Rig Veda 9.67.2 — Mandala 9, Sukta 67, Mantra 2

Sukta 9.67

Devata: Soma Pavamana (for Indra)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं सुतो नृमादनो दधन्वान्मत्सरिन्तमः । इन्द्राय सूरिरन्धसा ॥

Transliteration

tváṃ sutó nṛ-mā́dano dádhanvān matsarín-tamaḥ | índrāya sūrír ándhasā ||

Translation

أنتَ، حين تُعصَر، تُبهِجُ الإنسان؛ أنتَ الحاملُ والأشدُّ إسكارًا—واهبٌ مُلهَمٌ لجوهر السُّوما (أندهاس) لإندرا.

Word by Word

• त्वम्: thou (you)
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (sarvanāma-prātipadika)

• सुतः: pressed/extracted (Soma)
• सुतः: कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: √सु (सु- ‘to press/extract (Soma)’) → सुत (PPP)

• नृमादनः: gladdening men; man-delighting
• नृमादनः: कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: नृ- + मादन (from √मद् ‘to rejoice/intoxicate’) → नृमादन (tatpuruṣa/bahuvrīhi adj.)

• दधन्वान्: placing/putting; bestowing
• दधन्वान्: कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √धा (दधाति) → दधन्वान् (present active participle, Vedic)

• मत्सरिन्तमः: most exhilarating/most impetuous
• मत्सरिन्तमः: कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (Superlative)
• Root: मत्सरिन् (from √मद्/मत्सर ‘exhilaration/ardour’; adj. ‘exhilarating/impetuous’) + तमप् (superlative)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (devatā-nāman)

• सूरिः: the patron/lord (giver)
• सूरिः: कर्तृ (दधन्वान् इत्यस्य कर्ता/कर्तृ-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: सूरि (prātipadika; ‘patron, lord, benefactor’)

• अन्धसा: with Soma-juice; by the draught
• अन्धसा: करण
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (n.; ‘Soma-juice, draught’)