe nur gesprochen, wie es mein armseliger Geist vermochte; ich habe nichts verborgen. Wer könnte je die Tiefe des Ozeans der Taten des Herrn Raghunāyaka ergründen?

Verse 249 (चौपाई)

सुमिरि राम के गुन गन नाना। पुनि पुनि हरष भुसुंडि सुजाना।। महिमा निगम नेति करि गाई। अतुलित बल प्रताप प्रभुताई।। सिव अज पूज्य चरन रघुराई। मो पर कृपा परम मृदुलाई।। अस सुभाउ कहुँ सुनउँ न देखउँ। केहि खगेस रघुपति सम लेखउँ।। साधक सिद्ध बिमुक्त उदासी। कबि कोबिद कृतग्य संन्यासी।। जोगी सूर सुतापस ग्यानी। धर्म निरत पंडित बिग्यानी।। तरहिं न बिनु सेएँ मम स्वामी। राम नमामि नमामि नमामी।। सरन गएँ मो से अघ रासी। होहिं सुद्ध नमामि अबिनासी।।

sumiri rāma ke guna gana nānā | puni puni haraṣa bhusuṇḍi sujānā || mahimā nigama neti kari gāī | atulita bala pratāpa prabhutāī || śiva aja pūjya carana raghurāī | mo para kṛpā parama mṛdulāī || asa subhāu kahuṁ sunauṁ na dekhauṁ | kehi khagesa raghupati sama lekhauṁ || sādhaka siddha bimukta udāsī | kabi kobida kṛtajña saṁnyāsī || jogī sūra su-tāpasa gyānī | dharma nirata paṇḍita bigyānī || tarahiṁ na binu seẽ mama svāmī | rāma namāmi namāmi namāmī || śarana gaẽ mo se agha rāsī | hohiṁ suddha namāmi abināsī ||

Als er an Rāmas unzählige Tugenden dachte, erbebte der weise Bhūṣuṇḍi immer wieder vor Freude. Die Veden besingen Seine Größe im Wege des „neti, neti“; Seine Kraft, Herrlichkeit und Souveränität sind unvergleichlich. Selbst Śiva und Brahmā verehren die Füße Raghurāis—und doch ist Er höchst sanft und hat mir Erbarmen erwiesen. Eine solche Natur habe ich weder gehört noch gesehen; womit, o Garuḍa, könnte ich Raghupati vergleichen? Asketen, Siddhas, Befreite und Ungebundene—Dichter, Unterscheidungskundige, Dankbare, Entsagende; Yogis, Helden, große Tapasvins, Wissende; Dharma-Gelehrte und die Gelehrten—keiner kann hinübergelangen, ohne meinem Herrn zu dienen. Rāma, ich verneige mich—wieder verneige ich mich, ich verneige mich. Selbst Berge von Sünde wie ich werden, sobald sie Zuflucht nehmen, gereinigt; ich verneige mich vor dem Unvergänglichen.