Rig Veda 7.39.1: Mandala 7, Sukta 39, Mantra 1

Sukta 7.39

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni (as Hotṛ and upward flame)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ऊर्ध्वो अग्निः सुमतिं वस्वो अश्रेत्प्रतीची जूर्णिर्देवतातिमेति । भेजाते अद्री रथ्येव पन्थामृतं होता न इषितो यजाति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.39.1

Transliteration

ūrdhvó agníḥ su-matíṃ vásvo aśret pratīcī́ jūrṇír deva-tātím eti | bhejā́te ádrī rathyéva pánthām ṛtáṃ hótā na iṣitó yajāti ||

Translation

مُرتفعًا، مالَ أَغني إلى السُّوماتي—الفِكرِ القويمِ الحَسَن—يا فاسو؛ وسَيْلُ اللَّهيبِ العائدُ يمضي نحوَ مَجْمَعِ الآلهة. وكحَجَرَيِ العَصْرِ يَسْلُكانِ طريقَ العَرَبة، يُقيمُ الهوتَرُ، مُندَفِعًا، لنا اليَجْنَا في رِتا (نِظامِ الحقّ) وفي الخلود.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊर्ध्वः: upright, aloft
• ऊर्ध्वः: विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सुमतिम्: good thought, benevolence
• सुमतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सु-मति (प्रातिपदिक)

• वस्वः: of the Vasu (wealth-giver / Vasu-class deity)
• वस्वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• अश्रेत्: he has mounted/ascended; he has taken his stand
• अश्रेत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रि (धातु) / श्रय् (वेदिक-रूप)

• प्रतीची: facing toward (us), turned toward
• प्रतीची: विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: प्रतीच् (प्रातिपदिक)

• जूर्णिः: impulse, rush, driving force
• जूर्णिः: कर्तृ (द्वितीय-क्रिया-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: जूर्णि (प्रातिपदिक)

• देवतातिम्: the divine order/realm; the state of being among the gods
• देवतातिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देवता-ति (प्रातिपदिक)

• एति: goes, proceeds
• एति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• भेजाते: the two have taken/partaken; have resorted to
• भेजाते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)

• अद्री: two stones (pressing-stones)
• अद्री: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अद्रि (प्रातिपदिक)

• रथ्येव: like a chariot-road
• रथ्येव: उपमान (इव)
• Type: Adjective + Indeclinable
• Root: रथ्य (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)

• पन्थाम्: path, way
• पन्थाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)

• ऋतम्: ṛta: truth, cosmic order
• ऋतम्: कर्म (गन्तव्य/विषय)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• होता: the Hotṛ-priest (invoker)
• होता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इषितः: impelled, directed
• इषितः: विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: इष् (धातु) → इषित (कृदन्त, PPP)

• यजति: worships, sacrifices
• यजति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)