Rig Veda 9.70.4: Mandala 9, Sukta 70, Mantra 4

Sukta 9.70

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

स मृज्यमानो दशभिः सुकर्मभिः प्र मध्यमासु मातृषु प्रमे सचा । व्रतानि पानो अमृतस्य चारुण उभे नृचक्षा अनु पश्यते विशौ ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.70.4

Transliteration

sá mṛjyámāno daśábhiḥ su-kármabhiḥ prá madhyamā́su mātṛ́ṣu pra-mé sácā | vratā́ni pā́no amṛ́tasya cā́ruṇa ubhé nṛ-cákṣā ánu paśyate víśau ||

Translation

وهو يُنقّى بعشرِ أعمالٍ صالحةٍ، يمضي مع «الأمهات» الوسطى، في المِقدار المتقدّم. شاربًا خلودًا بهيًّا، وببصرٍ يرى البشرَ يُبصرُ الشعبين كليهما—المجالين كليهما.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मृज्यमानः: being purified/cleansed
• मृज्यमानः: कर्तृ (विशेषणम्) / कर्मणि-भावः
• Type: Participle (Passive) / Adjective
• Root: मृज् (धातु) → मृज्यमान (शानच्)

• दशभिः: with ten
• दशभिः: करण
• Type: Numeral
• Root: दशन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• सुकर्मभिः: with good deeds/rites
• सुकर्मभिः: करण
• Type: Noun (compound) / Adjective used substantively
• Root: सु-कर्मन् (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• मध्यमासु: in the middle (stages/places)
• मध्यमासु: अधिकरण
• Type: Adjective used locatively (elliptic noun)
• Root: मध्यम (विशेषण-प्रातिपदिक) + आसु (स्त्री. ‘आ’/‘अस्’ इत्यस्य लोक. बहु.?) → ‘मध्यमासु’ (समास/पदबन्ध)

• मातृषु: among the mothers
• मातृषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• प्रमे: forth/indeed; (or) ‘for me’ (if read प्र + मे)
• प्रमे: —
• Type: Indeclinable (Vedic particle) / unclear segmentation
• Root: प्र + मा (धातु) → प्रमे (वेद. अव्यय/निपात-रूप; ‘प्रमे’ = ‘प्र + मे’ इति पदच्छेदे ‘मे’ = मयि/मम न)

• सचा: together with, in company
• सचा: —
• Type: Indeclinable
• Root: सच्/सच (अव्यय; ‘सचा’ = सह)

• व्रतानि: vows/ordinances/ritual observances
• व्रतानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• पानः: drinking; the drinker
• पानः: कर्तृ
• Type: Participle/Noun (agentive)
• Root: पा (धातु) → पान (कृदन्त; ‘पानः’ = शानच्/घञ्-प्रायः ‘drinking’/‘drinker’)

• अमृतस्य: of immortality / of the nectar
• अमृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• चारुणः: beautiful, pleasing
• चारुणः: सम्बन्ध / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: चारु (विशेषण-प्रातिपदिक)

• उभे: both
• उभे: कर्म
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)

• नृचक्षा: having men as observers; man-seeing
• नृचक्षा: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: नृ-चक्षस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय; ‘having men as witnesses/seeing men’)

• अनु: after, along, in accordance
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• पश्यते: he sees
• पश्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)

• विशौ: the two peoples/clans
• विशौ: कर्म
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)