Rig Veda 9.96.13: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 13

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

पवस्व सोम मधुमाँ ऋतावापो वसानो अधि सानो अव्ये । अव द्रोणानि घृतवान्ति सीद मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः ॥

Transliteration

páv asva soma mádhu-māṃ ṛtā́vāpo vásāno ádhi sā́nó ávyé | áva dróṇāni ghṛtá-vanti sīda madíntamo matsará indra-pā́naḥ ||

Translation

تطهَّرْ يا سوما، يا كثيرَ العسلِ، يا قائمًا على ṛta؛ لابسًا المياهَ على الحافةِ الصوفية (sāna avya). انزلْ إلى الأوعيةِ المملوءةِ بالسمنِ المصفّى؛ أنتَ أشدُّها إسكارًا وأعظمُها نشوةً—شرابُ إندرا—لكي يثبتَ الفرحُ ساكنًا في القرابينِ المقدَّمة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पवस्व: purify yourself; flow forth (as Soma)
• पवस्व: —
• Type: Verb
• Root: √पू (पवते) / √पु (शोधन)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक)

• मधुमान्: honeyed; sweet
• मधुमान्: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: मधु- + -मान् (मतुप्/मानिन्-प्रत्ययान्त)

• ऋतावा: possessing ṛta; true/ritually-right
• ऋतावा: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: ऋत- + -वा (वन्/वान्-प्रत्यय; वैदिक रूप)

• आपः: the waters
• आपः: कर्तृ (पवमान-प्रवाहे सहचर/आवरण-भावेन)
• Type: Noun
• Root: अप्- (प्रातिपदिक)

• वसानः: clothing himself; wearing
• वसानः: कर्तृ (सोमः ‘clothing himself’)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √वस् (वसते ‘to clothe’) → वसान (शतृ/शानच् कृदन्त)

• अधि: upon; over
• अधि: अधिकरण-सम्बन्धे (on/upon)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• सानो: the ridge; summit; surface
• सानो: कर्म (अधि + द्वितीया: ‘upon the ridge/surface’)
• Type: Noun
• Root: सानु- (प्रातिपदिक)

• अव्ये: in/into the wool (filter)
• अव्ये: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative)
• Root: अवि- (प्रातिपदिक) → अव्य- (विशेषण ‘sheep’s/woollen’)

• अव: down; forth
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• द्रोणानि: the troughs/vats (wooden vessels)
• द्रोणानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रोण- (प्रातिपदिक)

• घृतवन्ति: filled with ghee; ghee-bearing
• घृतवन्ति: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: घृत- + -वन्त् (मतुप्)

• सीद: sit/settle; sink down
• सीद: —
• Type: Verb
• Root: √सद् (सीदति ‘to sit, settle, sink’)

• मदिन्तमः: most intoxicating
• मदिन्तमः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मदिन्- (प्रातिपदिक ‘intoxicating’) + तमप् (superlative)

• मत्सरः: exhilaration; exhilarator (Soma as stimulant)
• मत्सरः: कर्तृ (सम्बोध्य सोमः ‘the exhilarator’)
• Type: Noun
• Root: मत्सर- (प्रातिपदिक)

• इन्द्रपानः: Indra’s drink; drunk by Indra
• इन्द्रपानः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: इन्द्र- + पान- (√पा ‘to drink’ → पान ‘drinking’; तत्पुरुष)