Rig Veda 7.70.1: Mandala 7, Sukta 70, Mantra 1

Sukta 7.70

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

आ विश्ववाराश्विना गतं नः प्र तत्स्थानमवाचि वां पृथिव्याम् । अश्वो न वाजी शुनपृष्ठो अस्थादा यत्सेदथुर्ध्रुवसे न योनिम् ॥

Transliteration

ā́ viśvávārāśvinā gátam naḥ | prá tát sthā́nam avāci vāṃ pṛthivyā́m | áśvo na vājī́ śunápṛṣṭho asthād ā́ yát sédathur dhruváse na yónim ||

Translation

تعاليا إلينا، أيها الأشفينان واهِبَي كلِّ مرغوب؛ لقد أُعلِنَ مقامُكما هنا على الأرض. كجوادٍ قويٍّ، وافِرِ القوّة، ثابتِ الظهر، تقفان—حين تجلسان في رحمِ الإسطبل الثابت، الأساسِ الموثوقِ لصيرورتنا.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) अव्यय

• विश्ववारौ: you two of all desirable gifts
• विश्ववारौ: Kartā (सम्बोधनार्थे/आह्वाने) / Karma (गत्यर्थे)
• Type: Adjective (dual epithet)
• Root: विश्व-वार (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: —
• Type: Noun (proper, deity)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• गतम्: come
• गतम्: Kriyā
• Type: Verb (imperatival use of past participle)
• Root: गम् (धातु) → गत (क्त; भूतकृदन्त)

• नः: to us / our
• नः: Sampradāna (हितार्थे) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• स्थानम्: place, station
• स्थानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)

• अवाचि: was spoken/proclaimed
• अवाचि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + आङ् (उपसर्ग) → अवाचि

• वाम्: for you two / of you two
• वाम्: Sampradāna/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अश्वः: a horse
• अश्वः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• वाजी: a racer, prize-winning steed
• वाजी: Kartā (अश्वस्य विशेषणम्) / समानााधिकरण
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• शुनपृष्ठः: with a dog-like back (epithet of the steed)
• शुनपृष्ठः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: शुन-पृष्ठ (प्रातिपदिक; समास)

• अस्थात्: stood, took position
• अस्थात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → अस्थात्

• आ: unto, into
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) अव्यय

• यत्: which/that (when)
• यत्: Karma (सेदथुः-क्रियायाः)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम) / यत् (सम्बन्धबोधक)

• सेदथुः: you two sat down, took seat
• सेदथुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु) → सेदथुः

• ध्रुवसे: for firmness, for the fixed (state)
• ध्रुवसे: Sampradāna (उद्देश्ये)
• Type: Adjective/Noun
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)

• न: as, like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• योनिम्: womb, seat, resting-place
• योनिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)