Varaha Purana 112.2: Adhyaya 112, Shloka 2

Praise and Procedure of Donating the Two-Faced Kapilā Cow and the Golden Pot

Hema-kumbha

Devanagari script

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि तव पुण्यफलम् महत् ॥ धरण्युवाच ॥ या त्वया कपिला प्रोक्ता पूर्वमुत्पादिता प्रभो

Recitation with translationVaraha Purana 112.2

Transliteration

tadahaṃ sampravakṣyāmi tava puṇyaphalaṃ mahat || dharaṇyuvāca || yā tvayā kapilā proktā pūrvam utpāditā prabho

Translation

سأبيّن لك الآن الثمرة العظمى للبرّ. قالت بريثيفي: «تلك البقرة كابيلا التي وصفتَها من قبل وأظهرتَها، أيها الربّ—»

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: that (this matter)
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1), एकवचन

• सम्प्रवक्ष्यामि: I shall explain fully
• सम्प्रवक्ष्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; उपसर्ग: सम्+प्र

• तव: of you / your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6), एकवचन

• पुण्यफलम्: fruit of merit
• पुण्यफलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य-फल (प्रातिपदिक; components: पुण्य + फल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पुण्यस्य फलम्)

• महत्: great
• महत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (qualifying)

• धरणी: Earth (Dharaṇī)
• धरणी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• या: which (she)
• या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3), एकवचन

• कपिला: Kapilā (the tawny cow)
• कपिला: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• प्रोक्ता: spoken/declared
• प्रोक्ता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+वच् (धातु)
• Form: कृदन्त: क्त-प्रत्यय (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपसर्ग: प्र

• पूर्वम्: formerly / earlier
• पूर्वम्: Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb)

• उत्पादिता: produced/created
• उत्पादिता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत्+पद् (धातु)
• Form: कृदन्त: क्त-प्रत्यय (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपसर्ग: उत्

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

Speaker

Pṛthivī (Dharaṇī)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Dialogue
• Vaiṣṇavism
• Dāna Traditions

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It frames a didactic exchange typical of Purāṇic literature, using a dialogue between Earth (Pṛthivī) and Varāha to introduce a discussion of merit (puṇya) connected to ritual and gifting traditions.

Which geographic location is identified?

No specific geographic site is named in this verse; it functions as a narrative transition into the Kapilā-related teaching.

What is the primary ethical instruction?

The verse initiates an inquiry into the consequences of meritorious actions, emphasizing careful articulation of ethical and ritual outcomes rather than asserting compulsory belief.