Adhyaya 164

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल २९ श्लोक हैं) 2: छा अंक त्रेषष्ट्याधिकशततमोब<् ध्याय: बकासुरके वधसे राक्षसोंका भयभीत होकर पलायन और नगरनिवासियोंकी प्रसन्नता वैशम्पायन उवाच ततः स भग्नपार्श्वाड्रो नदित्वा भैरवं रवम्‌ । शैलराजप्रतीकाशो गतासुरभवद्‌ बक:ः

Vaiśampāyana sprach: Da stieß Baka—dessen Rippen zerschmettert waren—ein furchtbares Brüllen aus. Berggleich an Masse wurde er leblos; sein Lebenshauch war entwichen.

Verse 2

तेन शब्देन वित्रस्तो जनस्तस्याथ रक्षस: । निष्पपात गृहाद्‌ राजन्‌ सहैव परिचारिभि:

Vaiśampāyana sprach: Von jenem Laut aufgeschreckt geriet das Volk in Angst; und da stürzte jener Rākṣasa, o König, sogleich aus seinem Haus hervor, zusammen mit seinen Dienern.

Verse 3

तान्‌ भीतान्‌ विगतज्ञानान्‌ भीम: प्रहरतां वर: । सान्त्वयामास बलवान्‌ समये च न्यवेशयत्‌

Vaiśampāyana sprach: Als er sie verängstigt und des klaren Urteils beraubt sah, setzte Bhīma—der Vortrefflichste unter den Schlagenden—seine Kraft nicht bloß zum Strafen ein, sondern zum Festigen: Er beruhigte die Erschrockenen und stellte sie zur rechten Zeit wieder in die gebührende Ordnung.

Verse 4

न हिंस्या मानुषा भूयो युष्माभिरिति करहिचित्‌ | हिंसतां हि वध: शीघ्रमेवमेव भवेदिति

Vaiśampāyana sprach: „Nie wieder sollen Menschen durch euch verletzt werden—zu keiner Zeit. Denn wer Gewalt übt, den ereilt gewiss rasche Vernichtung; so ist es.“

Verse 5

जनमेजय! उस चीत्कारसे भयभीत हो उस राक्षसके परिवारके लोग अपने सेवकोंके साथ घरसे बाहर निकल आये। योद्धाओंमें श्रेष्ठ बलवान्‌ भीमसेनने उन्हें भयसे अचेत देखकर ढाढ़स बँधाया और उनसे यह शर्त करा ली कि “अबसे कभी तुमलोग मनुष्योंकी हिंसा न करना। जो हिंसा करेंगे

Vaiśampāyana sprach: O Bhārata (Janamejaya), als jene Rākṣasas Bhīmas Worte hörten, antworteten sie: „So sei es“, und sie nahmen eben dieses Gelöbnis an und hielten es.

Verse 6

ततः प्रभृति रक्षांसि तत्र सौम्यानि भारत | नगरे प्रत्यदृश्यन्त नरैर्नगरवासिभि:,भारत! तबसे नगरनिवासी मनुष्योंने अपने नगरमें राक्षसोंकों बड़े सौम्य स्वभावका देखा

Vaiśampāyana said: “From that time onward, O Bhārata, the Rākṣasas there appeared gentle in disposition; the townspeople saw them openly within the city.”

Verse 7

ततो भीमस्तमादाय गतासुं पुरुषादकम्‌ । द्वारदेशे विनिक्षिप्प जगामानुपलक्षित:,तदनन्तर भीमसेनने उस राक्षसकी लाश उठाकर नगरके दरवाजेपर गिरा दी और स्वयं दूसरोंकी दृष्टिसे अपनेको बचाते हुए चले गये

Then Bhīma, lifting up the man-eating rākṣasa now bereft of life, cast the corpse down at the city gate and departed unseen. The act makes the victory public and removes a continuing threat, while Bhīma’s quiet withdrawal reflects restraint—seeking safety and order rather than personal acclaim.

Verse 8

दृष्टवा भीमबलोद्धूतं बकं॑ विनिहतं तदा | ज्ञातयोअस्य भयोद्विग्ना: प्रतिजग्मुस्ततस्तत:,भीमसेनके बलसे बकासुरको पछाड़ा एवं मारा गया देख उस राक्षसके कुटुम्बीजन भयसे व्याकुल हो इधर-उधर भाग गये

Vaiśampāyana said: When they saw Baka—hurled aside by Bhīma’s mighty strength and then slain—the demon’s own kinsmen, shaken with fear, fled in all directions. The episode underscores that brute predation collapses when confronted by righteous strength used to protect the vulnerable.

Verse 9

ततः स भीमस्तं हत्वा गत्वा ब्राह्मणवेश्म तत्‌ । आचचक्षे यथावृत्तं राज्ञ: सर्वमशेषत:

Then Bhīma, having slain that (rākṣasa), went to that brāhmaṇa’s house and reported to King Yudhiṣṭhira the entire account exactly as it had occurred, leaving nothing out. The verse highlights responsible strength: force is used to remove a threat, and the deed is followed by truthful, complete reporting to rightful authority.

Verse 10

ततो नरा विनिष्क्रान्ता नगरात्‌ कल्यमेव तु । ददृशुर्निहतं भूमौ राक्षसं रुधिरोक्षितम्‌,तत्पश्चात्‌ जब सबेरा हुआ और लोग नगरसे बाहर निकले, तब उन्होंने देखा बकासुर खूनसे लथपथ हो पृथ्वीपर मरा पड़ा है

Then, when morning had come, the townspeople went out of the city and saw the rākṣasa lying slain upon the ground, drenched in blood. The sight marks the end of the terror that had coerced the community into fearful compliance, and it signals the restoration of safety and moral order after the defeat of predatory violence.

Verse 11

तमद्रिकूटसदृशं विनिकीर्ण भयानकम्‌ | दृष्टवा संहृष्टरोमाणो बभूवुस्तत्र नागरा:,पर्ववशिखरके समान भयानक उस राक्षसको नगरके दरवाजेपर फेंका हुआ देखकर नगरनिवासी मनुष्योंके शरीरमें रोमांच हो आया

Vaiśampāyana sprach: Als sie jenes furchterregende Wesen sahen—riesig wie ein Berggipfel—hingeworfen und vor dem Stadttor liegend, überlief die Bürger ein Schauder; vor dem grausigen Anblick erbebten sie vor Angst.

Verse 12

एकचक्रां ततो गत्वा प्रवृत्ति प्रददुः पुरे । ततः सहस्रशो राजन्‌ नरा नगरवासिन:

Vaiśampāyana sprach: Sie gingen in die Stadt Ekacakrā und verbreiteten die Nachricht in der ganzen Stadt. Da, o König, strömten Tausende von Einwohnern zusammen. Vom Bericht angezogen, kamen sie, um die schreckliche Begebenheit um Bakāsura zu sehen—Männer mit Frauen, Kindern und Greisen—voll Staunen über die unmenschliche Tat; und in Furcht und Ehrfurcht wandten sie sich zur Verehrung der Götter.

Verse 13

तत्राजम्मुर्बकं द्रष्टर सस्त्रीवृद्धकुमारका: । ततस्ते विस्मिता: सर्वे कर्म दृष्टवातिमानुषम्‌ | दैवतान्यर्चयांचक्रु: सर्व एव विशाम्पते

Dann versammelten sich dort die Stadtbewohner—Frauen, Greise und Kinder eingeschlossen—um den erschlagenen Baka zu sehen. Als sie diese Tat erblickten, die das Maß des Menschlichen überstieg, gerieten sie alle in Staunen. O Herr der Menschen, da machten sie sich allesamt daran, die Götter zu verehren, im Bewusstsein der göttlichen Gunst, die sie erlöst hatte.

Verse 14

ततः प्रगणयामासु: कस्य वारोउद्य भोजने । ज्ञात्वा चागम्य तं विप्र॑ पप्रच्छु: सर्व एव ते

Dann begannen sie, die Tage zu zählen und zu berechnen, um festzustellen, wessen Reihe es heute war, die Mahlzeit zu bringen. Als sie es herausgefunden hatten, gingen sie alle zu jenem Brahmanen und befragten ihn.

Verse 15

एवं पृष्ट: स बहुशो रक्षमाणश्व पाण्डवान्‌ । उवाच नागरान्‌ सर्वानिदं विप्रर्षभस्तदा,इस प्रकार उनके बार-बार पूछनेपर उस श्रेष्ठ ब्राह्मणने पाण्डवोंको गुप्त रखते हुए समस्त नागरिकोंसे इस प्रकार कहा--

Als man ihn immer wieder befragte, wandte sich jener vornehmste der Brahmanen—der sorgsam das Geheimnis der Pāṇḍavas hütete—schließlich mit folgenden Worten an alle Bürger.

Verse 16

आज्ञापितं मामशने रुदन्तं सह बन्धुभि: । ददर्श ब्राह्मण: ककश्चिन्मन्त्रसिद्धो महामना:

Als man mir befahl, das Essen zu bringen, weinte ich zusammen mit meinen Verwandten. In diesem Zustand sah mich ein Brahmane — großherzig und in Mantras vollendet.

Verse 17

परिपृच्छत्य स मां पूर्व परिक्लेशं पुरस्य च । अब्रवीद्‌ ब्राह्मणश्रेष्ठो विश्वास्य प्रहसन्निव

Vaiśampāyana sprach: Zuerst befragte er mich nach der Not der Stadt und der Ursache ihres Leidens. Dann sprach jener vornehmste der Brahmanen, gleichsam lächelnd — nachdem er Vertrauen in seine außergewöhnliche Macht geweckt hatte.

Verse 18

प्रापयिष्याम्यहं तस्मा अन्नमेतद्‌ दुरात्मने । मन्निमित्तं भयं चापि न कार्यमिति चाब्रवीत्‌

Vaiśampāyana sagte: „Ich selbst werde diese Speise zu jenem Bösewicht bringen. Und ihr sollt um meinetwillen keine Furcht hegen“, erklärte er — die Last persönlich auf sich nehmend und die anderen zur Ruhe mahnend.

Verse 19

स तदन्नमुपादाय गतो बकवनं प्रति । तेन नूनं भवेदेतत्‌ कर्म लोकहितं कृतम्‌,“वे वह भोजन-सामग्री लेकर बकासुरके वनकी ओर गये। अवश्य उन्होंने ही यह लोक- हितकारी कर्म किया होगा”

Er nahm jene Speise an sich und ging dem Wald Bakas entgegen. Gewiss war es durch ihn, dass diese Tat — zum Wohl des Volkes unternommen — vollbracht wurde.

Verse 20

ततस्ते ब्राह्मणा: सर्वे क्षत्रियाश्व सुविस्मिता: । वैश्या: शृूद्राश्व मुदिताश्षक्रु्ब्रह्ममहं तदा

Da wurden all jene Brahmanen und die Kṣatriyas — voller Staunen — sowie die Vaiśyas und Śūdras froh und versanken in Freude. Zu jener Zeit veranstalteten sie ein großes Fest zu Ehren der Brahmanen.

Verse 21

ततो जानपदा: सर्वे आजममुर्नगरं प्रति । तदद्भुततमं द्रष्ठुं पार्थास्तत्रैव चावसन्‌,इसके बाद उस अद्भुत घटनाको देखनेके लिये जनपदमें रहनेवाले सब लोग नगरमें आये और पाण्डवलोग भी (पूर्ववत) वहीं निवास करने लगे

Daraufhin eilten alle Menschen aus den umliegenden Landstrichen zur Stadt, um jenes höchst erstaunliche Wunder zu schauen; und die Pārthas (die Pāṇḍavas) blieben, wie zuvor, weiterhin dort ansässig.

Verse 162

इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत बकवधपर्वमें बकायुर और भीमयेनका युद्धविषयक एक सौ बासठवाँ अध्याय पूरा हुआ

So endet das hundertzweiundsechzigste Kapitel des Ādi Parva des Śrī Mahābhārata, im Abschnitt Bakavadha-parva, das den Kampf zwischen Bakāyura und Bhīmayena schildert.

Verse 163

इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि बकवधपर्वणि बकवधे त्रिषष्ट्यधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत बकवधपर्वमें बकायुरवधविषयक एक सौ तिरसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

So schließt im Śrī Mahābhārata, im Ādi Parva, im Abschnitt Bakavadha-parva, das hundertdreiundsechzigste Kapitel, betreffend die Tötung Bakāyuras (Baka).