Rig Veda 9.86.3 — Mandala 9, Sukta 86, Mantra 3
Sukta 9.86
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अत्यो न हियानो अभि वाजमर्ष स्वर्वित्कोशं दिवो अद्रिमातरम् । वृषा पवित्रे अधि सानो अव्यये सोमः पुनान इन्द्रियाय धायसे ॥
Transliteration
átyo na hiyānó abhí vā́jam arṣa svàr-vit kóśaṃ divó ádri-mātaram | vṛ́ṣā pavítre ádhi sā́no avyáye sómaḥ punāná indríyāya dhā́yase ||
Translation
كجوادٍ يُساقُ إلى الأمام، اندفعْ نحو فيضِ القوّة؛ يا كاشفَ عالمِ الشمس (سْفَر)، ادخلْ الوعاءَ السماويَّ المولودَ من حجرِ العصر. ثورًا، على ذروةِ المُصفّاةِ غيرِ الفانية، يُنقّى سوما لأجلِ تثبيتِ قوّةِ إندرا (إندريا) فينا.
Word by Word
अत्यःthe racer/steed (Soma as a swift one)
अत्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक) < √अत्/अत्य् (गत्यर्थ; ‘अत्य’ ‘steed, racer’)
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
हि॒यानःspeeding, impelled, rushing
हि॒यानः:
कर्तृ (अत्यः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeVerb
Root√हि (गत्यर्थ) → हियान (कृदन्त, शानच्)
अ॒भिtowards, against, upon
अ॒भि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
अर्षrush/stream!
अर्ष:
—
TypeVerb
Root√ऋष्/अर्ष् (गत्यर्थ ‘to rush, flow’)
स्व॒र्वित्winning heaven; heaven-finding
स्व॒र्वित्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootस्वर् + √विद् (ज्ञाने) → स्वर्विद् (प्रातिपदिक)
कोशम्the vessel, cask, container
कोशम्:
कर्म (अर्ष इत्यस्य)
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (कोशम्/मातरम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक ‘द्यौ/दिव्’)
अद्रिमातरम्having the stone as mother; stone-born (pressed by the stone)
अद्रिमातरम्:
कर्म (कोशम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootअद्रि + मातृ (समासः: अद्रि-मातर्)
वृषाthe bull (vigorous one)
वृषा:
कर्तृ (सोमः)
TypeNoun
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
पवित्रेin/onto the filter (sieve)
पवित्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि
सानोon the ridge/surface (of the filter)
सानो:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक)
अव्ययेunfailing, imperishable
अव्यये:
अधिकरण (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पुनानःpurifying himself, being purified
पुनानः:
कर्तृ (सोमः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeVerb
Root√पू (पवने/शोधने ‘to purify’) → पुनान (कृदन्त, शानच्)
इन्द्रियायfor Indra’s power/for vigor
इन्द्रियाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
धायसेfor sustenance/strength
धायसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootधायस् (प्रातिपदिक; ‘support, nourishment, vigor’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.