Rig Veda 7.71.4 — Mandala 7, Sukta 71, Mantra 4
Sukta 7.71
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यो वां रथो नृपती अस्ति वोळ्हा त्रिवन्धुरो वसुमाँ उस्रयामा । आ न एना नासत्योप यातमभि यद्वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ॥
Transliteration
yó vāṃ rátho nṛpatī́ ásti voḷ́hā trívandhuro vásumān usrā́yāmā | ā́ na ena nāsatyópa yātam abhí yád vāṃ viśvápsnyo jígāti ||
Translation
يا سادتي الرجال، إنَّ مركبتكما التي تحملكما—ذاتَ ثلاثةِ مقاعد، غنيةً بالخير، سائرةً في مسالكِ النورِ اللامع—فبها، يا ناساتيا، اقتربا إلينا حين يبلغكما النداءُ الشاملُ النافذُ في كلِّ شيء.
Word by Word
यःwho/which
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाचकः—यः…सः) / विशेष्य-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / your
वाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / कर्म (द्वितीया) — सन्दर्भानुसारं ‘your/of you two’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रथःchariot
रथः:
कर्तृ/विषयः (अस्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
नृपतीO lords of men (O Aśvins)
नृपती:
सम्बोधन (आह्वानम्)
TypeNoun (vocative) / epithet
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
अस्तिis
अस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वोळ्हाthe carrier/driver (bearing)
वोळ्हा:
कर्तृ-विशेषणम् (रथस्य) / करणभावः ‘carrier’
TypeParticiple/Noun (agent)
Rootवह् (धातु) → वोळ्हृ (कृदन्त-प्रातिपदिक, वहनकर्तृ)
त्रिवन्धुरःthree-seated / having three benches
त्रिवन्धुरः:
विशेषणम् (रथस्य)
TypeAdjective
Rootत्रि + वन्धुर (प्रातिपदिक)
वसुमान्wealth-bearing, rich
वसुमान्:
विशेषणम् (रथस्य)
TypeAdjective
Rootवसु + मन्त् (प्रातिपदिक)
उस्रयामाhaving a course/track of ruddy (dawns/cows); moving in the bright path
उस्रयामा:
विशेषणम् (रथस्य)
TypeAdjective (bahuvrīhi) / epithet
Rootउस्र + यामन् (प्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
क्रियाविशेषणम् (उप यातम्)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
नःto us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to us / of us) — सन्दर्भानुसारं ‘to us’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनाthese two (these)
एना:
कर्म (उप यातम्—‘come with these/these two [horses/means]’)
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद्/इदम्-प्रकार (सर्वनाम-प्रातिपदिक) ‘एना’
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootनासत्य (प्रातिपदिक)
उपnear, up to
उप:
क्रियाविशेषणम् (यातम्)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
यातम्come (you two)
यातम्:
क्रिया (आह्वानम्)
TypeVerb
Rootया (धातु)
अभिtowards, against, upon
अभि:
क्रियाविशेषणम् (जिगाति)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
यत्when/that
यत्:
सम्बन्धसूचकः (यत्… तदा…)
TypeIndeclinable/relative
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध (of you two) / कर्म (towards you two) — ‘towards you’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वप्स्न्यःthe all-pervading (one), active everywhere
विश्वप्स्न्यः:
कर्तृ (जिगाति इत्यस्य) — विषयः (स्त्रीलिङ्ग-देवी/शक्ति)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootविश्व + अप्स्न्य (प्रातिपदिक; ‘pervading/active in all waters/works’)
जिगातिgoes/comes, reaches
जिगाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु) with reduplication (जि-गम्) → ‘जिगाति’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.