Rig Veda 8.44.16: Mandala 8, Sukta 44, Mantra 16
Sukta 8.44
Devata: Agni (cosmic)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयम् । अपां रेतांसि जिन्वति ॥
Transliteration
agnír mūrdhā́ diváḥ kakút pátiḥ pṛthivyā́ ayám | apā́ṃ retā́ṃsi jinvati ||
Translation
أغني هو رأسُ السماء، وقمّتُها وسيدُ هذه الأرض؛ يُحرّكُ بذورَ المياه—ويُعجِّلُ القوّةَ الكامنةَ إلى الظهور.
Word by Word
अग्निःAgni (the fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
मूर्धाhead, summit
मूर्धा:
कर्तृ (समानााधिकरण/विशेषण-भावे अग्निः)
TypeNoun
Rootमूर्धन्- (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven/sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of’)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव्- (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौस्)
ककुत्peak, crest, highest point
ककुत्:
कर्तृ (समानााधिकरण/विशेषण-भावे अग्निः)
TypeNoun
Rootककुत्- (प्रातिपदिक)
पतिःlord, master
पतिः:
कर्तृ (समानााधिकरण/विशेषण-भावे अग्निः)
TypeNoun
Rootपति- (प्रातिपदिक)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of’)
TypeNoun
Rootपृथिवी- (प्रातिपदिक)
अयम्this (one), he
अयम्:
कर्तृ (समानााधिकरण: ‘this (one)’ = अग्निः)
TypePronoun
Rootइदम्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of’)
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)
रेतांसिseeds, streams of semen/seed (generative fluids)
रेतांसि:
कर्म (जिन्वति इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootरेतस्- (प्रातिपदिक)
जिन्वतिquickens, enlivens, sets in motion
जिन्वति:
क्रिया (कर्तृ = अग्निः; कर्म = रेतांसि)
TypeVerb
Rootजिव्/जिन्व् (धातु; वर्गः भ्वादि; अर्थः ‘प्रेरयति/वर्धयति/तर्पयति’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.