Rig Veda 9.97.54: Mandala 9, Sukta 97, Mantra 54

Sukta 9.97

Rishi: Pavamāna Soma seers (generic)

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable; confirm by scan)

Samhita Patha (Devanagari)

महीमे अस्य वृषनाम शूषे माँश्चत्वे वा पृशने वा वधत्रे । अस्वापयन्निगुतः स्नेहयच्चापामित्राँ अपाचितो अचेतः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.97.54

Transliteration

mahī́me asyá vṛ́ṣanā́ma śūṣé māṃścátve vā́ pṛ́śane vā́ vádhatre | asvā́payann nigutáḥ snéhayać cā́pā́mitrā́n apā́cito acetáḥ ||

Translation

عظيمةٌ حقًّا هي القوى الجبّارة لسطوته—سواءً في مَامْشْكَتْفَا (Māṃścatva) أو في پْرِشَنَا (Pṛśana) أو في ڤَدْهَتْرَا (Vadhatra). إنّه يُنَوِّمُ ما هو مستتر، ويجعله ليِّنًا مطاوعًا؛ ويطرد الأعداء—تلك الحركات غير المُدرِكة، غير المُفَكِّرة—قاذفًا إيّاهم بعيدًا عنّا.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• महीमे: greatness, greatness (as object)
• महीमे: Karma
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) / मह् (वृद्धौ) (निरुक्त-सम्बन्ध)

• अस्य: of him/it
• अस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृष्णाम: of the bulls (i.e., of the strong ones)
• वृष्णाम: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• शूषे: in/for strength, vigor
• शूषे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: शूष (प्रातिपदिक)

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चत्वे: in praise/at the hymn
• चत्वे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: चत्व (प्रातिपदिक; ‘स्तुति/प्रशंसा’ इत्यर्थे वैदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• पृशने: in/at Pṛśana (name/epithet)
• पृशने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पृशन (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण/नाम)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• वधत्रे: in/at the slaying (place/act), for the killing
• वधत्रे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वधत्र (प्रातिपदिक; ‘वध/हनन-सम्बन्धी’ वैदिक)

• अस्वापयन्: they kept (them) awake / made (them) sleepless
• अस्वापयन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: स्वप् (निद्रायाम्) + अ (निषेध/प्रवर्तक-उपसर्गः; causative)

• निगुतः: hidden, concealed
• निगुतः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निगुत (कृदन्त/प्रातिपदिक; नि-गु (गोपने) क्त)

• स्नेहयत्: he/it made (them) cling; caused to be sticky/affectionate
• स्नेहयत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: स्निह् (स्नेहे) (णिच्)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• मित्रान्: friends, allies
• मित्रान्: Karma
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• अपाचितः: unhonoured, disregarded
• अपाचितः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपाचित (कृदन्त; अप-चि (चयन/चितीकरणे) क्त)

• अचेतः: unthinking, senseless
• अचेतः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-चेतस् (प्रातिपदिक; नञ् + चेतस्)